Skip to main content

Full text of "Q. Horati Flacci opera, recens. O. Keller et A. Holder"

See other formats


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . google . com/ 



PRAEFATIO 




600077288 




Q. HORATI FLAG CI 



OPERA 



RECENSVERVNT 



O. KELLER ET A. HOLDER 



VOL. I 
CARMINVM LIBRI llll EPODON LIBER CARMEN SAECVLARE 




LIPSIAE 

IN AEDIBVS B. O. TEVBNERl 
MDCCCLXIV 



FRIDERICO RITSCHELIO 

PER OVINOVE LVSTRA 
BONNAE ARTEM GRAMMATICAM EXIMIE PRUFESSO 

S. 



PRAEFATIO 



PRAEFATIO 



vluandoquidem iiix uUus erit, quern fugiat, ab eis Ho- 
rati editoribus, quicumque adhuc criticum apparatiim exhi- 
bere contenderunt, meliorum codicum iiarias lectiones baud 
its esse descriptas^ ut inde colligi possit^ quae lectiones 
propter auctorum fidem aut recipiendae esse uideantur aut 
reiciendae: ea de causa ego cum Holdero amico, a FRIDE- 
RICO RITSCHELIO potissimum , praeceptore optimo, inci- 
tati, nouam Horati editionem curare eique criticum appara- 
turn eis, qui adhuc in lucem prodierunt, perfectiorem adi- 
cere nobis proposuimus. Ad hunc igitur finem et manu 
scriptos aliquot libros Horatianos, qui hodie in Francogal- 
lorum et Heluetorum bibliothecis quibusdam adseruantur^ 
ipsi contulimus et ab aliis, qui suas nobis collationcs huma- 
nissime commiserunt^ magnopere adiuti sumus et, ut ueterum 
quoque Flacci interpretum lectiones satis sciremus, praestan- 
tissimoB eorum codices quam maxima potuimus diligentia 
descripsimus, denique, ubicumque apud alios scriptores Ho- 
ratianum aliquid deprendimus^ ca congcssimus et, quicquid 
testimonii uice fungi posse arbitrabamur, ad modum Vergilii 
Ribbeckiani typis mandauimus. 

lam uero quos et qualcs codices Horatianos in huius 
uoluminis usum adhibuerim; paucis hie exponam: uberius 
de hoc capite Holderus mens disputabit. 

A est codex Parisinus 7000* saeculi Villi (secundum Ottonem 
lahnium, Hauthalium, alios) — X olim Puteaneus, hie illic 
rescriptus; deficit inde ab epod. 10, 2G usque ad epod. 17. 
81 ; contuli ipse. Correcturae ab eo , qui codicem 6crip,8it 
profectae et altera manus posterior facillime distinguntur, 



B = codex Bemensifl 363 saec. Vim olim Floriacensis ; desnnt 
carmina 12 omnino, ex parte 21, bis exhibet c. IIII, 2, 1 — 32. 
34 — 40. epod. 1, 1 — 4. 12, 1. 2; ordo carminum tnrbatus est, 
quode aide sis Orellii praefationem. Huins libri accora- 
tissimam collationem a se ipso confectam H. VSENEBVM 
possidere per C. Diltheinm amicum certior factus adii ui- 
rum celeberrimum precibus, et ille mihi, qua semper excel- 
luit humanitate, benenole satisfecit. Itaque mihi eorum, 
qui huius codicis lectiones antea ediderunt, aliquot errores 
baud leuissimos licuit emendare. 

F = liber arcbetypus codicum q> et tf;. Quaecumque enim lectio- 
nes bis codicibus reperiuntur communes, signaui littera F. 
Apud Remenses quondam bunc librum fuisse probabiliter 
coniectauit Hold ems. 

y = codex Parisinus 7975 saec. XI; desunt c. 11,1 — l7,4et 
c. I IB, 15 — c. I 23, 5; ceterum expleuit bas lacunas manus 
multo posterior; contuli ipse. Hunc librum olim in Hen- 
rici II regis Francogallorum bibliotbeca priuata fuisse eo 
efficitur, quod in tegumento Dianae illius Pictauiensis mo- 
nogramma ffi additum est. 

€ = codex Morellianus siue Einsiedlensie saec. X, ex carmini- 
bus nibil continens praeter IIII 11, 10 — IIII 13, 27; con- 
tuli ipse. Hie locus erit gratias agendi G. MORELLIO P. 
R., qui libro illo, cuius tamquam alter auctor extitit, be- 
nigne ad me misso fecit, ut, quod ibi inuenitur carminum 
fragmentum, tandem accuratius uulgaretur. 

X = codex Parisinus 7972 saec. X olim Mentellianus ; contuli 
ipse. 

n = codex Parisinus 10310 saec. X; contulit Holderus. Qui 
bunc librum scripsit, et neglegentem et indoctum fuisse 
apparet; praeualet autem id mendarum genus, quod solet 
esse ad dictata scribentium. 

r = codex Turicensis Carolinus 6 saec. X; desunt c. Ill 27, 56 
— mi 4, 5. c. IIII 9, 33 — IIII 11, 12. epod. 1, 19—9, 36. 
c. s. 21 — - fin.; contuli ipse. Et hunc codicem ab homine 
indoctiore scriptum esse putauerim. 

g) = codex Parisinus 7974 saec. X olim Puteaneus nitide quidem 
scriptus, sed a monacho parum enidito; contuli ipse. 

tf; = codex Parisinus 7071 saec.X olim Floriaccnsis ; contuli ipse. 



XI 



u = codex Parisinus 7973 saec. X olim Danielinns ; contnli ipse. 
Hunc codicem ex Benedictinorum quodam monasterio ori- 
ginem traxisse Holderus inde conclusit, quod in prima pa- 
gina adscriptnm uidit : S. Benoist. 

G = codex Gemblacensis coUegii netustus, Pulmanni 6. 

V = codex Blandinius qui dicitur uetustissimus. 

Ex his codicibuB selectis uarias lectiones in apparatum 
meum receptums eram omnes 5 ceterum de G et V, nisi quae 
apad Pulmannum et Cruquium notata erant^ nihil potui edere. 
Praeterea aliorum quoque codicum in huiuB uoluminis usum 
integras coUationes partim ipsi fecimuS; partim ab aliis con- 
fectas adhibuimus indeque eis locis^ qui maioris mihi mo- 
menti esse uidebantur, uarias lectiones inuenies excerptas; 
codices autem sunt hi: 
a = codex Barcinonensis sine Heinianus saec. X — XI; secu- 

tUB sum collationem Ritterianam. 
P = codex Bernensis 21 saec. X; secutus sum collationem Rit- 
terianam. 
i =s codicis nescio cuius [non Graeuiani] coUatio Bielkiana, 
olim a Broukhusio facta. Hanc collationem perbonam, 
quam illustris uir, liber baro de BI£LK£ I. V. D., in lo- 
cupletissima sua bibliotheca Horatiana, quae est Seiding- 
stadtiae, ut neifn^iMv adseruat, precanti mibi oflficiose 
commisit et per eximiam iUiusliberalitatem longum tempus 
ea mibi licuit uti. 
9 = codex Sangallensis monasterien8i8 864saec.XI; deficit inde 

a c. mi 11, 36; secutus sum collationem Ritterianam. 
IL = codex Montepessulanus saec. XIT [non saec. YIHI quod 
alii adfirmauerunt] ; contulit Holderus. Hie codex ut pu- 
blice Parisios deferretur, non sine multis difiicultatibus 
MICHELANTI opera effectum est, uiri plurimis certe Ger- 
manorum philologis optime noti, neque magis inde, quod 
in ueteribus Francogallicis litteris merito uersatissimus ba- 
betur, quam insigni ilia comitate, qua in imperiali biblio- 
theca nostrates assolet amplecti: nos quidem ei gratiam 
habere numquam desinemus. 
^ s= codex Parisinus 8072 saec. X — XI olim Thuaneus; desnnt 



' XII 

c. I 1, 1 — I 10, 9. n5, n— in 2, is. epod. 4, 4 — c. s. fin.; 

contuli ipse. 
a E= codex Sangallensis oppidanus 10 saec. X; desunt epod. 17 

et carm. saec. ; contuli ipse usque ad c. lUI 12 in. , unde 

Ritterus enm conferre coepit. 
g = codex Gothanus B 61 saec. XV; desunt c. Ill 10, 4 — 1.% 

16; secutus cum collation es a Rittero et a Paulyo factas. 
h = codex Parisinus 7976 saec. XI; contuli ipse. 
k = codex Parisinus 10403 saec. XI, continens nihil nisi epod. 

5, 99 — 10 in8cript.;/Contulit Holderus. 
n = codex Parisinus Nostradamensis 184 saec. XI; conttilit 

Holderus. 
p = codex Parisinus 8214 saec. XIII; contuli ipse. 
5 == codex Parisinus Sorbonensis 1578 saec. XII; contulit Hol- 
derus. 
V = codex Parisinus 8213 saec. XIII; contulit Holderus. 

Huic numero accedunt ^ et r et Argentoratensis 11. 
q =. codex Parisinus 82 IG saec. XIIII propter Mauorti sub- 

scriptionem a me inspectus et liic illic excerptus. 
r = codex Parisinus 9345 saec. XI, adhibitus in carmine saecu- 
. lari, ubi quinque nostrorum codicum deficiunt; contulit 

Holderus. 
Argentoratensis II = Oberlini B, quem intercedente F. 6. BERG- 

MANNO uiro doctissimo accepimus, quia sero in manus 

nostras uenit, nisi perpaucis locis adhibere nolui. Est 

autem saec. XI et stirpis ABX, Contulit eum Holderus. 

Horum codicum maximam partem Francogallicae origi- 
nis esse ne quis miretur: ineunte medio aeuo apud Galileos 
potissimum monachos Benedictinos in describendo Horatio 
industriam positam esse constat ; in Italia autcm praeter unum 
undccimi saeculi codicem nuUos seso inuenisse antiquiores 
libros Iloriatianos adiirmauernnt REIFFERSCHEIDIVS 
DETLEFSENVS TH. MOMMSENVS. 

Nunc ad scholia transeamus. 
^cr. = scholia codicis A [Pseudoacronis] saec. Villi — X, de- 
sunt epod. 15, 1 — 17 fin.; contulit Holderus. Sed cum 
lemmata et interpretationes saepenumero inter se discre- 
pare animadnortissem, lemmata aliter atqueinterpretatio- 



XIII 

nis textnm signare statni. Itaque Acr. sunt interpre- 
tationes schol. A^ Ac. autem lemmata schol. A, 

Eadem de causa apud Porphyrionem interpretationes 
et lemmata distinxi. 

Porph, = interpretationes codicis Monacensis Lat. 181 saec. 
Vlin — X, Ppk. = einsdem libri lemmata. Hane 
maximi moment! codicem ipse contuli: at mihi per 
MARCVIM lOSEPHVM MtJLLERVM, uinim doctrina 
ac liberalitate pariter excellentem, trader etur, factum 
erat PATRIS carissimi professoris Tubingensis opera, 
qui et libris procnrandis et commendationibus labores 
nostros plurimum adiauit. Praeterea contulit Holdems 
scholia codicum ylg> et expositionem metricam schoJ, y 
(quam et ipse contuleram) et florilegia Parisina duo. 

Congessimus etiam cum aliorum grammaticoruin turn 
Seruii testimonia, cuius lectiones leuioribus locis secundum 
THlLONIS collationes humanissime mihi communicatas lau- 
daui. 

Inter hos, quos memoraui, auctores prae ceteris fidem 
tribuendam esse duxi codicibus yicr, Porph yrioni, Pseudo- 
acroni et expositioni illi metricae; sed hac de re uide sis 
praefationem alteram; quae Germanice seripta in museo 
Rlienano extat. Ibidem cur paucas mode coniecturas in 
textum, pluriraas ne in apparatum quidem receperini, 
interpolationes autem nuUas statuerim^ demonstrare cona- 
tus sum. 

De orthographia uero aliquid addere tantum non piget. 
Nam primum quidem antiquiores codices ABr, quos in scri- 
bendis uerbis a scholiastarum rationibus minus pendere 
cognoueram, ubique mihi proposueram sequi: sed cum hi 
ipsi secum parum constarent^ ne mihi quidem perfectam 
quodammodo constantiam licuit seruare. Deinde eas formas, 
quae quamuis olim certe Latinis usitatae ut penitus extin- 
guerentur librarios operam dedisse uidi, ubique restituendas 
esse censui. Denique quicquid Ritschelius Fleckeisenus Rib- 
beckiu^ alii nuperrime in orthographia profecerunt, in hac 



XIIII 



Flacci editione non potai non respicere. Scrips! igitnr pae- 
lex, Paelignus, harena, eras, unienis, umor, discribere, uoltus, 
uolgus, fuluos, neruos, saeuos, aequos, flauoin, oblicum, ap- 
stinens, opsessus, opsoletus, optigit, querqueta, Danuuius. 

Sed iam satis superqne hie itenun praefatus esse mihi 
uideor; itaque i nunc liber et 

foge quo descendere gestis. 
non erit emisso reditos tibi. 'qaid mber egi ? 
quid nolni?* dices, ubi quid te laeserit; et scis 
in breue te cogi, cum plenus languet amator. 



Q. HORATI FLACCI 

CARMINVM 

LIBER PRIMYS 



JiLaecenas atauis edite regibus, 

o et praesidium et dulce decus meum: 

sunt quos curriculo puluerem Olympicuni 



TESTIHONIA. 

CABMINVM II. 1 gq Fortunatianns p. 2676 ed. P. (p. 316 Gaisf.) 
1 Porphyrionis oita Horati (cod. Monac.) Caesius Bassus de metris I 1 
p. 302 G. Plotius 7, 16. 17 Diomedes p. 508 ed. K. 610. 618. 619 Te- 
rentianus p. 2442 ed. P. 2443 Yictorlnns p. 2594 ed. P. 2598 Fortunat. 
2681. 2682. 2700. 2703. 2704 Au^stinas de musica V 6, 12. V 13, 27 

* prima ode . . . Maecenas — regiboA * Victorinus de metris Horatianis 
2609 *in prima ode: Maecenas — regibus* Victorinus de metr. Hor. 
2617 praemisso '. . . principinm primae odes* Acr. ad c. Ill 29, 1 
praem. 'simile . . . est hoc (primae) odes principium* Porpb. ad c. Ill 
29, 1 cf . ^ atanis editus regibus * loannes Saresberiensis Policr. YIII 15 

* atauis edite regibus* S. Thomae epist. 75 (Thomae opp. ed. Giles 
III 178) 'edite re^bus* Diomed. 509 2 Seniius ad georg. II 40 

3 sqq. *. . . in exordio primi libri dinersis studiis dixit homines occnpatos* 
sch. Itp ad c. m 1, 1 3 sq. 'snnt — iuaat' schol. Statii Theb. UII 261 



VARIA LECTIO. 

Carminvm I 1. 3. AEHILIVM. AD MECENATEM A C. || AEMILIV. 
AD MAECENA|:TEH. VARIO HOMINVM SCRI|;BIT OFFICIO. PRAGMATICE|{ 
MONOCOLOS B Q. HORATU FLACCI CAWIINVM LIBER PRIMVS INCIPIT. 
HAC ODE MECENATEM ALLOQVITVR F Q. HORATII FLACflCI CARMINV || 
LIBER PRIMVS || INCIPIT L HAC || ODE MECENA||TEM ALLO0VIT||VR X 
AD MECENATEM z cod, y deficit usque ad c.l, 4. codtcum nu titulos 
iypis exprimendos non curaui: idem esse solent, quos reperimus in F 

uu. I. 2 delehani G. Hermannus aliique: post u, dd positos uoluit 
Manawius 1 Mecenas AFtu Maeuas m 2 presidium F uu. 3 — 5 
del. Peerlkampus 3 olimpicum Axfppr.u 

HOEATIYS II. 1 



HORATI OABMINVM 

coUegisse iuuat, metaque feruidis 

euitata rotis palmaque nobilis 5 

terrarum dominos euehit ad deos; 

hunc, si mobilium turba Quiritium 

certat tergeminis toUere honoribus; 

ilium, si proprio condidit horreo 

quicquid de Libycis uerritur areis. 10 

gaudentem patrios findere sarculo 

agros Attalicis coDdicionibus 

numquam dimoueas, ut trabe Cypria 

Myrtoum pauidus nauta secet mare: 

luctantem Icariis fluctibus Africum 15 

mercator metuens otium* et oppidi 

laudat rura sui: mox reficit ratis 

quassas, indocilis pauperiem pati. 

est qui nee ueteris pocula Massici 

nee partem solido demere de die 20 

spernit, nunc uiridi membra sub arbuto 



TESTIMONIA. 



4 sq. 'metaque — rotis* Seruins ad Aen. XI 196 18 sq. Donatns 
ad Terent. adelph. II 2, 22 21 sq. * membra — stratus* Porph. ad 

serm. I 1, 5 



VARIA LECTIO. 



4 moeta x 5 Euiata A & uitata B si uitata Wiihofius 6 
euehere Bentleius quae euehit Hamacher uu, 7 — 10 de!. Lin- 
kerus 7 nobilium it[superscr. m)TuA2Buar,hfp2^^mohi\\um. sic habeni 
4 eodd. Blandmii, reUqui nobilium' Cruquku] rede etiam G Acr. Porph. 
sch,F quiritum B 8 Certet ux uu. 9. 10 del. Peerlk. 10 
libicis ABxtppr, lybicis lilfg>corr, 12 a talicis B atalicis u cou- 
ditiooibus AXrcu 13 Nunquam Brl; demoueas Ba [dimoueas omn, 
codd, Cruquu] cipria A Ac. Acr. cyprea Pph. sed cypriis (= cupriis) 
Porph. i. U Acr. I uero Gypria legisse putandus est 14 Mirtoum Anu 
Myrtor B pauidus] trabibus B impauidus Peerlk. 15 icariis AB 
icareis Fhcxu affricum x 16 Maercator I ocium ^ opidi x 

17 laudat tuta sui Acidcdius et Benil. cf. mus. Rhen. 1863, 271 
ruri Ai ratis Ipr. % rates celt. 20 dedie ABkxil;x' ^^^» quae- 
cumque huiusmodi in codicibus nobis occurrerunt, non descripsimus 

21 meobra k^u 



I 



LIB. I. 1 9 

stratus, nunc ad aquae lene caput sacrae. 

multos castra iuuant et lituo tubae 

permixtus sonitus bellaque matribus 

detestata. manet sub loue frigido 25 

uenator tenerae coniugis immemor, 

seu uisa est catulis cerua fidelibus 

seu rupit teretes Marsus aper plagas. 

me doctarum hederae praemia frontium 

dis miscent superis, me gelidum nemus 30 

Nympharumque leues cum Satyris chori 

secernunt populo, si neque tibias 

Euterpe cohibet nee Polyhymnia 

Lesboum refugit tendere barbiton. 

quodsi me lyricis uatibus inseres, 35 

sublimi feriam sidera uertice. 



TEStlMONIA. 



2i aq. 'Hor. carminam libro I: bellaque — detestata* Priscianns 

Vm 19 26 schol. Statu Theb. Ill 377 26 sq. 'manet — nena tor' 
Sernlns ad georg. I 418. Aen. VI 273. YIIU 670. mMi. Stat. Theb. 
U 204 33 sq. * nee — barbiton ' Charisins 266 



TJUUA LECTIO. 

22 Stratus t lene caput sacrae] ///capud/// u lene t 
25 detesUmda y(/'am. 8219) sch.Stat. 26 iniemor B inmemor tvi 
ttti. 27 sg. del. Hanowiui et Linkerus 29 me] te Hareus et Brouk- 
husius. illud defend. Bernhardyus [Roman, litt. hist.* 258) hedere u 

he///f A premia F uu. 30. 31 del. Linkerus u. 30 del. Peerlk, 
Diis AFhtcorr.xu te Broukhusius 31 Nimpharum r Ninpha- 
rum u satins A saturis Acr. 32 Secernent %(ii'nil) Sacer nc B 
si] sic nescio quis 33 polyhymnia A'V'['nehabent eodd. Bland. 
ii€fic«<ufMu* Cr.] sch,q> sch.fi polyymnia B poliyninia F polihymnia X 
polymnia xG pollnnia u polinia '/ymTC 34 Lesb: refugit t: u 
uu. ^ sq, del. G. Hermannus et Linkerus u. 35 del. Peerlk. at si 
me melicis sch.hp memet x liricis A inseris Fhtu%ifid^cgnqsv 
Oretti cd) inseres ABxGxi^fihp) [2 BUmd.] Ac. comm. cf. Auson. idyll. 
8, 50 sq. : Ilium ego si cernam , tunc terque quaterque beatus, tunc ero 
bis consul^ tunc tangam uertice caelum 36 sublimis Fea Porphyrio- 
nem se uqui af firmans sydera x 

1* 



HOBATI OARMINVM 

n 

lam satis terris niuis atque dirae 
grandinis misit pater et rubente 
dextera sacras iaculatus arces 

terruit urbem, 
terruit gentis, graue ne rediret 5 

saeciilum Pyrrhae iioua monstra questae, 
omne cum Proteus pecus egit altos 

uisere montis, 
piscium et summa genus haesit ulmo, 
nota quae sedes fuerat columbis, 10 

et superiecto pauidae natarunt 

aequore dammae. 



TESTIHONIA. 

I 2. 1 — 4 Fortunat. 2680 8q. 2701 ^secnnda ode: iam — urbem' Victo- 
rin. de metr. Hor. 2610 1 sq. *iam satis niuis misit pater* Eugraphius 
ad Terent. Andr. V 3, 32 1. 4 Mallias Theodoras 4, 11 sq. ed. Qaisf. 
'secunda ode: iam — dirae; terruit urbem* Diomed. 519 '. . . in se- 
cunda ode cuius initium est: iam — dirae ; terruit orbem* Victorin. 2564 
1 Caesius Bassus de metr. I 2 p. 302 Diomed. 508 Augustin. de 
mus. im 18 Fortunat. 2C84- 2699 Victorin. 2603. 2604 id. de metr. Hor. 
2621 'secunda ode libri primi carminum cuius initium: iam — dirae* 
Victorin. d. m. H. 2620 4 Diomed. 506. 511. 512. 616 Victorin. 2564. 
2618. 2619 de metr. Hor. 2621 Fortunat. 2691 Sergius in Donat. 36 
7 sq. Seruius ad Aen. I 435 * Horatius carminum primo libro : omne — 
montes* Eutyches 2145 10 Victorin. 2605 11 sq. Seruius ad Aen. 

V 122 ad georg. HI 539 * Hor. in I carminum : et — dammae * Prise. 

V 7 * superiecto — dammae ' Seru. ad eel. 8, 28 



VABIA LECTIO. 

I 2. AD DIVVM AVGVSTVM AB PROSEVTICE TETRACOLOS AD 

u 

AVGVSTVM Fx [sed in x euanuerunt plurimae liiterae) PROSEVTICE 
TETRACOLOS AD DIVV AVGVSTV k 1 terris] letrae Dan. Heinsius 
dire u 4 urbes Sergius orbem nuar.JDiomedis unus codex p.b{l.bl2. 
516.519 Victorinus tiu. 5—12 del.Peerlk. Jb gentes Fkmu 6 Se- 
culum Fku pyrrae FitPorph. pyrre x phirre B pirrae u auesle 
A (questa^i?) qu///eslae (p 7 amne Seyfferius proteus n protheus 
cett.Ac.sch,Fk egit F 8 moutes 1/92 km. 9 — 12 del. Buttman- 
nus [mythoL II 364) HaupHus Linkerus alii 9 hesit Axu ul///kno x 
(ultimo Ti?) 10 Notaq, B palumbis Porph. y[mss, Horaii apud 
Benileium et Valariium) Fea palumbis n columbis ceti, Victorin, 
11 super iacto Fnx 12 dampmae q> ante ras. 



LIB. I. 2 5 

uidimus flauom Tiberim retortis 

litore Etrusco uiolenter undis 

ire deiectmn monimenla regis 15 

templaqae Vestae, 
Uiae dam se nimium querent! 
iactat ultorem, uagus et sinistra 
iabitur ripa loue non probante u- 

xorius amnis. 20 

audiet duis^acuisse ferrum, 
quo granes Persae melius perirent, 
audiet pugnas uitio parentum 

rara inuentus. 
quem uocet diuom populus mentis 25 

imperi rebus? prece qua fatigent 
uirgines sanctae minus audientem 

carmina Vestam? 
cui dabit partis scelus expiandi 

luppiter? tandem uenias precamur 30 

nube candentis umeros amictus, 

augur Apollo; 



TBSTDCOKIA. 

15 IHctorin. 2605 20 Sera, ad Aen. I 273 26 — 28 'preceqne 

faiigeiit — Yestam* scliol. Statii Theb. II 244 IIII 633 26 sq. 'prece 
— aud ientem ' schoL Pers. 2, 3 26 'qua prece fatigent* aclu Stat. 

Theb. Yim 723 



VASIA LBOTIO. 

13 tiberim rethortis flauum r flauom Fm flanum reU. 14 Lit- 
tore A 15 mouunenta Fknu monumeota JBx Ac.Acr. Porph, $ch, Fk 
Viciormus uu, 17 — 24 del. Peerlk. 17 quaerenti A 18 ultorem] 
aelonim Fk vJiote n u/^orum r senistra B 19 $q, probante | Uxorius- 
Slgu 20 aimis u uu. 21 — 24 del, HaupHus 21 dues Fxu 
22 per se ^1 23 nido kz 25 uoces Pph. opp. Porph. diuum SI 

36 Imperii ABtu Imperi/// k prece — ii.30 tandem del. Peerlk. 
prece A 27 sacrae sch.Pers. 29 partis Bnpr.i parti Ai partes A2 
reU. expiandu r 30 lupiter Fk 31 candentis ABFkmxAc. can- 
denti G%(di0 et aliquot coddtFeae)(o commentator Cruquii Acr. (interpr. 
'candidis nubibus uelatus^) candentes ux [candeoteia omti. eodd. Or.] 

V 

nmeros A Ac. u* Pph. humeros cett. 32 Augor fjj Agur r 



HORATI CARMINYH 

siue tu mauis, Erycina ridens,. 

quam locus circum uolat et Cupido; 

siue neclectum genus et nepoles 35 

respicis, auctor 
heu nimis longo satiate ludo, 
quem iuuat clamor galeaeque leues 
acer et Mauri peditis cruentum 

uoltus in hostem; 40 

siue mutata iuuenem flgura 
ales in terris imitaris, almae 
Alius Maiae, patiens uocari 

Caesaris ultor: 
serus in caelum redeas diuque 45 

laetus intersis populo Quirini, 
neue te nostris uitiis inicum 

ocior aura 
toUat: hie magnos potius triumphos, 
hie ames dici pater atque princeps, 50 

neu sinas Medos equitare inultos 

te duce, Caesar. 



TESTIMONIA. 



42 Victorin. 2604 46 Victorin. 2605 61 sq. Porphyrionis uita 
Horati post med. 



VARIA LECTIO. 

33 ericina ABgnt erlcida ^i if. 34 del Peerlk. locus] iouis x 
35 neclectum B neglectum ceti.Ac.Porph. 37 longuo fppr,x 
saciate t^ uu. 38—40 del. Peerlk. sed tarn Silius It Vlllf 555 et Va- 
lerius Flaccus III 85 hunc locum uideniur imilati esse 39 Mauri] 
Marsi Tan. Faber et Bentl. sed cf, Vergil. Aen. lUI 40: Gaetulae urhes, 
genus insuperabile hello pedilis cruentum] pedilem mentis Ferd. 

V 

Hilzigius cruentem I 40 Voltus F Vullus reU. 44 Cesaris xu 

V 

45 c^lum lu 46 Letus u 47 uiciis x iniquem ^ iniquum 
rell, 48 auro B 50 hTc = hinc B 51 equitare An 52 cesar u 



LIB. I. 2 — 3 7 

m 

Sic te diua potens Cypri, . 

sic fratres Helenae, lucida sidera, 
uentonimque regat pater 

obstrictis aliis praeter lapyga, 
nauis, quae tibi creditum 5 

debes VergUium, finibus Attids 
reddas incoliunem precor 

et serues animae dimidium meae. 
illi robur et aes triplex 

circa pectus erat, qui fragilem tnici 10 

commisit pelago ratem 

primus^ nee tirouit praecipitem Africum 
decertantem Aquilonibus, 

nee tristis Hyadas, nee rabiem Noti, 



TKSTDCONIA. 



13. 1 sq. Terentian. 2448 Plotins 8, 2 Fortonat. 2701 'tertia ode: 
lie — sidera* Diomed. 519 ' tertia ode lyricomm asmatom: sic — 
■idera* Victorin. de metr. Hor. 2611 1 Caesins BaAsus de metris 

I 3 p. 303 Diomed. 609. 612 Victorin. 2666. 2594. 2617. 2619 Donat. 
ad Ter. ad n 2, 22 Mallius Theodoras 4, 19 4 8era. ad Aen. Yin 
710 6—7 Sera, ad Aen. II 260 6 sq. 'nanis quem tibi — Ver- 

gilimn* Porpli. ad c. I 24, 11 6 sq. 'finibus — precor* Sera, ad 

Aen. VI 18 8 Acr. ad c. 11 17, 5 schol. Pers. 5, 22 'bene qnidam 
dixit de amico sno: dimidiom animae meae* Angostin. confess. TTTT 6 



YABIA liBOTIO. 

I 3. AD NAVEM ^PROSPHONETIGE (PROSPHENETIGE I) DIGOLOS 
vmGILU Fl, add. I ALITER NAVEM PROSEQVITVR, QVA VffiGILlVS 
ATHENIS VEHEBATVR X AD NAVEM, QVA VffiGILlVS ATHENAS NAVI- 
GAYTT (NAVIGAVIT ATHENAS A) ALif (om. r) NAVEM PROSEQVITVR, 

QVA VffiGILlVS (VffiGILI I) ATHENIS VEHEBAT At; sed x haec uerba 
non ut inscriptionem uerum ui primos huius carminis uersus proiuliU 
oden omisit B 1 patens Diomedis codd, cipri A^ 2 helene Xu 
elenae x sjdera x 3 pater regat r 4 alls npr.x idem pro uaria 
lectume exh^et 8ch,q> preler F iapiga Axu 6 uirgylium ^ uyrgi- 
lium fp uirgiiium rell [sed uergiiio Porph.) ut finibus Doederlinus 
sed cf. mu$. Rhen, 1863, 271 aticis ^ 7 Redas ^ incolnmen X 

8 et] Vt 2 rubor ^pr. 10 fragile r 12 precipitem ^ 
14 tristes Fittu hiadas AXxu nothi FnxuAi 



10 HORATI CABMINVM 

ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni, 

nee prata canis albicant pruinis. 
iam Cytherea chores ducit Venus imminente luna, 5 

iunctaeque Nymphis Gratiae decentes 
alterno terram quatiunt pede, dum grauis Cyclopum 

Volcanus ardens uisit ofOdnas. 
nunc decet aut uiridi nitidum caput inpedire myrto, 

aut flore, terrae quern ferunt solutae; 10 

nunc et in umbrosis Fauno decet immolare luds, 

seu poscat agna slue malit haedo. 
pallida Mors aequo pulsat pede pauperum tabernas 

regumque turris. o beate Sesti, 



TESTDfONIA. 



Mallins Theodoras 6, 4 cf. Plotins 5, 14 'machinae carinas* Diomed. 
511. 516 4 'deriuatione quoque fiunt nerba, quae grammatioi para- 

gog^a nominarunt, at dtcimus — campique ing^entes ossibns albent, qnod 
satis crispa inflexione Horatins albicent dixit* Martianus Capella V 61 
p. 439 Efopp. Contra: *aIbico, as, item Hor. carminnm libro I: nee 
prata canis albicant pruinis* Eutjch. 2169 'Hor. in I carminnm: nee 
— prninis* Prise. VIII 30 'canis albicat ora pruinis* schol. Stat. 
Theb. I 512 5 cf. Plotius 11, 5: 4am Cytherea chores Venus dat* 
7 sq. Plotius 11, 7 11 sq. 'Faunus immolare sine malit se* 

Plot. 5, 6 12 'faciam uitula ait ut faciam ture, ut faciam agna 

Hon: seu — haedo* Sera, ad eel. 3, 77 'seu poscat agna seu malit* 
Plotius 9, 6 13 sq. 'pallida — turres* Vincentius Bellouacensis 

specul. VII 70 cf. 'pauperam tabernas regis o beate regumque 

turris* Plot. 8, 10 13 florilegium Parisinum 8069 Hildebertus moral, 
philosoph. p. 988 ' . . . nam et carminum auctores : pallida — taber- 
nas* Quintilianus instit. VIII 6, 27 'pallida — pede* schoL Pers. 
3, 115 'pauperam tabernas* Plot. 5, 6 



YABIA LECTIO. 



Waddelius Ducunt ediiio Ascensiana 1510 sicas X machine A {uir- 
gulam infra e euanuisse puio) 4 albicent Martianus 5 cilherea A 
chiterea u iminente A [lineolam supra i euanuisse puio) inminente 
Fhnu 6 luncteque AFl nimphis AFnprxu ninphys k 7 graues 
Fxu ciclopum Aitu cycoplum if;i 8 Vulcanus Alxu uisit AXx 
[hipuar,) praetulerunt Bentleius Oudendorpius alH usslt vuar. ussit 
uel iussit Ploti codd, arsil x{p) urit FTuAuar,Xuar,g ^//r/fii ^ 
iupedire X ipedire x mirto Ax^p 11 in om, F inmolare X 
12 agna AFXxuG Seruius Victorini codex agnam npr,x{cignpv) [2JB<oficl.] 
Pph.Porph,iJ.Victorinicod, hedo -FjrtM bedos ^(np) baedosy hae- 
dum y 13 equo Afjj paup : tab :] p. et tabernas Pph, pauperum] 
omnium florileg. 14 turris Arc Plotius turres rell. 



LIB. I. 4-5 



11 



nitae summa breuis spem nos ueUt inchoare loogam. 15 

iam te premet nox * fabulaeque Manes 
et domus exilte Plutonia: quo fdmul mearis, 

nee regna uini sortiere talis, 
nee tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuuentus 

nune omnls et mox uirginee lepebunt 20 



V 

Quis multa gracilis te puer in rosa 
perfusus liquidis urget odoribus 

grato, Pyrrha, sub antro? 
cui flauam religas comam, 
simplex munditiis! heu quotiens fidem 5 

mutatosque deos Debit et aspera 

nigris aequora uentis 
emirabitur insolens, 
qui nunc te fruitur credulus aurea, 
qui semper uacuam, semper amabilem 10 



TIBTmOMIA. 

15 HHdebertos moral, philosoph. p. 990 

15. 1 — 4 Fortnnat. 2680 Terentianns 2445 *qainta ode ... quis 
— comam* Yictorin. 2613 'qniB— comam. qninta ode' Fortnnat. 2702 

1. 3 sq. Victorin. 2600 'qninta ode: quia — ro sa; grato — comam* 
Diomed. 519 sq. 3 sq. Angustin. de mnsica IIII 17, 35 3 Victorin. 
2592 Fortnnat. 2697 Mallins Theodoms 4, 18 4 Fortnnat. 2697 
5—9 Donatna ad Terent. ennnch. V 9, 8 



TABIA LEOTIO. 

15 iuma Ai incoare r inchoare rell. (addere JlUdebertus) 

16 premet A fabulaeque et manes % [aon) fabulec^ maoes (i fabulam 
atqae manes Peerlk. ; sed cf. anih.L, 1708. 10 *Fabulas manes ubi rex 
coercei: Vi nos eiiam SI Ac. (manes Acr,)Pph, fabuleque u 17 ex- 
flii Heinsius 19 lycidam q> lucida xpr. licidam Ak Hcida '^uxcorr, 
20 Nunc, oms {=i omnes) Ft 

1 5. AD PIRRAM MERETRICEM A PROSPHONETIGE TETRAGO- 
LOS AD PYRRAM FX inseripiionem om. x oden om, B 1 Qui y 
[expos, metr. codicis Franekeranf) nan improb. Peerlk. 2 urguet % 
3 pjrrlia I pyrra FxuDiomedes pirra A 5 muodiciis jtt quo- 
dens 1 7 eqnora lupu 8 Mirabitur % ut mirabitur BentU 10 aeo- 
per uacoam semper Jl 



12 UORATI CABMINVM 

sperat, nescius aiirae 
fallacis. miseri, quibus 
intenfiptata nites. me tabula sacer 
uotiua paries indicat uuid^ 
suspendisse potent! 15 

uestimenta maris deo. 



VI 
Scriberis Vario fortis et hostium 
uictor Maeonii carminis alite, 
quam rem cwnque ferox nauibus aut equis 

miles te duce gesserit. 
nos, Agrippa, neque haec dicer e nee grauem 
Pelidae stomachum cedere nescii, 
nee cw*sus duplicis per mare Vlixei 



TESTDfONIA. 

11 sq. 'anrae fallacis^ Acron ad c. 11 8, 24 

I 6. 1—4 T«rentian. 2443 Fortunat 2703 * aexta ode . . . scriberis 
— gesserit* Victorin. de metr. Hor. 2613 1. 4 *sexta ode: scribe- 

ris — hostinin; miles — g^esserit* Diomed. 620 1 sq. 'scriberis — 

uictor* Sera, ad eel. 9, 35 1 Sem. ad georg. Ill 6 'In Horat. I 
carminnm: scriberis — fortis' Probus 1416 * scriberis Vario' 8era. 

ad Aen. I 440 6 Charis. 271 Ciandins Sacerdos I 114 Sem. ad Aen. 
XII 627 'pelidae stomacham' Diomed. 460 7 Acron ad epod. 16,60 
'Hor. in carminum prime: nee — Vlixei' Priscian. I 63. VI 92 



VARIA LECTIO. 

11. 12. 13 Sperat nescius aurae fallacis | Miseri quibus intemptata 
(interpretala t) nites. me tabula sacer | Votiua etc, Fntm u. 13 om. 
Xiwi 14 uuida Aht\tuV[eodd. Bland.] Ac.bis Pph. huroida Fx{v)a 
Porph, quod ex inter preiationihus orium esse tarn Pultnannus uidii 
15 sq, Suspendisse potenti uestimenta | Marls deo Fx 

I 6. AD AGRIPPAM A YPOTETICE TETRACOLOS AD AGRIPPA 
EXCVSATIO CVR DE REBVS NON SCRIBAT F HYPOTHETICE TETRA- 
COLOS AD AGRIPAM X ADLOQVIT VISPANIVM AGRIPPAM r oden 
om. B 1 uario, sed i in ras,, A 2 meonii Fix aliti Passeratius 
alite pro ahJatiuo accipiunt Acr. Peerlk, 3 qua rem ecodd. (?) Mureii 
BentL opp. Porph, 4 gesseris Peerlk, Gruppeus 6 Pelide x 
decederc nescit Seruius Dan, 7 duplicis FhisxGqiPid^ghns dupp : 
f*) Porph, Acr.Iut puto duplices ^wi^ Ac. Pph, Acron ad ep, 16 i, t, 
Priscianus [dnpiiceis omn, codd, Cr,] reducis BentL 



LIB. I. 5—7 



13 



nee saeuain Pelopis domum 
conamur tenues grandia, dum pudor 

iobeliisque lyrae Musa potens uetat 10 

laudis egregii Caesaris et tuas 

culpa deterere ingeni. 
quis Martem tunica tectum adamantina 
digne scrlpserit aut puluere Troico 
nigrum Merionen aut ope Paliadis 15 

Tydiden superis parem? 
nos conuiuia, nos proelia uirginum 
sectis in iuuenes unguibus acrium 
cantamus, uacui, sine quid urimur, 

non praeter solitum leues. 20 



vn 

Laudabunt alii claram Rhodon aut Hytilenen 



TESTIHONIA. 

13 »q. *Hor. in I carminnm: quis — scripserit' Prise. XVIII 97 
17 sq. *non proelia — acrium' schol. luuenal. 6, 366 

I 7. 1 — 4 Victorin. 2565 * talis carminibus Flacci reperitur epodos: 
Undabunt — Tempe' Terentian. 2430 1—3 * laudabunt — moenia' 

Fortnnat. 2703 'septima ode: laudabunt — moenia' Victorin. de metr. 
H. 2614 1 sq. Victorin. 2621 *in primo carminum: laudabunt — 

Corinthi' Victorin. de m. H. 2619 * septima ode: laudabunt — Corin- 
thi' Diomed. 520 



TARIA LECTIO. 

8 seuam AFXti polopis x 9 tenuis Ftc 10 Imbellis Au 
lirae Azgni 11 Laudis Apr, cesaris u 12 deterrere t ingenil 
Aii^Pph. uu. 13—20 deLPeerJk, 13—16 del.Linkerus 14 Troio 
Nic. Heinsitis 15 merione u merionem Xmr 16 Tididen Aliup 
Tufiden ^ Titide u Titldem r [Tydiden Z Bland.] 17 uos] dod sck. 
luuen, praelia r^ prelia I plia u 18 sectis] strictis BeniL rectis 
Bamacher opp.Ac.Acr. et cf.Propert IllI 7,6 *«^ mea formosis un- 
guibus ora nota ' 20 preter Ak'^ 

17. AD MVNATIVM PLANCVM^ PARANETICE DICOLOS AD 
PLANCVM F PRIM' VERSVS EXAMET. EST SEQVENS VERO TETRA- 

MET. ET FALSISCV APPELLAT EO « EX HIl. PEDIB. VLTIMIS CTAT 
PARANETICE DICOLOS PLANCO I inscriptionem om. t oden om, B 
1 rodon Ttt - mitylenen gramtnaiici mitilenen Flcorr. Acr. exp, metr, 
nritileoe xu mitilenen A mytileneu %% MITVLENEN Ai 



14 HORATI CARSaNVM 

aut Ephesum, bimarisue Corinthi 
moenia, uel Baccho Tliebas uel Apolline Delphos 

insignis aut Thessala Tempe; 
sunt quibus UDum opus est intactae Palladis urbem 5 

carmine perpetuo celebrare et 
undique decerptam front! praeponere olluam; 

plurimus in lunonis honore 
aptum dicet equis Argos ditisque Mycenas: 

nie nee tarn patiens Lacedaemon 10 

nee tarn Larissae percussit campus opimae, 

quam domus Albuneae resonantis 
et praeceps Anio ac Tiburni lucus et uda 

mobiiibus pomaria riuis. 



TBSTIMOKIA. 

2 Yictorin. 2615 Fortunat. 2683 Mallins Theodoras 4, 14 2 sq. 
*bimarUae ^ moenia' sch. Stat Theb. VII 420 9 Seru. ad Aen. I 24 
XI 246 *Hor. — poBuit aptum equis Argos' sch. Stat. Theb. IIII 672 

10 'nee me tarn patiens Lacedaemon agon' sch. Stat Theb. YUI 
432 13 *Hor. in I carm. et praeceps — lucus' Prise. VI 16 



TARIA LECTIO. 

2 epheson Ftvi^ Victorinus 2614. 2619 non Ac, chorinthi n cho- 
rinti Fu 3 Maenia Au Meuia r bacho Ak 4 Insignis Anx Victo- 
rinus 2565 Insignes rell. tessala ^ 5 incipii cod, y sed huius car- 
minis leciiones prisiinae cum passim paene euanuissent, litter as altero 
atramento duclas esse apparet est opus fp intacte Ai urbem] 
' arces uy Bentl, arcero y opp. Acr, et sch.y uu, 6 sq, del, Peerlk, 
6 caelebrare Atc 6. 7 et undique] indeque Bouhierus 7 decerplae 
frondi Erasmus [Vndiqae decerptam frondi praeponere oliaam ewid, 
Cr,] decerlam ylv decepta ti preponere Ay oleam Fncorr. 
oletam Xuar. 8 Plurimis i^pr. Plurimus t honore Oudendorpius 
Hauptius Peerlk, cuius adnotat, uid, honorem SI Acr, et sch,y sch.l 
9 dicet hctqiuG Seru.D. ad Aen. I item y2 (yi euanuit) dicit A^ 
Ac, Pph. Seru, alt. I, ditis Ac, diles SI micenas AFyitvu 10 
nee me sch, Stat, paciens A lacedemon Fyxu Ac, 11 larisse Ai 

['percussit aic legitur in omnibus seriptis cod,^ Cr,] opime At 

12 albunee u resonautes Fnpr, 13 lectio pristina erasa in ^ 

Ac tiburtini (tiburni n) lucus el preceps (peeps n) anio et uda nv et 
praeceps] Epreceps yz , y\ euanuit Et] Ac jP opp, Ac, preceps Ax 
preces A ac] et F% tiburi lucus et q> tiburni AFiyXuG V[ABland,] 
X Acr. Porph, sch.F Prise, tiburtini T7tcorr.x(g)sch,l{natum ex sch,Fl) 
tiburti ilnxictfi^hn tyb : p) 14 pomeria xun2gnx{jliv)y sed pomaria 



LIB. I. 7 15 

Albus ut obscuro detergft nubila caelo 15 

saepe Notus neque parturit imbres 
perpetuo, sic tu sapiens finire memento 

tristitiaro, uilaeque labores 
molli, Plance, mero, sen te fulgentia signis 

castra tenent seu densa tenebit 20 

Tiburis umbra tui. Teucer Salamina patremque 

cum fugeret, tamen uda Lyaeo 
tempera populea fertur uinxisse corona, 

sic tristis alTatus amicos: 
'quo nos cumque feret melior fortuna parente, 25 

ibimus, o socii comitesque. 



TESTIMONIA. 



I 7^ 16—17 ^ albas — perpetnos' Seru. ad georg. I 460 21 eq. 
^Teacer — fugeret' Sera, ad eel. 1, 4 24 Fortanat. 2703 24. 26 sq. 
30 sq. 'qai iaxta Oraciam in carmine lirico de labore prelii lassos et 
tiistes affatar amicos: ibimas — desperandam! o fortes — mecam sepc 
uiri* lohannes Yictoriensis I 6 p. 293 ed. Bohmer 



YAJUA JLECTIO. 

eliam Pph. et cf. Symmachi epist, VII 18: ^Nunc ego scire postulo, 
quid in Tiburiibus jHMnariis litter arum operis exerceasV 

n\ Nauum carmen incipiunt AFyX^tTu^afiSaghnpsv) opp. ex-- 
pos. metr. Porphyr. Diomed. Victonn. HORTATVR PLANCVM AD VO- 
LVPTATEM A Ac. opp Acr, ad u. 1 AD PLANCVM HORTATIO BENE 
MVmm Fuiiii) AD PLANCVM NVMATIVM (NVMANTIVM a) ORATIO 
BENE VIVENDI nW AD PLANCVM HORTATIO (HORATIO dX) AD BENE 
\1VtNDVM XitxipS) *Hanc oden quidam putant aliam esse' Porph. sch. 
hpj idem censent Buttmannus [Muetzellii ann, gymn. XIIII 843) et Doe- 

derlinus 15 detergit yix{iin)y[eod. Mart,] Ac. Aldina 1509 deterget, 
corr. ead. manu A deterget rell. [omn. Bland,] Pph. celo u 16 nothus 
yntuAi nee yx ne*^' « 17 Perpetuos Ax{hs§2) Seruius Peerlk. opp. 

[3 Biand.]BentL cf. Paldamus mus. JRh. n. s. VI 632 situ A 18 Tri- 
stidam t^ Tristitiae n 19 seu] se t molli] sunt qui hoc pro 
imperatiuo accipiendum esse censeant, opp.Acr. et sch.ysch.l cf.Iuuen. 
1, d9: ^molle CaUnum* 22 tamen] ter Fynx% lyeo t lieo yu 
23 Timpora xqn T///mpora X populeae Ai populua / 24 tristis Ay\ 
wiFortunaiianus tristes rell. 25 parentes F 26 sotii n^ 



16 HORATI CARMINVM 

nil desperandum Teucro duce et auspice Teucri: 

certus enim promisit Apollo 
ambiguam tellure noua Salamina futuram. 

o fortes peioraque pass! 30 

mecuin saepe uiri, nunc uino pellile curas: 

eras ingens iterabimus aequor.' 



vni 

Lydia, die, per omnis 
hoc deos oro, Sybarin cur properes amando 

TESTIMONIA. 

27 sq. Victorin. 2563 30 Acron ad serm. 11 5, 21 31 'et nino 
pellite cnram' Acr. ad epod. 9, 38 *ut in Horatio prijno carminum: 
eras — aequor* Prob. 1419 

18. 1 sq. 'Lydia die per omnes te deos oros Sybarim cur properas 
amando . . . Lydia die per omnes . . . Hor. primom choriambum durissi- 
mum fecit; pro iambo spondeum infarciendo sic: te deos oro Sybarim. 
nam si secutus esset Alcaeum, sic ordinasset: hoc dea uere. error ta- 
men illius habet excusationem , quod in ea perseuerauerit lege, quam 
ipse sibi aliquo casu fecerat, usque ad ultimam partem non mutando* 
Fortunat. 2683 * Lydia die per omnes te deos oro Sybarim cur properas 
amando ... in hoc etiam recessit ab Alcaeo, quod primum choriambum 
durum fecit, secundum pro iambo spondeum ponendo. nam si secutus 
fuisset Alcaeum, sic ordinasset: hoc dea uere Sybarim cur properas 
amando ... ex hoc hendecasyllabum Sapphicum facies sic : quaesb 
Lydia die deos per omnes. de secunda hexametrum sic: hocne deos 
uere Sybarim cur quaeris amando* Fortunat. 2703 ^octaua ode: Lydia 

— hoc deos uere Sybarin cur properes amando* Diomed. 520 Victorin. 
de metr. Hor. 2614 * Lydia — hoc deos oro . . . cur properas aman- 
do* Victorin. 2533 * Lydia — hoc deos ue . . .* Victorin. 2622 1. 3 
* Lydia die perdere cur . . .* Victorin. 2497. 2532. 2591 1 Diomed. 509 
Priscian. partit. duodec. uers. Aen. 1, 2 *Hor. in I carminum: Lydia 

— omnes' Prise. VH 6 * Lydia die' Victorin. 2592 2 *in Horatio: 
hoc deos uere Sybarin quid properas amando' Diomed. 508 'hoc deos 
ue . . . re Sybarin cur properes — amando* Victorin. 2621 'cur pro- 

VARIA LECTIO. 

27 teucri Aiy\uhx((ia\hpiv) y{codd. Lamhini Feae Peerlkampt) Ac, 
Acr. et sch.y ('Apollinem diciV Acr. et sch.y '. . . fautorem uel spon- 
sorem ' sch.y) Victorini cod. Paris. Peerlk. teucru Fki7trA2y2x(ccpg(iuar. 
(npi teucliro 6&) Phoebo Bentl. auspice ; Teucro certus enim Wadeus 

28 Certus enim prom : tp 31 sepe A 

I 8. AD LIDIAM MERETfilCEM AB EROTIGE DIGOLOS AD LY- 
DIAM [LIDIAM 'Hf LlDlAM A) Fk EROTIGE DIGOLOS AD LIDUM ME- 
RETRIGEM / inscriptionem om. x 1 Lidia i\>u per om. Bx 
omnis Ax Ac.pr. omnes relL Ac.corr. 2 Hoc (Hoc t) deos oro yni 



UB. I. 7-8 17 

perdere, cor apricum 
oderit campum, patiens pulueris atque soils. 

car neque militaris 5 

inter aequalis equitat, Gallica nee lupatis 

temperat ora frenis? 
cur timet flauom Tiberim tangere? cur oliuom 

sanguine uiperino 
cauUus uitat neque iam liuida gestat armls 10 

bracchia, saepe disco, 
saepe trans finem iaculo nobilis expedlto? 

quid latet, ut marinae 
fiUum dicunt Thetidis sub lacrimosa Troiae 

funera, ne uirilis 15 

coitus in caedem et Lyclas proriperet cateruas? 



TB8TIMOKIA. 



pares amando* Diomed. 609 3 sq. *Hor. in I carminnm: cur apriciim 
— lolis* Priac. XVIII 94 'Hor. in I carminnm . . . cnr — campnm^ 

Priac Xyn 49 'cnr— campnm* Sera, ad Aen. II 202 



TAEIA LBCTIO. 



iGip2i(ds) expos, meir. sch.y^ Acronis Guelf, Viciorinus 25«33 Hoc 
deos uere (uerf A) ABx{h) sch.l alL L Diomed. Fortunatiani archety- 
pus [cf. 2683 ^hoc dea uere') Te deos oro Fkumg(ap^finpv) Pph, sch. 
laU.L Foriunat. 0////deos oro tf (0 d: o: y) sybarin F% sibarin u 
sybarim X sibarim AyxG syl)ari B quid properas Diomed. 508, sed 
idem eur properas 509. 520 cur properas %x(fp2{Ln) Foriunat 2703 Ficto- 
fin. 2533 opp. 2614. 2621 et cf. 2497: Lydia die perdere cur hunc cupias? 
cor properes cett. expos, metr. sch.y propere///s u 4 canpum u 
5 ['cod, Maldeg, habet militares* Cr.] 6 equales Ayu om, xi equitat 
y^ti^lig) aequitat r equitet cett. 7 temperat ^Tx{Sg) sch.y {*domai') 
temperet cett. 8 flauum SI Ac. tyberim y oliuum SI 8 — 10 
Cor timet flauum . . . | Cur oliuum sanguine . . . | Gautius uitat Ft 

9 nipereno A 10 armi B 11 Bracchia AB Brachia cett. Ac. sepe 
AByu m Sepe Byu nobilis ille expedite Fn {sed 'ille' supra uer- 
sum scr.) 13 marine y 14 Truiae] trans B 15 uiriles Fn{ein 
ras.?)z [T* kiAet expreMC supra notatumy oirileia esse aeeuaatiui eaaua] 
16 cedem Ixu licias AFlxu 

HOSATIT8 It. 2 



18 HOBATI GARMINVM 

viin 

Vides ut alta slet oiue candidum 
Soracte, nee iam sustineant onus 
siluae laborantes, geluque 
flumina constiterint acuto. 
dissolue frigus ligna super foco 5 

large reponens atque benignlus 
deprome quadrimum Sabina, 
Thaliarche, roerum diota. 
permitte diuis cetera, qui simul 

strauere uentos aequore fcruido 10 

deproeliantes, nee cuprcssi 
nee ueteres agitantur orni. 
quid sit futurura eras fuge quaerere, et 



TK8TIMONIA. 

I 9. 1—4 Caesius Bassus de metris I 5 p. 303 sq. Fortunat. 2681 sq. 
2704 Victorin. 2621 AugUBtin. de musica UII 17, 36 'nona ode ... Hi- 
des — acuto* Victorin. de metr. Hor. 2616 1. 3 sq. 'nona ode: uides 
(sed u. 1 in nostris libris deest) — acuto ^ Diomed. 520 1 sq. 'uides 
— Soracte* Senu ad Aen. VII 696 ^hoc Soracte, huins Soractis, Hor. 
in I cann.: uides — candidum Soracte' Prise. VI 11 *de montibus (sc. 
incerti generis inneninntor) nt . . . uides — candidum Soracte* Consen- 
tins 2027 1 Diomed. 509 Mallius Theodoras 4, 9 Plotius 9, 7 

'nine candidum* Plot. 9, 2 3 sq. Augustin. de musica IIII 14, 20 

3 Prise partit. XII uers. Aen. 1, 4 5 sq. * ligna -— reponens* 

Diomed. 411 Acr. ad c. in 1, 17 7 Meprome bonum quadrimum 

ninum celer auitum* Plot. 9, 10 10 Plotius 9, 7 12 Fortunat 

2683 13 *quid— quaerere (querere floril.)' sch. Stat. Theb. HI 562 
florilegium Parisinum 8069 item Hildebertus moral, philosoph. p. 990 
sed om. 'eras* 



YARIA LECTIO. 

I 9. AD TALIARCVM DE VOLVNTATIBVS A PARANETICE AD 
TIIALIARCHVM (TALIARCHVM tp) PVERVM SPECIOSVM (SPETIOSVM g)) 
F PARANETICE TETRACOLOS AD THALIARCVM PVERVM y PARA- 
NETICE TETRACOLOS AD TALIARCV PVERV SPETIOSVM DE VOLVN- 
TATIDVS X inscriptionem om. x , oden B 1 Candidas Mallius Theo- 
dorus, opp. SI exp, meir, Ac. bis sch.ylq) Porph, 2 Sorale yi So- 
ractae r nee iam] /letiam r bonus u 3 Silue A\ 5 ligna] 
luna FvTtuar. 6 Large reponens t Largiri potls Fnin large repo- 
nes gmar» ('Large reponens] largiri postis alii codices habenf sch.Xg)) 
7 Depone FyiTCt 8 thaliarce FyXt uu. 9 — 12 del Gruppeus 
Meinekius Linkerus 9 caetera Fy 11 Depraeliantes A Depl: it 
13 querere AyXnt 



UB. I. 9-10 



19 



qaem fors dierum ciimque dabit, lucro 
appone, nee dulcis amores 15 

sperne puer neque tu choreas: 
donee uirenti canities abest 
morosa, nunc et campus et areae 
lenesque sub noctem susurri 
composita repetantur bora, 20 

nunc et latentis proditor intumo 
gratus puellae risus ab angulo 
pignusque dereptum lacertis 
aut digito male pertinad. 



X 

Mercuri, facunde uepos Atlantis, 
qui feros cultus hominum recentum 
uoce formasti catus et decorae 

more palaestrae, 
te canam, magni louis et deorum 



TE8TDIONIA. 



17 sq. 'donee — morosa* Donat ad Ter. hecyr. m 5, 28 21 sq. 
Sera, ad eel. 3, 65 

110. 1. 4 'decLma ode: Mercuri — Atlantis; more palaestrae* 
Diomed. 621 1 Sera, ad Aen. I 520 Plotius 7, 10, 1 *decima ode . . . 
Mercuri — Atlantis* Victorin. de metr. Hor. 2616 'Hot. in I carm. Mer- 
curi — Atlantis' Prise. VII 18 * Mercuri facunde* Sera, ad Aen. 
ini558 2 'qui— hominum* Porph. ad serm. II 2, 66 3 sq. 'ea- 
tos ^-palaestrae* Seru. ad Aen. lUI 559 'et — palaestrae* sehol. 
8ut Theb. YI 830 



VARIA LECTIO. 

14 sors 01 Fea 15 Adpone Fn% Porph. dulds Pph. dulces SI 
16 lu om. u 17 canicies r 20 CoDposita u Pph. sch.X uu, 
21—24 del. Prienius el Hitzigius 21 intimo Ayitpr,xu sch.yi.t 
^i puelle ^1 direplum ykxug sch,y derepium AFGxl'^ Bland.] ('de- 
reptum pro direplum* 8ch.q>) 

I 10. AD MERCVRIVM AB HYMNVS (m'MNOS F YMNVS y) 
lERCVRIO TETRACOLOS FyX inscriplionem om. x 1 atlantis Pph. 
at B athalantis u adlantis y2 y\ non liquet athlantis rell. Ac. exp. metr. 
O 2 ttros A 3 cantus tfi decore A\n\ 4 palestrae BFynxu 
^\ei\n A 

2* 



20 HOBATI OABIONVIC 

nuntium curuaeque lyrae parentem, 
callidum quicquid placuil iocoso 

condere furto. 
te, boues olim nisi reddidisses 

per doliim amotas, puerum minaci 10 

uoce dum terret, uiduus pharetra 

risit Apollo, 
quin et Atridas duce te superbos 
Ilio diues Priamus relicto 
Thessalosque ignes et iniqua Troiae 15 

castra fefellit. 
ta pias laetis animas reponis 
sedibus uirgaque leuem coerces 
aurea turbam, superis deorum 

gratus et imis. 20 



XI 
Tu ne quaesieiis (scire nefas) quem mibi, quern tibi 



TGSTDCOKIA. 

7 gq. Porph. ad c. 1 12, 11. 24, 17 10—12 *Hor. in carminnm 

libro I: puemm — Apollo* Prise. Xvill 31 11 sq. ^ . . Hor. abusine 
et satis incongme in g^enere mascnlino posoit dicens: uiduus — Apollo* 
Seni. ad Aen. VIII 671 

111. 1 sq. cf. * scire nefas quem mihi finem aut tibi dii dedere* 
Plotius 7, 11 1 Terentian. 2443 Yictorin. 2598 Fortnnat 2676. 2700 



YARIA LECTIO. 

6 Nuncium k curue Ai lirae Ayru 7 quicqiiic y 9 boes B 

olym <p reddidiss& t^i uu, 13 — 16 del Prienius {tnus. Rhen, nou, 

8er.\\\\^'^)etLehrsius 13 attridas ^i u.lAom.B priaini '^/ir. 

15 Thesalos r Tessalos %u 17 letis Au animas laetis FyXmx 
18 iiirga B coherces Auq 18 — 20 Sedibus uirgaque leuem coerces 
aurea turbam | Superis deorum gratus et imis F 19 sq. Superis 
(Superis n) deorum gratus et imis | Aurea (A({rea n) turbam nrr 

111. AD LEVCONOEN A PRACMATICE AD LEVCONOE MERE- 
TRICEM GENESIM (GENESI t/;) PER MATHEMATHICA REQVIRENTEM F 
PRACMATICE MONOCOLOS AD LEVCONOEiN (LEVCONGEM, cett. om. X) 
SVADENS MATHEMATICA OOTENDA yl inscHpL om. t, oden B 
1 Tu] u y quesicris Am^u quesieris scire, nefas. y [item eodd. 
Bland,] nephas 9) micbi 9) 



LIB. I. 10-12 21 

finein di dederint, Leuconoe, nee Babylonios 

temptaris numeros. ut melius quicquid erit pati, 

seu plures hiemes seu tribuit luppiter ultimam, 

quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare 5 

Tyrrhenum. sapias: uina liques et spatio breui 

spem longam reseces. dum loquimur, fugerit inuida 

aetas: carpe diem, quam minimnm creAda postero. 



xn 

Quem uirum aut beroa lyra uel acri 
tibia snmis celebrare, Clio, 



TBSTIlfONIA. 

biB. 2704 Piotius 7, 17 'undecima ode IjTicomm asmatnin: tu — tibi* 
Ytctorin. de metr. Hor. 2616 ^andecima ode: tu — - mihi\ om. qnem 
tihi Diomed. 521 'quaesieris scire' Plot. 7, 2 2 sq. cf. *nec Ba- 
bjlonea numeros at melius quidqnid erit geremus* Plot. 7, 14 6 *Hor. 
in I carminum: sapias — liques' Prise. XVIII 89 7 sq. Mum — 

aetas' schol. Pers. 5, 153 -8 * carpe diem quam minimum' Plot. 7,9 
1 12. 1 'duodecima ode (. . . cuius initium add. Victorin.) quem — 
aeri' Diomed. 521 Victorin. de m etr. H or. 2616 1 sq. *Hor. (sc. dixit) 
acrem tibiam* Quintilian, insUt. VUI 2, 9 



YAIUA IfCTIO. 

2 didederint A dii FXuA2 dederuot '^mi^ babilonios 
jUxtifnt 3 — 6 ['at melias quicquid erit pati, mdtcaiif pertinere ad 

utrhum aapias; Ua ui mtermedia aeribantur parenthesis qaae we wripta 
ituumm 'F*^ Cr*] 3 quidquid Porph, 4 hyemes y hiemis m 
tribuet y iupiter tc^ 5 Que u Qui xpr. Vleodd, Bland.]nuar.x(Ssi) 
Quae reU, Pph, cons. Porph, interpretaL neque aliud est debilitat 
^am frangit ano^Qwnii, hanc autem lectionem a gramtnaticis qui- 
busdam perperatn intellectam esse efficitur sch.y: 'Quae] seres, licet 
cognoueru quae res commoueat mare, necesse est ut bibendo hanc 
reseces curam* debilitat pumicibus oppositis mare u 6 Tirrhenum 
A Tyrrenum yn Thyrrenu r Tirrenum u spacio t u, 1 om, li 
7 foget y fugil rcorr.x{as)sch.Pers, diffugit y 

I 12. DE (SAPIUCMI DE B) LAVDIBVS DEORVM ATQVE HOMI- 
NVM AB PROSPHONETICE TETRACOLOS HYMNOS F PROSPHONE- 
TICE TETRACOLOS YMN* DE LAVDIRVS DEORV ET HOBUNV y PROS- 
PHO^TICE TETRACOLOS. HYMNOS DE LAVDIRVS DEORVM ATQ. HO- 
mNVM I mscr, om. z 1 . uem y lira u 2 Tibias B sumis 
AByjnuG^Z Stand.] sch.y quater sumes FVJ^ix{5g)sch.kq> caele- 
bnre F Clio] caelo Fjci celo ill 



22 HORATI CARHIMYM 

quem deum? cuius recinet iocosa 

iiomen imago 
aut in umbrosis Heiiconis oris 5 

aut super Pindo geiidoue in Haenio: 
unde uocalem temere iusecutae 

Orpliea siluae 
arte materna rapidos moranlem 

fluininum lapsus celerisque uentos, 10 

blandum et auritas fidibus canoris 

ducere quercus? 
quid prius dicam solitis parentis 
laudibus? qui res hominum ac deorum, 
qui mare ac terras uariisque mundum 15 

temperat horis: 
unde nil mains generatur ipso, 
nee uiget quicquam simile aut secundum? 
proximos illi tamen occupauit 

Pallas honores. 20 

proeliis audax, neque te silebo. 



TESTIMONIA. 



11 *doctum et auritas — quercus* Seru. ad georg. I 308 13 sq. 

'quid — laudibus' schol. Stat. Theb. I 41 20 Prob. 1394 



YARIA LECTIO. 

3 [dium 2 Bland.] recinet AiBXG'V'xsch.y retinet vA2zi(ip) 
rccinit FyuAuar.x{dagh2s) recinit n recinat Erasmus 5 horis u 
iris B 6 hcmo ABFynu 7 insecule u 9 rabidos A 10 lapsos 
A\B celeres u 11 blandum] doctum Seruius D. opp. Ac. Acr. et 
sch.y Porpk, fid///ibus A 13 inde ah k. u, usque ad finem car- 
minis responsionem Clionis esse coniecit Bernaysius {mus. Rhen, nou, 
ser. XI 027) sed cf. mus. Rh. 1863, 272 quid] Que A2 quid prius? 
[omn. Bland,] sch.y ('Quid] sc, dicam*) parentis AiBkx'V'xiPp) 
sch. Stat, parcnlcs Pph. parentem G{Acron teste Fea) parcntum Fynu 
A2^ V*uar.^['^ Bland.] sch.Xtp cons.sch.y 15 ac terras ABXru\x{ad) 
aut tcrram FynxiMi) et terras xiP^^P^^) ^^ terram ucorr.xi^hv) et ter- 
ram y cf. Vergil. Aen. IIM 209 17 nihil yH>Pph. nichil q> 18 Ne t 
aut] et y 19 occupabit Rob. Stephanus et Fea 20 sq. Pallas 
honores proeliis audax. neque BentL Haupt. alii, ut nos disting. Bur- 
mannus {ad Valer. Flacc.W 4m) Peerlk, alH 21 Pliis B Preliis lu 



LIB. I. 12 



23 



Liber, et saeuis inimica uirgo 
beluis, nee te, metuende certa 

Phoebe sagitta. 
diGam et Alciden puerosque Ledae, 25 

huDc equis, ilium superare pugnis 
nobUem; quorum simul alba oautis 

Stella refulsit, 
defluit saxis agitatus umor, 

concidunt uenti fugiunlque uubes, 30 

et minax, quod sic uoluere, ponto 

unda recumbit. 
Romulum post bos prius an quietum 
Pompili regnum memorem, an superbos 
Tarquini fasces, dubito, an Catonis 35 

nobile letum. 
Regulum et Scauros animaeque magnae 
prodigum Paulum superante Poeno 
gratus insigni referam camena 

Fabriciumque. 40 



TE8TIMOMIA. 

25 Donat. ad Ter. Andr. II 3, 26 'puerosqae Ledae* Sera, ad 

Aen. n 598. IIII 94 37 sq. *Hor. carminum I: Begulnm — Panlum ' 
Prise. Xyin 19 'animaeque prodigum Paulum* schol. Stat Theb. Ill 
603. Yin 406 40 sq. Quintilian. instit. Villi 3, 18 



TARIA LECTIO. 

22 seuis yu 23 metunde Ai metuenda y 24 Phebe A Phebe 
yiu 25 alcidem u lede A laede t 26 h. u. om. Xmpr. Nunc 
B aequis x 28 Sidera fulgent ym refulxit q> refulget x{s)y{Feae 
Ch.A.) Fea 29 Defuit ^i^ Deflui/ 7 Refluit % umov Pph. humos 
T humor relL 31 niinas r sic Di edii. VeneL Ascens. Muret. di sic 
y{Feae Chis.B.) dii sic y{Dorvilliensis 2) quod xy[eod, Dmaet] Porph.L 
Fwrphyr. Guelferbyt. Aldus Gruppeus quia AFyXnu V [om^n. BVand,'\ 
4^ g) Pph. Porph. Monacensis per errorem qui . B qua Oudendor- 
phaPeerlk. nam G quam Seyffertus quis Doederlinus quom Kreuss- 
ler sic (=sicul) B uu. 33—48 delPeerlk. 33 prius om, y\ 
34 Pompilii yu Pomphili tf; an] ac Hamacher superbo* t 35 
Tarquinii yipu an calenis nobilitatum Hamacher an Catonis^ anne 
Curti Benil. 36 loetum AXx letum u lectum Fyvni letum y 37 
magiie^i 38 poeno superante paulum y 39 gratus] Stratum B \ grac- 
cos 72 iMf marg. {a manu docia saec. XV) 40 Fabritium y Fabricum 91 



24 HOBATI CARMINVM 

hunc et incomptis Curium capillis 
utilem bello tulit et CamiUum 
saeua paupertas et auitus apto 

cum lare fundus, 
crescit occulto . uelut arbor aeuo 45 

fama Marcelli; micat inter omnis 
lulium sidus uelut inter ignis 

luna minores. 
gentis humanae pater atque custos, 

orte Saturno, tibi cura magni 50 

Caesaris fatis data: tu secundo 

Caesare regnes. 
ille sen Parthos Latio immineotis 
egerit iusto domitos triumpho, 
sine subiectos Orientis orae 55 

Seras et Indos, 
te minor laetum reget aequos orbem: 



TESTDCOKIA. 



4t Charis. 104 *hic et inc: — capillis^ Seru. ad Aen. XII 100 
51 8q. 'tu — regnes' schol. Stat. Theb. IIU 841 



VARIA LECTIO. 

uu, 41 — 44 del. Bernaysius 41 Nunc F% Hie Seruius inlonsis 
QuiniUianus incomptis SI Seruius Charisius sch,y et cf. Martial, I 24 
*" aspicis incomptis ilium Deciane capillis , cuius et ipse times triste su- 
percilium, qui loquitur Curios assertoresque Camillos?' 42 camilu r 

43 Seua yXru sch.y sancta Bentl, casta Withofius dura Peerlk. 
saeua tesLAc.Acr, aplo] arto edit. Medial. 1477 Bentl opp. SI Ac. 
Porph. sch.y 44 fundis E 45 euo ui aruo N. Heinsius 46 Mar- 
cellis Peerlk. opp. Ac. Acr. et sch.y Porph. cf, m«5.jRA^n. 1863,273 

oms Byxu 47 ignes ABFylnu (ignes B falso lest. Orellio et Rittero) 

50 saturne B 51 Gesaris A fatis om. Fnpr. date B 53 ceu 

xpr. imminentis y iminentis A inminentis A inminentes F immiaen- 

tes Bmu 54 domitor Galeus opp. sch.y 55 seu superiectos Haupt. 

subiecta B = subiectus hor^ u Horae B [orae omn. Btand,'] 

56 Sera s Indos B Seras A Saerus t 57 laetum BxG%[v)y Mure- 

tus Fea letum Ai sch.y%((L,uar.hdvL) latum FyXTCuAi^ Bentl. regit 

Ftc regat x{0)(a Fea rege/ u eqs B equus vu aequus rell. 



LIB. L 12—13 



25 



ta graui cumi quaties Oiympum, 
ia parom castis inimica mitles 

fulmina lucis. 60 



xm 

Cum tu, Lydia, Telephi 

ceniicem roseam, cerea Telephi 
laudas bracchia, uae meum 

feniens difBcili bUe tuinet iecnr. 
turn aec mens mihi nee color 5 

certa sede manet, umor et in genas 
fortim labitur, arguens 

quam lentis penitus macerer ignilms. 
uror, sen tibi candidos 

turparunt umeros immodicae mero 10 

rixae, sine puer furens 

impressit memorem dente labris notam. 



TESTIMONIA. 



1 13. 'tertia decima ode (libri primi add.Yictorin.): cam — Telephi* 
Diomed. 521 Victorin. 2617 2 sq. * cerea pruna: ant cerei colons 

iQt mollia. Hor. cerea — landat brachia* Sera, ad eel. 2, 53 *lactea 
Candida stmt, at lactea laadat brachia dicit Hor.* Flaoios Caper 2242 



TASU LECTIO. 

58 quatieas A quotiens srpr. qoatiens vtcorr. olimpum Jytu 
Ernies F 

I 13. AD LYDIAM (LIDIAM B) AB EROTICE DIGOLOS AD LY- 
DUM F EROTICE DICOLOS AD LIDIAM DE THELEPHO y EROTICE 
DYGOLOS ALLOQVlf LIDIAM MERETRICE AITCb TORMENTVM EE CV 
TELEPHY FORMA LAVDAET X inscr, om. x 1 . um ^^ lidia ABXu 
thelephi ybis 2 cerea x lactea Flauius Caper opp. Ac. Acr. et 
tcky Pph. Seruius 3 brachia ue yTtxux brachiaue F brachia uae 
cett, 4 Ferfens ip difBcibile x dificile ^i difficile 91 Porph, 
opp.Ac, iecor x 5 Tunc ABuyuar.x michi g> 6 mauet Bm 
Gym BetUl cf. Madvigi gratnm. Lat. % 213^ annal phUeL VII 424 ma- 
MBt reU. sch.yi.t. umor Ac, Pph, humor SI Porph, 8 peuitus 
m. yi 10 humeros SI Ac, inmodicae yAc. inmodice x imodicae 
BAi Tmodice A\ immodicae FXnu 11 feruens y 12 Inpressit FxAc, 
Pph, ipssit B notan X 



26 HORATI CABMINyM 

non, si me satis audias, 

speres perpetuum dulcia barbare 
laedentem oscula, quae Venus 15 

quinta parte sui nectaris imbuit. 
felices ter et amplius, 

quos inrupta tenet copula nee malis 
dluolsus querimoiiiis 

suprenia citius soluet amor die. 20 



xira 

nauis, referent in mare te noiii 
fluctus. quid agis? fortiter occupa 
portum. nonne uides ut 
nudum remigio latus, 
et malus celeri saucius Africo 
antemnaeque gemant, ac sine funibus 



TESTIMOMIA. 

1 14. 1 — 3 ' dXXriyOQia quam inaersionem interpretantur, ant aliud 
uerbis, aliud sensa ostendit, aut etiam interim contrarium. prins ut: 
o nauis referent — portum totusque ille Horatii locus , quo nauem pro 
republica, fluctus et tempestates pro bellis ciuilibus, portum pro pace 
atque concordia dicit* Quintil. inst. VIII 6, 44 1 sq. 'o — fluctus* 

sch. Stat. Theb. I 193 1 *quarta declma ode: o — noui* Diomed. 521 
6 Seru. ad Aen. V 487 6—9 * ac — aequor' Sera, ad Aen. VIII 577 



VARIA LECTIO. 

13 audies yr 15 Ledeutem AFykxu que t 16 Quanta y 
multa Paldamus inbuit u 18 irrupta AByncorr. 19 Diuolsusque 
prementibus tti sch.luar. sch.q>uar. %{d Graeuianus sim. cod. Peerh 
kampi) Diuulsas ABxu Diuolsos Muretus et Benil. [diuolsus eodd. 
Bland.] qucrimonrf^ r queremoniis kigtiln cerimoniis B 20 Sup- 
puia u soluit y prob, Peerlk, 

AD REMPVBLICAM TETRACOLOS AB PARANETICE TETRACOLOS 
AD BRVTVM Fl AD NAVEM MARCI BRVTI REPARANTE BELLVM CI- 
VILE y inscr. om. x 1 referunt y {Feae An, A) referent in ras. it 
[test, Ac.) 5 et] nee Seruius saucius Africo] africo saucius A actus 
africo Fynix fractus ab Africo Broukhusius afTrico xu Antem 
neque (p Antem neque X'tl^i Anteneq. Bx Antempneq : u gemunt 7V2y 
{complures mss. apud lanium et Combeum) oi Fea ac] iam edit. Flo- 
rentina 1482 Fea finibus B 



LIB. I. 13-16 



27 



uix durare carinae 
possint imperiosius 
aequor? non tibi sunt integra lintea, 
non di quos iterum pressa uoces malo. 10 

quamiiis Pontica pinus, 
siluae filia nobilis, 
iactes et genus et nomen inutile: 
nil pictis timidus nauita puppibus 

fidiL tu nisi uentis 15 

debes ludibrium, caue. 
nuper sollicitum quae mihi taedium, 
nunc desiderium curaque non leuis, 
interfusa nitentis 
uites aequora Cyciadas. 20 



XV 
Pastor cum traheret per freta nauibus 
Idaeis Helenen perfidus hospitam. 



TESTIMONIA. 

7 — 9 ^uix durare posstuit imperioBius aequor* Seru. ad Aen. I 207 
17 Prob. 1420 

I 15. 'quinta decima ode: pastor — nauibus* Diomed. 521 



VAEIA liECTIO. • 

8 sq. Possint imp : aeq : | Non tibi s : i : 1 : Fyit Possunt ux{a(ihpv 
et aUquoi codd, Feae lanii Combei) Seruius Possint celt hand scio 
an melius scripsissem: *nonne aides ut — gemant ac — possunt imp: 
ae:?' cf.quae mt/^.JRA^n. 1863, 279 adnotauimus adc.WW^A 10 Necy 
dii AFyna.r,xu uoces pssa malo u 13 nomen: inutile! Paulyus 
nomen] no B 14 tumidus yy nauta A2 Ppk. pupibus Byt ' 16 
Debcf B ludibria y uu, 17—20 del. Peerlk. 17 michi tf; te- 
dium AFyXmu 18 non] nee x{Sa2) 19 Inter fusa FX niteutes 
ByipiwKorr. nitens tpi 20 equora n cicladas u cyclades Fyl 

I 14. AD ALEXANDRVM (ALAXANDRVM B) PARIDEM AB YPOTE- 
TICE TETRACOLOS AD ALEXANDRVM FX YPOTIIETICE TETRACOLOS 
AD PARIDEN ALEXANDRVM SVD CVIVS PERSONA EXPONIT IMMINEN- 
TIA ILIO y inscr. om. t 1 . astor y 2 Ideis Fymu elenen F 
demen X\ belenam um*V'x{^9)y {^l ^^ maocime forma solebant uU 
fttt scholia scripserunt) non G [^ Bland.] 



28 HORATI CARMIMVM 

ingrato ceteris obruit otio 

uentos ut canerct fera 
• Nereus fata: 'mala duels aui domum, 5 

quam multo repetet Graecia miiite, 
coniurata tuas rumpere nuptias 

et regnum Priami uetus. 
heu heu, quantus eqiiis, quantus adest uiris 
sudor! quanta moues funera Dardanae 10 

genti! iam galeam Pallas et aegida 

currusque et rabiem parat 
neqiiiquam Veneris praesidio ferox 
pectes caesariem grataque feminis 
inbelli cithara carmina diuides; 15 

nequiquam thalamo grauis 
hastas et calami spicula Gnosii 
uitabis, strepitumque et celerem sequi 
Aiacem: tamen heu serus adulteros 

criues puluere collines. 20 



TE8TIM0NIA. 

4 sq. cf. * Kerens ut caneret fera' Victorin. 2592 5 «q. *Hor. in 
I carm. Nereas — milite* Prise. VII 67 18 sq. *Hor. in I carminum: 
et — Aiacem' Prise. XVIII 44 



VABIA LECTIO. 

3 ccleres x celcres FXu otio in loco raso x 4 fera in loco 

rasa x 5 Ne reus A Proleiun pro Nereo leguni Porphyrion et sch. 
Stat, {item Nestor in uoce * auis *) opp. Si sch.y Prisciano Victorino 
fata] fama Prisciani codd. plerique 6 grecia Fyiu gcia J3 9 Heu 
heu ABxG Eheu FyXuAc. Heheu n quamtus e: quamtus X 10 
quamta X dardane n 11 egida yitxu 12 et] ad y {Vanderhourgi 
cod. T) 13 Nequicquam Am Ac. PphA Nequicquam g) presidio 
Fyl fuerox x 14 cesariem AFxu 15 Imbelli Bl cythara FItct 
diues if;i 16 Nequicquam Ai Necquicquatn u in thalamo Seyf- 
fertus graues Au 19 seros B uu. 20 — 32 om. B 20 Crines 
AliTuyuar.7tcorr,G'V*[et\ Bland.] ^apd-gpcuar.vuar.) sch.X alt. I i. t, 
Peerlk. Gultus Fynpr.xi^iiahnv Vuitus s) [2 Bland.] sch.X alt. I. et sch. 
g> {interpr. * ornamenta ') c. Ac. Vtram lectionem Acr. et schol.y aut 
solam ante oculos habtterint aut certe praetulerint ^ id quidem hattd 
satis perspectum habeo, suspicor tamen priorem. interpretantur enim 



LIB. I. 15 '29 

non Laertiaden, exitium tuae 
gentis, non Pylium Nestora respicis? 
urgent inpauidi te Salaminius 

Teucer, te Sthehelus sciens 
pugnae, sine opus est imperitare equis, 25 

non auriga piger. Merionen quoque 
nosces. ecce furit te reperire atrox 

Tydides melior patre: 
quern tu, ceruos uti ualUs in altera 

uisum parte lupum graminis immemor, 30 

sublimi fugles mollis anhelitu, 

non hoc poUicitus tuae. 
iracunda diem proferet Ilio 
matronisque Phrygum classis Achillei; 
post certas hiemes uret Achairus 35 

ignis * Pergameas domos/ 



TE8TIMONIA. 



22 * Nestora Pylinm* schol. Stat. Theb. VII 129 24 sq. 'iungan- 
tar interim schemata: Sthenelus sciens pugnae; est enim scitns Sth: 
pngnandi' QointiL inst. Villi 3 



YARIA LECTIO. 

ita: 'Puluere conlines] h. e. procuratam capillorum pulchriiudinem 
puluere inquinabis ut et: "Foedare in puluere crines," Praeterea hie 
Eoraiius sine dubio imiialus est JB^amerum, qui cecinit Iliad, F 54 $q. : 
^OvK cry rot XQ^^P'V ^t'^^Q^Q ^a rs dco^' ^A(pQodlxrjg ^ ij zs xofii^ v6 tt 
ilSog^ Zz* iv xovlffii (iiyBlffg*. culines Ac, cotlines % 21 non] 
Nam non y Num y laertiadem Ai lertiaden AF lerciadcn y Ac.pr. 
laitiaden x lertiadeni u excidium yx['^)y (exitiales [cxic: sch.kli duces 
Acr. ei sch.y i, L sch.X) 22 Genlis AXitrGf^} Bland,] Genii Fyux 

[5 Blond.] pilium Anpr, pelium Fu peleum ncorr, 24 Teucer le 
sthenelus AFX[Z Bland,] Ac. Teucer (Theucer t) et sthcnelus (slcnelus x 

[\ Bhmd,] stelenus y) yxG Teucer stenelusque u Teucer ste/enus^* 
% Teucerque et sthenelus yo Benil. 2d Pugne A\ merionem Xtp 
merionem y merione xu 27 Nosses m atrux om, u 28 Tidides Fyx 
Titides u [Tydides Bland.] 29 ceruus SI 30 inmemor ht sch.y 
Imemor A uu, 33 — 36 del, Peerlk. ei Linkerus 33 Iracunda// Fk 

itlio if 34 frygum B frigum Fxu clasis q> 35 hyemes y 
36 Pergameas] illiacas F iliacas rell. Pergameas Glareanus et edilio 



30 HORATI CARMINVM 

XVI 

matre pulchra filia pulchrior, 
quern criminosis cumque uoles modum 
pones iambiSr siue flamma 
siue mari libel Hadriano. 
non Dindymene, non adyti quatit 5 

mentem sacerdotum incola Pythius, 
non Liber aeque, non acuta 
si geminant Corybantes aera, 
tristes ut irae, quas neque Noricus 

deterret ensis nee mare naufragum, 10 

nee saeuos ignis nee tremendo 
luppiter ipse mens tumultu. 
fertur Prometheus addere principi 
limo coactus particulam undique 



TERTIMONIA. 



1 16. 1 * sexta decima ode : o — pulchrior^ Diomed. 521 3 Dio- 
med. 610 7 sq. 'acuta — aera' Acr. ad c. I 34, 15 



VABIA LECTIO. 

Petri van OsZwollislbOO; Glareanus se hanc leclionem ecodd. hausisse 
affirmat; barbaricas uelJDardanias alii: aui iota stropha Horatio abiudi- 
canda aul uox Iliacas uidetur esse corrigenda cf. mus.Rhen, 1863, 277 

I 15. AD TINDARIDEN A AD TYNDARIDE B PALINODIA GRA- 
TIDIAE (CRATIDIAE X) VEL TINDARIDIS Fk PALIJNODIA GRATIDIE y 
AD TINDARIDEN FACIENS lAMBO^ POTEST r 1 pnlcra Ax'^uPph 

pulcrior tjjuPph. 2 mg; ///o\es it 3 Pone« A Ponis Fyxpr, 
iambis] iam codd. Diomedis flammam y flammaai Fk 4 adriano Fyu 
Acr. t/.5 om. u\ dindimene y dindymen^ q> dindimcne t/; dyndyine- 
ne X dyndimenae A disidimene B diindimene u Liber aequo Sanadonus 
Peerlk, Hauptius adylis y adilis ABFXntu adyti Hemsterhusius et 
Hauptius quatis B 6 mentis DorvUlius pitliyus F pilliius yitxu 

7 liber eque Fu liber cque B b'lndymene Sanadonus Peerlk. Hauptius 

8 Si npr. Benti.Fea Peerlk, Hauptius alii Sic ncorr.cett. coriban- 

tes u clioribantcs Fy 9 Tristes B dirae B ire x Irae Vnger quas] 

n V 

que n\ coricus A 11 seuos n scuus AFyXu saeuus Bx 12 lupi- 
ler Hf uu. 13 — 16 del Peerlk. 14 coactam Bentl. undiq, rt B 



JAB. I. 16-17 31 

desectam et insani leonis 15 

uim stomacho apposuisse nostro. 
irae Thyesten exitio graui 
straiiere, et altis urbibus ultimae 
stetere causae, cur perirent 
funditus imprimeretque muris 20 

hostile aratrum exercitus insolens. 
compesce mentem: me quoque pectoris 
temptauit in dulci iuuenta 
feruor et in celeres iambos 
misit furentem; nunc ego mitibus 25 

mutare quaero tristia, dura mihi 
fias recantatis arnica 
opprobriis animumque reddas. 



xvn 

Velox amoenum saepe Lucretilem 
mutat Lycaeo Faunus et igneani 



TE8TIMONIA. 



18 — 20 'idem in eodem (= Hon in I cann.): et altis — funditns* 
Prise, xvn 49 20 Bq. * imprimeretque — aratrum* Seru. ad Aen. IIII 
212 Isidoms orig. XV 2, 4 21 * exercitus insolens' Acr. ad c. II 4, 2 

1 17. 1 'septima decima ode: uelox — Lucretilem* Diomed. 522 
1 sq. 'Hor. in I carminnm: saepe — Lycaeo' Prise XVIII 188 2 — 4 
'et igneam — meis* Senu ad eel. 7, 47 



VASIA LECTIO. 



uu. 15 — 28 om. B 16 sthomacho F adposuisse FPorph, apo- 
soisse T apposuere u 17 altera manus incipil in A cf. c. II 2 Ire x 
Ire yn thieslen AFyXx thyeslem u exicio t 18 ultiine yit 
20 inprimeret Fhtu Ac. imprimet Seruius 21 aratrum om, Apr, 
22 CuDpesce Aru Ac. 23 inpulsi Seyfferius 24 in om. y 25 nun 
y\ ergo '^ 26 quero i^ michi nq> 28 Opprobriis Ay Oprobris F 
(^//^tohx\//% n Obprobriis cett. 

I 16. AD EANDEM MERETRICEM (MERITRIGEM B) Bx PARA- 
KETICE (TINDARIDI add. y) AGRI SARINI LAVS ET MONTIS LVCRETILIS 
FyX omisit iiiulos usque ad c. XXVIII A 1 ameniim xu sepe xu 
2 lyceo Al ilcaeo Bq> liceo x^ 



32 HORATI CASMINYM 

defendit aestatem capellis 
usque meis pluuiosque uentos. 
impune tutum per nemus arbutos 5 

quaerunt latentis et thyma deuiae 
olentis uxores mariti, 
nee uiridis metuunt colubras 
nee Martialis Haediliae lupos, 

utcumque dulci, Tyndari, fistula 10 

ualles et Vsticae cubantis 
leuia personuere saxa. 
di me tuentur, dis pietas mea 
et musa cordi est. hinc tibi copia 
manabit ad plenum benigno 15 

ruris honorum opulenta cornu. 
hie in reducta ualle canieulae 
uitabis aestus et fide Tela 
dices laborantis in uno 
Penelopen uitreamque Circen. 20 



TESTIMONIA. 

4 Diomed. 510 7 ^et olentis uxores mariti* Sera, ad eel. 7, 7 
11 'banc nallem in car. libro I Yrticam appellat* schol. y in epist. 
I 16, 6 13 sq. *di8 pietas — est' Acron ad serm, II 6, 32 18 sq. 
'et fide — in unum* schol. Pers. 6, 4 



VARIA LEOTIO. 

3 Descendit Ai (ut uidetur) estatem u capiilis B 5 Inpuue 
Fnu Ac. totum y (Ubri Lambiniani) Bentl. 6 Querunt Fyu la- 
tentis X lateutes cetU thima Ak tyiua u 7 uxoris Bpr, 8 nee] - 
hie sch, Stat uirides Fnu metuunt r colubres Xv colubros X2 
X(9\hnacorr)y opp.Pph, [ABland.] 9 marliales Fl marciales u 
haediliae Btpi hediliae Jltf; hedilie u aediiiae Porph, ediliae tt haedilia At 
hedilia// y hedilia Ac. ('septa hedorum' Acr, etsch.y) [hoediliae 2 fi/antf. 
hoeniiae 2Bland,'\ hoedulei Auratus lupus zpr. 10 tindari u dlndari 
T sed prior i in y muiata est 11 ustice u 13 Dii AyXxu displetas 
B diis Ayzu 14 hie 7tTx{a)y Ac, hinc cett. Acr. et sch.y {interpr, 
*de hoc Sabino fundo ') />reducta n uu. 15 sq. om. B 15 Mane- 
bit A\ manauit Pph. opp. Porph, 18 estus u et fide t^ia add. Ai^ 
om. A\ tegia u taeia Xpr. 19 Disces Bx{fisuar.) laborantis BX 
Ac, Pph. laborantes cett. unum % sch.Pers. Ac. opp. Acr. el sch.y 
Porph. 20 Peuelopem X Penelope u uitreamque] uitrea. X cir- 



LIB. I. 17-18 



3d 



hie innocentis pocula Lesbii 
duces sub umbra, nee Semeleius 
cum Harte coufundet Thyoneus 
proelia, nee metues proteruom 
suspecta Cyrum, ne male dispart 25 

incontinentis iniciat manus 
et scindat liaerentem eoronam 
crinibus inmeritamque uestem. 



xvm 

Nuilam, Vare, sacra uite prius seueris arborem 
circa mite solum Tiburis et moenia Catili: 
stccis omnia nam dura deus proposuit, neque 
mordaces aliter diffugiunt soliicitudines. 



TSSTOCONIA. 



22 sq. *nec — Thyoneus* Senu ad georg. II 456 (nee se Mars me- 
lins com Marte confondet Thyoneus edit. Dan. et cod. Paris. 7959, nisi 
qnod hie exhibet tyoneas; nee semel melios cum Marte confndit Chio- 
neos cod. Vatic. 3317 nee semel melios com matre confondit Chioneus 
Gnelferbyt. I) 

I 18. 1 Diomed. 510 Yietorin. 2598 de metr. Hor. 2615 Teren- 
tiaa. 2443 Plotius 8, 8 ter *oetaaa decima ode: nnllam — arborem* 
Diomed. 522 



▼ASIA LECTIO. 

cem F chircen u . 22 semel eius Fy^ semellus Bcorr, 23 confundat 

B a. corr. tyoneus F thioneus ymu Ac. 24 Praelia Ak Piia Bu 

24 metuess / metuas % metuis Pph. opp.Porph. protenium SI 
25 circom ygni nee Byta.rax 20 Inconlinentes Fu initial Fyu 
27 scindit B herentem yru chorouam ^ 28 imeritam B im- 
neritam ylt 

I 18. AD VARVM QVINTILIVM Bl PARANETICE MONOCOLOS 
AD VARYM F, add, QVINTILIV I PARANETICE MONOCOLOS QVINTI- 
LiO VARO SVMMAM DICENS VIM SED CVM MODO VOLVPTATEM y 
ALLOQVIT VARY QVINTILIV DE VITIBVS SVMMA DICENS VIN SI CV 
MODO VOLVPTATEM t 1 NuUa Ac. 2 miUe Xpr. menia u 
othiili I catlhilli B catilii u cathilli AFym [^omnet aeripti eodieet 
hdkeni CatOliy per 1 ^eamotttn' Or.] 4 difugiunt A 

HOBATIVB II. 3 



34 HOKATl CASaaSVM 

quis post iiina grauem militiam aut pauperiem crepat? 5 

quis Don te polius, Bacche pater, teque* decens Veous? 

at ne quis modici transiUat miuiera liberi, 

Centaurea monet cum Lapithis rixa super mero 

debellata, mooel Sithoniis non leuis Eiihius, 

cum fas alque nefas exiguo fiue Ubidinum 10 

discerauot auidL non ego te, candide fiassareu. 

inuitum quatiam nee uariis opsiia froudibus 

sub dium rapiam. saeua leue cum Berecyntio 

comu tympana, quae subsequitur caecus amor sui 

et toUens uacuum plus nimio gloria uerticem 15 

arcanique fides prodiga, perlucidior uitro. 



TE8TIMONIA. 



5 Sera, ad Aen. I 738 'Oratios carminum lib. I: qiuB — grauem 
molliciem aat paaperiem crepat?* Nonias s. a. crepare p. 174 6 *te 
posoi Baccbe — Venus' Plot. 7, 15 8 Acr. ad c II It, 4 11 sq. 

'non — qnatiam' Sertt. ad Aen. lUI 301 schol. Pers. I 101 



YA&IA LECTIO. 



5 miliciam A crepat AByXxG V[\ Bitmd,]i[iicgnp) Ac. Acr, I 

Nonius crepet Seruius increpat FuTcin ras.^yCi§d9hv) Acr, et sch.y 

interpolat. increpet o {Aldinaey put& S2 in ras. 6 bacce ^ bacchae r 

7 Ac ABFylngPph. Benti. Aut r At uyuar.y commentator Cruquii 

Haupt, Peerlk. traussileat B 8 mouet jl^p) Ac, Acr, ad c,VLl2 

monet St Acr. t. t. (et Ac* ad u. 9) lapitis B^^f lapithis 9 lapithis n 
laphitis Xu riia om. Av^ add. alt. m. more A\ 9 monet etiam 

Pph. sythoniis yx euhyus BXx hehuius u //euius n 10 turn Doe- 
derUnus libinum Apr. 11 disccrnunt] discurruot y ['2 Bland,] 
candid! B basareu B basse reu r 12 quaciam y oppusita B 
obsita cett. 13 dium to dion ca diuum SI Ac. rapiam rapiam 9 
seua AFtu berecynthio Acorr. I benecynthio x bereciuthio Apr. 
Byn^ bre///cinthio 9 berechintio u berecintio Ac. 14 Comu tyn- 
pana ^ timpana if^^cr. tymphana tt^i qae ^itf; cccus ^iti 
om. B uu. 15 — XXIIf 5 desunt y 15 Eltollens xm (Eandlens a) 
Extollens Fl2xi'^P^^l'tuar.hp)y Attollens mu Seruius opp. Pph. [omn. 
Bland.] nimia AiB 16 Odes A ultro B 



LIB. I. 18-19 35 

xvnn 

Hater saeua Cupidinum 

Thebanaeque iubet me Semelae puer 
et lasciua Licentia 

finitis animum reddere amoribus. 
urit me Glycerae nitor 5 

splendenlis Pario marmore purius; 
urit grata proteruitas 

el uoltus nimium lubricus aspici. 
in me tota mens Venus 

Cyprum deseruit nee patitur Scythas 10 

et uersis animosum equis 

Parthum dicere nee quae nihil attinent 
hie uiuom mihi caespitem, hie 

uerbenas, pueri, ponite turaque 
bimi cum patera meri: 15 

mactata ueniet lenior hostia. 



testhconia. 

1 19. 1 Yictorixi. 2567 Fortonat. 2676 'nona decima ode: mater — 
cupidinum* Diomed. 522 7 Sera, ad eel. 2, 14 



TABIA LECTIO. 

I 19. AD PVER SVV DE GLYCEReSTmERITRICE B EROTICE 
DiCOLOS GLYCERE (GLYCERE Ai/;i) Fl AD PVERV SW DE GLICE- 
RAE AHORE x ' 1 seua Fu 2 Thebane u iubent Bly[bcQdd, Cr.] 
ia]iein& '^i semele xx[bcodd.Cr.] semel ea B semeles y o puer B 

Z libentia Benil. 5 glycere 9) glicerae u Clicere Jc, 8 uul- 
tas SI 10 Ciprum u scytas Ft scithas u uu, 11 — 13 om. B 
Et uersis Fimu Pph, e. u. Ac. ad u, 10 Auersis Jy Ac, ad u. 11 et 
Mdem Acr. i. t. Nee uersis ;((ft^2) Ac uersis ^[(5) [*et uersis ani. «rc« 
Biand, habeni, auersis* Cr.] 11. 12 equis partum | Dicere nee F 
12 Parthym A nee quae] neque ^1X1 nicliil (pu attinet F[l Bland,] 
adtinent PorpA. IZximnm SiAc, cespitem J^rti ^cr. uAhom.B 

16 Bim' 9) Bint A 



36 HOBATI OABMINYM 

XX 

Vile potabis modicis Sabiaum 
cantharis, Graeca quod ego ipse testa 
conditum leui, datus in theatro 

cum tibi plausus, 
care Maecenas eques, ut paterni 5 

fluminis ripae simul et iocosa 
redderet laudes tibi Vaticani 

montis imago. 
Caecubum et prelo domitam Caleno 

tum bibes uuam: mea nee Falernae 10 

temperant uites neque Formiani 

pocula coiles. 



XXI 
Dianam tenerae dicite uirgines. 



TESTIMONIA. 

120. 1 Victorin. 2605 Fortanat. 2680 'uicesima ode: aile — Sa- 
binum* Diomed. 522 9—11 * Caecubum — uites* Porplt. ad serm. 11 
2, 48 9 sq. * Caecubum — nuam ' Seru. ad georg. II 59 

I 21. 1 sq. Acr. ad c. II 12, 17 1 Seru. ad eel. 5, 1 praemisso : 
'uicesima prima ode* Diomed. 522 



VABIA LSOTIO. 

I 20. SAPHIGV AD MAECENATEM B PROSPHONETICE AD ME- 
GENATEM IimTANS EVM AD VlTmi Fl inscr, om, x ahiudicant 
hoc carmen Horatio Peerlk, Paldamus alii sed cf, mus. Bh. 1803, p, 
273 sq. 1 Vile] Dulce Medenbachius 2 Gantaris BFnu greca 
AFnxu gpa ^ 3 leui ABz^a^dfignpsv) Acr. ad u, 1 Ac. ad h. u. eleui 
Fx^&h //leui Qa)Pph, releui knu teatro fp teathro B 5 Kare 
Ax(av) Glare y Bentl. mecaeoas Fit mecenas Ixu 6 primus ripe > 
iocosa. simul. B ripe 971 9 Gecubum u Gaecubam y proelo ux 
proelio B 10 tum PorphJ ad serm, II 2,48 Doederlinus Tu Si Pph, 

ad h, L non Schwenius bibis y (cod. Vossianus) Pph. uiuis Pph, 
Seruii codd. aliquot bides A bibes ceU. Porph. ad serm. II 2, 48 
uiua B falne^i falerne u Memo Porph. ad serm, 11 foronani x 
12calles^ 

I 21. AD GHOR VIRGINV ET PVEROR B HYMNOS (YMNOS k) 
AD GHORVM IN DIANAM ET APOLLINEM Fk LAVDES AD GHORVM 

ViRG AD PVERV (corrige: ET PVERORVM) x 1 uirgenes A 



LIB. I. 20-22 .37 

intoDsum, pueri, dicite Cynthium 
Latonamque supremo 
dilectam penitus loui. 
uos laetam fluuiis et nemorum coma, 5 

quaecumque aut gelido prominet Algido, 
nigris aut Erymanthi 
siluis aut uiridis Gragi. 
uos Tempe totidem toUite laudibus 

natalemque, mares, Delon ApoUinis, 10 

insignemque pharetra 
fratemaque umerum lyra. 
hie bellum lacrimosum, hie miseram famem 
pestemque a populo et principe Caesare in 
Persas atque Britannos 15 

uestra motus aget preee. 



xxn 

Integer uitae scelerisque purus 



TE8TIMONIA. 

10 Sera, ad Aen. yim 641 12 Seni. ad Aen. mi 242 

I 22. 1 — 8 '. . . Flaccus tantam esse dixit innocentiae aim, at ad 

tntelam sol non egeat nee armis nee airibas, qaacamqae iter fecerit. 

integer — Hydaspes* Lactantius instit. dia. V 17 1 Acr. ad o. in 2, 30 



VABIA LECTIO. 

2 cinthium BFu 3 suppremo X subpremo F 4 Delectam upr, 
5 letam r^iti coma A\'7tuG^(x^d^Qa{iTjh{^Tjnv) comment. Hem- 

sterhushisPeerlk. coimm BFTV[4Blttnd,]x{ps) 6 Quecuq. ^ 
alcido umx 7 eyymanthy (p eyymanti i^ erimauthy B heriman- 
thi u erymantby it 8 au ^i, t add. alt, m, gagi u gragi n 
10 delona apollinis A appollinis I 11 faretra Fnpr,x 12 

umerum Ai Ac, Porph, % humerum Ai cett, lira ^ 13 Hiuc hel- 
ium Bnpr. haec helium Duhamelius et BentL hl^c mis : n mise- 
ram famem] miserahilem fame A, * ab alt, m. 14 Pestemqu//e A 
et] et a u. am, edit, Petri van Os, los, Scaliger, aUi principe] misero 
B in om. Axx 14 sq, caesare | In persas FXnu cesare A 15 
britanos ^i brittanoos nq> 16 agit B 

I 22. AD FVSCVM Bx AD AMAMSTIVM {corrige: M. AMSTIVM 
«/ exhibei d) FVSCVM (TVSCVM F) LAVS INNOCENTIAE (INNOCECIE I) 
Fi hane oden am, Diomedes 1 uite At 



38 HORATI OARMINYH 

non eget Mauri iaculis nee arcu 
nee uenenatis grauida sagittis. 

Fusee, pharetra, 
siue per Syrtis iter aestuosas, 5 

siue facturus per inhospitalem 
Caueasum uel quae loea fabulosus 

lambit Hydaspes. 
namque me silua lupus in Sabina, 

dum meam eanto Lalagen et ultra 10 

terminum curis liagor expeditus, 

fugit inermem. 
quale portentum neque militaris 
Daunias iatis alit aesculetis, 
nee lubae tellus generat, leonum 15 

arida nutrix. 
pone me pigris ubi nulla campis 
arbor aestiua recreatur aura, 
quod latus mundi nebulae malusque 

luppiter urget; 20 

pone sub eurru nimium propinqui 



TESTIMONIA. 

17 sq. Victorin. 2604 



VARIA LECTIO. 

2 mauri uA2itp,r.x{v(icorr,)(o, praef, Burmann, ad Claudian. I 
Rufin. 226 mauris ABFlna,r,xV[^ Bland ]^ sch.X n^c Ax neque 
BFlnu arcu -^ 4 jPusce a/; Tusce t(;i 5 sirtis A sirtes Bu 

Iter A estuosas Fu estuosa^ A 6 siue] SO ^ 7 Tabulosa 
Lactaniius opp, Acr. Porpk. 8 hidaspes r ydaspes Fn Ac. idaspes u 

9 me om, t/;i sapina Apr. corr, ab eod, 10 lalagem X 11 
cxpcditus U7i2gnx(^fivuar.)(o sch.kg> comment. Bentl, Peerlk. expeditis 
cetL V [4 Bland.] Porph. 12 inermen A inhennem u mm. 1^—16 
del Peerlk. 13 militares B 14 Daunias ABFxGV[^Bland.]<^adita 
gpspr.vi) Ac, Pph. Daunia Xm\ux{p^\hnscorr.m) Porph, Dauniae iz^W 
Daunia in co alila esculentis A\ esculetis u 15 Nee A iuba 
Flm^x lube r 17 pigri sub I uUa B 18 aestua q>\ aura] umbra 
Victorinus 19 nebule ^ 20 lupiter ^ Ac, urgu& n opp. Ac. 

21 curro A\ Pph. 



LIB. I. 22^28 89 



solis in terra domibus negala: 
duke ridentem Lalagen amabo, 
dulce loquentem. 



XXTTT 
Vitas inuleo me sjmilis, Chloe, 
quaereDti pauidam montibus auiis 
matrem non sine uano 
auranim et siluae metu. 
nam sen mobilibus *uepris inborruit 5 

ad uentum foliis, seu uirides rubum 
dimouere lacertae, 

et corde et genibus tremit 
atqui non ego te tigris ut aspera 

Gaetulusue leo frangere persequor: 10 

tandem desine matrem 
tempestiua sequi uiro. 



TESTDfONIA. 



1. 23. 1 praem. 'nicesima secnnda ode* Diomed. 522 11—12 'de- 
sine— niro* BchoL Btat. Theb. Vim 826 



VABIA LECTIO. 



22 interea A 23 ridempleoi X lalagem I 24 loquemtem X 

inaectio 

I 23. AD aOEN B LERKE (natum ni fallor ex L^EBORIKE 
= Xol^OQi%fi) AD CLOEM MERETRIGEM FVGIENTEN SE FX (in X non 
inuectio sed iuueccio superscr.) AD CHLOEN QVAM AD MATR (&IATRI- 
MONiVM) UORT (HORTATVR) t I Vitas nm{erasa liilera s)x(nsv) 

expos, meir. comment Cr,y Vital cett. U2 Ac, Acr.Porph, Diomed. 
hinuleo G% doe Fu 2 Querenti xu auis n^i 4 siluc tp 
5 sq. aepris inhomiit ad uentum] ueris inliorruit Aduenlus SI V [omn. 
Biand.] Acr. et sch.y (Veris inh. a. Ac.) 5 uepris Gogavius Salma- 

sius BentL ffaupiius alii uitis Mureius 6 redii y ad uentum 

Mureius Bentl. alU uiridLs B 7 lacerte r 9 tygris Fx 

. B 10 Gelulusue ^ Goetulusue A Getulusue ceH, 



40 HORAn GASXDnnf 

xxim 

Quis desiderio sit pudor aul modus 
tam can capitis! praecipe lugubris 
cantos, Melpomene, cui liquidam paler 

Tocem cum cilhara dedit 
ergo Qointilium perpetuus sopor • 5 

urget? cui Pudor et lustitiae soror, 
ineorrupta Fides, nudaque Veritas 

quando ullum inueoiet parem? 
multis ilie bonis flebiiis occidit, 

nuili flebiiior, quam tibi, VergilL 10 

tu frustra pius heu non ita creditum 

poscis Quintilium deos. 
quid si Threicio blandius Orpheo 
auditam moderere arboribus Odem, 
num uanae redeat sanguis iinagini, 15 

quam uirga semel horrida 
non lenis precibus fata recludere 
nigro compulerit Mercurius gregi? 



TESTIMONIA. 



I 24. 1 praem« 'nicesima tertia ode* Diomed. 522 5 sq. 'ergo- 
nrget^ Sera, ad ecL 5, 20 9 sq. *Hor. in eodem (= I cann.): mal- 

tis— Vergiir Prise. VH 18 



YA&iA LECTIO. 

124 AD (ojfi. ^) VTOGILIMI MARONEM ^ ^cr. THRENVS (TRE- 
NVS l^) IN QVLNTILIMI MORT>TM Fl TREXOS L\ OVIMILIVM A VIR- 
GILIO AMATVM X ALLOQVITMl VIRGILIVM r uti. 1—4 del. Peerlk, 
et Prienius 2 kari x(v) precipe F lugubres u [genetiuuM lo- 
gnbrU tn'PefceH.filafid.] 3 melphoraene JB liquida t 4 Voces 
B cythara mq)^ cytara tf;i 5 quinUilium i 6 iusUciae Aitl} 
8 Quamdo I ilium Ai illi ^(a) 9 bonis] quiilem cj [bonis omm, Biond,] 

10 uergili Bpr.Flmx{vu€u^,) Prisciani untts €od> uirgili ceiLBcorr, 

11 heuflila Ai 13 Quodsi 'i[€t%'\c\iiuar.scorr,)ui Quid sit y Quid 
si sch.y [ABland,] treicio Fn 14 moderare B moderere sepc fp 
moderere sepe -^ 15 num] Non i[jiiuar.) ta opp. Pph, sch.y [4 BlandJ] 

uane y imageni A 18 coupulerii yu Ppk. oupiilerit r Ac. 



LIB. I. 24-25 41 

diinini: sed leoius fit patientia 

quicquid corrigere est nefas. 20 



XXV 

Parctus iunctas quatiunt fenestras 
lactibns crebris ilmenes proterui 
nee tibi somnos adimunt, amatque 

ianua limen, 
quae prius multum facilis mouebat 5 

cardines; audis minus et minus iam: 
'me tuo longas pereunte noctes, 

Lydia, dormis?' 
inuicem moechos anus arrogantis 

flebis in solo leuis angiportu, 10 

Thracio bacchante magis sub inter- 

lunia uento« 
cum tibi flagrans amor et libido, 
quae solet matres furiare equorum. 



testhconia. 

19 8q. Donat. ad Terent. hecyr. mi 2, 27 Siam lenias fit — 

corrigere non est fas' Gilbert! Foliot abbatis Qlocestriae epist. 79 
(Gilb. ep. ed. Giles I p. 99) 'nam leuius— nefas' Hildeb. mor. phil. 980 

I 25. 14 'apnd Hor.: furiare, sic fortnnare, sic siderare* Sera, ad 
Aen. n 407 



VilRIA LECTIO. 

10 durum sed leuius fit patientia ffitzigius, om. colo post durum, 
opp. sch.y s& / pacientia q> 

I 25. AD LIDIAM B EXPROBRATIO IN MERETRICEN LYDIAN 
IIDIAM X) FX EXPROBRATIO IN MERETRICEM LIDIAM DE SVPERBIA 
IPSI\S y AD LIDIAM DE SVPERBIA IPSIVS t 1 Partius Fnzu 

aiucUs y 2 Iclibus xi'^^nscorr.) co opp, Ac. [omn. Bland.] crebis Al 

3 somoes r sonnos u ama^tque/'^; 5 faciles Fit^Porph,opp. 
Ac. sch.y [codd. Bland.] 6 Kardiiies Ay Cardinis npr. Cardines n 

cttrr. ceti. 7 Melu o r longa pereunte nocte r longam per : noclem 
Bentl. 8 Lidia BFyXu 9 moecho sanus Ai moechos an 91 

mechos u adrogantis Anv arragantes Fxu 10 Flebilis A\ 11 
Thradiio A Tralcio y Tracio Bn Thratio u bacliante m baccanle q> 

\ libido 

bacante ^ bacchata Bentl. 13 fraglans n libido] cupido u cupido 
B 14 aequoru F 



42 HO&^TI CABICINyM 

saeuiet circa iecur ulcerosum, 15 

non sine questu, 
laeta quod pubes hedera uirenti 
gaudeat pidla magis atque myrto, 
aridas frondes hiemis sodali 

dedicet Hebro. 20 



XXVI 
Musis amicus tristitiam el metus 
tradam proteruis in mare Creticum 
portare uentis, quis sub Arcto 
rex gelidae metuatur orae, 
quid Tiridaten terreat, unice 5 

securus. o quae fontibus integris 
gaudes, apricos necte flores, 
necte meo Lamiae coronam, 
*Pimpiea duicis. nil sine te mei 

prosunt honores: hunc fidibus nouis, 10 

hunc Lesbio sacrare plectro 
teque tuasque decet sorores. 



TESTIHONIA. 



17 Victorin. 2605 

I 26. 1 praem. 'uicesima qnarta ode' Diomed. 522 



VARIA LEOTIO. 



15 Seuiet BF uicerosum B 16 qu^stu A 17 Lela y edera 
AFy **edera % uirente Fnux[dq\§ teste Baitero gv) uirenti cett. Ac. 
Viclorini cod. Paris. 18 mirlo Ai/; 19 frondis x{S) fori. tndk4S 
sodalis B 20 Dedecel B hebro SI Acr. et sch.yPorph.sch.Xq>Fea 
Euro Aldus Rutgersius Bentl. Peerlk. Haupt. alii 

I 26. AD MVSAS DE CAELIO (CELIO B) LAMIA Bx AD MVSAS 
DE LAMIA AELIO FX AD MVSAS DE HELIO LAMIA y 1 tristiciam At 
tristiam B 3 quis om. A\ qui F arqo Ai acrlo u 4 geiide n 
hor^ u ore y orae et Ascensius h sq. om. B 5 Jtiridaden y tiri cla- 
ten Ai tyridaten q> tyridatem X 6 o] et u 7 Gauges B 9 Piplea 
SlAc.Acr.etsch.yPorph.sch.X Pinipici Nic. Heinsius Bentl. alii Pirn- 
plea Peerlk. oihil Aymfpv nictiil (p 10 Possunt ^ (co(f^. Lamhini) 
Ac. {opp. Acr. et sch.y) Muretus Bentl. 1 1 «lesbio A sacrarecplectro Ai 



LIB. I. 25-27 



43 



xxvn 

Natis in usum laetitiae scyphis 
pugnare Thracum est: tollite barbarum 
morem uerecundumque Bacchum 
sanguineis probibete rixis. 
uino et lucernis Medus aciaaces 5 

immane quantum discrepat: impium 
lenite clamorem, sodales, 
et cublto remanete presso. 
uoltis seueri me quoque sumere 

partem Falerni? dicat Opuntiae 10 

frater Megillae, qu:o beatus 
uolnere, qua pereat sagitta. 
cessat uoluntas? non alia bibani 
mercede. quae te cumque domat Venus, 
non erubescendis adurit 15 

ignibus, ingenuoque semper 
amore peccas: quicquid babes, age 



TE8TIM0NIA. 

I 27. 1 sq. * natis — est* schol. Stat. Theb. II 85 1 praem. 

'nicesima qninta ode* Diomed. 522 8 Porph. ad^serm. II 4, 39 

14—16 ' qaemcQinqne — ignibos* floril. Paris. 8069 



VAHU LECTIO. 

I 27. AD SODALES AB {in A iilulus ad marg. adscHptus esi) 
AD CONVrVAS SODALES SVOS DE HILARITATE Fyk AD SODALES 
SVOS T 1 laeticiae A leticiae fjfu letitiae tp sciphis Fu tracum 
Ay trachu ^ draca r «3 uerecudumque F iauerecundumque BentL 
opp,Acr. et 8ch,y baccum ti^ 4 proibete '^ uu,b — 8 del, 

Peerlk, u. 5 om. Ft acinaces FmxPph, acinacis AByktu^Ac, 
ftinmane yiAc. unane B discrepet B inpium k om, x 8 cupito 

ipr.Ti culpito y remante B 9 Voltis B Vultis ceii, seuere B 
seueri F 11 megyllae ^^;^Jl megillae i^Ttt/ ^er. 5C^./ megylle r 
12 Vulnere St Volnere Ac, qua om, u\ 13 uoluntas AyG ex sil, 
Pulmanni xifinp) comment, item Acron legtsse puiandus est (*'sc. con- 
fessionis' Acr. *A. e. conf:* sch,y *uoluptas] h, e, confessionis bibendV 
tch,V\ uoluptas BFk7Cxug{a6^Qagkv) Ac, Porph, sch,kg>bis [si non liquet) 
alian y 14 que A\ te om, Fnx 15 erubescentis x 16 inge- 
Bioqae Bn ingenuanq. r ingenuo u genioq. F 17 quid babes yi 



44 HORATI CARMIKVH 

depone tuUs aaribus. a miser, 
quanta laborabas Charybdi, 
digne puer meliore flamma! 20 

quae saga, quis te soluere Thessalis 
magus uenenis, quis poterit deus? 
uix inligatum te triformi 
Pegasus expediet Chimaera. 



xxvm 

Te maris et terrae numeroque carentis harenae 

mensorem cohibent, Archyta, 
pulueris exigui prope latum parua Matinum 

munera, nee quicquam tibi prodest 
aerias temptasse domos animoque rotimdum 

percurrisse polum, morituro. 



TBSTIHONIA. 

I 28. 1 sq. praem. 'in primo carminum^ Victorin. de metr. Hor. 
2619 1 praem. 'uicesima sezta ode* Diomed. 522 2 Victoriniu 2619 



VARIA LECTIO. 

18 a. AByXm Ac, ha**' q> bah. fp ha. u%[ZBland.] ah ick.hp 
[1 Bland, non me lihird] 19 laboras Ty[2 Bland, ut uid.] Porph. t. /. 

laborabas cett, G^V'[ei alius Bland,] Ac, Pph, laboras in y Aldus BentL 
laborabis Paldamus laboras ab G, Wolffius philoL XVIII 728 cha- 

ribdi ABXr charrybdi y carybdi Fn caribdi u 21 qulc te r the- 
salis A thessalt; r 22 Magis Bi 23 illigatum Bu tetri forini 
AByliff 24 chimera BFynxu Acr, Chimaerae Aldus 

I 28. AD ARCHYTA TARENTINVIH B AD ARCHITEN (ARCHITEM 
X) GEOMETREN (GEOMETREM X) DE NAVFRAGIO EXPVLSVM FX AD 
ARCHITA PHILOSOPHVM GENERE TARENTDSVM ARTE GEOMETRE EX- 
PVLS\Ttf NAVFRAGIO y AD ARCHITEN GENERE TARENTINVM ART 
GEOMETREN x inscr. otn, A Hoc carmen Horatio abiud, Maehlyus 
(mus, Rhen, X 127) 1 arenae Fn a. Achis 2 Messorem n cho- 
ibent t^ archita ByxuAcr, architha F arcytha n 3 latum AiByx 
G Ac, schoLy [inierpr, ^atnplum' cons, ut mihi uid, sch.Xtp) litus FX 
uA2is l////t' n cf, Mannertus {geogr, Grace, et Roman, Villi 2, 70) 
4 ne quicquam tibi pr : ^tf; nequi quam tibi pr : Ac, nee tibi quicquam 

pr: BXx 5 Aereas B Aerias n aetherias Meinekius 6 Percusisse / 



LIB. I. 27-28 46 

ocddit et Pelopis genitor, conuiua deorum, 

Tithonusque remotas in auras, 
et loiiis arcanis Minos admissus, habentque 

Tartara Panthoideu iterum Oreo 10 

demissiun, quamtiis clipeo Troiana refixo 

tempora testatus nitiil ultra 
neruos atque cutem morti concesserat atrae, 

iudice te nou sordidus auctor 
naturae uerique. sed omnis una manet nox 15 

et caicanda semel uia letL 
dant alios Furiae toruo spectacula Marti, 

exitio est auidum mare nautis; 
mixta senum ac iuuenum densentur funera, nullum 

saeua caput Proserpina fugit 20 

me quoque deuexi rapidus comes Oriouis 

niyricis Notus obruit undis. 
at tu, nauta, uagae ne parce malignus harenae 



TS8TIMOHIA. 



15 sq. 'omnes — loeti* florileg. Paris. 8069 16 *et omnes nna 

manet mors* floril. Paris. 8818* * omnibus manet una mors* Vincen- 
tins Belloaacensis VH 70 



VABIA LECTIO. 



8 Thitonus xu archanis AFu admlsus B habenque Ai 
10 panthoidem I panthoide u Ac. panloideu nr orco A {Ai eua- 
nuii) orcho F 11 quamuis] qui tii clypeo Ir 12 nil Bu opp, 
Porpk. 14 iudice me nescio quis opp. Acr. et sch.y sordibus AiFi 

15 oninis n omnes ceU, nox A {A\ euanuit) mors xGluar.x 
[a^pffuar.) Vincenlius floril. Paris, 8818* [opp. floril alt) {'h. e. [i. e. 

seh.yq>] mors * Acr, et sch.yXtp) 16 loeli AByhtt laeti tf; leli <p 
leli Act. loeti est x{}»)y 18 auldls ta pauidis y opp.Acr, et sch.y sch. 
lqi4mantL] cf. Ill 29, 61: 'auaro^man' et Boeth. consoL philos. II 8 
U.9: \ . . auidum mare' u. 10 om,Ai, add, manus antiqua ante ti. 18 

ac] et Fn%{ji.cv) opp.Ac. densanlur A [densentur 4 Bland.] 
mdium A {Ai euanuit) 20 Seua AFyu capud u 21 me] te 

N. ffeinsiut nhidus y opp. Ac. 22 Illirycis ^ Illiricis yi|n/ Ylly- 
rids In Dolhus FyuAvccorr. obrual Weilius 23 tu] ta B 
oage AF liarene n 



€ I 



46 HORATI CABIONVM 

ossibus et qapiti inhuinato 
particulam dare: sic, quodcumque minabitur Eurus 25 

fluciibiis Hesperiis, Venusinae 
plectantur siluae te sospite, multaque merces 

unde potest tibi defluat aequo 
ab loue Neptunoque sacri custode Tarenti. 

neclegis immeritis nocituram 30 

postmodo t^ natis fraudem committere? forset 

debita iura uicesque superbae 
te maneant ipsum: precibus non linquar inultis, 

teque piacula nulla resoluent. 
quamquam festiuas, non est mora longa; licebit 35 

iniecto ter puluere curras. 



TESTIMONIA. 

26 sq. * Venusinae plectantur sllnae ' sch. y epiat. I 2, 14 29 sq. 
* damna reipublicae ... ex ' maiorum oitiis descendisae confirmat Hora- 
tins: negligis immeritia nocituram postmodo natis te fraudem commit- 
tere' Seru. ad gegrg. I 502 36 sq. *non— curras' Seru. ad Aen. 
VI 176 



VABIA LECTIO. 

24 inumato I nee humato nescio quis intumulato Peerlk.eiAxtius. 
sed cf. mus, Rhen. 1863, 274 25 si// r sit X ('etiamsi, <tt sic ut sit 
[sic sch.y] aduerbium adiuratiuum . . ,' scKy) n^inabit reuri B (reui^ 
fort. B\) 27 Plecteiitur J3 Flectantur t\f [sed F minio picta; fi) {'fle- 
ctat* Acrj.t. et sch.yi.t, alt. I. opp. sch.y alt. I.) 30 Necglcgis X Ne- 
gligis uycorr.ncorr. Neglegis yinicett. [* Negligis comittere?' codd. 

Bland.] fmeritis B immeritis y nocilurna r 31 Postmodo A, a 

ab alt. m. Postmo if/i conmittere ux Ac. comittere q) comitere if; 
Forsel FyXinzG V[omn.Bland]<^a§d^Lq(Sgh\nps]PrisciandsPph. forsan A 
(A\ euanuit) forsit Pulmannus forsan Byuar.x{%'v) iovset u cf, Seru, 
ad Aen. XI 50 Bandi Tursellinus II p. 711 'forset] pro (Fors pro sck.g>) 
forsan (forsam sch.X) uel pro forsitan {forsita^ sch.X) ' sch.X(p cons. 
sch.% 32 superbe A\. [sed uirgula propemodum euemuit) superbe Ac, 
superbo Passer alius supremae Burgessius 33 inultis] mullis B 36 
Iniectu t caras Byrj)! 



LIB. I. 28-30 47 

xxvim 

Icci, beatis nunc Arabiun inuides 
gazis et acrem militiam paras 
non ante deuictis Sabaeae 
regibus horribilique Medo 
nectis catenas, quae tibi uirginum 5 

sponso necato barbara seruiet? 
puer quis ex aula capillis 
ad cyathum statuetur unctis, 
doctus sagittas tendere Sericas 

arcu pateruo? quis neget arduis 10 

pronos relabi posse riuos 
montibus et Tiberim reuerti, 
cum tu coemptos undique nobilis 
libros Panaeti Socraticani et domum 

mutare loricis Hiberis, 15 

pollicitus meliora, tendis? 



XXX 

O Venus regina Gnidi Papbiqiie, ^ 



TESTIMONIA. 

I 29. 1 sq. *Icci — gazis' Acron ad epist. I 12, 1 1 'niceslma 
septima ode: Icci — aides* Diomed. 622 7 sq. Chans. 104 

I 30. 1 Acr. ad c. 11 5, 20 praem. 'nicesima octaua ode' Dio- 



VAJUA LECTIO. 

I 29. AD ICCIVM Am AD ICCIVM LOQVITVR Fl^ HICCIVM 
ALLOQVITVR A PHILOSOPHIA AD MILITIAM CONVERSVM y 1 Hicci y 
inuidus r uides exp. metr. Diomedes 2 Gaztis F miliciam A 
3 sabMe BFyn(sed in ras,}u 4 horribilis BentL modo y 5 que r 
ttii. 7 — 16 om. B 8 cyatum ylxnp,r. chyalu na,r, datum qm scia- 
tam ^ slit tuetur q>\ 10 negat Pph. opp, Acr, el sch.y 1 1 posse 
riuos] post seruos tpi 12 tybcrim ttt 13 coemplus ri nobilis 
AyTx(st) sch.y nobiles FknugAc. 14 paneti t/g 15 locis yi bibe- 
ris y\ 

130. AD VENEREM ^.5r EVTICE AD VENEREM (VEREM A) PRO 
GLIGERA Fl EVTICE AD VEP^REM PRO GLICERA MERETRICE y Hoc 
carmen abiudicat Horatio Peerlk, 1 cnidi BFnx[dh) Porph. Diomed. 



48 HOBATI OABMINYM 

sperne dilectam Cypron et uocantis 
ture te multo Glycerae decoram 

transfer in aedem. 
feruidos tecum puer et solutis 
Gratiae zonis properentque Nymphae 
et parum comis sine te luuentas 

Mercuriusque. 



XXXI 
Quid dedicatum poscit Apollinem, 
uates? quid orat de patera nouom 
fundens liquorem? non opimae 
Sardiniae segetes feraces, 
non aestuosae grata Calabriae 
armenta, non aurum aut ebur Indicum, 
non rura quae Liris quieta 
mordet aqua taciturnus amnis. 
premant Galena falce quibus dedit 



TESTIMONIA. 

med. 522 sq. 2 'Hor. in primo carminom* sperne — Cypron* Prob. 

1398 sq. 

I 31. 1 praem. ^nicesima nona ode* Diomed. 523 



VARIA LECTIO. 

opp, Acr. et sch.y expos, metr. Diomedis cod. A pbaphi///que ^ 

paphiq. r 2 Spernere y cyprum u cyprom B 3 Thure u multu 
y\ glicerae Byrflm glycere ki glicere n 4 Transfert B edem u 
5 Feuidus '^ et lutis Ai 6 nodis mx(suar.) (zouis tk) uum- 
phae Ai nimphae yltfrn 7 comis u te tuuentas r Mercuriusquae A 
I 31. AD APOLLINEM (APPOLLIMM A) ABx EVTICE AD 
APOLLINEM IPSI SACRIFICANS (SACRICANS <p) VITAE (VITE A) PRAE- 
SENTIS (PRESENTIS Itp) STATVM Fl EVTICE AD APOLLINEM y 
2 noum Ai nouum A2ceii, ^sq. opimas — feracis Cruquiana 5 estuo- 
sae yu aestiuosae B prata Calabriae aut Scheibeus et Vrlichsius laeta 
Calabriae Paldamus lata C: Meinekius totam stropham dehSchwenckius 
(mus. Rhen. XV 240) sed cf. Silius Hal. m 350. 224 6 ebor r 
7 lyris Ft \ir///is y 8 annis u uu. 9 — 12 quos tarn Seneca imila' 
tus est Hippol. 518 sq. * Sollicito hibant auro superbi e. q. ^.* Horatio 
ahiudic. Peerlk. Linkerus alii Praemant Fx Calenam Bentl. 



UB. I. 31-32 49 

Fortiina uitem, diues et aureis 10 

mercator exsiccet cululiis 
uina Syra reparata merce, 
dis earns ipsis, quippe ter et quater 
anno reuisens aequor Atlanticum 
impune: me pascunt oliuae, 15 

me cichorea leuesque maluae. 
fmi paratis et ualido mihi, 
Latoe, dones, at precor Integra 
cum mente, nee turpem senectam 
degere nee eitliara earentem. 20 



xxxn 

Poscimur. si quid uacui sub umbra 



TBSTDCONI/L 

10 — 12 'diaes et — merce^ Acron ad art. poet. 434 

I 32. 1 sq. 'poscimur — tecum' Seru. ad eel. 1, 10 1 'tricesima 

ode : poscimus — umbra' Diomed. 523 



YAKIA LECTIO. 

10 et Ayn{sup€r8cr. ut 7c)g{ap8iignpsv)sch.y ut BFluix(&i}ah) 
PpJL Benti. 11 Mecator t exsicc& iff (SaVillis Ayx Acr. sch.yx 
''a^hpsx) (culili sch,l) cm lUis B cululis Ftiu Ppk. xifiv) (cuJule sch.g>) 
coiollis lx{6^fafnscorr.)8ch.8 (culile Porpk. U.) 12 sira y uu. 13 — 16 
del. Peerlk. Prienhis Linkerus 13 Diis AFylx qp-r- B 14 

eqaor yu athlanticum AFylt Ac, sch.y athanticum u athlaniicum n 
atlaAtldum y [1 BlandJ] 15 Inpune F pascant y (cod. regiae so- 
cittatis) Faber BentL u. 16 om, npr. 16 Leticureae ^i cichorea 
Ayu dcorea B^fcorr. cycorea I cichoreae nA^x Pp^- cicorae/// g> (ci- 
coraeae 91) ddiorae t 17 miclii F 18 Latoe y Laetoe Fx Letoe y 
at SIG {ex sQ. Pulm.) comment sch.yg ad Ipr. ac x{Pcorr.)y BenlL 
[^ac precor Integra, nc legendum e«t, ut hoheni cod. . . . qtiidam seripti 
hakemt atqae' Cr.] sed cf. Theogn. 789 sqq. et mus. Rhen. 1863, 275 et a 
atque y praecor g> 20 cythara Fkmg 

I 32. AD TESTVDINEM A AD LffiAM B PROSPHONETICE AD 
LYBAM Fl PROSPHONETICE (om. r) AD LIRAM DE CARMIMBVS SVIS 
fT 1 Poscimur FlrcuAcorr.ead.m, V ut uid.[Z Bland.]xiptdQigk aut pr, 
ami corr.vf) expos, meir. Acr. ei sch.y Pph. sck.kq> Seruii Paris. 7959 
Begin. 1495 Posdmus Apr.Bytx[y Bland.] Biomedes BentL umbra] 
aotro y BentL opp. Ac. Pph. sch.l 

BOMATITS II. 4 



^l HORATI OABIOKYM 

Ittsittius tecum, quod et hunc in annum 
iituiil et pluris, age die Latinum» 

barbite, carmen, 
Lesbio primum modulate ciui, 5 

qui, ferox belle, lamen inter anna, 
siue iactatam religarat udo 

litore nauim, 
Liberum et Musas Veneremque et illi 
semper haerentem puerum canebat, 10 

et Lycum nigris oculis nigroque 

crine decorum. 
decus Phoebi et dapibus supremi 
grata testudo louis, o laborum 
dulce lenimen, mihi cumque salue 15 

rite uocanti. 



xxxm 

Albi, ue doleas plus nimio memor 
immitis Glycerae, neu miserabilis 



TE8TIMONIA. 

133. 1 praem. Uricesima prima ode* Diomed. 623 2—4 *idem 
in eodem (i. e. Hor. in I carm.): neu — fide' Prise. XVII 49 of. XVIII 
130 2 «q. * Hor. ... ad Albium Tibnllam elegiamm aactorem scri- 
bens ab ea, qaam diximus miseratione elegon miserabiles dicit hoc 
modo : neu — elegos ' Diomed. 485 



VARIA LECTIO. 

2 in] per x{d^) opp, Pph, 3 pluris Pph, plures SI age om, Au 
add, alt. m, 7 religaret ^pr. 8 nauim BiXcorr,{an Xpr.?)x{^ihnps) 
nauem celt. Librum ^i 10 herentem Fymu 11 Ileum Apr, 
BFu occulis ^ 12 phebi Amu suppremi y 15 lenimem u 
mihi (michi tp) cumque SlAcr.etsch.yPorph.sch.Up mihi cuique >fftffil/. 
medicumque Lachmannus mihi tuque Peerlk, sed Horalius ueierum 
poetarum usum uidetur seculus esse cf, Lucret, II 114. V 312 

I 33. AD TIBVLLVM A PARANETICE TETRACOLOS (o«. y) 
AD ALBIVM TIBVLLVM (BVLLVM Fl) CONSOLATVR DOLENTEM QVOD 
NEGLEGATVR (NEGLIGATVR X) A SCORTO FyX AD ALBINVM x car- 
men om, B 1 Albine doleas FyXiu 2 InmiUs yt glycere y% gli- 
cerae r^ gliccre Ai miserabilis ft Pph, miserabiles ^ Ac, 



LIB. I. 3t-<d4 51 

decantes elegos, cur tibi iunior 

laesa praeniteat fide, 
insignem tenui fronte Lycorida 5 

Cyri torret amor, Cyrus in asperam 
declinai Pholoen: sed prius Apulis 

iungentur capreae lupis, 
quam turpi Pholoe peccet aduitero. 

sic uisum Veneri, cui placet imparis 10 

formas atque animos sub iuga aenea 

saeuo mittere cum ioco. 
ipsum me melior cum peteret Venus, 
grata detinuit tompede Myrtale 
libertina, fretis acrior Hadriae 15 

curuantis Calabros sinus. 



xxxmi 

Parcus deorum cultor et infrequens 



TESTDIONIA. 

10 ' quotiescuinqne ratio non apparet, sic uisom interponitur, ut 
Hor.: sic — Yeneri, cum amorem ostenderet non esse pulchritadinls * 
Sera, ad Aen. Ill 2 *8ic — Veneri* mythographus III tract. 11, 25 ap. 
Mai. aact. class. Ill 266 14 * grata contlnuit compede Horatius dicit' 
Placidi glossae ap. Mat aact. class. Ill 439 

I 34. 1 praem. Uricesima secanda ode* Diomed. 523 



▼ABIA liBCTIO. 

4 Lesa Au pretineat Ai preniteat yA2 pmiteat t 5 licorida 

Au 6 Cyri te torret Fni Ciri u cirus Au 7 Dedinet r pho- 
loem li philoen y 8 caprehae A uu. 9. 10 om. I peccet -^ cui 
om, npr, 10 inparis y impares Fum 11 [aenea omn. Bland ] 
12 Seuo AXu loco Fea 13 petere m 14 coDliDuit m {Lips, 1498) 
Piacidus copede Ax conpede sch.y opp, Porph, mirtale Fxu 

mjTMie A 15 adnae Funp.r. 

I 34. AD SE PHILOSOPHANTEM DEOS INTELLIGIT PRAESEN- 
TES (PRESENTES I) QVOS PHILOSOPHANDO NEGAVIT Fk AD SE 
PHILOSOPHANTE ET DIGIT QVOS PHILOSOPHANDO DEOS NEGAVIT 
PKSENTES INTELLEGI y AD FORTVNAM ET SE IPSVM t inscr, om. 
A 'oden B 

4» 



52 HO&ATI CARKINVM 

insanientis dum sapientiae 

consultus erro, nunc retrorsum 
uela dare atque iterare cursus 
cogor relictos: namque Diespiter, 5 

igni corusco nubila diuidens 
plerumque, per purum tonantis 
egit equos uolucrenique currum, 
quo bruta tellus et uaga flumina, 

quo Styx et inuisi horrida Taenari 10 

sedes Atlanteusque finis 
concutitur. ualet ima summis 
mutare et insignem attenuat deus, 
obscura promens; bine apicem rapax 

Fortuna cum stridore acuto 15 

sustulit, bic posuisse gaudet. 



XXXV 

diua, gratum quae regis Antium, 
praesens uel imo toliere de gradu 



TBSTIMONIA. 

S— 6 * . . . primo carminum: nunc — relictos* Eutych. 2182 5. 7 sq. 
'Hor.: namque Diespiter plenimque — equos' Seru. ad Aen. VTIII 672 

9 *Hor.: et bruta tellus' Seru. ad Aen. X 102 14. 16 'sicut supra 
dictum est: hinc a: r: (rapace y) sust:, hie p: g;' sch. Xqt ad c. II 1, 3 



VARIA LSOTIO. 

2 sapienciae X 3 relrorsus y opp. Ac, 4 iterarare puncta pos. 

ali.m.A 5 reWcios SI Pph.Peerlk,{qtiemuide) reXecios Nic, Beinsius 

Benil, Haupiius 6 corrusco A, punctum alt. m. appos. chorusco nu 

7 louantes Fyu 8 aequos tp 10 slix y%^ st//ix tf; tenari 

h 

FyitPorph, trenari u 11 atlanteusq. n ahtlanteusq. x athlante usque 

F athlanteasque celt, Ac, 12 una r sumis -^ 13 insigne Benih 

14 f mens u 15 stridore 90 accuto tf;i acuto n 16 Suslolit 

A\ Wvlz A\x{^p)Pph. 

I 35. AD FORTVNAM ABx PROSEVTICE FORTWAM INVOCAT 
QVAE (QVE At^) COLITVR ANTIl (ANCII y) Fyl omisii hanc oden Bio- 
tnedes aut coniunxit cum aniecedenti, opp, expos, metr. 



LIB. L SI-S5 53 

mortale corpus uel superbos 
uertere funeribus triimipbos: 
te pauper ambit solUcita prece 5 

niris colonus, te dominam aequoris 
quicumque Bitbyna lacessit 
Carpatbium pelagus carina, 
te Dacus asper, te profugi Scytbae, 

urbesque gentesque et Latium ferox, 10 

regumque matres barbarorum et 
purpurei metuunt tyranni, 
iniurioso ne pede proruas 
stantem columnam, neu populus frequens 

ad arma cessantis, ad arma 15 

concitet imperiumque frangat 
te semper anteit saeua Necessitas, 
clauos trabaiis et cuneos manu 
gestans aena, nee seuerus 



TB8TIM01IIA. 



I 35. 9 'et Dacus asper* Bch. lq> c. n 20, 18 12 cf. 'nt est hoc: 
porpureaB tjrranniu* Sem. centimetr. p. 1822 18 sq. 'iniorioBo — co- 
Inmiiain* Donat. ad Terent. Phonn. n 1, 67 



TABIA LECTIO. 



2 Presens jiXtu 3 corpus] sursus Lachmannus uu. 5 — 28 del, 
Gruppeus 6 ruris, colonus disiinxeruni Marklandus et F.A, Wolfius 

colonis B colunus y dominum Ai 7 bithina Aqm^ln bithinia ^i 
bjrtbyna I 8 Garpatium Bn Carpathyu r scithae ABu sdtae Fy 
schlte TS 10 Vrbesq: q> laceum Ai 11 Reguntque Ai matres. 
bari>aroruin et p: m: t: editor es aliquot 12 mutuunt Ai [an muniunt?) 

tiranni u 13 ne pede tuo proruas u 14 colunna u fremens 
Benll. 15 arma] aruas A\ cessantis B cessantes cett. cursantes 
Bena. Mil. 17—28 del. Linkerus uu, 17—20 del Peerlk. 17 
laena FGx{ih, ex Bentleianis omnes melioris notae librt) sch.Xg>inierpr. 
*dura' nee diss, ut puto AcrJ seua hcuA2^aP^ii(fCinpsv) serua AiB 
ft V[A BUmd.lxig) Acr. et sch,y Porph. et haec quidem uaria lectio ex 
inierpretis cuiusdam adnotaiione: 'praecedit quasi sit Necessitas comes 
et ministraFortunae* (Acr.) orta esse apparel. 18 traualis B trabilis 
pro trabaiis Pph. trauales n\ trabales cett. 10 aena ABlnxtpx'tpcorr. 

Vi comment. ^eiMLyx{gi) ^eneaL^fpr.u^puxict^hnsv en:d)Ac. [*aena. «jo 



54 HORATI CABMIKVM 

uncus abest liquidumque plumbum. 20 

te Spes et albo rara Fides colit 
uelata panno, nee comitem abnegat, 
utcumque mutata potentis 
ueste domes inimica linquis. 
at uolgus infidum et meretrix retro 25 

periura cedit, diffugiunt cadis 
cum faece siccatis amici, 
ferre iugum pariter dolosi. 
serues iturum Caesarem in ultimos 

orbis Britannos et iuuenum recens 30 

examen Eois timendum 
partibus Oceanoque rubro. 
ebeu cicatricum et sceleris pudet 
fratrumque. quid nos dura refiigimus 

aetas, quid intactum nefasti 35 

liquimus? unde manum iuuentus 
metu deorum continuity quibus 



TBSTIMONIA. 

21 sq. ' canam . . . fidexn dixit . . . quod ei albo panno inaolata maun 
sacrificabatur . . . unde Hor.: et — panno* Sern. ad Aen. I 292 cons. 
CyntbioB Cretensis in eundem Vergili locum ap. Mai. auct, class. YII 344 



VABIA LECTIO. 

Bland' Cr,] nec t seuerus i^ 20 liquidum T* 21 alborata 
A\ albora iffpr. colilur Seruius et Cynthius 22 nec] ne Aixi 

abnegas nescio quis uu. 23. 24 inuerso ordine exhibeniur 
in u 23 poteutis Bn Pph, potentes ceit, 24 liuquis] uertis 

Benih 25 Ad Aig>pr. tum Betitl. uulgus BXu meritrix B 

26 Per iura Ax cedit y diffugiunt] fugiunt Fn 27 fecc 
Flitru Acr. siccitas At 29 hue iransponebai G. Wolffius {philol. 
XVIII 728) siropham quartam, uu. 29 — 32 uero uUimos huius carmi- 
nis esse suspicatur ultimi Cuninghamus 30 orbis] oro Benil, opp. 
Pph, brittaDDOs yn regens B 32 oceanoque ^ 33 Heu 
heu Bnx{^)y[PulmanniB!)Ac, Heu AyG V[omn.Bland.]x{a(^<5)Pph. He- 
heu hify Ebeu xfpux 34 dure fugimus A\ {alt. m. e in a mutauit) du- 
rare fugimus B refugimus, om. dura x 35 intantum. sed n non satis 
liquet Ai 36 LInquimus Buxi'^pncorr.) opp.Acr. et sch.y Pph, 
manus ym [manum omn. Bland,] 



LIB. I. 3&.-36 56 

peperdi arisT o utinam noua 
incude diffingas retunsam in 
Massagetas Arabasque fernim. 40 



XXXVI 

Et lure ei fidibus iuuat 

placare et uituli sanguine debito 
custodes Numidae deos^ 

qui nunc Hesperia sospes ab ultima 
carls mnlta sodalibus, 5 

nulli plura tamen dluidit oscula 
quam dulci Lamiae, memor 

actae non alio rege puertiae 
mutataeque simnl togae. 

Cressa ne careai pulcbra dies nota, 10 

neu promptae modus ampborae, 

neu morem in Salium sit requies pedum, 
neu multi Damalis meri 



TBSTDCOIOA. 

I 36. 1 praem. 'trieeaima tertia ode* Diomed. 623 4 Sera. 

«d Aen. I 630 8 Cbaris. 266 10 schol. Pers. 2, 1 



TARIA UBCTIO. 

^^iSng^s AyipGu2^Z Bland.] Acr. etsch.y diffingra* t difBgas tti 
diffiadas nx deffingas Ipr, defingas Bilfkp.r.x{pi)y Bentl. Fea retun- 
sam Pph. Porph. de qua forma cf. Vergil, georg. II 301 retasum SI 
[2 Blomi.] Ac. recusum y[l Eland.] Aldus recoctum Bentl. refusum 
Seyffertuf 

I 36. AD NVMIDA B EVCARISTICE AD NVMIDAM AMICVM 
LAMIAE (LAMIE I) REDEVNTEM Fk EVCHARISTICE LAMIAE NVMIDAE 
AWCO LOQVIT REDEVNTI y AD LAMIAM r inscr. om. A 1 turae 
%ifnnon liquet iuuat (inuat ^i) placare | Et uituli At 5 Kar\s 
lifLQv) 6 plura] pulcra u 8 Acte r pueritiae miVlamn.Bland.^ 

9 MuUU y 10 Thressa lacobus a cruce et Erasmus pulcir;i 
Bim pulcrba y 11 Nee FnuxiifiQ^ghnsv) Pph. (ne Porph,) 
prmpte fhp prouite i^x i^ Nee A Nee F^cux 8«ll« ^ \^ 

Nee Apr. Fnu% opp. Pph. demalis Apr. 



56 HORATI CARMIMTM 

BasBum Threicia uincat amystide, 
neu desint epulis rosae 15 

neu uiuax apiuni neu breue lilium. 
omnes in Damalin putres 

deponent oculos, nee Damalis nouo 
diuelleiur aduUero, 

lasciuis bederis ambitiosior. 20 



xxxvn 

Nunc est bibendum, nunc pede libero 
pulsanda tellus, nunc Saliaribus 

ornare puluinar deorum _ 

tempus erat dapibus, sodales. 
antebac nefas depromere Caecubum 5 

cellis auitis, dum Capitolio 
regina dementis ruinas 
funus et imperio parabat 
contaniinato cum grege turpium 

TBSTIMONIA. 

14 *haeo amystis hnias amystidis, nomen lectam in Horatio* Prob. 
oath. 1474 P. itemque Claudius Sacerdos n 62 16 ' et -- lilium * 
Aor. ad o. II 4, 29. 14, 24 

I 37. 1 praem. ^tricesima qnarta ode* Diomed. 523 
VARIA LECTIO. 

14 trheitia n amystede B amistide yu amisUdae hp 15 

Nee A dcs i topulis B desinil x lepulis x uu, 17 — 20 del. 
Gruppeus 17 deiualim A\ danialim yluAzq damaH Bx 18 De- 
l»oiM^I X I^epoDunt 2(^) Depooent cttL sch. Up nee malls Ai 
neu Ppk. opp. Ac. I\>rpk. homo n 19 Diaellitur n 20 ederis n 
ambidosior Aylq 

I 37. AD SIVDALES B PROSPHOMITICE AD SODALES AVGV- 
STI rAKS.\AIS iii:SAlUS yl> VICTORUM ALEXANDRIXAM DESCROUT 
jyi Ct VU:T0RL\ AYGVSTI x imstr, OM. A 2 naoc] mm A 
4 Hit |f«» I'eratj pro est" Acr. H sck.y^ dapidus xpr. 5 Ante- 
base Fl\iMjr.f$m.r'j\fitp> Ppk, deprome wi depoacr^ B cecabiun u 
1 tlcnmilis Bn demcntes rtlL niitta^ A 



LEI. I. 36-37 



57 



tnorbo uirorum, quidlibet impotens 10 

sperare fortunaque dulci 
ebria. sed minuit furorem 
iiix una sospes nauis ab ignibus, 
meDtamque lymphatam Hareotico 

redegit in ueros timores 15 

Caesar, ab Italia uolantem 
remis adurgens, accipiter uelut 
mollis columbas, aut leporem citus 
uenator in campis niualis 
Haemoniae, daret ut catenis 20 

fatale monstrum. quae geuerosius 
perire quaerens nee muliebriter 
expauii ensem nee latentis 
^classe dta reparauit oras; 
ausa et iacentem uisere regiam 25 

uoUu sereno, fortis et asperas 
tractare serpentes, ut atrum 
corpore combiberet uenenum, 
deliberata morte ferocior: 



TESTUCONIA. 

22 sq. 'Hor. in I carm.: nee muliebriter — enses* Prise. XVIII 128 



▼ASIA liBCTIO. 

10 mori)o uirorum] Semiuirorum y{cod, Peerlkampt) opprobriorum 
BenH. alii alia opp. sch.y inpotens 7t^J2 Acr. om. Ai 12 minuet 
Ac. opp. tch.y furem if;i 13 nauis om. ni 14 lymfatam B lim- 
phatam rffu linphatam y 15 in] ad Bentl. seros Bouhierus 
17 Remissa turgens B adurguens y^ifiQ) uelud y 18 Molles 
Fylu 20 Hemoniae yru 21 mostnim y que u 22 querens Ay 
Ipu . 23 latentes iffu 24 reparauit SI Porph. sch.Xtp sch, y ut uid. 
{mterpr. ^non coUegii denuo exerciium ex iniimis parlibus sibi fauen- 
libu$) r. Ac. repetluit Feae ^Vr.A.a2.m.' alii alia conieceruni: repe- 
danit, perarauit, trepldauit, penetrauit, remeauit, reserauit, properauit, 
peragrauit, citare parauit, ire parauit, agitare parauit, rapere iuit, sollici- 
lare parauit, clade iterare p : horas u II Ac. 25 iacemtem X taceu- 

tem y Bentl. 28 Voltu Fyn Voltu A Vult B Vultu rell. fortes B 

Tl arUun A\ 28 Pectore y conbiberet Xxux combiberet (v 
eroya) A cubiberet B 



58 HORATI CARMINVM LIB. L aS 

saeuis Libiirnis scilicet inuidens 30 

priuata deduci superbo 
non humilis mulier triumpho. 



xxxvm 

Persicos odi, puer, apparatus; 
displicent nexae phUyra coronae: 
mitte sectari, rosa quo locorum 

sera moretur. 
simplici myrto nihil adlabores 
sedulus, euro: neque te ministrum 
dedecet myrtus neque me sub arta 

uite bibentem. 



TBSTIMONIA. 

138. 1 'tricesima qainta ode: Persicos — apparatus. Ezpl. lib. 
primus incipit liber secundus* Dioxned. 523 'Persieo socii* schol. 

luuen. 3, 221 3 *ut . . . e carminibus Flacci excmpla proferamus, sit 
nobis ille uersus , qui est primus apud eundem in ultima ode : mitte — 
locorum* Yictorin. 2604 



YARIA LECTIO. 

30 Seuis Aytu lybumis F libymi Porph.i.t 31 superbo///^ 
I 38. AD PVERVM MINISTRVM Bx PROSPHONETICE AD PVE- 
RVM (PVERVM SWM y) PRO SIMPLIQ APPARATV CONVIVD (CONVD 
y^i) Fyl inscr. om, A 1 Per siccos u 2 phylira ^ phylyra n 
phyilira x<p phillira u 3 locorum A [A\ loquorum? ut exhihet q) 
4 Saera Ft 5 mirto Antpu nichil u 6 euro u cura BentL et tii? 
curae y{cod, Bodleianus) euro etiam Porph. adlabores. sedulum curae 

ueque Peerlk, 7 D^Decet A Dec& tc mirtus y^ neque te t 
arcta u [arta wne c codd. Bland, ubique] 8 libentem Ax 

EXPLICIT LIB. CARMINV PRIBIVS. INCIPIT. LIBER. SECVNDVS A 
CARMINVM LIBER I- EXPLICIT (EXPLIQTVS g>) INCDPIT LIBER II- PELI- 
CITER Fl Q. HORATII FLACCI CARMINV LIBER PMVS EXPLIC. ]| INCI- 
PIT LIE SECDS y HORATII FLACCICARMINV LIB I- FINIT [j INCIPIT 
LIBER II- T (FINIVNT SAPHICA DE LIBRO PRIMO CARMINVM. INCI- 
PIVNT DE LIBRO SECVNDO SAPHICA B sed idem fol 176^ CARMINV 
Lib. I. EXPt II INCIP Llbll- B) 



Q. HOUATI FLACCI 

CARMINVM 

LIBER SECVNDVS 



I 
Motum ex Metello consule ciuicum, 
bellique causas et uitia et modos, 
ludumque Fortunae grauisque 
principum amicitias et arma 
noodum expiatis uncta cruoribus, 
periculosae plenum opus aleae, 
iractas et incedis per ignes 



TE8TIMONIA. 



n 1. 1 Seni. ad Aen. VI 772 praem. 'prima ode* Diomed. 623 
3 iq. 'granesqne — amicitias* Acr. ad c. II 19, 8 8 Plot. 9, 7 

6 — 10 'blanditnr iam Pollioni patrono qnem tragoediaram et bisto- 
rianim scriptorem Hor. fnisse testatnr. nam in secundo carminnm dicit 
de historiia : pericnlosnm — doloso. item panlo post : panlnm — thea- 
tris* Sera, ad eel. 3, 84 7 sq. * incedis — doloso* Sera, ad Aen« 

Vm 409 



YARIA LECTIO. 

n 1. AD ASINIVM POLLIONEM B LOQVITVR ASINIO POLLIONI 
(POLLONIil POLLINI^i) VIRO CONSVLARI QVI INTERMISSIS TRA- 
GOEDDS BELLI CIVILIS UISTORIA DESCRIBIT Fk AD ASINIV POLLIONE 
^VLARE VmV. PRACMATICE TETRACOLOS y AD ASINIVM POLLIO- 
NEM GONSVLABEM VIRVM v inscr. om. A 1 metsllo r console I 

3 graues u 4 Principlum A amititias u 5 tincta Bentl sed 
cf. mus, Rhen, 1863, 275 6 Periculosse I Perlcolosae B alaeae A 

7 incedis 7tg> 



60 HORATI CABMINVM 

suppositos cineri doloso. 
paulum seuerae Musa tragoediae 

desit theatris: mox, ubi publicas 10 

res ordinaris, grande munus 
Cecropio repetes coturno, 
insigne maestis praesidium reis 
et coDsulenti, Pollio, curiae, 
cui laurus aeternos honores 15 

Delmatico peperit triumpho. 
iam nunc minaci murmure cornuum 
perstringis aures, iam litui strepunt, 
iam fulgor armorum fugads 
terret equos equitumque uoitus. 20 

audire magnos iam uideor duces 
non indecoro puluere sordidos 
et cuncta terrarum subacta 
praeter atrocem animum Gatonis. 
luno et deorum quisquis amicior 25 

Afris inulta cesserat impotens 
tellure uictorum nepotes 



TE8TIMOMIA. 

15 sq. Seiii. ad eel. 8, 88 



VARIA LECTIO. 

8 Subpositos AXx^pr.u positos Seruius adVerg, Aen.\lll409 Sup- 
positos ceit.Ac. doloso? Botheus uu. 9—12 del Peerlk, RUsche- 
lius (tnus. Rh, XI 634) Gruppeus alii tragediae u tragoedie n 
10 puplicas u 12 Cycropio A 13 mestis Fytzu presidium yu 
regis A\na,r, 14 consulent B 16 Delmatico A\By Dalmatico 
ceiU Ai triumfo B 17 cornum A\ 18 Perstringes B aureis 
q>[cf. Carssenus de pronuntiaiione e.q.s. 1 220) auras ypr. aunes ycorr. 

litui 7r2 halitus sri 19 fulgur x(a)y opp, sch.y fugaces u^ 
20 aequitu x uoitus Fit uultus ceiL 21 uidere magnos iam uideor 
Beroaldus et Benil. anteire magnos iam uideo ffanowius ei Bemaysius 
opp.Acr. ei8ch.y Porph. sch.Xq) 24 Preter FyXu uu, 25 — 36 del, 
Gruppeus uu, 25—28 post u. 36 pon. Scheibeus del Peerlk, Ritsche- 
lius Prienius: ceterum cf, Silius D 365 «r Lucanus lill 788 25 quis- 
quis deorum u amitior ^ amicitior u 26 A£fKs u cesserat t 
iupotens Fk Porph, ipotens B u. 27 om, Avt 



I^IB. 11. 1^2 



61 



rettulit inferias lugurthae. 
quis non Latino sanguine pinguior 

campus sepulchris impia proelia 30 

testatur auditumque Meijlis 
Hesperiae sonitum ruinae? 
qui gurges aut quae flumina lugubris 
ignara belli? quod mare Dauniae 

non decolorauere caedes? 35 

quae caret ora cruore nostro? 
sed ne reUctis, Musa procax, iocis 
Ceae retractes munera neniae: 
mecum Dionaeo sub antro 
quaere modos leuiore plectro. 40 



n 

Nullus argento color est auaris 



TE8TI1COKIA. 

n 2. 1 *8ecnnda ode' Diomed. 523, sed nullus — auaris om. codd. 



YARIA LBCnO. 

28 Betulit Xu V[omn.Bland.'\A2 Pph. opp, Ac. sch.y cf, inscr. NeapoL 
2C24 (196p. Chr,) RETTVLERVNT iugurte ^ iu///gurle % uu. 29—32 
del, Prienius et Gruppeus 30 sepulcris' BFku Acr. Porph, inpia k 
praelia yl plia Bn prelia u 31 aditum X 32 Haesperiae ^ 

Hanperie n ruglnae y uu. 33 — 36 deL Ritschelius Prienius Grup^ 
pe^M Linkerus; sed cf. Quid. tr. HII 2. 42 et Sidon. ep. I 5 'Meiaurus^ 
cuius iia in longum feliciias uno die porta porrigitur, ac si eiiam nutia 
Dolmatico solo cadauera sanguinolenta decolor atis gurgitihus infet-r*^^ 
33 Quis ;t(tf/w) non Porph. Ac. que y 35 decolorabere ^^ 
<feeoloratiere u cedes u caedis q>pr. 36 hora t/;iu 38 Ga^^. 

Fmu [Ceae omn. filoitd.] 39 dioneo St 40 Quere Ayu ^ 

n 2. AD SALLVSTIVM CRISPVM ENCOmSTICE TETR\eOl^^ 
AB DICANE (DICANICE S) AD SALLVSTIVM (SALVSTIVM ^) CRl^r^^^^ 
OVOD {om. 7t) IVS (VIS X) LffiEHALlTATlS EXTOLLIT GRATIA (GHa^^^ 
I) Fhc raOSPHONETlGE TETRACOLOS SALVSTIO CRISPO IVS Ll^i/^ 
ns EXTOLLENTI y AD CRISPVM SALLVSTIVM t prior manu^ ^L ^- 
^Acf.l 16, 17 ^^U 



62 HOBATI CARBCINVM 

abdito terris, inimice lamnae 
Crispe Sallusti, nisi temperato 

spiendeat usu. 
uiuet extento Procuieius aeuo, 5 

Dotus in fratres animi paterni; 
ilium aget pinna metuente solui 

Fama siiperstes. 
latins regnes auidum doniando 

spiritum, quam si Libyam remotis 10 

Gadibus iungas et uterque Poenus 

seruiat uni. 
crescit indulgens sibi dirus hydrops, 
nee sitim pellit, nisi eausa morbi 
fugerit uenis et aquosus albo 15 

corpore languor, 
redditum Cyri solio Phrabaten 
dissidens plebis numero beatorums 



TESTIMONIA. 



3 Yictorinos de metr. Hor. p. 225 Gaisf. 9—12 HildebertoB mo- 
ral, philosoph. 986 *idemque (sc Hor.) in carmine lyrico ad repri- 
mendam dominandi libidinem ita cecinit: latius — nni* Aug^tin. de 
ciuit. y 13 9 — 11 'Oratium . . . qui dicit in lyricis: latins — ti Ly- 

biam — iungas* lohannes Victoriensis I 6 p. 292 Boehm. 13 Porph. 
ad epist. II 2, 146 17—19 *Hor. in II carminum: redditum — uirtus* 
Prise. XVIII 130 17 *. . . in lyricis: redditum — Prahaten' Porph. ad 
epist. I 12, 27 



VARIA LECTIO. 



2 inimice BFitx lame A Jammae xu opp. Acr, Porph. 3 sa- 
lusti ykui ' 4 Sleudeat tc 5 Viu6t g> Viuat A2x{q) Viuit n(p\x{n) 
Pph,bis Porph. opp, Ac, g euo u 7 agit Fkx{iQChnp) Pph, Porph, 
8ch.lq> non cett, G Acr, etsch.y agt7 it pinna AiBy Acr. Pph, Porph. 
peana ceit, 8 Flamnia Ai, corr, alt, m, 9 Letius Apr. Lacius I 
Latium r sylybiam tp libiam AByku lybiam Fx lybyam n 11 
(uDgas Hildehertus) paenus yitt penus u Phoebus Peerlk, Pontus 
Schroder fiuis Meinekius opp, Acr, et sch,y cf. mus,Rhen,l^'^,21hsq. 

12 Seruta/ 7t uu. 13 — 16 om. ^i 13 durus u [1 Bland,] 
hidrops Ay ydrops nu Ac. 16 languor ABnt<pu Porph. langor cetU 

17 ciri Au phrahalen y Viomn.Bland.]tfi2x(hs\) prahaten BFnxq 
(Pifi^cgp) Ac, Acr, et sch.y Porph, prahatem Ixi^^) phrahatem u 
phraaten A phraatem x{ns2) Prise. 18 blebi yi plebis na.r.T F[cmM. 



LIB. U. 2—3 63 

eximit Virtus populumque falsis 

dedocet uti 20 

uocibus, r^:num et diadema tutum 
deferens uni propriamque laurum, 
qoisqois ingentis oculo inretorto 

special aceruos. 



m 

Aequam memento rebus in arduis 
seniare mentem, non secus in bonis 

ab insolenti temperatam 
laetitia, moritm*e Delli, 
sen maestus omni tempore uixeris, 5 

seu te in remoto gramine per dies 

festos reclinatum bearis 
interiore nota Falerni. 
quo pinus ingens aibaque populus 
umbram hospitaiem consociare amant 10 



TESTDCONIA. 

19^—21 *Hor. carminum II: dedocet uti falsiB uocibus* (falsis n: 
del. Hertsius) Prise. XVm 46 

II 3. 1—4 'aeqnam — laetitia* Hildebertus moral, philosoph. p. 979 
1 sq. 'eqaam — mentem* Yincentitis Bell. VII 70 florileg. Paris. 
8818« 1 Diomed. 523 (cm. 'tertia ode*) 



YABIA LECTIO. 

Biami,]m et in confusa inierpretaiione Parph, plebi ceti. G Prise. Act, 
et schjf Pph. 8ch,Xq> beatum A2ip2ym Fea opp, sch.kg> sch.y i.t, 

V 

If. 19 om. Ti 20 Dedoce/ 7t 23 ingentes yru 24 acerbos ^ 

II 3. AD DELLIVM Br AD DELIVM Ax{(Si) PARANETIGE IMMO 
SYMBOLEVTICE (SIMBOLEVTIGE y) DELLIO Fy PARANETICE SYMBO- 
LEVTICE DELLIO. DELLIVM ALLOQVim ADQ. COHORTATVR EVM AD 
EQVITATEM ANIMl ET VOLVPTATEM QM MORS SEQVVTVRA OBNVBET 
OMNES A [AD QELLIYK 'F\ ut uid. AD BELLIVH 1 Bland.] DELLIVM 
test, Ac. Act. et sch.y Porph. 2 in bonis] ac bonis y{codd. Lamhini^ 
BeroLx) Hildebertus BeniL Peerlk. 4 Letititia B Letitia yq>u Leti- 
da i 5 Saeu tc mestus BFmu 9 qua y{codd. Lambint} Lam- 
binus et BentL quor Lachmannus. sed quo = ubi, ut quo iocorum 1 38, 3 
10 Ymbra yx consoliare ^ti 



64 HORATI CABldNVM 

ramis, * quo et obliquo laborat 
lympha fugax trepidare riuo: 
buc uina et unguenta et nimiuin breuis 
flores amoenae ferre iube rosae, 
dum res et aetas et sororum 15 

fila trium patiuntur atra. 
cedes coemptis saltibus et domo 
uiilaque flauos quam Tiberis laiiit, 
cedes, et extructis in altum 
diuitiis potietur beres. 20 

diuesne prisco natus ab Inacbo, 
nil interest, an pauper et infima 
de gente sub diuo moreris, 
uictima nil miserantis Orci: 



TESTIMONIA. 

16 *dam res et aetas et sororam 9ijfittXtt so^^pca slixorrat' 
Ansoniiis epist. XII 44 sq. 18 *Hor. cannin. lib. II * uiilaque — 

lauit* fiutych. 2186 21—27 'diuesne^ exitnra' Hildebertus moral, 

philos. p. 988 22 sq. ^niehil — sub diuo morieris^ Yincentius Bellou. 
VII 70 23 sq. 'bene dixit de lunone diuam, respiciens etymologiam. 
nam in Hor. le^^mus: sub diuo moreris uictima nihil miserantis Orci 
i. e. sub aere, quern constat esse lunonem* Seru. ad Aen. XII 139 



VARIA LECTIO. 

11 quo et y{cod. Benilei) quod t Ac. quo yuhqn^to Pph. ui uid. 
('quo] uhV sch.y *ad quern locum* sch.l 'in illo loco* sch.q>) quid A 
a.r.BFli^nG'V'[et 1 id. Bland.] Porph. sch.lq> alt.L (inierpr. 'sc. si ea 
non u(imur') quoque x{v)y quia Ap,r, qua et Cuningkamus ramosque 
et Benil. ramisque et Haupiius ramis, et Fea et Peerlk. cannisque et 
G. Eermannus cf. mus. Bhen. 1803, 276 12 Lymfa B Limpha tctu 
Nympha (N minio picia) ^ fngas r 13 Hunc na.r.^ uugenta Bnu 
Acr.corr. breuis AByvxi^psi) Acr. et sch.y {'geniiiuus est' interpr.) 
breues FXitu^ 14 amenae u amaenae yx amocnos m ut uid. amoenae^ 
«2 16 paciuntur x patientur xW opp. Ac. uu. 17 — 28 del. Grup- 

pens uu. n.lHom.yinixixiQi) 17 Gaedes F 18 flauos B flaus ^ 
flauus cetL lauat ABny uid. Kirchneri nou. quaest. p. 56 lau ^2 
('lauit] antique posuit^ sch.Xg>) 19 exstractis Ac. 20 Diuiciis t 
pocietur t 21 sqq. Diuesue prisco et natus ab Inacho, nil interest, an 
pauper et infima de gente: sub diuo moraris uictima nil miserantis Orci 
Peerlk. itemque distinxerat Wakefieldus 22 Nihil ftt Nichil Fu 
23 dio AiBloi Acr. Hildebertus diuo ceit. As, Pph. sch.y 24 nihil 
na.r.'^ nichil q> orci y ord n 



LIB. II. 3-4 65 

omDes eodem cogimur, oinhium ' 25 

uersatur urna serius ocius 

sors exitura et nos in aeternum 
exiliuni impositura cumbae. 



nn 

Ne sit ancillae tibi amor pudori, 
Xantbia Phoceu: prius insolentem 
serua Briseis niiieo colore 

mouit AchiUem; 
mouit Aiacem Telamone natum 5 

forma captiuae dominuin Tecmessae; 
arsit Atrides medio in triumpho 

uirgine rapta, 
barbarae postquam cecidere iurmae 

Thessaio uictore et ademptus Hector 10 

tradidit fessis leuiora toUi 

Pergama Grais. 



TESTIHONIA. 

26 — 27 *unde Hor. omninm uersatur urna serius ocinsue sors exci- 
tatur* mjrthographus III tract. 9, 12 ap. Mai auct. class. Ill 240 

n 4. 1 *quarta ode: ne — pudori* Diomed. 523 



VABIA LECTIO. 

26 Versat. B serius el o: u otius y^im 28 Exitium FnuG 
AriiP^iQChv) Exicium A;|f(np) {k\i%\\\\xm pererroremsch.y) inpositura 
Fku Pph, cumbae A\BF% Ac, cymbae yXn{^ in ras. «) Atx Pph.2 
cimbae tux cimbe sch.y iJ. 

n 4. ANCILLAM AMARE CRIMEN NON ESSE AB PROSPHO- 
NETICE ALLOQVITVR SODALEM SWM FOCEVM MONENS NE DESERAT 
CONCVBINAM SVAM PHILLIDEM APPETENS TALEM QVALIS PVIT XAN- 
THIA FX, PROSPHONETICE AD XANTHIA SODALE GENERE FOCEVM 
ANGILLA AMARE CRIM N EE y AD XANCHIAM TRALIPTAM. ANCIL- 
LAM AMARE CRIMEN NON EE PROTREPTICE TETRACOLOS x 2 Xanc- 
Ihia T Xantia ^ foceu AB 3 breseis Fn brisaeis A 6 domino 
Apr. tecmessae AByr tegmessae Fin temessae y[leod.Bland.] Acr, 
themesse u 7 mediu i triupho B 8 rapla] capta Acm uu. 9 — 12 
del, Peerlk. et Schwenckius 9 Barbare Fyx 10 adeptus ^i ad- 
temptus B haector Fjt «^pioi: hector A 11 fesis y\ 12 gratis 
BAcorr. gragis y gais i|;i 

HORATIYS It. 5 



66 HORATI CABMIKyM 

nescias, an te generum beati 

Phyllidis flauae decoreDt parentes; 

regium certe genus et penatis 15 

maeret iniquos. 
crede non Ulam tibi de scelesta 
plebe dilectam, neque sic fldelem, 
sic lucro auersam potuisse nasci 

matre pudenda. 20 

bracchia et uoltum tereUsque suras 
integer laudo: fuge suspicari 
cuius octauom trepidauit aetas 

claudere lustrum. 



V 
Nondum subacta ferre iugum ualet 
ceruice, nondum munia comparis 
aequare nee tauri mentis * 



TESTIMONIA. 



13 sq. Acron uolgatus ad epod. 8, 11 om. Acr. et sch. y 21 sq. 
*brachia — laudo' Seru. ad Aen. VI 207 

115. 1 *qainta (sexta codd.) ode: nondum — ualet* Diomed. 623 
3 sq. 'nee — pondus* Acron uolgatus ad c. II 8, 21 non Acr. et sch. y 



YARIA LEOTIO. 

13 ante By 14 Philli difOauae F PhiUidis yxu flaue y 
14 decorant x 15 Regum '^ genus certe r penates yx'^u poena- 
tes 9 16 Meret AFlnxu 17 illam t scelesta q> 18 dilectam J 
BFkugGV[omn.Blttnd,] delectam yxx{a^iap) 19 aduersam xW^c.pr. 
opp, Acr, ei sch,y [omn^Bland,] 20 pudanda I 21 Brachia SI 
uultum AByxu teretes Fy7tux% 22 fuge suspicari u, om, u\ 23 
Gui F octauum SI etas A 24 coudere lustrum Benil, 

n 5. NON ESSE PROPERANDVM AD VffiGINIS OSCVLVM ABx. 
X add, ODE TETRACOLOS AD GABINIVM x EVTICE AD SODALEM 
PER ALLEGORIAM VERO DIGIT OMNIA JLD LALAGEN VIRGINEM F 
ODE TETRAGOLOS PER ALLEGORIAM N EE PROPERANDV AD VIRGINIS 
OSCVLV VERO OMNIA AD LALAGEN DIGIT y EVTIGE AD SODALEM 
PER ALLEGORUM DIGIT OMNIA NON ESSE PROPERANDVM AD VIRGI- 
NIS OSGVLVM I 1 iugut Apr, 2 conparis u coparis ABm 3 
Equare u 



LIB. II. 4-5 67 

in uenerem tolerare pondus. 
circa uirentis est animus tuae 5 

campos iuuencae, nunc fluuiis grauem 
solantis aestum, nunc in udo 
ludere cum uitulis salicto 
praegestientis. toUe cupidinem 

immitis uuae: iam tibi liuidos 10 

distinguet autumnus racemos 
purpureo uarius colore, 
iam te sequetur: currit euim ferox 
aetas, et illi, quos tibi dempserit, 
apponet annos: iam proterua 15 

fronte petet Lalage maritum, 
dilecta quantum non Pboioe fugax, 
non Cldoris albo sic uniero nitens, 
ut pura nocturno renidet 
iuna mari Gnidiusue Gyges: 20 

quem si puellarum insereres choro, 
mire sagacis faileret bospites 



TEBTIMONIA. 

8 sq. *Hor. in U (I llbri) carminnm: ladere — praegestientis* Prise. 
"^i^nTT 46 14 sq. *et — apponet' schol. Pers. "2, 2 22 sq. 'saga- 

ces — obscornm* schol. laaen. 16, 137 



YA&IA LECTIO. 

4 tollerare B tollorare y 5 uirentes kuzcorr,^ 7 estum u 
9 Pregestientis AXr 10 Inmitis Fit Pph, iinitls B 11 Dlstinget AX 
non Ac, Pph. autunnus u 12 Purpureo uario colore u uarios yta 
BeniL uarious Aid. 1481 13 sequitur Fyitt curret Fla.cnuxi^hsv) 
non Pph, foerox r fugax Wakefieldus 14 sq. quod . . . annus uel 
quot . . . annos BentL 14 demserit itpr,i^f\ 15 Adponet Fin Porph. 
16 petit ^(tit in rasura)% pet ill 17 non om. F foloe y phole 
BAcpr. {ugsii] (erox Wake fieldus 18 cloris ti doris 2(t^) sic 
renltens bumero m umero A Pph, omero B 19 para yi puro r 
nocturna r renitet FuxAcorr.Buar,ncorr. 20 cnidiusue Btc Pph. 
gnidiusque Xux gnidius^, t gnidiusue rell Ac, gyges BXux guges 
Pph. giges Ayxitcorr.x Ac, gies Fnpr.xiohspr.) uu. 21 — 24 del. 
Peerlk. 21 iserere B 22 sagocex /alleret u sagacis Ay Porph. 
sagaces ceil. 

5* * 



68 HORATI CARMIMyM 

discrimen obscurum solutis 
crinibus ambiguoque uoltu. 



VI 
Septiiriv Gadis aditure mecum et 
Cantabrum indoctum iuga ferre nostra et 
barbaras Syrtis, ubi Maura semper 

aestuat unda: 
Tibur Argeo positum colono 5 

sit meae sedes utinam senectae, 
sit modus lasso maris et uiarum 

militiaeque. 
unde si Parcae prohibent iniquae, 

dulce pellitis ouibus Galaesi 10 

flumen et regnata petam Laconi 

rura Phalantho. 
ille terrarum mihi praeter omnis 
angulus ridet, ubi non Hymetto 



TBSTIMONIA. 

II 6. 1 'sexta (qninta libri) ode . . . Septimi — et' Diomed. 523 
*8eptimi — mecnm* Acron ad epist. I 9, 1 3 sq. 'sic de Syrtibns 

Hor.: ubi — unda* Seru. ad Aen. V 192 6 *Hor. carminnm libro III 
(sic codd.) Tibur — colono* Prise. II 48 13 sq. 'ille — ridet* Seru. 

ad eel. 7, 55 



VARIA LECTIO. • 

24 uollu FnG uultu cett. 

II 6. AD SEPTIMIVM (SEPTIMVM J) AB PROSPHONETICE 
SEPTIMIO F AD SEPTIMIVM (SEPTIMVM t) PROSPHONETICE (PROS- 
PENETICE t) TETRACOLOS yr^W 1 ga^^is B Porph, i, t Acr, arf 1 9. 1 
cadis Diomedis cod. gades cett, et om, Fjiu\x 3 sirtis / syrtes Atf; 
syrlhes q> sirtes u 4 Estuat. yu 5 Tybur u arg§ B argaeo y 
argiuo G * V'uar, sed cf. Quid. amor. Ill 6, 46 golono B 6 maeae g> 
7 modus] domus Peerlk. opp.Acr, el sch.y Porph. sch.k etcf.Auieni 
descr, or6. 100 9 parce yi/; iniquc yif; iniq n 10 galaesi A% ga- 
lesi cetLq Galaesum nescio quis 11 lacono B 12 phalantho AvBkx 
cum Strabone et Pausania palantho yq>i\>p,ras,Ap.r,Acr. pallanlho 'lifpr, 
palanto uncorr. falanto npr. 13 preter yu omnis % omnes cett, 
14 hymeto Fu himeto yx Ac. 



LIB. n. 5-7 69 

mella decedunt uiridique certat 15 

baca Venafro, 
uer ubi longum tepidasque praebet 
luppiter brumas et amicus Aulon 
fertilis Baccho minimum Faiernis 

inuidet uuis. 20 

ilie te mecum locus et beatae 
postulant arces; ibi tu caientem 
debita sparges lacrima fauillam 

uatis amici. 



vn 

saepe mecum tempus iu ulttmum 
deducte Bruto militiae dnce, 
quis te redonauit Quiritem 
dis patriis Italoque caelo, 

TESTUIONIA. 

17 iiq. 'uer — luppiter umbras^ Sent, ad georg. II 149 18 sq. *et 
amiciu Aolon fertilis Baccho* Senu ad Aen. Ill 553 

n 7. 1 praem. ^septima ode' Diomed. 524 3 'qai te — Quiritem^ 
SergioB in Donat 1843 cf. *qui te Quirites donauit* Probus p. 195 K. 

'Quiritem* Cledonius 1898 



TBSTIMOKIA. 

15 certa A 16 Bacca yX'^pr, Ac, non Porph. Baccha u uena- 
slro r ueD3 afro B 17 Yerbi Apr. prebet ^ 18 lupiter y ami- 
cus om.madd.ali.m. amictus Nic, Heinsius apricus Bentl [cf.FlorAl^ 
"amici [sed uar, led, 'amfc/t*] uiiibus monies') alcon u 19 Fertili 
AiBymuG V[omn.mttnd,ut wd.]x Fertilis FkA2x(pii%p) Seruiw Bentl j 
kacho Ax bacco "ki^ miniinum AxByXivtui^ Acr, el sch.y Porph, sch,hp 
Dimium FuiAtxBuar. Pph, 22 ubi Fuxopp.sch,y 23 faiiila x 
24 'Legitur et uatis Orati [oratii sch.ltp)' sch.kitq> cons. Porph, 

II 7. AD POMPEIMtf (PONPIVM A) VARVM AB, sed E erasa 
WIAGIUTICE AD IIORATIVM (HORACIVM A) POMPILIVM COMILITONE 
BBVTIANV QVE RECEPTV IN PATWA INVITAT Fk PRACftUTICE VEL 
PROSPOONETlfcE TETRACOLOS AD ORATIVM POMPIVM CONSODALEM y 
AD POPIV VARVM. PPONETICE TETRACOLOS r 1 sepe At 2 Dc- 
(iuct^ B 3 Qairitum Eeinsius opp, Ac, Acr, et seh,y 4 Dis u 

DiU celt, celo u 



70 HORATI CABMINVM 

*Pompei, meorum prime sodalium, 5 

cum quo morantem saepe diem mero 
fregi coronatus uitentis 
malobalhro Syrio capillos? 
tecum Pbilippos et celerem fugam 

sensi relicta non bene parmula, 10 

cum fracta uirtus et minaces 
turpe solum tetigere mento. 
sed me per hostis Mercurius ceier 
denso pauentem sustulit aere; 
te rursus in bellum resorbens 15 

unda fretis lulit aestuosis. 
ergo obligatam redde loui dapem, 
longaque fessum militia latus 
depone sub lauru mea nee 

parce cadis tibi destinatis. 20 

obiiuioso leuia Massico 
ciboria exple; funde capacibus 



TESTIMONIA. 



10 cf. *domnus Bruno qiioque parmula non bene relicta... turpiter 
fngit* Adalbodi uita Heinrici II imp. c. 26 Pertz monum. Germ. VI 

&690 13 sq. 4n carminum libris ait, Mercurii se ope seruatum cum 
ercurins illnm pauentem sustulit in aerom* Acron ad serm. II 6, 15 
17 *Hor....in II carminum: ergo — dapem' Prise. VII 41 19 *lic€t 
Hor. dixerit: depone sub lauru mea: melius tamen est iuxta secundam 
formam inflectere* Seru. ad eel. 2, 64 



VARIA LECTIO. 

5 PomptVimeorum A Pompim eorum A\ Pompi Bylxx Ac, Acr. 
ei sch.y Pompili F7tuxPorph,sch.kq> sepe Ak 7 Fregi nitenics 
coronatus u coronatus] complus Fn nitentes Bilm 8 Malo- 

batro yu Malo bartho r Malo brathro tf;i {priore r erasa) sirio u 
11 freta Pph, non diss. Porph. fracta SI sch,y Ac, 8ch,g> ('fracta uirtus 
sc, est, ad nihilum redacia' sch.y) 12 Turpe! solum G, Fabricius 

Bentl, Peerlk. opp. sch.Xq> mentes Hamacher 13 hostes Fu 
14 sustulit ab aere F%v 15rrurst/5in y 16 estuosis Au 17 dape 
'^1 fiu. 19 — 28 om. B 19 lauro Q laurti ft opp, Seru, (Laurus 

secundae et quarl[a)e declinat. hahetur sicut et pinus (pirrus sch,k) 
teste Prisciano {priscianus sch.tp) sch,kfp) 22 capacius legisse uide* 
tur Acron 



LIB. n. 7-S 71 

unguenta de conchis. quis udo 
deproperare apio coronas 
curatue myrto? quem Venus arbitrum 25 

dicet bibendi? non ego sanius 
bacchabor Edonis: recepto 
dulce mihi furere est amico. 



vm 

VUa si iuris tibi peierati 

poena, Barine, nocuisset umquam, 

dente si nigro fleres uei uno 

turpior ongui, 
crederem: sed tu simul obligasti 
perfidum notis caput, enitescis 
pulchrior multo iuuenumque prodis 

publica cura. 
expedit matris cineres opertos 



TESTDfONIA. 



23—25 'qaiB — curatqne myrto' Porph. ad c. n 11, 18 26 sq. 
— dicit bibendi pro designate schol. Vergil, georg. Ill 125 

n 8. 1 'octaaa ode: alia — perierati' Diomed. 624 



YASIA LECTIO. 

23 Vngenta It 24 choronas (p 25 mirto AFyu arbitrium t 

26 8a//n//as x 27 Bachabor m Baccabor F edonis tc edoniis 
eeU.Ac. Pph. 28 michi q> 

n 8. AD BARINEN (VARWEN ABuar,) ABx PROSAGOREVTICE 
IVLLAE (IVLUE Xn) BARINAE (BARINE hp DARINAE ti) IN HERETRICEM 
RAPACEM AG PERIVRAH Flat {luttae nomen ex prima carmmis uoce 
'Vila' naium esse uidii RUterus) PROSAGOREVTICE IVLLIE VARINE 
IN HERETRICEM RAPACEM AC PERIVRAM y [ad ivliam babenen coed/. 
JBoml.] 1 perierati B Diomed, 2 Pena u Pene y barine Bhnxfpu 
fcarr.^pd&IAOnsv) Acr, alt I Pulmannus barinae q>\A2x{hp) schltp {sed 
corrigenda) b. Pph, uarine yBuar.%{{x)y Aer, alU I, ei sch.y {ceterum idem 
sek.y 'oarina' i. t) Porph, uarine Ax. alii alia conieceruni: Barcioe 
(Peerlk.) Larine [Benil) Carine Earine Nerine Barrine 5 Grederent 
tpr. 6 capud u nitesds B 7 Pulcrior im multum ypr. 
B Puplica T^pr. 9 malres Axyiuar, matris) Ac. dneris Fn 



72 HORATI CARMINVM 

fallere et toto iaciturna noctis 10 

slgna cum caelo gelidaque diuos 

morte carentis. 
ridel hoc, inquam, Venus ipsa, rident 
simplices Nymphae, ferus et Cupido 
semper ardentis acuens sagittas 15 

cote cruenta. 
adde quod pubes tibi crescit omnis, 
seruitus crescit noua, ncc priores 
impiae tectum dominae relincunt 

saepe minati. 20 

te suis matres metuunt iuuencis, 
te senes parci miseraeque nuper 
uirgines nuplae, tua ne retardet 

aura maritos. 



vnn 

Non semper imbres uubibus liispidos 
uianaut in agros, aut mare Caspium 
uexant inaequales procellae 
usque; nee Armeniis in oris. 



TESTIMONIA. 

23 sq. *tiia -^ marito' schol. Vergil. Aen. VI 204 
II 9. 1 praem. 'nona ode' Diomed. 524 

VARIA LECTIO. 

11 celo Aiu 12 carentcs Fu 14 uyinphe it nimphae AFyu 
15 ardeotes ru 19 Impie At reliuqunt Bn relinqunt u relinquunt 
cett. 20 Sepe ////minati q> Sepe Alt 23 Virgints tc tmn 
ne r:] nelardet Ai 24 aura] Cura y{l>resd. a)BentL opp,Acr. et sch.y 

II 9. VALGIVM CONSVLAREM AMICVM SVVM CONSOLATVR AB 
PARANETICE CONSOLATIO (CONSOLAaO A) AD VALGIVM RVFVM. NE 
DiV DOLEAT Fl VALGIVM CONSVLAREM AMICVM CONSOLATVR. PA- 
RANETICE TETRACOLOS y VALGIV AMICV CONSVLARE CONSOLATVR x 

1 imbre Biomedis codd, ymbres it 3 Versant y inequales yiu 

4 tirmeniis if' horis'ymu 



LIB. II. 8-9 73 

amice Valgi, stat glacies iners 5 

menses per omnis aut aquilonibus 
querqueta Gargani laborant 
et foiiis uiduantur orni: 
tu semper urges flebilibiis modls 

Mysten ademptum; nee tibi Vespero 10 

surgente decedunt amores 
nee rapidum fugiente solem. 
at non ter aeuo functus amabilem 
plorauit omnis Antilochum senex 

annos, nee inpubem parentes 15 

Troilon aut Phrygiae sorores 
fleuere semper, desine moilium 
tandem querellarum, et potius uoua 
cantemus Augusti tropaea 
Caesaris et rigidum Niphaten 20 

Medumque flumen gentibus additum 
uictis minores uoluere uertices, 
intraque praescriptum Gelonos 
exiguis equitare campis. 



TS8TIMOHIA. 

10^12 *nec tibi ^ solem* schol. Statu Theb. VI 239 21 sq. 

'medinmqae — aertices* schol. Stat. Theb. XI 508 22 'minores — 

aertices* Sera, ad Aen. VIII 726 



TARIA LECTIO. 

5 glaties u inhcrs na.r, 6 omnes BFtu 7 Querqueta JiB 
:n V[eodd, Bland.] Acr. comm. Querceta A Quer cela Ft%{p) Ac. [cf. 
u. 18 quere larum) Querceta yXu^ sch.y uide gymnas. Ausiriac. annal. 

1862. 329 8 Aut y urgues % V[codd. Bland.] Pph, Porph. urges n 
urges cetL Ac. 10 Mystem X Misten Byu adeptum y uespere n 
11 cedunt Fittu% decidunt y 12 rapido fugiente sole B 14 oms 
BFu anthilocum i^\u 15 impubem Bu inpubem ceti. parente r 
16 phrigiae BFnxuAi phrigie Ai 17 Flere B 18 querel- 
Unun A\yq)x Ac. querellarum nx Pph. Porph. qucre larum A qucrcla- 
nun B^Ai 19 tropaea A\B tropca Fit trophea cett. A2 20 Cesa- 
ris T nifaten FPph. niphatem iliii nyphaten y 21 ad(/ttum A adi- 
tvm ^ 22 uerterey ioUere y{Basil.l)sch.Slat. uortices 09 23 
prescriptum yu perscriptum ^ 24 aequitare At 



74 HORATI CAAMINVM 

X 

Rectius dues, Licini, neque altum 
semper urgendo neque, duni procellas 
cautus horrescis, nimium premendo 

litus inicum. 
auream quisquis mediocritatem 5 

diligit, tutus caret opsoleti 
sordibus tecti, caret inuidenda 

sobrius aula, 
saepius uentis agitatur ingens 

pious et celsae grauiore casu 10 

deciduDt turres feriuntque summos 

Tulgura montis. 



TESTDIONIA. 

II 10. 1 praem. *decima ode* Diomed. 524 5^—8 praeter 'caret 
inuidenda* Hildebert. moral, philos. p. 988 5 cf. 'qnae nocator 

aorea . . . mediocritas* Anson, gratiaram actio p. 710 *anream de- 

serens discretionis mediocritatem* translatio S. Dionysii Areopagitae 
c. 6 p. 368 (Pert* nol. Xm) 9—12 'saepins (sepe Vincent, florileg.) 
ncntis agitatur (agitur floril. agitatu8 Hildebert.) ingens pinus; et cel- 
sae (celse Vincent, floril.) grauiore casu (lApi^ Hildeb.) deeidunt turres 
feriuntque summos fulgura montes* Vincent Bellou. VII 70 floril. Par. 
8818« Hildebertus I. c 11 sq. * feriuntque — montes* Hieronymus 

epist 60 ad Heliodorum 16 (Vallars. I 342 A) , idem epist 108 ad Eusto> 
cnium 18 (Vallars. I 702 C) Isidorus iunior de natura rerum c 30, 4 
(p. 57 ed. Becker) 



YABIA LECTIO. 

n 10. LICINnH ALLOQVITVR NE SEMPER (SR B) MAGNA 
TEMPTET ABx AD LICINIVM MMIENA (MMIENA I) OPTIMYM ESSE 
MEOnH STATVM MTAE (MEDIVM VITAE STATMI MTAE I) Fk AD 
LICINI\1I MVRENAM OPTIMYM ESSE MEDIVM VITAE STATMI NEC 
SEMKR MAGNA TEMPTARE y 2 nrf^uendo nV[aM,mamd.]x{6si) 

Pph, urgeodo ceit Ac, 3 praemeDdo I 4 iniquum (Iniqum ^) SI 
6 diligit tutus, caret Bentl. care/ y opsoleti AX obpsoleti B 
obsoletis Fin sch.lg> obsoletl yru Acr. et sch.y 9 Sepius AByl sepe 
Vmc0ntius Saeuius y{ Valarii cod, Sorbon. suspectissiatus) Cunimgkamus 
Bvrmannus Sanadonus lahnius Fea opp.Acr. et sch.y uentos B 
10 excelsae Broditms eiFea eels; if 11 Ferantq. yi 12 Fulgora 
Byxik) Ac, Fulgura ceiL fjmmm. BUmd,] Fiilmiiia j montes B 
tes Fymu 



LIB. II. 10-11 75 

sperat infestis, metuit secundis 

alteram sortem bene praeparatum 

pectus, informis hiemes reducit 15 

Iuppiter» idem 
summouet noD, si male nunc, et olim • 

sic erit; quondam cithara tacenlem 
suscitat Musam neque semper arcum 

tendit Apollo. 20 

rebus angiistis animosus atque 
fortis appare; sapienter idem 
contrabes uento nimium secundo 

turgida uela. 



XI 
Quid bellicosus Canlaber aut Scythes, 
Hlrpine Quinti, cogitet Hadria 
diuisus obiecto, remittas 



TSSTUfONIA. 



13 — 18 'sperat — erit*i partim mendose Hildebert. moral, philos. 
p. 976 21—24 Hildeb. mor. ph. p. 979 21 sq. 'rebuti in angustis — 
aipparet sapienter idem* Vincentius Bell. YII 70 

n 11. 1 praem. 'undecima ode* Diomed. 524 



YARIA LECTIO. 

14 preparatum ytp preparalam t^ 15 InfonAes Fyxu 16 lupi- 
tcr y 17 Sabmouet B si in:] simile B 18 cytharae Fx{S) 

cylhare ^lipvi) citharae x{hp)y Bentl cithara cett. 20 appoUo h 

21 adq. Pph. 23 Contraes iff Contrahis n 

nil. AD HIRPINVM (AD QVINTIVM H: t) MONENS VNVM- 
QVEMQ. (VNVMQVAQ. r) VTiLITATI SVAE (SVA A) CONSVLERE ABx 
AD QVINTIVM HIRPINVM N JESSE COGITATIONES NBAS IN DIVERSV 
MITTENDAS F AD Q: H: N_EE_C: NOSTRAS IN DIVERSAS MITTEN- 
DAS S& VTILITATI SVE QVEQ. CSVLERE y AD QVINTIVR H: MONES 
VNVMQVEMQ. VTILITA^IS SVAE CONSVLERE. NON ESSE COGICIONES 
NOSTRAS IN DIVERSVM MITENDAS k Mum carmen del Peerlk. 
1 -aid y contaber r aut expos, meir, Ac. et SI Pph, Diomed. 
sctthes ABk scites F ctthes y 2 Hyrpine nu quincti Aaa quiute B 
(Quinlom PorpK 1. 1.) adria Fnu 



76 HOIUTI CABICINVM 

quaerere, nee trepides in usum 
poscentis aeui pauca: fugil retro 5 

leuis inuentas et decor, arida 
pellente lasciuos amores 
»canilie racilemque somnum. 
non semper idem iloribus est honor 

uernis neque uno Luna rubens nilet 10 

uoitu: quid aeternis minorem 
consilits animum fatigas? 
cur non sub alta uel platano uel hac 
pinu iacentes sic temere et rosa 

canos odorati capillos, 15 

dum licet, Assyriaque uardo 
potamus uncti? dissipat Euhius 
curas edacis. quis puer ocius 
restinguet ardentis Falerni 

pocula praetereunte lympha? 20 

quis deuium scortum eliciet domo 
Lyden? ehurna die age cum lyra 
maturet, *in comptum Lacaenae 
more comas religata nodum. 



VARIA LECTIO. 

4 Quererc yu ne yu Hauptius opp, Ac, Porph. iiiu//suni 

(fuerat i) q> in usu Haupiius 6 Lenis u\ 8 Ganicie F caiiilia 

Porph. Canitiae t Canitia n sonnum u 9 honos o) 10 nee y 

11 Vultu ABylxu elernis u 13 subacta r 15 odorata xy 

[Oberlini A, Feae Ch, C, a 2. m.) 16 assyria A^ Porph, cons. sch.X 

s 

assiria yXitru Acr. et sch.y asyria if; asyrio B {femininum test, schoi.) 
uu, 17 — 24 del. Peerlk. 17 cuncti B euchius Fncorr. cuchiis 

npr, cuius 'F'l euhius cell. [reU. Bland.] Acr. Porph. 18 edaces Fyiu 
otius yu 10 Restingct B Restringct A Restinguet ceil, Pph, 

20 prclcreuntc Aylxu limpha yu 21 scortum om, A\^ add, alt. m. 

cAciet A clic& / elicit r 22 Lydem A Liden yxu Lide nv lira yu 

23 in comptum ABkx inconiptum Fyntga Ac. Pph, incoiiplum u in* 

comptam y{cod. Torrenlt) BenlL capillos simpliciler pexos uel compios 

eburnae Hit lyrae melius congruere arbitramur^quam prorsus incompios 

lacenac Fxu 24 comas yxGx(a§i^gps) sch.y Acronis Gudfer* 



LIB. II. 11-12 77 

xn 

Nolis longa ferae bella Numantiae, 

nee durum Uaiinibalein nee Siculum mare 

Poeno purpureum sanguine mollibus 

aptari citharae modis, 
nee saeuos Lapithas et nimium mero 5 

Hjlaeum domitosque Herculea manu 
Telluris iuuenes, unde periculum 

fulgens contremuit domus 
Saturni ueteris; tuque pedestribus 

dices historiis proelia Caesaris, 10 

Maecenas, melius ductaque per uias 

regum coila minacium. 
me dulcis dominae Musa Licymniae 
cantus* me uoluii dicere lucidum 
fulgentis oculos et bene mutuis 15 

fidum pectus amoribus. 



TESTIMONIAL 

n 12. 1 praem. 'dnodecima ode' Diomed. 524 cf. Plot 7, 10: 

'belU ferae Nnmantiae' 9—12 * tuque — minacium' Seru. ad georg. 
n 42 13 Acron nolgatns et sch. y ad scrm. I 2, 64 



VAMA LECTIO. 

hfianuB comae ABli Pph, come Ac. coiiiam Fnul2X sch,q> BentL 
rdegata r religare Pph. node Benil. 

n 12. AD MAECENATEM (MEC: ^ AB AD MECENATEM (ME- 
XATEM Ai) NON ESSE RES MAGNAS LEVI CARMINE DICENDAS Fk AJ) 
MECENATEM NON ESSE LEVI CARMINE RES MAGNAS DICENDAS y 
AD MEGENAM. PSPIIONETICE TETRACOLOS x 2 dirum ya> opp.Ac. 

sch.y[ABiand,] annibalem Fnu anibalem k niari I 3 Peno yu 

4 ApUre AB cylharae BFkn cylhare t 5 seuos knru suos yi 
lapiUias Ftyie laphiUs ABkxu laphilhas F2 6 Ilylaeum y Hileum Fu 
Hyleum ceiL domitosue Cuninghamus uu. 9 — 12 del, Linkerus 
l^J Diaces B plia Bn prelia u H Mecenas AFykxu Mecaenas n 

12 miuatium ynpr.xux minalittum I minaiitium %(» [minacium omti. 
filmi] 13 dulces Fkux(p6p)y licimniae A sch.y lycimniae yx 

Bam J If Acr, lycymniae Fn * V [' alu 2 licymniae' Cr-] 14 lijcidu & 

Z^i ' 15 Pulgeotes Fu 



78 HORATI OARMINVM 

quam nee ferre pedem dedecnit choris 
nee certare toco nee dare bracehia 
ludeniem nitidis uirginibus sacro 

Dianae Celebris die. 20 

num tu quae tenuit diues Achaemenes 
aul pinguis Phrygiae Mygdonias opes 
permutare uelis erine Licymuiae, 

plenas aut Arabum domos, 
cum flagrantia detorquet ad oscula 25 

ceruicem, aut facili saeuitia negat, 
quae poscente magis gaudeat eripi, 

interdum rapere occupet? 



xm 

Ille et nefasto te posuit die 
quicumque primum, el sacrilega manu 
produxit, arbos, in nepotum 



TBSTIMONIA. 

II 13. 1 praem. *tertia decima ode* Diomed. 624 



VARIA LECTIO. 



17 dedocuit ni 18 brachia SI 21 quae] quem x achemenes 
Ft Ac. achimenes uncorr, achemeuis Porph, archemenis itpr. 22 
pingues Ai B Seruii cod. Cassel, opp. Acr. el sch.y phrigiae Atu fri- 
giae BF inigdoDias ABnxu Acr. micdonias y 2S licimniae An 
Porph. lycimniae Fx licyni^ I licinic u lycymnie Pph. 25 Dum 
Fnx{d^cgkps) non G Ac. Acr. ei sch.y Pph. flagrancia I fraglanlia 
U7C2 sch.ip interpr. * redoleniia \ opp. sch.y [flagrantia omn. Bland.] 
^^torquet A 26 scuitia Au saeuicia r 27 posscente r 28 occupet 
Sl^ct^anps) sch.y Porph. occupat A^i^^yLghvpr.) comment BenlL 

II 13. AD ARBOREM ABt AD ARBOREM CVIVS GASV PAENE 
(PENE Xiff POENE y) PERIERAT {relL om. y) AlQVA OPPRESSVM LITVS 
EXECRATVR (EXECATVR X) Fyl 1 Ilium, et nefasto N.Beinsius Ilium, 
0, nefasto Benll. Ilium nefasto Bullmannus. Tola siropha damnahir 
Peerlk. Gruppeo Prienio alns: contra synchysin ul formam execra- 
tionibus optime conuenienlem defendil DoederUnus nef : te] nefaste B 



UB. n. 12-13 



79 



pernidein opprobriumque pagi; 
ilium et parentis crediderim sui 5 

fr^:isse ceriiicem et penetralia 
sparsisse nocturno cruore 
hospitis; iUe uenena Colcha 
et quicquid usquam concipitur nefas 

tractaiiit, agro qui statuit meo 10 

te triste lignum, te caducum 
in domini caput immerentis. 
quid quisque uitet numquam homini satis 
cautum est in horas. nauita Bosporum 
Poenus perhorrescit neque ultra 15 

caeca timet aliunde fata, 
miles sagittas et celerem fugam 
Parthi, catenas Parthus et Italum 
robur; sed inprouisa leti 
uis rapuit rapietque gentis. 20 

quam paene foruae regna Proserpinae, 



TE8TIM0NIA. 



5 sq. *Hor. carminum libro II: iilam — ceruicem* Prise. XVIII 
106 13 sq. 'quid — est* floril. Paris. 8069 21 sq. Agroetins 2274 
'Hor. quam pene uidimus foruae regna Proserpinae * Sem. ad georg. 
ni407 



TABIA LECTIO. 

4 Pemeciem F Pernitiem ymu sch.y oprobrium u , ceil. Ac. 
obprubnum que om. x 5 parentes Bnpr.'^pr, patris Priscianus 
paren/is r 6 ceruicem om. I penitralia Bu 8 colchica FituAiti 
[tt^kinsv cho: d) Pph. Porph,, non G'V'letl al. Bland.] Ac. et cf. G. 
Hermanni epit. doctr. metr,^ % 590 10 quisfauil y 12 capud u 
inmereiitis u Ac. imerentis B iuminentis 7t\ 13 [Quid eodd. Bland.] 

quisqnis tii 14 oras F bosforum B Porph. bosphorum cell, 
dcr. et sch.y sch.k; sed Acr.I in interpretaiione exhibuit fioog itOQog, 
[.-. omnia teripta, aUa per ph, aUa per f Utteram^ Cr.] 15 Poenus] 

Thynus Lachmannus et Hauplius Thoenus Linkerus (spicil. critic, p. 5) 
PjBus u perorresclt F 16 Ceca Aiyvu timetque Axtius timelue 
Lachmannus faola nu 17 sagitas ipi corr. alt. m. celerem] 
redocem Benth 19 s& y sed cett. improuisa ABx leti Ay loeti 

Fkzu 20 gentes FymuM 21 pene AByXwt pene u forue A 



80 HORATI CARMINVM 

et iudicanlem uidimus Aeacum 
sedesque discriptas piorum et 
Aeoliis fidibus querentem 
Sapplio puellis de popiilaribus 25 

et te sonantem plenius aureo, 
Alcaee, plectro dura nauis, 
dura fugae mala, dura belli, 
utrumque sacro digna silentio 

mirantur umbrae dicere; sed magis 30 

pugnas et exactos tyrannos 
densum umeris bibit aure uolgus. 
quid mirum, ubi illis carminibus stupens 
demitUt atras belua centiceps 

aures et intorti capillis 35 

Eumeuidum recreantur angues? 
quia et Prometheus et Pelopis parens 
dulci laborem decipitur sono, 



TEBTIMONIA. 



26 sq. cf. *Alcaens in parte operis aureo plectro merito donatnr* 
Quintil. instit. X 1, 63 34 ^nbi iacebat Cerberus uel, at ait Hor., belua 
centiceps* Seneca Indus de morte Claudii 13, 3 



VARIA LECTIO. 

forue Ai Ac. (feruae, v ab all. m, s) cf. fornus apud Varronem pro 
eo quod est ^fumus' funiae cell. Porph. sch.y 22 eacum Fyxu 

equu TTi 23 discriptas A\t B\^2 Bland.] nee dissent Acr. et sch.y sch. 
kip (interpr. ^separatas') ilescrifiias Ai'^yitixuGxlPp) Ac. discretas FkAi 
7C2^[2 Bland.] comment, discriptas eliamAcron legisse putandus est. cf. 
BUchelerus mus. Rhen. Xlll 598 sqq. 24 querentem An queremtem X 
25 Sapho ABynu Acr. 27 Alcei Ai Alcce ByXu Ac. Alceo? r 

Alec/// It 28 Tuge AiFy post fugac colon ponunt AvyXx sch.y opp. 
Fnx Ac. male B 29 Vtra^. A dignum F silemcio A lentio xp 
30 umbre A\ set y sch.y 31 tyrrannos B tirannos u 32 ume- 
ris B Porph. humeris celt. densum auida bibit BentL opp. sch.y 
bibat B uulgus ABylxuncorr. 34 conticeps y\ 35 Auraes A 
Auris TT-^pr. 30 Eumedium A 38 hhovftm A\BFnxux{v) Porph. 
laborum yXGi^)A2^ Acr. et sch.y sovno u sonino A soaino <^ 

sooo tp 



LIB. II. ia-14 81 

nee curat Orion leones 
aut timidos agitare lyncas. 40 



xim 

Eheu fugaces, Postume, Postume, 
labuntur anni, nee pieias moram 
rugis et instant! senectae 

afferet indomitaeque morti; 
uon, si trecenis quotquot eunt dies, 5 

amice, places inlacrimabiiem 
Plutona tauris, qui ter amplum 

Geryonen Tityonque tristi 
compescit unda, scilicet omnibus, 
quicumque terrae rounere uescimur, 10 



TESTUIONIA. 



39 sq. 'Uor. in 11 carminnm: nee — lyncas. et notandum etiam 
de genere, quod masculino genere protullt Hor.* Prise. YI 26 

n 14. 1 sq. *chea — anni* Diomed. 445 Hieronymns comm. in 
Amos 1. Ill c. 6 (Yallars. YI 314') idem comm. in Ezechiel 1. 1 c. 1 
(Yallars. V 13**) schol. Pers. II 2 1 praem. 'qnarta decima ode' 

Diomed. 524 



VARIA LECTIO. 



30 leunTs tt 40 tlmldas x%[ds'i)y opp. Ac, Prise, lincas Ayx^ 
lycas n\ 

II 14. AD POSTVMVM DE CELERITATE VITAE ABx AD P: DE 
BREVITATE VITAE (VITE X) FX PROSPHONETICE TETRACOLOS AD 

POSTVMV DE CELERITATE VIT^ y 1 Heu x Pph. Heuheu Hiero- 
nymus comm.inEzech. schol. Pers. Eiieu SI exp.melr. Diomed. Ac. bis 
Hieranym. comm. in Amos poslliuiue poslliume B Hieronymns sch. 
Pers. alterum Posluine om. tti 3 Ruris x cl om. y senecte Avi^ 
4 Adferct F Affcrrct y 5 iricenis quoi quot eunt dies X2 in loco raso 
sit i-ecens nx si trecenis corr.m treceuis x{spr.)[\Bland.]Ac.AcrJ 
Irecentis Ai2(0tf) inoQiAs cell. f;\!^ Bland.] sch. lq> Acr. inter poL quod 
quel F quoquot y ef A (= erunt) eu B 6 placens r 7 Pluto- 
nian T Plutou^ A 8 Geryonen n Geryonc Ac, Gerionen Bxtp Gerione 
usch.y Gei;yonem A Gerionem AiyXilt tylion y tylyon A lyly//on r 
titiou BAc. ticion u Iristis <puar.7ta.ras, 9 Conpcscil yu 

HOBATIVS II. G 



82 HORATI CARMlNyM 

enauiganda, siue reges 
siue inopes erimus coloni. 
fnistra crueuto Marie carebiinus 
fraclisque raud fluctibus Iladriae, 
frustra per aiitiimnos noceiitem 15 

rorporibus melucmus Austruin. 
uiscndus ater flumine langtiido 
Cocytos errans et Danai genus 
infame daniiialiisque loiigi 
Sisyphus Aeolides laboris. 20 

linquenda tellus et domus et placens 
uxor, neque harum quas colis arborum 
te praeter inuisas cupressos 
uUa breiieui doniinuin sequetur. 
absuniet heres Caecuba dignior 25 

seruata centum clauibus et niero 
tinguet pauiuientuni stiperbo, 
pontinouin poliore reuis. 



TESTIMONIA. 

23 sq. *Ne (Nc ed. Dan.) te praeter — sequetur' Seru. ad Aen. Ill 64 



VARIA LECTIO. 

14 raucis ABna.r.Pph. nonAcr, etsch.y adri«ie nu 15 auton- 
nos u 17 Vis//cndus A 18 Cocitos Bucorr, Cocilus upr. 19 
dampn«ilus Xq> dannatus u 20 Sisiplios F Sisyphos nA2 Sysyphiis X 
Sisiphus u eolides xu labores Ai 23 prelcr Fy cypressos Bitv 
24 Vlila A. Vita Fn\x{p)sch,X(p [uhi prauissima adnotatio nata est ex 
interpretatione uocis brcucm = uit(a)e breuis) 25 haeres BF heres 
u cecuba Aynu 27 Tiiigcl ABxAc. Tinguet cetL G V[codd, Bland.] 
Pph, superbiim y[Barihii cod, Monstroliensis) Lambinus superbus y 
(corr. VaLA ap. Feam) Barlhius supcrbi y(* V, A." Feae) superbis Lyn- 
fordus Cuninghamus Fea ('superbo] pro ipse superbus, ypallage* sch.^p 
sitn. sch.l) [snperho omn. Bland.] 28 caenis Ft 



LIB. II. 14—15 83 

XV 
lam pauca aratro iugera regiac 
moles relinqueut, undique lalius 
extenta uisentur Lucrinu 
stagna lacu, platanusque caelebs 
euincet ulmos; turn uiolaria et 5 

myrtus et omnis copia nariuiii 
spargenl oliuetis odorem 
fertilibus domino priori, 
turn spissa ramis laurea feruidos 

excludet ictus, non ita Romuli 10 

praescriptum et intonsi Catonis 
auspiciis ueterumque norma, 
priuatus illis census erat breuis, 
commune magnum: nulla decempedis 

metata priuatis opacam 15 

porticus excipiebat Arcton, 
nee fortuitum spernere caespitem 
leges sinebant, oppida publico 

TESTIMO^A. 

II 15. 4 — 6 cf. *an ego fundum cultiorem putcm, in quo mihi quia 
ostenderit lilia et uiolas et anemonas, fontcs surgcntes, qaam ubi 
plena messis ant graues fructu uites erunt? iSterileni platanum tou- 
sasque myrtos qnam mar it am ulmiim ct uWros oleas prneoptaue- 
rim?' Quintil. inst. YIII 3, 8 14—16 'Hor. in II carminum: nulla 

— Arcton' Prise. VI 27. VIII 20 17 sq. 'nee — sinebant* Seru. ad 
-\en. VI 179 



YARIA LECTIO. 

II 15. Continuant hoc carmen antecedent ABxVy[codd. 
Bland.]j4cr, item Diomedes et expositionis metricae auctor opp. Porph. 
UEC DE PRAESENTIS VITAE (VITE I) LVXVRIA DIGIT Fl HEC DE PRE- 
SENTIS LVXVRIA TEPORIS DIGIT y toium carmen del. Peerlk. 
1 regie Ai 3 Extensa T3^(fi) Exlcnta cett. 4 plauanus B celebs 
yhtt sch.y celeps uAc. 6 Mirtus xu cms B narum y 9 sq. turn 
— ictus om,B 9 Tuuc Pph, non Ac, 10 ictus] itus F esi\x% u ignes 
Sanadanus 11 Prescriptuni Aizu ^scriptum y mi. 12 — 20 om. B 
12 forma n 13 beuis Aiupr. 11 Gomunem agnum A decciiipedes 
fpuar.ispr, 15 Mettata ^ Mcatala A 17 cespiiem ^Acr.etsch.y 

Porph. SeruiusD, 



84 HORATI CABMINyif 

sumptu iubentes et deorum 
templa nouo decorare saxo. 20 



XVI 

Otium diuos rogat in patent! 
prensus Aegaeo, simul atra iiubes 
condidit lunam neque certa fulgent 

sidera nautis; 
otium bello furiosa Thrace, 5 

otium Medi pharetra decori, 
Grosphe, non gemmis neque purpura ue- 

nale neque auro. 
non enim gazae neque consularis 

summouet lictor miseros tumultus 10 

mentis et curas laqueata circum 

tecta uolautis. 
uiuitur paruo bene cui paternum^ 
splendet in mensa tenui saiinum, 



TBSTIMONIA. 



II 16. 1 praem. 'quinta decima ode' Diomed. 524 7 cf. 'hie 
est Orosphiu, quern in canniniba0 alloquitur* schol. y epist. I 12, 22 



VABIA LEOTIO. 

10 Sumtu If; Sunptu u sumptu Pph. iuLcntis n 20 no"^ n 

11 16. AD POMPEIVM GROSPHVM AB YPOTETICE GROSPHO 
OSTENDENS QVAM lOCVNDVM (IVC: ip) SIT OTIVM. MS Fk YPONETiCE 
GROSPHO POPEIO y AD GROSPHVM POMPEiV t 1 . tium jf 
impateuti B 2 Praensus AF Presus ill Pressus uk2x{^hcorr.pvi)y 
opp. Acr* 8ch.ybis Pph, 8ch.Xq> aegeo AXr egeo u age m 3 

lunien j^ 5 thracem y thrache q>7t2 thrachae ^ Irache u trace x thra- 
ciae m 6 faretra qtAc. 7 Grophe u 7. 8 purpura | Venale n : a : 
Fnux purpura ue | Ue^sAe A [Uneolam infra prius ue el alt. Ue add, 
ait, m.) 8 nee xiPp) BeniL opp. sch.yi.i. 9 gazfe ^^i 10 Sub- 
mouet 1% ^i ^^^^ ^^ cyrcum q> 12 uolantes Fu 13 paterno 
Fni sch.kgf 



. LIB. n. 15-16 _ 86 

nee leuis somnos Umor aut cupido 15 

sordidas aufert 
quid breui fortes iaculamur aeuo 
malta? quid terras alio calentis 
sole mutamus? patriae quis exul 

se quoque fugit? 20 

scandit aeratas uitiosa naois 
cnra nee turmas equitum relinquit, 
ocior ceruis et agente nimbos' 

ocior Euro, 
laetus in praesens animus quod ultra est 25 

oderit curare et amara lento 
temperet risu: nihil est ab omni 

parte beatum. 
abstulit clarum cita mors Achillem, 

longa Tithonum minuit senectus, 30 

et mihi forsan tibi quod negarit 

porriget bora, 
te greges centum Siculaeque circum 



TESTDCONIA. 

15 sq. 'nec cupido — aufert* Seru. ad Aen. Y 122 26—28 Hil- 
debert moraL philosoph. p. 990 27 sq. 'uersus Horati: nihil — bea- 
torn' Ansonius profess. YI 36 sqq. ^nichil — beatum* Yincentius 

BeUoo. Yn 70 floril. Paris. 8818* 30 Seru. ad Aen. IIII 686 



YAEIA LBOTIO. 

15 leaes BFitu soonos {/ aut] nee SeruiusD. 17 fortes] 

sontes Xuar.x[acorr.y fontes t;) fortes Acr. et sch.y euo u 18 sa- 
tio B calentes BFuitcorr, 19 sole mutamus patria? quis exul 
nescio quis ap. Benileium patrie J uu. 21 — 24 del Prienius 
21 eratas Brf; heratas q> uiciosa v naues Fu7t2 puppes ex- 
ctrpla Bodleiana ap, Benil 22 neq. B reliiiquid y^ reliquit 
l{6p)opp.Acr, et sch.y Pph. sch.k «. 23 om. ipi Olior yXu Ocium 
nt 24 Otior yXu 25 — 27 animi . . . oderis . . . temperes BenU. 
25 Letus u (quod om. Eildebertus) est om. xi^i^) SUdehertus 
26 amare B^i laeto co leni Bentl, (tento HUdeh.) 27 nichil ffiu 
(ab] ex Etldeb.) 29 cito B achille Anvq) 30 thithonum u 
^1 Est mihi B michi g> forsam h forset Fn con9,8ch,Xq> forsan 
Ac. sch.y tibi] ibi y 33 sicule t 



86 HORATI CARMINVM 

niugiunt uaccac, tibi toUit hinnitum 

apta quadrigis equa, in bis Afro 35 

murice tinctae 
uestiuiit lanae: milii parua rura et 
spiritum Graiae tcnuem Cameiiae 
Parca non iiieudax dedit et iiialignum 

spernere uolgus. 40 



XVII 
Cur me quercUis exanimas tuis? 
nee dis amicum est nee mihi te prius 
obire, Maecenas, mearum 
grande deciis columenque rerum. 
a! te ineae si partem animae rapit 5 

maturior uis, quid moror altera, 
nee carus aeque nee superstes 
integer? ijle dies utramque 
dueet ruinam. non ego perfidum 

dixi sacramentum: ibimus, ibimus, 10 

uteumque praecedes, supremum 
carpere iter comites parati. 



TESTIMOKIA. 

II 17. 1 praem. *sexta declma ode^ Diomed. 524 



VARIA LECTIO. 

34 uacce Ji iiacc// r 'U sq. hiiini | Turn apta xxi^iisi quod abla 

^)o) 35 quadragis F aequa F bis] quis B affro u 37 

iniclii g) :J8 Spritum B graie A\By\ 39 raaligno m 40 uulgus 
ABykzu uoltus ni 

II 17. AD MECENATEM AB SYxMBOLEVTICE AD MECEKATEM Fk, 
PARANETICE VEL SIMBOLEVTICE AD MECENATEM y AD MECENATE 
PARANETICE TETRACOLOS t 1 querellis Tca.r.tAc. exp. metr. 

Diomed. qnaereWis Ai Pph. quacrdis FyAp.ras,sch.y qrelis ^ querelis 
Xu 2 diis Aykxu miclii (p 3 meconas AFru 5 Ha ux At A2 
yuar.x{Gguar.) alteram Burmannus uu, 7 — 9 om, B 7 eque 
Fu 8 ilia y opp, Ac. Pph, 11 precedes yr^ suppremum Xu 



LIB. n. 16-17 87 

me nee Chimaerae spiritus igneae, 
nee si resurgat centimanus * Gyas 
diuellet umquam: sic potenti 15 

lustitiae placitumque Parcis. 
seu Libra seu me Scorpius aspicit 
formidulosus, pars uiolentior 
natalis horae, seu tyrannus 
Hesperiae Capricornus undae, 20 

uUrumque nostrum incredibili modo 
consentii astrum. te louis impio r 

tutela Saturno refulgens 
eripuit uolucrisque Fati 
tardaiiit alas, cum populus frequens 25 

laetum theatris ter crepuit sonum: 
me truncus inlapsus ccrebro 
sustulerat, nisi Faun us ictuin 
deitra ieuasset, Mercurialium 
custos uirorum. reddere uictimas 30 



TESTIMONIA. 

14 ^centimanus gijjas' Prise. XVIT 152 17 sq. *8eu libra — for- 
midoloBns* schol. Pers. 5, 48 19 sq. *scu — nndae' Seru. ad georg, 
I 336 *8ea — Capricornus' mythographus III tract. 1, 3 ap. Mai auct. 
class. lU p. 162 22—26 *te — alas' Seru. ad Acn.IIII 610 mytho- 
ip-aphus III tract. 11, 5 ap. Mai auct. cl. Ill p. 252 27—29 'Uor. in 
U carminum: me — leuasset' Prise. XYIII 126 



VAUA I4ECTIO. 

titf. 13 — 22 del. Peerlk. 13 chimcrc A\XAc. chimerae y7ttq>u 
Gfaymerae B^ 14 gigas SI Acr.sch.y Porph, gygas GV[omn,codd*Cr.] 
Gyges Muretus Bentl. Fea Gyas Lambinus 10 lustitie A 17 scor- 
pion BF BentL scorpius cett.t^ sch. Pers. scorpios sch.y 18 Forini- 

dulosus FAc. Fonnidolosus r Formidolosus cett. 10 Natalis] Loeta- 
lis FAuar,x[6h Let: p)y [leUlis h: 2 B/atid.] Lo&alis n Falalis ;t(/?«, 
uar. nal:) opp, Acr. sch.y ter tirannus AFyu ' 20 Haesperiae F 
22 iupio i 24 Eripuitc^ Ai et mythographus • nolucres y Seruii cod. 
Fior. bibl. sanctae cruets XXII 1 2.*) alas om. Fm turn Ac,mx{chnp) 

te F^i cam cett. sch.y cui Lachmannus Hauptius alii 26 Let! u 
Pestum?^(<;od. quid, test.Cuninghamo) teathris B 27 inlapsus ynx 
ilUpsus cett. 20 Dextera A 



88 HORATI OARMINVM 

aedemque uotiuam memento: 
nos humilem feriemus agnara. 



XVIII 
Non ebur neque aureum 

mea renidet in domo lacmiar, 
non trabes Hymettiae 

premunt columnas ultima recisas 
Africa; neque Altali 5 

ignotus heres regiam occupaui, 
nee Laconicas mihi 

trahunt honestae purpuras clientae. 
at fides et ingeni 

benigna uena est, pauperemque diues 10 



TESTIMONIA. 

II 18. 1 sq. Terentianus 2438 Fortanatianus 2683. 2704 Victori- 
nus 2586. 2621. 2622 praem. 'septima decima ode' Diomed. 524 
*in secundo libro ode XVIII, cuius initium: non — lacunar* Victorin. 
de metr. Hor, 2617 * neque — lacunar' Isidorus orig. XV 8, 6. 

XVim 12 1. 3. 7 cf. Plot. 5, 9: *non ebur nee aureas trabes Laco- 
nicas mihi' 1 Diomed. 510 2 Sern. ad Aen. VIII 25 id. ad Aen. 

1 726 (sed ad huuc locum in cod. CasselieuBi Horatius nou laudatur; 
* nee mea renidet — lacunar ' edit. Dan.) Fortunat. 2684 Prise, partit. XII 
uers. Aen. 1, 5 7 sq. * inuenimus et clientam apud Afranium . . . et 
apud Hor.: nee — clientae' Charis. 100 

VARIA LECTIO. 

31 Aed : : : : : memento r [euanuerunt quae inter d et m fuerant 
litterae) Edem u Acdum A2 noliuam ipi 32 [Nos handles 

2 B and,] 

II 18. AD AVRVM A\B Acr, (AVRVM, a ah alt, m. A) PARA- 
NETICE i YPOTETICE DE CONTINENTIA (CONTINENCIA X) QVA PAV- 
PERTATEM SVAM DIVITIIS (DIVICIIS A) PRAEFERT i^'A PARANETICE 

VEL YPOTICE AD VARVM y AD AVARVM r 1 . on y ebor t 
aurum wi Diomedis p. 510 cod, ABM p, 524 AM Isidori XV 8, 6 cod, 

Quelf, I aureum exp, metr. 2 renitet B 3 sq, Hymettias . . . reci- 
sae Galeus prob. Bentlf 3 hyme//tyae 9 hymetthyac t/; himetie u 
4 Premunt Ait colunnas u 5 AflVica u alali u 6 hacres 
Bu 8 clientae A\BG [3 Bland,] comment, Charisius cons. Acr, et sch.y 
('t. e. ancillae' sch.X) clienliae yx clicntcs FlmuAzt; 9 logeni PphA 
ingenii SI 



LIB. H. 17-18 89 

me petit; nihil supra 

deos iacesso, nee potentem amicum' 
largiora flagito, 

satis beatus unicis Sabinis. 
truditur dies die» 15 

nouaeque pergunt interire lunae: 
tu secanda marmora 

locas sub ipsum funus et sepulchri 
immemor struis domos, 

marisque Bais obstrepentis urges 20 

summouere litora, 

parum locuples continente ripa. 
quid quod usque proximos 

reuellis agri terminos et ultra 
limites clientium 25 

sails auarus? pellitur paternos 
in sinu ferens deos' 

et uxor et uir sordidosque natos. 
nulla certior tamen 

rapacis Orel fine destinata 30 



TE8TIMOMIA. 



16 sq. Hildebert. moral, philos. p. 971 19 Plot. 6, 8 22—24 
ef. Plot. 5, 11: * continente ripa. Quid quod usque proximum reuellis 
agniin hone' 23 sq. cf. 'postquam proximos reuellendo terminos ager 
locupletis latius innndauit* Quintil. declamat. XIII 2 26 sq. 'hoc 

posse fieri ex Horati dictis intelligimus, qui, cum loqueretur de auaris 
potentibus, ait de uicino cliente : pellitur — deos * Seru. ad Aen. YI 609 

29 — 32 'sepulcrum sedes uocatur. Hor. nulla — erum* Seru. ad 
Aen. VI 162 



▼AKIA LECTIO. 

1 1 nichil u 12 lacessa B 17 Te ^pr, mormora Ji 
18 ips// funus q> sepulcri Btl^u Acr. 19 Inmeinor Fknt^ lioemor B 
20 bas n\ urgues 71% opp, Pph, 21 Submouere ui Sumouere F 
promouere Peerlk. litlora Ali^fu uu. 22 — 29^m. B 25 Limiteni 
nuy{nsiiuar.) fort, melius 26 palnus rpr, 28 que om, x 
lutus Ti 29 cercior u 30 capacis Bentl. opp, sch.y Pph, ; et Seneca 
Hippclyt, 1152 Plutonem et TibuUus I 3, 65 mortem rapacem appel- 
lauerunt fine SI [4 Bland, ut uid.] Pph. sch,yter sch.hp item Seruii 
codd. Casseliensis Eeginensis Parisinus 7920 edilio Dan, sede y[Mart, 



90 HORATI CARMINVX 

aula diiiitem manet 

eruni. quid ultra tendis? aequa tellus 
pauperi recludilur 

regumque pueris, nee satelles Orri 
callidum Promethea 35 

reuexit auro captus: hie superbuni 
Tantalum atque Tantali 

genus coereet, hie leuare funclum 
pauperem laboribus 

uoeatus atque non uocatus audiL 40 



xvnn 

Bacehum in remotis oarmina rupibus 
uidi docentem, credite poster!, 
Nymphasque discentis et auris 
capripedum Satyrnrum acutas. 
euhoe recent! mens trep!dat nietu, 
plenoque Bacchi pectore turbidum 



TESTIMONIA. 

32 — ^34 'eqtia tellas — pueris' Yincenthis Bclloii. VII 70 36 sq. 
*hic snperbam Tantalum' Plotius 5, 10 

n 19. 1 sq. * Bacehum — docentem' schol. luuenal. 7, 58 
1 praem. *octana decima ode' Dioraed. 524 5 praem. *Hor. ... in II 
carminum* Prise. XV 17 'Satur est cum dicit Hor. euhoe!* schol. 

luuen. 7, 62 



VARIA LECTIO. 

Maldeg. SU.] comment. Seruius Bentt. [cf. Senec. Troad. 509 ei Auson. 
profess, 11, 6) 31 Aula t/2, om. Seruius aula n coniinuans hunc 
uersum uersui 30 roanebit Seruii cod. Parisinus 32 Herum yXu2 
aeuum Seruii cod, Paris, horum Seruius Dan. equa u 34 regnuni 
Vinceniius 86 Reuixit Fy Reuinxit nuiF2 {'reduxil' inierpr, sch,y) 
37 Tamtalu n 38 cohercel SI 39 Pauperem r (Pauperum ri) 

II 19. AD LIBIRVM PATREM ABi ENTVSIACE LIBERI PATRIS 

LAVDES Fi ENTHVSIATICE AD LIBERVM PATREM y 1 Bachum 

Ai(p . achuin / 3 Nimphas Aynu discentis yrpr. discentes celt. 

auris yitxPph. aures cett 4 satirorum fpu 5 Ilea hoe AX Prise. 

cf. Lachmanni Lucr. 309 meiis A 6 baclii ABFyx 



LIB. II. 18—19 91 

laetatur: euhoe parce Liber, 
parce, graui metuende thyrso! 
fas peruicacis est mihi Thyiadas 

uinique fontem lactis et uberes 10 

cantare riuos atque truncis 
lapsa cauis iterare mella, 
fas et beatae coniugis additum 
stellis bonorem tectaque Penthei 

disiecta non leni riiina 15 

Thraci8 et exitium Lycurgi. 
tu flectis amnes, tu mare barbarum, 
tu separatis uuidus in iugis 
nodo coerces uiperino 
Bistonidum sine fraude crinis. 20 

tu, cum parentis regna per arduum 
cobors Gigantum scanderet impia, 
Rhoetum retorsisti leonis 
unguibus horribilique mala; 
quamquam choreis aptior et iocis 25 

ludoque dictus non sat idoneus 
pugnae ferebaris, sed idem 



TE8TIMONIA. 

20 Act. ad carm. saec 41 



TARIA liECTIO. 



7 Letatur Aiu heu hoe Ajw heu heu m 8 thirso Ayu tyrso n 
peruicacis Pph. peruicaces SI est] sit Bentl. opp.Acr.etsch.y 
[inierpr. 'posHbile est' Acr, sch.y) Porph. thiadas AFy tyadas u 
thyadas Bhjcz 14 pentei F panlhei r 15 leui nu 16 Trhacis A 
Tracis tm et out. % eiitum AiBAc. lygurgi FXA2 licurgi yitixAc. 
ligurgi U7ti 17 flectes B annes u 18 superatis y in i :] 
iniiHigts r iugis tii 10 coerces B% coherces cett Pph, 20 Bistho- 
nidum AByknz sine fune y[lBlandJ] cnn\%Pph, crines SI 22 
giganthum A 23 Roethum ku Rhecum * V [Rhetum eett. Blavd.] 
leoDum Fnearr. 24 orribili F horribili ceti. horribilis Bentl itemque 
Aeronem legisse putaueris (' Horribiliq. mala] maxiUa metuendus* Acr. 
etsch^y) opp.Ac. Porph, sch.y alt. /. [interpr. 'terrUnW) uu. 25 — 28 
del Peerlk. 25 Quanquam F 



92 HORATI GARMDrVM 

pacis eras mediusque belli, 
te uidit insons Cerberus aureo 

cornu decorum ieniter atterens 30 

caudam et recedentis trilingui 

ore pedes tetigitque crura. 



XX 

Non usitata nee tenui ferar 
pinna biformis per iiquidum aethera 
uates, neque in terris morabor 
iongius inuidiaque maior 
urbes relinquam. non ego pauperum 
sanguis parentum, non ego quern uocas, 
dilecte Maecenas, obibo 
nee Stygia cohibebor unda. 
iam iam residunt cruribus asperae 



TESTIMONIA. 

29 sq. 'Hor. de Libero: te uidit — deconun* Seru. ad Aen. IIII 654 
mythogpraphtis III tract. 9, 10 ap. Mai anct. class. Ill p. 239 29 'te 
— Cerberus* Seru. ad Aen. Ill 93 * insons insontis, sic Hor.* Prob. 
1473 Claudius Sacerdos 2, 48 

II 20. 1 praem. 'nona decima ode* Diomed. 524 



YARIA LECTIO. 

28 mediusque] merus atque Hiizigius medicusque ffamacher opp. 
Porph, 29 insomnis Seruius ad Vergil. Aen, III 93 30 cornu] curru 
Seruii cod.Floreni, bibl.sanciae cruets XXII 1 opp.tnytkogr,Porph,Jcr, 

etsch,ysch,Xq> SI aterens At attrens u 31 Cauda A Gaudam v re- 
cedentes B trilingue fj^pr, 31 sq. oi!« trilingui | Ore x 32 tetegil q> 

II 20. AD MAECENATEM (MEG: A) AB PARANETICE SE IN- 
MORTALEM (IMM: tp) FVTVRVM ET IN CIGNVM CONVERTENDVM AIT 
Fl AD MECENATEM ALLEGORICE TETRACOLOS [rellom.x) VEL 
PARANETICE SIRI yx hoc carmen Horatio abiudic. Paldamus etLehr- 
sius 1 NoiQ ita ita nee B non tenui x{h)y opp.Ac.8ch,ybisPph. 
2 Penna FXtcxuAz peliquidum r ethera / &hra n 3 Vatis n 
nee X terra Fnux quam uocas X\ quern uocant BentL quantulus 
Hiizigius opp, Ppk, 7 (' Dilecle M :] uocatiuum enim sibi quasi a M{a)e' 
cenale dictum posuit* sch.y) Delecte B Dileclp % mecenas Xn^ 
meceuas x 8 stigia BFynu cogibebor y choibebor u coibebor tc 
uu. 9 — 12 del Peerlk. Gruppeus alii 9 aspere ynx 



LIB. n. 19-20 93 

pelles et album mutor in alitem 10 

superne nascunturque leues 
per digitos umerosque plumae. 
' iam Daedaleo * notior Icaro 
oisam gementis litora Bospori 
Syrtisque Gaetulas canorus 15 

ales Hyperboreosque campos. 
me Colchus et qui dissimulat metum 
Marsae cohortis Dacus et ultinii 
noscent Geloni, me peritus 
discet Hiber Rhodanique potor. 20 

absint inani fuaere neniae 
luctusque turpes et querimoniae: 
compesce clamorem ac sepulchri 
mitte superuacuos honores. 

TESTmONIA. 

20 'Hon dicit: ut discet— potor' Seru. ad Aen. VII 605 



VAEIA LECTIO. 

10 in ajileni. Doederlinus 11 Supernae xu% Saperna y Fea 
opp. $ch,yXq> et cf. L. Muellerus de re metr. 340 12 umeros B hum : 
cett. plume Ai 13 dedaleo SI notior AiByx{^pr.)Pph, nocior It 
('uocior icaro' inx maioribus quam cetera lilteris scripta sunt) otior u 
iM ocior Fx "cior ^caro, o et i abalt.m. n tulior BentL doctior Ran- 
chensteinius caulior Withofius audacior Peerlk. alii alia, lectio ocior 
ferri nequit: uide L, Muelleri de re metr. p. 307 cL serm. 1 9. 38 epist, 
II 3, 65 acaro B 14 liltora Ay^ifu non Ac, Pph. bosfori Ac, bos- 
phori SI 15 Slrtis y Syrte B Syrtes AFknv Sirtes u tegulas ni 
getolas cett. 16 3^erboreos B^l^ liiperboreos ynuAc. 17 colcus y 
et out. n\ dissimula//t it 18 Marse A\Fy choortis u cohorles B 
19 pelitus BurmannuSj alH alia, opp. sch.y et cf. mus. Rhen. 1863, 
278 20 hyber F ibcr y rodaui i^ti 21 naenie % 22 querimo- 
nie / queremoniae F qu^rimouic n 23 Conpesce u sepulcri Byi^fu 
Pph, 24 Mite if^i onores y 

OVINTI {om. y) HORATII FLACCI (QVEVTI FLACCI HORATU [HO- 
RACn Z] Al) CABMINVM LIBER II- EXPLICIT. INCIPIT LIBER {om. F) 
•III- (TIVS t) AFyXx. k add. FELICITER' A LIBER CARM U- EXPfc. 
Ciap LIBER III- B 



Q. HORATI FLACCI 

CARMINVM 

LIBER TERTIVS 



Udi profanum uolgus et arceo: 
faueie Unguis; carmioa iion prius 

audita Musarum sacerdos 
uirginibus puerisque canto, 
regum timendorum in proprios greges, 
reges in ipsos imperiuin est louis, 

clari Giganteo iriumpho. 



TESTIMONIAL 

III 1. 1 Mallius Theodorus 4, 10 Petronius satir. c. 118 praem. 
'liber tertius. prima ode* Diomed. 525 'peruincis tandem, et operta 
Masarnm mearum, quae initioram uelabat obscuritas, quamquam non 
profanus, inrumpis, Panle carissime. qtiamuis enim te non eius uulgi 
existimem, quod Hor. arcet ingressu, tamen sua cuique sacra: nee 
idem Cereri quod Libero, etiam sub isdem cultoribus* Ausonius praefat. 
idyll. 7 of. idem praef. idyll. 11: '. ..et quicquid profanum uulgus 
non ignorat' 2 sq. Seru. ad Aen. V 71 2 'fauete Unguis' Seru. 

ad georg. IIII 230 mythographus III tract. 6, 34 ap. Mai auct. el. Ill 
p. 212 2 sq. *carmina — audita' sch. y c. IIII 9, 3 



VARIA LECTIO. 

Ill 1. AD CHORVM VIRGINVM ET PVERORVM AB PRACMA- 
TICE (PRACMATICAE tp) AD INDOCTOS F AD CHOROS VIRGINVM ET 
PVELLARVM (VIRGI ET PVEI> t) yr AD CHORVM VIRGINVM ET PVE- 
RORVM, PRACMATICE AD INDOCTOS X unam oden esse c. I— VI 
existimauit Porphyrion uu. 1 — 4 ueltit prooemium carminum I — VI 
separaios posuit Meinekius 1 uolgus nx{d) Petroni cod, Bernens. pr. 
uulgus cett. 5 propios I 



HORATI CABMINYM LIB. III. 1 95 

cuncta supercilio mouentis. 
est ut uiro uir iatius ordinet 

arbusla sulcis, hie generosior 10 

descendat in campuni petitor, 
moribus hie meliorque fama 
contendat, iili lurba ciientium 
sit maior: aequa lege Neeessitas 

sortitur insignis et imos, 15 

omne capax mouet urna nomen. 
destrietus ensis eui super inipia 
ceruiee pendet, non Siculae dapes 
dulcem elaborabunt saporem, 
non auium eitharaeque cantus 20 

somnum redueent: somniis agrestiuni 
lenis iiirorum non humilis domos 
fastidit umhrosamque ripam, 
non Zephyris agitata Tempe. 
desiderantem quod satis est neque) 25 

tumultuosum soliieitat mare, 
nee saeuos Arcturi eadentis 
impetus aut orientis Uaedi, 
non uerberatae grandine uineae 



TESTIHONIA. 



14 sq. 'equa lege — imos* floril. Paris. 8069 17 sq. 'destrictua 
— pendet* Porpb. ad c. I 9, 5 Charis. 269 'districtus ensis qaod 

super magna ceniice pendet' Sergias in Donat. 1798 



TASIA LEOTIO. 



Inter u. 8 e^ 9 lacunam statuendam censuil Roeperus (philol. 
X Villi p. 325) 9 eslo ut BenlL opp.sch.kfp ordinat B 11 descen- 
tlet / 13 dyeutium F clientum Ttpr.ux 15 insignis n insignes cetL 
17 Districlus Finui Sergius, non G Acr. et sch.yiJ. Pph, Porph, ad 
c, I 9, Charisius cui] quod Sergius impia U2 18 Ceruiee U2 
depeudet Charisius 19 elaborarunt g> [elaborabant omn. Bland,] {* red' 
tlent" interpr. sch.y) 20 cythare FXnx 21 Sonnum u sonnus u 

22 humiles BFyxu 23 umbrosamue lanius 24 zephiris xu 

zeliris B zepheris y 27 seuos n souus Fu saeuus cett, 28 orientis 
^ui Ac. hedi Fkxu 



96 HORATI CARHINVM 

fundusque mendax, arbore nunc aquas 30 

culpante, nunc torrenlia agros ^ 

sidera, nunc hiemes iiiiquas. 
contracta pisces aequora sentiunt 
iactis in altum molibus: hue frequens 

caementa demittit redemplor 35 

cum famulis dominusque terrae 
fastidiosus: sed Timor et Minae 
scandunt eodem quo dominus, neque 
decedit aerata triremi et 
post equitem sedet atra Cura. 40 

quodsi dolentem nee Phrygius lapis 
nee purpurarum sidere clarior 
delenit usus nee Faierna 
uitis Achaemeniumque costum, 
cur inuidendis postibus et nouo 45 

sublime ritu moliar atrium?^ 
cur ualle perniutem Sabina 
diuitias operosiores? 



TESTIMONIA. 

37 sq. 'sed — Bcandant co quo dominus* florileg. Paris. 8069 



VARIA LECTIO. 

30 fundusue lanius opp.AcPph, mendax om. B aquas x 
32 Sydera Iz tiu, 33—40 del. Peerlk, Prienius Linkerus 33 sen- 
ciuut T 34 huftc tf; 35 Cementa xu dimillit ^xi^PQ) ^PP- ^c- 
[2 Bland,] redemlor x'^ 37 set y 39 Deceditc aralri remi B 
Decedi////erata tr: n erala q et %{fi^^v; in s locus rasus) om, SI 
Pph, 40 Postque Benil, ^quitem n 41 phrigius AByxu frigius 
« /rigyus '^ 42 sydere x 43 Delenit AiBnpr.G[2 Bland.] ('Delinit] 
mitigaV 8ch.yXq>) Delinit FykxuA27tcorr.g[l Bland.] Benil. faleroae 
yxGx[<x(inp) [opp. 3 Blmid,] 44 Viles AiByxxicifiap) [opp. 3 Bland.] 
achemenium Flnu achfmonium B achemonium Ax achimenium y 
Achaemenlumue Bentl, 40 molior r moiliar u 48 operiosiores z 
onerosiores Benil. 



LIB. III. 1 — 2 97 

n 

Angustam amice pauperiem pati 
robustus acri militia puer 

condiscal et Parthos ferocis * 

uexet eques metueiidus Iiasta 
uilamque sub diuo et trepidis agat 5 

in rebus, ilium ex moenibus hosiicis 
matrona bellaniis tyranni 
prospiciens et adulta uirgo 
suspiret: 'elieu, ne rudis agminum 

sponsus lacessat regius asperum 10 

tactu leonem, quern cruenta 
per mcdias rapit ira caedes.' 
dulce et decorum est pro patria mori: 
mors et fugacem persequilur uinirn, 

nee parcit inbellis iuuentae 15 

poplitibus timidoue tergo. 
Virtus repulsae nescia sordidae 



TESTIMONIA. 



Ill 2. 1 — 3 'angnstam — condificat' Hildebert moral, philos. p. 
982 gq. 13 Vincentius Bellou. VII 70 florileg. Paris. 8818 • cf. 

*ceiisent bortibas occurrendnin , pulcbrum esse dicentes pro patria 
mori' translatio Dionysii c. 10 (Pertz XIII 369) 16—20 et 21—24 

Hildebertus moral, pbilos. p. 975 



YAEIA LECTIO. 

Ill 2. AD AMICUS ABt I)E INSTITVTIONE AD AMICOS LO- 
QVITVR {om. F) FyX 1 amici Acr, ei sch.y [interpr. *Hanc odem ad 
arnicas generaliier scribit [scripsit sch.y] ') G%[cig)y BentL non SI Ac, 
Pph. sch,lq> Hildehertus {^glossa: amice aduerbium est, ei inscriptio 
odae , . . de instiiutione puerorum ' Barlhius ex codice peruetere) 
u.2om.B 3 feroecs -FyilTrTM 4 aeques tt asla Trif; wti. 5 — 12 
om, B 5 die AiAc, diuo ceit [omn. codd. Cr,] et omiltendum censet 
Doeringius trepi^us ykx 6 menibus Ai 7 tiranni Au 8 Pro- 
spitiens n\u 10 lacesset At[^ Bland.] opp. sch.y bis 12 iraf tf; 
cedes w^^yjTTM 13 dequorum ^c. 14 prosequitur ;^((r^p) [eod.Afarl.] 
consequitur BentL opp.Ac. 15 Tbellis B imbellis X 16 Poblilibus Br 
timidoue AByXtGxAc. BentL timidoque FXnux uu. 17—32 om, B 

BOKATIYS II. 7 



98 HORATI GARMINYM 

intaminatis fiilget honoribus, 
nee sumit aut ponit secures 
arbitrio popularis aurae. 20 

Virtus recludens inniieritis mori 
caelum negata temptat iter uia, 
roetusque uolgaris et udam 
spernit humum fugiente pinna, 
est el fideli tuta silentio 25 

nierces: uetabo, qui Cereris sacrum 
uolgauit arcanac, sub isdem 
sit trabibus fragilemque mecum 
soluat phaselon: saepe Diespiter 

neclectus incesto addidit integrum; 30 

raro antecedentem scelcstuni 
deseruit pede Poena claudo. 
TIL iustum et tenacem propositi uirum 



TE8T1M0NIA. 

. 25 sq. *est — merccs* florileg. Paris. 8069 31 sq. Seru. ad Aen. 
I 543 scbol. Stat. Theb. V 60 

111 3. 1 — 4 * . . . nisi forte dcliriiro illis nidetnr Flaccas in lyricis 



VARIA LECTIO. 

18 Incontaminatis uficorr.y interminatis Peerlk, 21 inmeritis yn 
in mentis Hildeberius mori] mox HiUleh. 22 Celum u iter] ire 
AXx% Ilildeb, non Pph, sch.Xcp \re u 23 Cactus Aptxu uulgaris 
ynpr.z uulgares celt. 24 fugente r penna Fk7tTUji2 [pinna T'] 
25 et om. I tuta] cuncta y 26 Meres Ai uitabo k 27 Vol- 
garit F7tx(s] Vulgarit kuyuar.Pp?i.sch,kq> ^ad-fiQaghnpv) Vulgauit Ayr 

Gx{P) Acr, ei sch.y \o\gnmi x{^ arclianae-^^Fyrt/ arcane jr subistero 
T liisdem A 28 fragilemue Bentl, 29 pliasilon Ai phasclum 7t\u 
xA'iliAcJocopr. opp. Acr. et Ac.alt.L phiselon sc?i,y sepe Aykitu 
scp^ (p 30 Nee lectus A Ac, Neclectus n\ Neglectus cett. 31 ante- 

cedenle F 32 pena u p^na Acr, cludo n 

in 3. Continuant hoc carmen antecedenii A'V'x(dQ)AcrJ Porph. 
et sine dubio archetypus cod. By qui hanc oden omisit [in T* haec ode 
nee inscripUone J nee litteria maiusculis a praecedenie separata est] AD 

MYSAS DE AVGVSTO QVI IN PROPOSITO SVO VIDETVR PERSEVE- 
KARE Fk AD MVSAS DE AVGVSTO y AD AVGVSTVM v 



LIB. III. 2 — 3 99 

non ciuium ardor praua iubentium, 
non uoltus instantis tyraiuii 
mente quatit solida iieqne Auster 
dux inqiiieti lurbidus Hadriae 5 

nee fulminantis magna manus louis; 
si fractus inlabetur orbis, 
inpauidum ferient ruinae. 
hac arte Pollux et uagus Hercules 

enisus arces attigit igneas, 10 

quos inter Augustus recunibens 
purpureo bibet ore nectar. 
hac te merentem, Bacche pater, fcuae 
uexere tigres indocili iugum 

coUo traheutes; hac Quiriuus 15 

Martis equis Acheronta fugit, 
gratum elocuta consiliantibus 



TESTIMONIA. 



cmn dicit: iustiim — solida' Lactantias instit. din. Y 13 'iustam — 
solida* Yincentins Bellou. Y 70 'uirum iustum et propositi tenacem 
non ardor ciaium praua inbentium, non nultiis — solida' Hildebert. 
moral, philos. p. 978 7 sq. Hieronymus epist. 6 ad lulianum (Yallars. 
I 17*) id. epist. 118 ad lulianum 2 (Vallars. I 787 b) »quod in ly- 

rico carmine super iusti praeconio dicitur: si — ruinae* Hieronyni. 
epist. 129 ad Demetrium 7 (Vallars. I 976*) * quern ut Flaccus in 
lyrico carmine ait: si — ruinae* Hieronym. comment, in epist. ad 
Kphesios lib. UI c. 5 (Yallars. YII 653') 



TABIA LECTIO. 



3 uultis Ai uullus yltuA2 tiranni Au 5 inqui&i$ na.ras. 
hadrie A\ adrie ituiAc. 6 magna louis manus o manus] domus G 

7 inlabalur FynA2kcorr,x{Q) 8ch,yX(p [inter pr.^ rual') illabalur ^ 
comment. Hieronymus inlabetur J^i Apr. illabetur t;i;(/3) inlabitur u 
orbis] louis tii 8 Impauidum Al 10 Enisus AyW'uii[ci§n) ['V 
cum 4 aUU eodd, Cr.], Ac. Innisus Fntui^d^fi^ghs) cons, sch.yXq> {in- 
terpr. ^incumbens*) (E//nisus uv En//ixus p) 12 bibet AiyXxuGx 
{ttfi^ns) comment bibit FnA2(sPph. 13 bache r 14 tygres F 
15 hac] ac « 16 Patris equis y {cod. Barihit) BentL opp.Ac. Acr. sch. 
y el cf. 'Martis] t. e. patria uiriuie' sch,y uu. 17 — 72 del, PeerJk. 
17 Porphyrion aucior est, fuisse qui inde ah hoc uersu nouam oden 
incipere arbitrareniur eloquuta Al consilicnlibus Fu 

7* 



100 HORATI CARMINVM 

lunone diuis: 'Ilion, Ilion 
fatalis incestusque iudex 
et mulier peregrina iiertit 20 

in puluerem, ex quo destiluit deos 
mercede pancta Laomedon, inihi 
castaeque damnatum Mineruae 
cum populo et dure fraudulento. 
iam nee Lacaenae splendet adullerae 25 

famosus hospes nee Priami domus 
periura pugnaces Achiuos 
Hectoreis opibus refringit, 
nostrisque ductum seditionibus 

bellum resedit: protinus et grauis 30 

iras et inuisum nepotem, 
Troica qucni peperit sacerdos, 
Marti redonabo; ilium ego hicidas 
inire sedes, discere nectaris 

sucos et adscribi quietis 35 

ordinibus patiar deorum. 
dum longus inter saeuiat Ilion 
Romamque pontus, quaiibet exules 
in parte regnanto beati; 



TE8TIM0NIA. 

18 sq. 'Ilion — index ^ Porph. ad epist. 11 1, 11 



VARIA LECTIO. 

18 diufs A ilion ion n\ 21 qua Lachmannus distituit r 
desluit t/;i 2^ panda Ac.pr. pacta SI Accorr, laumedon At sch.y 
una loco aut pr. aut corr. {opp, duobus aliis locis) %[a) 23 dampua- 
turn (p^2 dannalum u damnatam BentL et Lachmannus minerue x 

24 popolo k fraudolento Ac. uu. 25 — 28 del, Linkerus 25 
lacenae Aki^tlm lacene g> lacene tc 27 Per iura Fy Peiura r 
28 Haectoreis Fyk Ac, 20 sedicionibus k 30 graues Ftctu 32 
Troia Heinsius et Bentl, 33 ego om, x 34 discere Fynvug Acpr. 
Porph. Ai ducere A\kyuar.x{^e\v) Accorr, sch.y {* deorum conuiuiis 
etiam interesse permittam ' Acr. et sch.y) comment. 35 Sucus x Sue- I 

cos ku asscribi u ascribi Ak 36 paciar Ft 37 seuiat Awpu I 

38 portus u exults k 39 regnando F \ 



LIB. III. 3 101 

dum Priami Paridisque busto 40 

insultet annentum et catulos ferae 
celent inultae, stet Capitolium 
fulgens triumphatisque possit 
Roma ferox dare iura Medis. 
borrenda late nomen in ultimas 45 

extendat oras, qua medius liquor 
secernit Europen ab Afro, 
qua tumidus rigat arua Nilus, 
aurum imrepertum et sic melius silum, 
cum terra celat, spemere fortior 50 

quam cogere humanos in usus 
omne sacrum rapiente dextra. 
quicumque mundo terminus obstitit, 
hunc tanget armis, uisere gestiens 

qua parte debacchantur ignes, 55 

qua nebulae pluuiique rores. 
sed bellicosis fata Quiritibus 
hac lege dico, ne nimium pii 
rebusque fidentes auitae 
tecta uelint reparare Troiae. 60 

Troiae renascens alite lugubri 
fortuna tristi clade iterabitur, 
ducente uictrices cateruas 
coniuge me louis et sorore. 
ter si resurgat murus aeneus 65 

auctore Phoebo, ter pereat meis 



TARIA LECTIO. 

41 Insulte/ n- 42 Caelent AFyhtx 46 extendet Ac. Extendat 
SL horas yjnu qua» ^ 47 Dccernil n heuropen F europoen 
n affro u 50 caelal Fx 51 in humanos usus x 52 dextera ^ 
53 quacumque Benil, mundi Aiy 54 tangat y Bentl. 55 
debachentur ^^2 debacchentur /yfft/;|r/'pA.^c. debachantur r;|r(^corr.} 
dibachentur Acr, ' dlcit baccentur ' per err, seh.y 56 pluui^q : et 
rores u 57 Set y 60 Taecta ^ G6 Ductore y{Pulmanni A) 

struclore Benil, ' aucior tatnen Latinum est ' Peerlk, ad h. I. phebo 
Ay phebo nx 



104 nOBATI CARMINYH 

litoris Assyrii uiator, 
uisam Britannos hospitibus feros 
ct laelum equino sanguine Coucanuni, 

uisam pharetratos Gclonos 35 

et Scythicum inuiolatus aninem. 
uos Caesarem altum, militia simui 
Tessas cohortes abdidit oppidis, 
finire quaereutem labores 
Pierio recreatis antro. 40 

uos lene consilium et datis et dato 
gaudelis abnae. scimus, ut impios 
Titanas immanemque turmam 
fulmine sustulerit caduco 
qui terram inertem, qui mare temperat 45 

ueutosum, et urbes regnaque tristia, 
diuosque mortalisque turbas 
imperio regit unus aequo, 
magnum ilia terrorem intulerat loui 

fidens iuucntus borrida bracchiis 50 

fratresque tendentes opaco 
Pelion imposuisse Olympo. 



VARIA LECTIO. 



32 Lilloris ABru assirii ABFyxu 33 briltannos AFy 35 
faretratos F 30 scithicum Ax sciticum nu annem u agmen y 
37 cesarera Au railicia X 38 Fessus y{Leiden8is a prima manu et 
sch. Franekerani) cohortes] fortis Pph, choorles w abdidk AyxxAc, 
Acr. sch.ybis addidit BFuxiP) Pph. reddidit npr,?x{d\Cqitv)y [1 Bland.; 
^alU omn, abdidit'] Bentl. Peerlk, reddilis 7t[sed tis in ras,)x{h ei cod. 

Leidens,) redditas y (ab? oppidis ft) opidis t/; opibus r titi. 39 
—52 om, B 39 querentem yu 40 Pyerio nh 41 ct datis] datis 
Pph, om. et; itemque hunc locum laudal ad u. 42 Porph. 42 alme 
om. yv ut om, A\ inpios A 43 Tithanas A iamanem Fnu opp. 
Pph. turbam AytuGx{§(Sps)Pph.sch,y turmam FXn^ 45 inhertem 
Ay 40 uentosum et orbem Kleeus uentosum, et umbras Bentl. uento- 
sum et undas PeerJk. sed uide mus. Rhen, 1803, 278 Ventorum -^pr. 
Ventijosum r 47 mortalesque Fyitx et mortales u turmas AFXnGq 
turbas yxux[ct^p) sch.y 50 bracchiis g> brachiis ceit. 51 inlendentes 
Ac. [1 Bland,] 52 inposuisse AFXu olimpo AFynu 



LIB. III. 4 105 

sed quid Typhoeus et ualidus Mimas, 
aut €|uid minaci Porphyrion statu, 

quid Rhoetus euoisisque truncis 55 

Enceladus iaculator audax 
contra sonantem Paliadis aegida 
possent ruentes? bine auidus stetit 
Volcanus, hinc matrona luno et 
numquam umeris positurus arcum, 60 

qui rore puro Castaliae lauit 
crinis solutos, qui Lyciae tenet 
dumeta natalemque siluain, 
Delius et Patareus Apollo, 
uis consili expers mole ruit sua, 65 

uim temperatam di quoque prouehunt 
in mains; idem odere uires 
omne nefas animo mouentis. 
testis mearum centimanus * Gyas 
sententianim, notus et integrae 70 



TESTmONIA. 

65—68 Hildebertus moral, philos. 976 65 cf. 'gens in se diuisa 
omnia in so distnrbant sua mole ruitura^ translatio S. Dionysii Areo- 
pagitse c. 2 (Periz XIQ 357) 69 sq. 'Hor. in U carminum: testis — 
sententiarom* Prise. VI 84 69 *centimanas gigas* Prise. XVII 152 



TARIA LECTIO. 



53 Set y tiphoeus Fyn typheus Xu typhous x ' ualidas ri 
minas Ai 54 porphirion AFyr phorphyrion B porphion u 55 roe- 

tus B rhelus F rethus U7t2 putliius ni euolsis AiFx euosis n euul- 
sls Aicett {^Ai euosis t. {om. X) e. annosis' sch.FX) 56 Encheladus tu 

Encelatis, ai enceladus n 57 pallldis Xi egida Fu 59 Vulcanus 
AByXnxu 59 sq, iuno | Et numquam Fit 60 Nunquam u umeris A 
Pph. humeris cett.Ac. archum ijfi 62 dines BFrnu liciae Fnu 
litie y tenet om. m 64 palareius Xiu patereus ypr. 65 con- 
siliis y consilii cett, Ac. Pph. ruit mole sua u mole////rult sua X 
uu. 66 — 68 om.B 66 dii AyXiu 68 (omni animo mouentes Hildeh.) 
mouentes Fyxu uu. 69 — 72 del. Haupiius Linkerus alii 69 
Gyas CO gigas SlV[omn, codd. Cr.]Ac. Gyges Bentl. 70 sententianim 
notus, et Lambinus 



106 HORATI CARMINVH 

temptator Orion Dianae, 
uirginea domitus sagitla. 
iniecta monstris Terra dolet suis 
inaeretque partus fulmine luridum 

missos ad Orcum; nee peredit 75 

impositam celer ignis Aetnen, 
incontinentis nee Tityi iecur 
reliquit ales, nequitiae additus 
custos: aniatorem trecentae 
Pirithoum cohibent catenae. 80 



V 

Caeio tonantem credidimus louem 
regnare: praesens diuos habebitui* 

Augustus adiectis Britannis 
imperio grauibusque Persis. 
milesne Crassi coniuge barbara 
turpis maritus uixit, et hostium 

(pro curia inuersique mores!) 



TESTIMONIA. 

71 sq. * Orion . . . cum uellet cum Diana concumbere, ut Hor. dicit, 
eius sagittia occisus est^ Seru. ad Aon. I 535 item mjihographus ap. 
Mai auct. class. Ill p. 13 et p. 132 77 Seru. ad Aen. VI 696 *Hor. 
inextinctnm ait Titii iecur* mythogr. ap. Mai auct. class, m p. 190 



YARIA LECTIO. 

73 munlris yi 74 Merel AFyhnx partes B parlu tti 75 
orchum u 76 inpositam yntj; Pp?i. caeler F actncn Pph. ethnen 
B aetlineu Aiylr aethoani 7t(pX2 ^thnan A ethnam u ethan i/; uu. 
77—80 deLPeerlk. 77 nee] aul Seruius lycii A tycii k titii BFnx 

y in ras. 't\n ticii if^iu tilui Pph, iecor t 78 Relliquit x Reliquid 
Xx[a) Relinquit u^Pph, Bentl 80 Perithoum uPph, Piritoum it 
cathenae F, om. B 

III 5. AD DIWM AVGVSTVM ABFk IN HONOREM DIVI (om. x) 

AVGVSTI yx 1 ,f\oy Celo u credidimus AF credfiaius n credi- 
raus B Pph. opp, Porph. (uaria lectio ex Acronis inierpretatione orta 
esse uideaiur) 2 presens yhp diuus SI 3 brittannis Ay^ Ac. 
5 crassi» k in coniuge PeerJk, nonPph. 6 ostium ill 7 inuersifil 



LIB. ni. 4-5 107 

conseouit socerorum in armis 
sub rege Medo Marsus et Apulus, 

anciliorum, Dominis et togae 10 

oblitus aeternaeque Vestae, 
incolumi loue et iirbe Roma? 
hoc cauerat mens prouida Reguli 
dissentientis condicionibus 

foedis et exempio trahenti 15 

pernlclem ueniens in aeuom, 
si non peiiret inmiserabilis 
captiua pubes. 'slgna ego Punicis 
adfixa delubris et arma 
militibus sine caede' dixit 20 

'derepta uidi; uidi ego ciuium 
retorta lergo bracchia iibero, 
portasque non clausas, et arua 
Marte coli populata nostro. 
auro repensus scilicet acrior 25 



TESTOCONIA. 

in 6. 10 8q. Cledonias 1898 Sera, ad Aen. YII 188 cf. FlonxB 
1121, 3: 'patriae, nominiB, togae, fascium oblitus* et Probus de nomine 
exc. p. 808 K. *' Lncretius [sic per erroreni] metrum custodiens rationem 
regalae ezcessit, qui ait anciliorum, uon anciliom* 10 Charis. 62 



YAJUA LECTIO. 

ti. 8 am. X amis y[cod, AUorf. 1) coni. Tan, Faber Heinsius 
BentL opp. sch.y Porph. uu. 9 — 16 del Peerlk. 9 Marsus om. 
B 10 Anclllorum el n: Fn*V'^ Pph. Charisius CJedonius Seruii 

Beginensis et edit. Ban. el om, AByknuQx{ap) Seruii Parisinus 
7929 11 aeterne n ueste Am 12 Iiicolomi lil^pr.G 14 condi- 
tionibus ABynpr.tlm 15 F^dis F Pedis A exemplo Irahenti 

comment, Canterus Benll, 'trahere autem usitatum de contagione' 
Peerlk. exempli Irahenlis Bentl. exemplo Irabenlis SI sck,y exemplum 
trahentis Pph, 16 Perniliem yn^iAcr, Perneliem ifn euu n aeuum 
cett. 17 perirent Glareanus perires JMchmannus uae miserabilis 
Paldamus imiserabilis B immiserabilis t 19 AfGxa xu 20 cede 
Axu 21 Direpta Slsch.Xq>[omn. Bland.] Derepla y{PulmanniE) Ar- 
repla y[Lamhiniliber 1) alterum uidi in marg. adscr. tc 22 bracchia 

u brachia celt, Ac. 23 eonclusas n clusas %(^<fA)y [cod. Bland, habei 
*clau«'J opp.Ac. uu. 25—32 del. Peerlk, 25 redemptus x{^) ^^^ 



108 HORATI CABMINVM 

miles redibit. flagitio addilis 
damnum: neque amissos colores 
lana refert medicata fuco, 
nee uera uirtus, cum semel excidit, 

curat reponi deterioribus. 30 

si pugnat extricata densis 
cerua plagis, erit ilie fortis 
qui perlidis se credidit hostibus, 
et Marte Poenos proteret altero 

qui lora restrictis iacertis 35 

sensit iners timuitque mortem, 
hie, unde uitam sumeret inscius, 
pacem duello miscuit. o pudor! 
o magna Carthago probrosis 
altior Italiae ruinis!' 40 

fertur pudicae coniugis osculum 
paruosque natos ut capitis minor 
ab se remouisse et uirilem 
toruos humi posuisse uoltum, 
donee labantis consilio patres 45 

firmaret auctor numquam alias dato 



TESTIHONIA. 

27 sq. 'neqne — fuco' Acron uolgatus et sch. y ad serm. I 2, 83 
29 sq. Sern. ad Aen. II 367 31 sq. 'si — pla^is' Sera, ad Aen. VI 27 
cf. 'muta quoque animalia cum fraude capiuntnr, si aliquo modo se 
in fagam extricauerint, fiunt poatmodo cautiora* Lactantius inst. YI 24 



VARIA LECTIO. 

in inierpreiaiionibus exhibent Acr. et sch.y Porph, 27 Damntlum tf; 
Dampnum q> [dampnnm unique eodd.Cr,] Dannum u nee yr 28 refe- 
rat sch.y ad serm. 12 20 semex Ai occidit r uu. 31 — 34 om. B 
31 Sic y Seruii codices quidam 33 se dedidit BentL 34 vmrie 
F penes u propt& n pterit t 30 inhers n 36 sq. mortem 
liiuc, unde uitam sumeret aptius Benil. 37 inscius] aptius uAiluar. 
n2<p2'flniar.x(dgsv\)y anxius Kreusslerus inscius Acr. et sch.y Pph. 

38 pacem et duello Bentl. 39 cartago BFnu carlago r probosis y 

40 ruginis y 41 pudice y 43 Ab ABFhtuG^Pph. A yrx 
44 Toruus SI uultum AByXru 45 labantcs Fm2 patris it 



LIB. III. 5-0 109 

interque maerentis amicos 
egregius properaret exul. 
alqui sciebat quae sibi barbarus 

tortor pararet; non aliter tamen 50 

dimouit obstantis propinquos 
et populum reditus morantem, 
quam si clieDtum longa negotia 
diiudicala lite relinqueret, 

tendens Venafranos in agros 55 

aut Lacedaemonium Tarentum. 



VI 
Deiicta roaiorum immeritus lues, 
Romane, donee tempia refeceris, 
aedisque labentis deorum et 
foeda nigro simulacra fumo. 
dis te minorem quod geris, imperas. 
bine omne principium, hue refer exitum: 
di multa neclecti dederunt 
Hesperiae mala luctuosae. 
lam bis Monaeses et Pacori manus 



TE8TIMONIA. 

mo. 1 schol. in Verg. georg. I 502 ap. Saringamm hist. crit. 
schol. II p. ^47 



TABIA LECTIO. 

47 maerentis B mcrentis Aylx merentes Fnu 40 atqui] >qr 
(= et quis) B 51 obstantis nx[6h) obstantes cett prop :] amicos 
FnuGluar,^[\ Bland,] 52 redditus i\f 53 clientium Fka,r.nAcr.%A, 
negocia x 54 Disiudicata Fkmxi^.x BnudicaU x rellnquerit B 
reliuquent ^i 55 uenafros x uenefranos u uenafrenos Ac, 56 
At A\ lacfdcmonium y laccdoroonium A lacedemonium BFXxu 

III 6. AD POPVLVM^^y AD POP: ROMANVM x ITEM AD 
AVGVSTVM Fk 1 iumeritus Fnu expos, metr. Pph. Tmeritus B me- 
ritus Peerlk. in meritis schol. Verg. 2 reff ceris y 3 Aedes FyXicxu 
Sedes y labentis yjt labentes cett 4 Faeda A fumo simulacra 
nigro xpr, simulachra 7t 5 Diis AyXiu quod] qui y quoad Schei- 
beuf inperas I 6 Hie B Hue y 7 Dii Ayxu neglecti SI 
8 Haesperiae tc^ monaesls Aix{d) ViBland.] monesis ByXfcpr.xu 



110 HORATI OABMIKYM 

uon auspicates contudit impetus 10 

nostros et adiecisse praedam 
torquibus exiguis renidet. 
paene occupatam seditionibus 
deieuit urbem Dacus et Aethiops, 

hie classe formidatus, ilie 15 

missiiibus melior sagittis. 
fecunda cuipae saecula nuptias 
primum inqulnauere et genus et domos: 
hoc fonte deriuata ciades 
in patriam populumque fluxit. 20 

motus doceri gaudet lonicos 
matura uirgo et iingitur artibus 
iam nunc et incestos nmores 
de tenero meditatur ungui: 
mox iuniores quaerit adulteros 25 

inter mariti uina, neque elegit 
cui donet inpermissa raptim 



TESTIMONIA. 

10 sq. 'idem (sc. Hor.) iu III (sc. carm.): non — nostris' Prise. X 25 



VARIA LECTIO. 

qax Act, sck.yhis monessis 7tcorr,x{iiiv) moneses aut monacses Q mo- 
nes ses tp moneses x[oi\§i) non esses i\f moneses Pph. genetiuum 
tuehalur Obbarius nou. ann. philolog, LVI 117; fruslra: nam Alcaici 
uersus enneasyllabi uel hendecasyllabi quintam syllabam longam sem- 
per uoluil Horatius. Luc. Muellerus de re metr, 164 10 Inauspicatos 
ABhu Non auspicatos cett.g Ac, Prise, contulit Fx uu, 11 — 13 
om, B 11 nostris optimi codd. Prisciani noslris uel nostrorum BentL 

predam k 13 Pene F Poene y sedicionibus I saeditionibus r 
14 dachas F et om. k elhiops BFknu uu, 15—48 om, B 
17 Faecunda ku culpa A secula i^\u 19 ciades] labes Peerlk, 
opp, Pph, 20 Impatrlaui k 22 malura] a matre Peerlk, opp. sch, 
yk(p fingit y frangitur y fungi tur ylMart.] opp. Ac, Acr, sch.ybis 
[Z Bland,] artibus Aiyk\xGx{si)[i Bland.]Ac. Acr. Pph. artubus Fnu 
yuar.A2^ap6^fig6ghpv) [2 Bland. Mart.] sch.ktp et hoc praeferendum 
censet Porphyrion 23 inceslus t 25 queril tw 26 elegit Ainpr, 
X{h) e/igit F eligit ykzuA2'itcorr. Pph. uide gymnas, Auslriac. anncd. 
1862, 328 27 intennissa Ayrxiah) Pph. Porph. interpoL Ac, inper- 
missa k7ttlfuGyuar,^adi^(iggpv)Acr.sch.ybissch,kq> impermissa niPns) 



LIB. III. 6 111 

gaudia luminibus remotis, 
sed iussa coram dod siae conscio 

surgit marito, seu uocat institor 30 

seu nauis Hispanae magister, 
dedecorum pretiosus emptor, 
non his iuuentus orta pareniibus 
infecil aequor sanguine Punico, 

Pyrrhumque et ingentem cecidit 35 

Antiochiim Hannibalemque dirum; 
sed rusticorum mascula militum 
proles, Sabellis docta ligonibus 
uersare glaebas et seuerae 
matris ad arbitrium recisos 40 

portare fustes, Sol ubi montium 
mutaret umbras et iuga demeret 
bobus fatigatis, amicum 
tempus agens abeunte curru. 
damnosa quid non imminuit dies? 45 

aetas parentum, peior auis, tulit 



TESTIMONIA. 

29 sq. Tiberias emitar (coram)] 1. e. marito, ut peccante uxore 
conientoB sit tacere propter aaaritiam. ut Hor. et non sensumm scio 
snrgat maritus (corrigenda ut exhibent Horati codd.)* schol. lauenal. 
TI 140 36 'Hor. (sc. dixit) acrem tibiam Hannibalemque dirum* 

QointUian. inst. VIIl 2, 9 41 — 44 'idem (sc. Hor.) in III carminum: 
Sol — abeunte nocte' Prise. YII 82 45—48 Hildeb. moral, philos. 

p. 982 



VABIA LECTIO. 

improuisa y (Pulmanni cod. A et AchiUis Siatii liber) cf. etiam auctor 
epislulae Didonis ad Aeneam u, 122;^.: Uibine inpermissus hahetur 
lege pudoris amor* 28 gaudia] Oscula u 29 Set y 30 surgat 
maritus «cA./ui/. seu] cum ;^((3(r)[l B^and.] 31 hispauiae ^2Fir 
32 praetiosus Fy preciosus u pciosus r 34 equor nu 35 Pimim 
Fy Phyrum Ai Pl///rhum n et om. Fit cicidil A2 36 Antiiio- 
dium AX Anthioccum u hannabilem Ay annibalem Fn% durum 
Fx{jiiQhvi)y nonAcQuintiLBentl. 37 Set y Z9 glehas AFkmu Ac. 

41 ubt n 43 Bubus AynxuiGAcM Prisciani codd. nonnulli Bobus 
Fl\u2 Priscianus 44 curru] nocte Priscianus 45 Dampnosa kiU2X 

iiuujuuit Fkn Pph. Imminuis y 46 prior n\ 



112 HORATI CARMINVM 

noH nequioros, mox daturos 
progoniein iiitiosiorem. 



vn 

Quid fl(*s, Aslorie, quein tibi randidi 
priino rcstituent iiore Fauoiiii 
Thyna inorcc beaiiun, 
coiistantis iuucnom Odei 
(lyKcii? illc Notis actus ad Oricum 
poHi iuHana Caprae sidera frigidas 
noctes non siue multis 
insoinnis lacrimis agit. 
alqui sollicitac nuntius liospilao, 
Ruspirare Cliloen et miserain iuis 
dicons^ ignibus uri, 
Icmptat mille uafer modis. 
ut Proelum mulier perOda creduluin 
falsis inipuleril criminibus nimis 

TESTIMONIA. 

47 sq. *mox — - aitiosiorem^ Seru. ad ^eorg. I 24 

ni 7. 1 'socunda ode: quid — Candida* Diomed. 525 



VARIA LECTIO. 

47 dalura Seruius opp.Pph. 48 uiciosiorem xu 
III 7. AD ASTERIEN (ASTERIEM t) AByr HAC ODE CONSO- 
LATVR ASTERIA DE ABSENTIA (ABSENCIA k) VlRl SVI SIMVLQ. MONET 
NE ALTERIVS SPECIE DECIPIATVR k^f CONSOLATMl PVELLAM DE 
CONIVGIS SVI DESIDERIO SIMVLQ. MONET NE ALTERIVS SPECIE VEL 
BLANDICIIS CAPUTVR (p [simillimum in modum dnu) 1 asleriae 
Ailf asleriett y Candida Diomedes opp, Acr. et sch,y 2 fauonii I 
3 Thina AFxu 4 ConsUnli o Met n fidci cett, sch.y[Bland.] 
fide y{Lambini libri quattuor) [cod. Mart,] Bentl. fidi y [Dluae] fide y 
(fidr s) 5 Gigen Btctu nolhis Bkxq>uAi7t2 iaclus Ac. non PpK 
sch,y 6 capf B sydera x sollicilc Ak 10 choen B cloen u 

u 

miser/// A, u ab alt. m, 12 mille] ille x 13 prelum xu ptu n 
Ac, praetum F redulum B 14 compulerit r inpulerit y impu- 
leril cett. 



LIB. ni. 6-7 113 

casto Bellerophonti 15 

maturare necem referl. 
narrat paene datum Pelea Tdrtaro, 
Magnessam Hippolyten dum fugit apstinens; 
et peccare docentis 
fallax historias nionet; 20 

fnistra: nam scopulis surdior Icari 
uoces audit adhuc integer, at tibi 
ne uicinus Enipeus 
plus iusto placeat caue; 
quamuis non alius flectere ecum sciens 25 

aeque conspicitur gramine Martio, 
nee quisquaro citus aeque 
Tu&co denatat alueo. 
prima node domum claude neque in uias 
sub cantu querulae despice tibiae 30 

et tc saepe uocanti 
duram difficiiis mane. 



VA&IA LECTIO. 

15 beilerophonle A\ bellerophonte npr,^ sed e in i mutata n bel- 
lero fonte ^i bellerefonle B bello ro phonte I bellaraphonte r belleru 
fonti 9 belloro fonti ifn bellorophonti u bello rophonti y bellerophonti 
'h (Bellerophonte fort, daliuus aniicus est) 17 poene yn\x peleu 

a 

tajTo n\ 18 Magnessem tf; Magnessam y hippoliten AFn hipoliten 
Bu hypoiiten y hypolilem Ix Tuit y apstine B abstinens cett. 
18. 19 dum fugit I Abstinens et pecc: F 19 docentes Fnu 20 pellax 
Benti, opp, sch,y hystorias F mouet Fx{ii(^sv\) BentL non Pph, et 
uid.Peerlk. ad h. l. 21 scopuli B ikari y 22 Vocis Fnx Voces 

sperait 

celt, audit] ludit A, puncta et spernit ab alt. m. spemit x{nscorr. 
PulmanniAB) om. Fn {qui totum uersum pr. om.) {'sed nullis ille mo- 
uetur fletibus aut uoces ullas tractabilis audit' Acr. et sch.y = Vergil. 
Aen. IIll 438 sq.) intiger B 23 Nee Bniux opp. Ac. enipheus 
ABly Inlpeos n eunipeus u 25 aequum Fnx equum cett. 26 
aeque] Keq. A\B E///q. A, E et lineola infra locum rasum ab alt. m. 
Eqae u 27 eque u 28 albcu B 29 in uias om. u 30 Su cantu 
A\ cautii na.ras. quaenile Atp 31 Ip om. y sepe ABytpu 
32 Dura y 

UOKATIVl» II. 8 



112 HORATI CARMmyM 

nos nequiores, mox daturos 
progeniem uitiosiorem. 



vn 

Quid fles, Aslerie, queni tibi candidi 
primo resiituent uere Fauonii 
Thyna merce beatuni, 
constantis iuuenein fidei 
Gygen? ille Notis actus ad Oricum 5 

post insana Caprae sidera frigidas 
noctes non sine multis 
insomnis lacrimis agit. 
atqui sollicitae nuntius bospitae, 

suspirare Chioen et miseram tuis 10 

dicens^ ignibus uri, 
lemptat iniile uafer modis. 
ut Proetum mulier perfida credulum 
falsis inipulerit criminibus niniis 



TESTIMONIA. 

47 sq. *mox — uitiosiorem^ Seru. ad georg. I 24 

ni 7. 1 *secunda ode: quid — Candida* Diomed. 525 



VARIA LECTIO. 

47 datura Seruius opp. Pph, 48 uiciosiorero ru 
III 7. AD ASTERIEN (ASTERIEM t) AByx MAC ODE CONSO- 
LATVR ASTERIA DE ABSENTIA (ABSENCIA A) VIRI SVI SIMVLQ. MONET 
NE ALTERIVS SPECIE DECIPIATVR Aif; CONSOLAT\Tl PVELLAM DE 
CONIVGIS SVI DESIDERIO SIMVLQ. MONET NE ALTERIVS SPECIE VEL 
BLANDICIIS CAPUTVR q> {simiUimum in modum 6nu) 1 asteriae 
A'lj; astericn y Candida Diomedes opp, Acr. et sch.y 2 fauonii I 
3 Tiiina AFzu 4 Constant! at Mei tc fidci ceti, sck.y[Bland.] 
fide y[Lamhini libri qualtuor) [cod, MarU] Bentl. fid! y [Diuae] fide y 
(Gdr s) 5 Gigen BTtiu nolhis BlxtpuAiiti iactus Ac. non Pph. 
sch.y 6 capp B sydera z soliicite AX 10 clioen B cloen u 

mser/// A, u ab alt m, 12 mille] illc t 13 pretum tu plu n 
Ac, praetum F redulum B 14 compulerit t inpulerit y impu- 
leril ceti. 



LIB. III. 6-7 113 

casto Belleropbonti 15 

maturare necem referU 
narrat paene datum Pelea Tdrtaro, 
Magnessam Ilippolyten dum fugit apstineus; 
et peccare docentis 
fallax historias monet; 20 

fruslra: nam scopulis surdior kari 
uoces audit adhuc integer, at tibi 
ne uicinus Enipeus 
plus iusto placeat caue; 
quamuis non alius flectere ecum sciens 25 

aeque conspicitur graraine Martio, 
nee quisquam citus aeque 
Tu^co denatat alueo. 
prima nocte domum claude neque in uias 
sub cantu querulae despice tibiae 30 

et te saepe uocanti 
duram difficilis mane. 



YARIA LECTIO. 

15 bellerophoDte Ai beilerophonte npr,, sed e in i tnutata n bel- 
lero fonte tf;i belierefonte B bello ro phonte I bellaraphontc t bellcru 
fonli (p belloro fonti tfn beiloropbonti u bcllo rophonti y belicrophonli 
Ai (Beilerophonte fort, daliuus anticus est) 17 poene ynvt pcleu 

a 

taiTo n\ 18 Magnessem tf; Magnessam y hippoliten AFn hipoliten 
Bu bypolilen y hypolilem kx fuit y apstine B abstinens ceit. 
18. 19 dum fugit I Abstinens et pecc: F 19 docentcs Fnu 20 pellax 
Bentl. opp. sch.y hyslorias F mouet ^^^(^^i) Bentl non Pph. et 
uid.Peerlk. ad h. I. 21 scopuli B ikari y 22 Vocis Fnx Voces 

spernit 

cett. audit] ludit A, puncta et spernit ab alt. tn. spernit x{nscorr, 
FulmanniAB) om. Fk (qui totum uersum pr, om,) {'sed nuUis ille mo- 
uetur fletibus aul uoces tdlas tractabilis audit* Acr. et sch.y == Vergil. 
Aen. IIU 438 sq.) intiger B 23 Nee Bn\ux opp, Ac. enipbeus 
ABky inipeus 7t eunipeus u 25 aequum Fn\ equum cett. 26 
aeque] Neq. A\B E///q. A, E et lineola infra locum rasum ab alt. m. 
Eqne u 27 eque u 28 albeu B 29 in uias om, u 30 Su cantu 
At canto Tta.ras. quaenile Aq> 31 lo om. y sepe ABytpu 
32 Dura y 

UOKATirS It. 8 



114 HORATI CARjinmc 

Maitiis caelebs quid agam.Kaleiulis. 
quid uelint floret el acerra tuns 
* plena miraris positusque carko in 

caespite uiuo, 
docte sennones utriusque linguae? 5 

uouerain dulcis epnlas et album 
Libero caprum prope fuueratus 

arboris ictu. 
hie dies anno redeunte festus 

corticem adstrictum pire diniouebil 10 

amphorae fumum bibere instituLie 

consule Tullo. 
sume, Maecenas, cyathos aniici 
sospitis centum, et uigiles lucernas 
perfer in lucem; procul omnis esto 15 

clamor et ira. 
mitte ciuilis super urbe curas: 
occidit [>ari Gotisonis agmen. 



TESTIMONIA. 

m 8. 1 Scrti. ad Aen. VIII 638 praem. *tertia ode* Diomed. 525 
5 *haec solcriem at Hor. docte sennones utriusque lingaae* Donat 

ad Terent. eanuch. Ill 2, 25 9 — 11 'Hor. in III carminom: hie — 

amphorae' Prise. XVII 161 



TARIA LECTIO. 

UI 8. AD MECENATEM (MEC: AFykx) ABFykx hoc carmen 
Horatio abhidic, Peerlk. 1 . arliis y celebs AFhtu exp. melr, 
Ac. all. L caeleps y Porph, celeps Ac. aJi. L sch.yhp calendis r 
2 el om. 7t thuris u 3 in om. ABlGx 3 sq, carbo | In cespite 
oiuo Fymu A Cespite aul cespite AFyliu 5 sennones xx(spr,r vpr.) 
Bonaius sermonis V[eodd. Bland.] {sed uid. mus. Rken. 1863, 283) ser- 
monis ceil.G Ac. Acr.U. sch.yi.i.Porph. lingue ^i^^Ai 6 dulces ^tt 
10 Corrice B astrictum u deniouebit Prisciani unus cod. non Ac. 

11 Amphore Ai Anphorae Fn Anforae By institute At 13 
mecenas ^iFVfi ciatos jPu ci///alhos tk 14 Hospitis %(d) opp.^c. 
sch.y uigilas y 15 Profer txi^^) (* Perfer] t. e. ducamus in- 
somnem noctem ' sch.y) 17 ciuiles AFykxxu 18 dacci u coti- 
sonlis y 



LIB. III. 8-9 115 

Medus infestus sibi luctuosi^ 

dissidet armis, * 20 

seruii EGspanae uetus bostis orae 
Cantaber sera domitus cateoa, 
iam Scythae laxo meditantur arcu 

cedere campis. 
neclegens, ne qua popuius laboret, 25 

parce priuatus Dimium cauere et 
dooa praesentis cape laetus horae ac 

linque seuera. 



Vim 

Donee gratus eram tibi, 

nee quisqiiam potior bracchia candidae 
ceroici iuuenis dabat, 

Persanmi uigui rege beatior. 
•'dooec oon alia mag^ 



TESTIXONIA. 

21 sq. ^semit Hi8pan(a)e netns hostis orae Cantaber s. d. c/ sch. 
7 in epist. I 18, 55 

m 9. 1 Yictorinas 2567 praem. 'quarta ode* Diomed. 525 



YARIA LECTIO. 

19 infesUs zy Pph. Bentl, inreslus celt. Ac, sch,y luctuosus y 
BentL 21 hispaniae A\ Porph. hor^ n^ 22 cathena t^f catina 
ypr. 23 scylhe I scilhae BF scyl^ y scitf u wu. 25 — 28 del. Lin- 
kertis 25 Negligens BXuncorr. Neglegens celt. 26 et om, xip)y^ 
27 presentis q> rape Fux{^(ihs) spe npr. cape celt, ncorr, Q V 
[omn. Bland.] letus Axyu loetus fp\ Ac A (cape 1: horae | Ac 
linque s: ^ ac y(rape laetus horae ac PulmanniA)a) et ^(o;) BentL otn. 
BFyXnruGi; 

III 9. AD LYDUM (LID: Bkx) MERETRICEM (MERITR: B) ABlx 
AD LIDYAM MERETRICEM ANTAPODiCE y ANTAPODOTICE (ANTA- 
POPOT: qi) F ANTOPODOTICE AD LYDIA ET LYDIAE AD SE « 
1 . onec y 2 Ne Ai bracchia u brachia celt. candide Avyl 5 
aliam ux[^Q\gpvi) sch.Xtpbis [accusatiuum test.) Benti. non GF [omn. 
BUmd.] Pph, {nihil de hoc uoce Acr. et sch.y) [^omma acripta no$tra 
hitbent alia, praeter Maldeg. quae kabent alia, cum uulgatig^ Cr.] 

8* 



116 HOKATI CARMINYM 

arsisti, neque erat Lydia post Chloen, 
multi Lydia nominis 

Romana uigui clarior Ilia/ 
me nunc Thraessa Cliloe regit 

duicis docta modos et eitbarae scions, 10 

pro qua non metuam mori, 

si parcent animae fata superstili. 
'me torret face mutua 

Thurini Calais Alius Ornyti, 
pro quo bis patiar mori, 15 

si parcent puero fata superstiti.' 
quid si prisca redit Venus 

diductosque iugo cogit aeneo, 
si flaua excutitur Chloe 

reiectaeque patet ianua Lydia e? 20 

'quamquam sidere pulchrior 

iile est, tu leuior cortice et improbo 
iracundior Hadria: 

tecum uiuere amem, tecum obeam libens.* 



TESTIHONIA. 

9 sq. *Hor. in III carminum: me — sciens' Prise. XVIIl 194 



YARIA LECTIO. 



6 nec yxu lidia AFu cloeii Fnu Ac. 7 lidia AFynu 
8 Romany %\. Ilia] ulla F ilia %, uar, ilia 9 thraessa B thressa AyX 
xqnettlnG Acr. Priscianus Ihessa m llircsa t/;i Irhessa u, cf, Flcckeiseni 
lihelluSy quern inscripsil 50 Artikel etc, p. 30 chressa qn%{a) cressa y 
doe Fu rigel Fhtux ""^get x[^) regit iesL8ch.y 10 Dulces u Prise. 
cilhare^^i cylharae ynx chytliarae q> 11 Prog'ua n 14 Thurini yn 
xu^Ac.pr, sck,y Porph. Turini F Thyrini BX Thirini Ayuar. chalais 
ABynx oruiti AiFkmu 17 Quodsi AiyAc. nonPph. 18 Deductos 
Bkitlfi Ppk, {nisi quod dcductus Pph.) opp, sck.y inierpr, * diuisos ' 
19 cloe Fnu 20 Reiecle Aiy reiecto Peerlk, lidiae AFylnu 
21 (i}idim}x\s FnuXuar,x[iiLq(5ghs) (* Quamquam] quamuis^ sch.y sydcrc 
xtfn pulcrior Fu clarior Pph, [natum ex III 1, 42 sidere clarior ei 
III 9, 8 et propter hoc damnandum; probabal Paulyus) 23 adria Fit 



LIB. III. 9-10 1 17 

X 

Extremum Tanain si biberes, Lyce, 
saeuo nupta uii*o, me tamen asj)eras 
porrectum ante fores obicere incolLs 
plorares Aquilonibus. 
audis quo strepitu iauua, quo nemus ."> 

inter pulchra satum tecta reiuugiat 
uentis, et positas ut glaciet nines 
puro numine luppiter? 
ingratam Veneri pone superbiam, 

ne currente retro funis eat rota. 10 

non te Penelopen difQcileni procis 
Tyrrhenus genuit parens, 
o quamuis neque te munera nee preces 
nee tinctus uiola pallor amantium 

nee uir Pieria paelice saucius 15 



TB8TIMONIA. 



m 10. *Ad Lycen loquitur, de cuiua. superbia in tertio questus 
est in ilia ode cuius initium est: extremum — biberis Lyce* Porph. ad 
c. Iin 13 In. *ei autem (sc. meretrici) insultat, de cuius superbia 
fnerat questus in ilia ode: extremum Tanaym si biberes Lice* schol. y 
ad c. lUI 13 in. 1 *quinta ode: extremum — Lyce* Diomed. 526 

14 Seru. ad eel. 2, 47 



VARIA liECTIO. 



Ill 10. AD LYCEN (LICEN t) ABx AD LICE (LINCE y) SV- 
PERBAM IN AMANTES FyX hoc carmen Horatio abtudicabat Schwen- 
ckius mus, Rhen. XV 245 1 biberis AxB Pph, opp. exp, metr. Ac. 

lice AFlnxu exp. tnetr. 2 Seuo Ahtxu asperas om. t 
3 proiectum BentL obiicere r 4 Ploralis B 6 pulcra Bu plura y 

satum Ai{ut uid.) Bykrci'ixGxAcr. sch.ybis silum Fun'ix{ct\^corr, 
Si9fi^corr,sw)y Pph. sch.kg) sacrum A2{itx erasum) 6 sq, remu- 
giat? sentis et positas ut glaciet niues BentL, sed similUmum zeugma 
inuenitur c. 11 1, 21 sqq, remugiat, uentis et pos: ut gl: n: Peerlk, 
7 glatiet u glacie re 8 puro numine] duro n : BentL puro luroinc 
Scaliger puro et iumine Peerlk, opp.sch,Xq> 10 Nee BAc. rota 
fauis eat retro y BentL funis A funus g>a,r, 11 Non in te B 
penelopem Xi penelopin n difCcile tf/i 12 Thirrenus A Tyrhenus 
B Tyrrenns F Tirrenus u 14 nee] et Serutus Ban, 15 paelyce y 
pelice AFtcxu sautius Au 



118 HORATI CAKMINVM 

curuat, supplicibus tuis 
parcas, nee rigida mollior aesculo 
uec Mauris animum mitior anguibus. 
noQ hoc semper erit liminis aut aquae 

caelestis patiens latus. 20 



XI 
Mercuri (nam te docilis magistro 
mouit Ampbion lapides canendo) 
tuque testudo resonare septem 

callida neruis, 
nee loquax olim neque grata, nunc et 5 

diuitum mensis et arnica templis, 
die modos, Lyde quibus obstinatas 

appiicet auris, 
quae uelut iatis equa trima campis 

ludit exultim metuitque tangi» 10 

nuptiarum expers et adbuc proleruo 

cruda marito. 
tu potes tigris comitesque siluas 



TESTIHONIA. 

Ill 11. 1 *sexta ode: Mercuri — magistro * Diomed. 525. 



VARIA LECTIO. 

16 Curuet ui suplicib : n 17 esculo u 18 Marsis Hein- 
sius animum ABFniGxi'iQns, non a ui referunt) Porph. animo yXxu 
it2x 19 Nee T luminis ya,r, 20 Celcstis Xu pacieiis r 

III 11. AD MERCVRIVM ABr PROSPHONETICE MERCVRIO 
LYRAEQ. (LIRAEQ. y) Fyk Horatio abiudic. Schwenckius 1 Mer- 
curii ki 2 anphion nu uu. 3 — 6 del. Peerlk, quod commentator 
eo8 non legisse uideretur opp. Jcr. et sch.y Porph, sch.k<p 3 Teque 
Pph, 7 lide jtt^ lide u 8 Adplicet yn Ac. Acr, cf. Seruius ad 
Vergil Aen, I 616: *adplicat secundum praesentem usum per d prima 
syllaba: secundum antiquam autem orthographiam . . . per p ' aures 

Fku 9 aequa fcip 10 me///tuitque tangi <p me/Z/tiilque taiigi/// if; 
13 tygris g> tig res Bu comitis ^pr. 



LIB. III. 10-11 119 

ducere et riuos celeres morari; 

cessit immanis tibi blandienti 15 

ianitor aulae 
Cerberus, quamuis furiale centum 
muniant angues caput eius atque 
spiritus taeter saniesque manet 

ore trilingui. 20 

quin et Ixion Tityosque uoltu 
risit inuito, stetit urna paulum 
sicca, dum grato Danai puellas 

carmine mulces. 
audiat Lyde scelus atque notas 25 

ulrginum poenas et inane lymphae 
dolium fundo pereuntis imo 

seraque fata, 
quae manent culpas etiam sub Oreo. 

impiae: nam quid potuere maius? 30 

impiae sponsos potuere duro 

perdere ferro. 
una de muitis face nuptiali 
digna periurum fuit in parentem 
splendide mendax et in omne uirgo 35 



YABIA LBCTIO. 

14 celebres I 15 inmanis AFnu Porph. imanis B b!andienti« 
I uu. 17 — 20 del. Buttmannus Naekius Peerlk, Eichstadius G. Her- 
mannus Meinekius Haupiius Luebkerus Linkerus alii 17 quauis r 
eius atque] exeatque Bentl, aestus atque Doeringius llli et usque Froeh- 
Ikhius (eius Ac.) 19 fet B leter AFlnxu 21 yxion F exlon y 

liSosq. u ticiosq. r tityos*^ A, punctum et y et q ab alt. m. uuitu 

AByUu ['Tityoaqac uoltn' Bland.] 22 inuita B inylto y inui- 

lo///ta\it n 23 daoii y 24 mulcet y 25 lide t(;iM lyde n Lyde 
sc:] scelus lide u 26 penas u penas A om. x limphae Atifu 
Ti per euntes F 28 f»eta k 29 culpis n uu. 30. 31 inuerso 
ordine in B test.Rittero 30 Impie A\f^\ 31 Impie A\^\ ['nam qnid 
potuere mains irapiK? me haheni eodicei Bland, ut interrogationit noia tub- 
ttquatur vo impiae '] putuere B 31. 32 potuere ferro | Perdere duro 
u 34 periuram At periurium B test.Rittero per iunum if; per uiru q) 



120 HORATI CARMINYM 

nobilis aeuom, 
'surge' quae dixit iuueni niarito, 
'sur^e, ue longus tibi somuus, uuile 
non times, detur; soceruni et sceiestas 

falle sorores, 40 

quae, uelut nanctae uitulos leaenae, 
singiilos eheu lacerant: ego iilis 
mollior nee te feriam neque intra 

claustra tenebo. 
me pater saeuis oneret catenis, 45 

quod uiro clemens misero peperci; 
me uel extremos Numidarum in agros 

classe releget. 
i pedes quo te rapiunt et aurae, 

dum fauet nox et Venus, i secundo 50 

omine et nostri memorem sepulchro 

scaipe querellam/ 



TESTIMONIA. 



37 — 39 cf. Alison, ephemer. 17 sqq. 'surge nugator lacerande iiir- 
gis; surge, ne longus tibi somnus, unde non times, detur: rape membra 
molli, Parmeno, Iccto!' 47 sq. Seru. ad Aen. I 39. VI 1 61 sq. 
Micet haec antiquitas per dnonon^v i. e. ablata I littcru euuntiaucrit, 
ut ipse de se Hor. . . . uatis Horati memorem sepulchro sealpe querellam * 
incerti grammatici fragm. de nomine et pronomine (ed. Eichenfeld.) § 2 



VARIA LECTIO. 

36 aeuo Bx{q2 euo fi2) euum u aeuum relL 37 quae om. B 

mar to g> marto "^ 38 sonnus u 41 Quo F uanclac ni Porph, 

nac te y nactae cett. leenae ABv laeenae y 42 elm X 43 le 

om. u nee yzx uu. 45 — 52 deL Linkerus 45 seuis Anuxcorr, 

e 

onerat B cathcnis tf; 46 dcmens y 48 reljg& n uu, 
49 — 52 del, Peerlk. imitatus est Ausonius profess, VU 17 sq, 40 ra- 
pient y aure A 50 i om, Ttpr.ux 51 sepulcro BFu 52 
Sculpe umxicc^ii^sncorr,) Scaipe celt.GV [codd. Bland,] grammaiicus 
anonymus ^ (' Scaipe] caela sculpe ^ sch.y) ceterum cf, Fea ad h. I, 
(luerellam m grammaiicus anonymus xiP) quaerelam X querelam cett. 



LIB. lU. 11— U 121 



xn 

Hiserarum est neque amori 

dare ludum neque duici 
mala uino laiiere aul exaniinari 
metuentis patruae uerbera linguae. . 

lib! qualum Cythereae 

puer ales» tibi telas 

operosaeque Hineruae sliidium aufert, 



TESTDfONIA. 



in 12. 1—4 Fortunatianns 2704 Terentian. 2429 Victorin. 25C7 
praem. *libro tertio ... in daodecima ode innciiimnB^ Victorin. de metr. 
Hor. 2618 Hi omnes in discriptione canninis consentiunt cum Acr. 
etsch.yB 1 sq. Victorin. 2496. 2537 sq. Fortunat. 2695 Diomed. 510 
praem. *8eptima ode' Diomed. 525 'miserarum — ludum' Plot. 

9, 13 2 sq. 'nequp duIci — lauere' Seru. ad Aen. X 727 4 Kufinufl 
de metr. p. 2726. 2727 bis schol. Pers. 1, 11 Censorini fr. de metr. 2, 7 
Acron nolgatns ad serm. II 3, 88 non sch. y cf. Priscian. peri eg. 
1034: 'psittacns . . . hnmanae simnlat qni nerbera linguae' 



YARIA LECTIO. 

m 12. SVAVEM VITAM NON ESSE SINE IVCVNDITATE (IOC: 
t] ET AMORE JBt PARANETICE ad NEOBVLEN (NEVLEN q> NEV- 
BMEX t^; SVAVEM VITAM NON ESSE SINE IVCVNDITATE ET AMOIIE 
Fl PARANETICE AD NEOBVLEH y 'Hoc metrum constat lonico 
[ex lonico B) tninore et est duobus primis uersibus trimetrum: 3liseia- 
nim est. neque ainuri. dare ludum . . Neque dulci. mala uino. laucrc jiut 
CI. tertius uero tetrameter scanditur ita: Animari. metuentis. patru(a)c 
uer. bera liuguae* Acr, et sch.yB In libris tales discriptiones inueniun- 
tur: Miserarum — Neque — animari — Tibi — Tibi — Sludium — 
Slmul— uit — leroph: — Catus —Agitato — Celer — AiBlitem^F']; 
shniilimum in modum, sed Lauil et Belleroph: FyxAi Miserarum — 
Xeque — Exanimari — Verbera — Tibi — Tibi — Studium — Nitor — 
Simul — Lauit — Belleroph: — Segni — Catus — Agitato — Celer — 
Cxcipere — In, item nisi quod Pede , non Segni u Nos secuti sumus 
Rossbachium Westphatumque de re metr. Graecorum III 308 1 Mi- 
serorum I nee amori yxi^^^p) sch.yalt.L opp.sch.y alt. I etAcr. 
i dari n\ . 3 sq. animari — linguae om. B in contextu , sed adsunt 
in exposiiione metrica codicis B 4 metuentis Bnz% Rufinus sch. 

Pers, Acr. metuentis A metuentes cetL Ac, patne Ait patriae 9 
5 cythareae At citbereae u telas F 



122 HORATI GAKBUNVM 

Neobule, Liparaei iiitor Hebri, 
simul uiictos Tiberinis 
umeros lauit in undis, 10 

eques ipso melior Bellerophonle, 

neque pugno neque segni pede uictus; 
catus idem per apertum 
fugientis agitato 

grege ceruos iaculari et celer alto 15 

iatitantem fruticeto excipere aprum. 



XIII 
foDS Bandusiae splendidior uilro, 
dulci digne mero non sine floribus, 
eras donaberis haedo, 
cui frons turgida cornibus 
primis et uenereni et proelia destinat; 
frustra: nam gelidos inficict tibi 



TESTIMONIA. 

in 13. 1 praem. 'octaua ode' Dioined. 525 3 Victorin. 175 G. 



VARIA LECTIO. 

8 neobule F% neobule y neobole X neobolae Ax neobole u 
Liparaei oilor] lector (e in i tnuiaia est) B liparei AFykmu 10 
uiictus Pph. humeros Apr.{corr, ead. m.)F}i7CTu 11 !• | /aVil A 
eques n aequus X equis By Bellerophonte Ay Bellerofonte Blfp 
Bellorofonte t^ Bellaraphonle r Bellorophonle n Ac. 12 signi y 
pedis ictu Seyfferitis 14 fugientcs w 15 et om. ABkix(Q)y alto 
AByxGl2^sch.yiA. comment, arte Flm*V'x{ik^as) sch.k<p arcto ux{av) 
cf. Bom, IL yf 415 ^a^slrfg ix ^vloxoio 

III 13. AD FONTEM BANDVSIAE ABx PROSEVTICE IN FON- 
TEM BANDVSINV (PANDVSINV y) QVI EST (ES yi) IN SABINIS Fyk 
1 bandusiae ABFk7cruV[omn. codd, Cr,]^Ac. Acr. et sch.y Pph. Porph. 
sch.kg> bantdusie expos, metr. blandusiae yx{?)y^ Biomedes. Fea con- 
iulit priuilegium Paschalis II anno 1103 scriptum, ubi legimus 'de 
casteUo BandusW et 'm Bandusino fonte apud Venusiam' splen- 
dior Ai 3 aedo Bx ^do A hedo tcxu 4 fons B 5 et pita et 
ucnereiu B plia ABnu prclia k 6 Fronstra Apr.^ corr, ead. m. 
inlicet B 



LIB. III. 12—14 133 

rubro sanguine riuos 
lasciui suboles gregis. 
te (lagrantis atrox bora Caniculae 

nescit tangere, tu frigus amabile 10 

fessis uomere tauris 
praebes et pecori uago. 
fies nobilium tu quoque fontium, 
me dicente cauis imposilam ilicem 

saxis, unde loquaces 15 

lymphae desiliunt tuae. 



XIIll 

Herculis ritu inodd dictus, o plebs, 
morte uenalem petiisse laurum, 
Caesar Hispana repetit penatis 

uictor ab ora. 
unico gaudens mulier marito 
prodeat iustis operata diuis 
et soror clari duels et decorae 



TESTIMOKIA. 

ni 14. 1 praem. *nona ode' Diomed. 625 



▼ARIA LBOnO. 

8 soboles tu 11 uomere] subuomere Fn 12 Prebes tm 
IS foDcium I 14 inpositam Au ipositam B 16 Limphae yu Nim- 
phac Ftcx (nymphas Porph. L f.) rede sch.Xtp dissiliuiit y 

m 14. AD POPVLVM ROMANVM ABx PARANETICE CIVIBVS 
CS AVGVSTV5I [ceil, om, y) VICTOREM EX fflSPANIA REDEVNTEM 
FyX Peerlk, totum carmen interpolatum esse duxil, Duhamelius uu. 
21—28 Horatio ainudicabai 3 Cesar u hispania r penates BF 
ptxu 4 bora u 6 diuis Fyxuluar.ituar.^Ac.Acr, etsch.y [^ opera- 
tiones ueteres sacrificia dixeruni, iusios uero diuos, quamuis genera- 
liter did possini, nunc tamen fpecialiter [spet: Acr,'] potuit . . .' Acr. 
etsch.y) Pph. Porph. sacris ABlnG<puar.x{P^p) [2 Bland.] sch,Xq> 
caslis operata sacris Bentl coni. 7 cari Fnx{d(iQ6) Pph. clari cett, 
Ttuar.fpuar. sch.yi.t, decore Fn 



124 HORATI CARMINYM 

supplice uitta 
uirginum inatres iuuenumque nuper 

sospitum. uos, o pueri et puellae 10 

iam uirum expertae, maleoiniiiatis 

parcite uerbis. 
hie dies uere jnihi festus atras 
eximet curas: ego nee tiimulUini, 
nee mori per uim metuam tenente 15 

Caesare terras, 
i pete unguentum, puer, et eoronas 
et cadum Marsi memorem duelli, 
Spartacum si qua potuit uaganlem 

fallere testa. 20 

die et argutae properet Neaerae 
murreuni nodo cohihere criuem; 



TESTIMONIA. 

13 sq. 'Hor. in mi carminam: hie— -curas* Priac. XVII 162 
19 sq. Gharis. p. 66 



VARIA LECTIO. 

8 Simplice uita y uita Xnuar^xlspr.) tuta Fn% sch.lip{inicrpr. 
^secura') {'uitta] a! luta, ut sit ordo: et soror clari ducts (ula suplice 
' decor e' [!] sch.y rede Acr. et sch.y alt, L) 11 lam SI For ph. Ac. 
Acr,et$ch,y{interpr/nuptae') non Bentl, cxpte -*^ ex^eries edilores 
aliquot male ominatis yG*V'x(§\hpvs2)Porph. Acr. et sch.y? (*Ma)e 
nominatis parcite uerbis] siue quia pro festiuilate dierum feriae [fieri 
sch.y'l indicehantur et abstinebatur a litibus iurgiisque siue quia in 
sacrificiis praecepto silentio bona omina habere iubebantur [uedeban- 
tur sch.y^ ne [nee sch.y^ incaute \in ciuitate Acr.sch.y'] loquentes uer- 
bis omina facerent. ideo nunc parcite malis uerbis i. e. malis ominibus 
[hom: Acr,pr. sch-y"]* Acr. sch.y — *male ominatis] i. e. maledictis, 
ai nominatis' sch.y) male///ominatis At male nominatis BFlnuyuar. 
^ Ac. Pph. CD maied ominatis Muretus male inomiuatis Bentl. 14 
Exigct B Exigil n Priscianus cons.sch.litq>{interpr. 'expellit') Eximet 
cett. nuar. Ac. 16 Gesare Au 18 cads n marst n mersi B 

V 

19 Spartachum 4;i Spartag//m n, g in ras. uagacem Charisius opp. 
Ac. Pph. 21 argule ytp arguteffi ^ ne ere A ne eere y neare B 
neree u 22 Mirreum u (murreus sch.k<p i.t. sed sch.y: ^mirraper- 
fusum') [omn. Bland. 'Mureum' («ic Cr.)] cohibente Muretus BentL 
Meinekius crimen y 



LIB. III. 14-15 125 



si per inuisum mora ianitorem 

fiet, abito. 
lenit albescens aniinos capillus 
litiuin et rixae cupidos proteruae; 
noil ego hoc ferrem ralidus iuuenta 

consule Planco. 



XV 

Vxor pauperis Ibyci, 

' tandem nequitiae fige modum tuae 
famosisque laboribus; 

roaturo propior desine funeri 
inter ludere uirgines 5 

et stellis nebulam spargere candidis. 
non, si quid Pholoen satis 

et te, Chlori, decet: filia rectius 
expiignat iuuenum domos, 

pulso Tbyias uti concita tympano. 10 

iilam cogit amor Nothi 

lasciuae simiiem ludere capreae: 
te lanae prope nobilem 

tonsae Luceriam, non citharae decent 



TBSTHfONIA. 

27 uq. Scru. ad Aen. V 172. VII 435 28 cf. *0ratiu8. defusam 
csnle planco amforam* schol. Liican. 1111379 [cod. Paris. 7900*J (con- 
fadit hunc locam cum c. IIII 5, 33 sq.: prosequitur mero defuso pateris) 

III 15. 1 Yictoriniis 175 G. praem. ^decima ode* Diomed. 525 



VARIA LECTIO. 

25 capillos T 27 callidus u a.ras. 

UI 15. AD ClILORIDEM (CllLORIDEN t) ABx MENTICE AD 
CIILORIDEM (CHLORIDE y) FyX 1 . xor y ybici k ibici Ttu 2 
Tamdem n pone y'^x{oPnp)y fige cell. [omn. Bland.] Ac. Pph, 

H chlore ABt cblore y clori Jtu clie-lori i^ dcce n 9 domus Pph, 
demos SI sch.y lb tliyias A tbiyas B tbyns Fy tliias Inxu tim- 
pano u tiniphano Fn 11 nolby y 13 hino y 14 lucernam y\{ut 
uid.) cilhare B cylharae Fnx cytbare y 



126 HORATI CABBONVM 

nec (los piirpureus rosae 15 

nee poU uetulam faece tenus cadi. 



XVI 
Inclusam Danaen turris aenea 
robustaeque fores et uigilum caiium 
tristes excubiae munierant satis 
nocturnis ab adulteris, 
si Don AcrisiuDi uirginis abditae 5 

custodein pauidum luppiter et Venus 
risissent: fore enim tutum iter et patens 
conuerso in pretium deo. 
aurum per medios ire satellites 

et perrumpere amat saxa potentius 10 

ictu fulmineo: concidit auguris 
Argiui domus ob lucrum 
demersa exitio; diffidit urbium 



TESTIMONIA. 



Ill 16. 1 Seru. ad georg. Ill 173 praem. 'imdecima ode' Diomed. 
525 cf. Hieronym. epist. ad Gaudentium : 'quod didicerunt secreto, do- 
cent inclusamqae Danaen uulgi sermonibus uiolant* 8 *unde elegan- 
ter Hor. : uerso in pretium deo* mythogr. Ill tract. 3, 5 ap. Mai auct. 
class. Ill 173 9 — 11 * aurum — fulmineo* Hildebert. moral, philos. 

p. 978 13 sq. *Hor. in III carm.: demersa — aemulos* Prise X 25 



VARIA LECTIO. 

uu. 15. 16 inuerso ordine in Bk 15 Ne r 16 po///li y uelu- 
1am uxiptsv PulmanniA) comm. Cr, cons. Porph. in priore adnotaiionis 
parte uetula ABFylnxG^[l Bland.] Acr. et sch.y Pph» et Porph. in altera 
scholii parte sch.Xg> fece ittw^ 

III 16. AD C. MECENATEM Az AD MAECENATEM B YPO- 
TETICE MECENATl Fl AD MECENATEM HYPOTHETICE y 1 da- 
nain r ahenea Diomed. enea A aenea Pph, Ac, Seruius 2 uigilium 

Tca.ras.rcorr. 3 Tristis kn Trist//s rp exuuiae B 4 ab ad :] 
adulteriis F ab ac/ulteris n 6 Gustodem^tie ^ pauidum n rabi- 
dum Pph. iupiter By^tl) uu. 7 — 27 om. B 7 Risisenl t/;i ri- 
sisset Benil. fori n 8 prae//ium A praetium AF 10 (potenlis 
Hildebert.) 11 concidit — 15 muneribus subditicia iudicat Peerlk. 

12 oblocrum i/;. sab alt. m. 13 Dimcrsa A7ttux{dgnsv) Demersa sch.y{l. 



LIB. in. 15-16 



127 



portas uir Macedo et subruit. aemulos 

reges muneribus; munera nauium 15 

saeuos inlaqueaot duces, 
crescentem sequitur cura pecuniam 
maiorumque fames, iure perkorrui 
late conspicuum tollere uerticeni, 
Maecenas, equitum decus. 20 

quanto quisque sibi plura negauerit, 
ab dis plura feret: nil cupieutium 

nudus castra peto et transfuga diuitum 
partes linquere gestio, 
contemptae dominus splendidior rei, 25 

quam si quicquid arat impiger Apulus 
occultare meis dicerer horreis, 
magnas inter opes iiiops. 
purae riuos aquae siluaque iugerum 
paucorum et segetis certa fides meae 30 

TESTIMONIA. 

*Hor. in III carm.: diffidit — aemulos' Prise. VI 29 *diffidit — 

aemulos^ Abbo Floriacensis quaest. gramm. c. 7 (Mai V 336) 

16 sq. * munera saeuos — duces* HiWebert, 1. c. 17 sq. * crescen- 
tem — maiorque fames* Hildebert. moral, philos. p. 990 sq, 17 Vin- 
centius Bellou. VII 70 floril. Paris. 8818* 21 sq. * quantum quisque 
sibi plura negauerit, tanto a diis plura refert* Hildebertus moral, phil. 
p. 991 28 Porph. ad serm. II 3, 142 



VARIA LECTIO. 

interpr, 'deiecta hiatu ieliuris') Priscianus exicio Apr. excldio 

nuXcorr,x{&hsv) sch.ltp exilio cetU Priscianus (. . . ^ad bellum quod ex- 
itiede {exic : sch,y exitial?, Acr,) uetut uates* prescius (perscius scKy) 
declinabaV Acr.etsch.y) 14 (subripuil Abho Floriacensis) emulos 
Anu ^mulus ypr, 16 Seuos tu illaqueant xu 18 iure — 22 feret 
dd. Peerlk. 18 peromii i/;i perhorui y 19 La//lc a/; 20 Mecenas 
Atu 22 X yxx(^p)Pph. CD Ah celt, dis npr.Pph. dus Tccorr, cell, 
uihil Am nichil A 24 liquere t{;i 25 Goulempte Ayl Gontemptem 

c 1 

^1 Contenpte u Gontentae y{Pulmanni A) 26 si quidq^d A, puncluniy 

c^iunclura, iertia i a correclore add. sunt si<^**quid, corr.altatram.'^ 
iDpiger FyuAc. non ^xger yo>[\m^\geTomn,Bland,]cf,Symmach,episU 
V 67 ^sic olim Marsus impiger et fortis Sabellus robur habuerunt' 
27 Ocullare y orreis F m. 28 extat in B post u, 6 uu. 29—44 
om. B 29 Pure y riuus SI que om. x 



128 HORATI CARMINVM 

fulgentem imperio fertUis Afrioae 
fallit sorte beatior. 
quamquam nee Calabrae mella feriint apes, 
nee Laestrygonia Bacehus in amphora 

languescit mihi, nee piuguia Galliris 35 

crescunt uellera pascuis; 
iniportuna tamen pauperies abest, 
nee, si plura uelim, lu dare deneges. 
contraeto melius parua cupidine 
iiectigalia porrigam, 40 

quam si Mygdoiiiis regnum Alyatlei 
campis continuem. muita petenlibus 

desunt multa: bene est, ciii deiis optulit 
parca quod satis est manu. 



xvn 

Aeli uetusto nobilis ab Lamo, 



TESTIMONIA. 

34 Porph. ad c. in 21, 8 . 42 — 44 * multa — manu' Hildebert. 
1. c. 43 sq. *bene est — manu^ schol. y epist. 1 2, 46 

III 17. 1 praem. *duodecima ode' Diomed. 525 *hic Lamia, 



VARIA LECTIO. 

31 Fulgent jri fulgente Bend, opp. sch,y {'sc. homine^ sch.qij 
africe Aiy affrice u 32 fallit. Sorte hcatior, Wakefieldus 33 Quaii- 
quam F calabrc y ferant r 34 lestrygonia At Icstrigonia AFnu 
baclius Fx bac///clius ^ amfora Porph. ad HI 21, 8 35 inichi q> 
37 Inporluna Fynu Acr. 38 Ne r tu — 42 continuem del. 
Peerlk, , idem pro si ponehat mi , qua forma in carminibus numqitam 
usus est Hor, 39 Contracta ux{^gs) Porphyrionis Guelferbyt, et edit, 
uetust. non Pph. Monac. Ac. 41 mydoniis A migdoniis Ai\)uycorr. 

y 
migdoneis ypr. balyatti Porph, alialti Acr. halyatliii X alia///lhii n 

halialyti A\ ut uid, aliathi u aliatbii x{s\v) aliat thii F haliattici rx{p) 
aliattici y Alyaltci BentU 43 est om. u\ obtulit yTturjn Porph. non 
ij;i Ac. sch.y 

III 17. AD AELIVM LAMIAM (LAMIVM B) ABx PARANETICE 
AELIO LAMIAE (LAMIO Fk) FyX totum carmen del Peerlk. 1 a 
lamo y, non expos, melr. Ac. Pph. [qttamquam in interpr. Acr, et sch.y 



LIB. III. 16-17 129 

quando et priores hinc Lamias ferunt 
deDominatos et nepotum 
per memores genus omne fastos 
auctore ab illo * ducit originem, 5 

qui Formiaruin moenia dicitur 
princeps et innantem Maricae 
litoribus tenuisse Lirim 
late tyrannus: eras foliis nemus 

multis et alga litus inutiii 10 

demissa tempestas ab Euro 
sternet, aquae nisi fallit augur 
annosa cornix. dum poles, aridum 
compone lignum: eras Genium mero 

curabis et porco bimenstri 15 

cum famulis operum solutis. 



TESTIMONIA. 



qnem in carminibas alloquittur: 'A(e)li uetusto — Lamo* schol. y epist. 
I 14, 16 3 sq. ^et nepotum — fastos* Seru. ad Aen. XII 530 

4 ^apnd Hor. dnplicem inuenio scriptaram et fastos et fa- 
stns in HI carminum: per memores genus omne fastos, et fastus in 
aUis codi cibus* Prise. VI 72 7 sq. *et innantem — Lirim* Seru. ad 
Aen. yn 47 12 sq. *Hor. in III camu: nisi —• comix' Prise. VII 34 



TABIA LECTIO. 

Porpk,$ch,Xfp: a Lamo) uu. 2 — 5 del, Buitmannus (myiholog. II 366) 
oHique permulti uiri docdssimi 2 feruunt y 4 fastus FTcpr.x(difia) 
Pph. fastos ABylxugjtcorr. Ac. Acr. et sch,y {^per fastos autem con- 
sides uult accipi* Acr,sch.y) Seruius 5 Auctore// u duels SI sch.y 
ducit D. ffeinsius Bentl, Hauptius alii 6 /brmiarum A mania Au 
dudlur y 7 inantem / 8 Littoribus AXu lyrim FxG 9 tiran- 

Bus A 12 fallat ^, corr. alt, m. 13 poles Si^ Ac. Acr. et sch.y 
[interpr. *permitteris') Pph. polls 7C2ipuar.'tlniimar.y{Leidensis Grae- 
tnanus Reginensis a prima manu\X\ ) Bentl. potest jlhp) ttarldum A 

14 Conpone yu ligno g> lignum u 15 porca y Pph. cf. Seruius 
ad Vergil. Aen. VIII 641 : in omnibus sacris feminei generis plus ualent 
uiciimae blroestri npr. Pph. 16 salulis B 

BOBATIVB II. 9 



130 HORATl CARMniVM 

xvin 

Faiue» Nympbarum fugientum amator, 
per meos finis et aprica rura 
lenis incedas abeasque paruis 

aequos alumnis, 
si tener pleno cadit baedus anno, 5 

larga nee desunt Veneris sodali 
uina craterae, uetus ara multo 

fumat odore. 
ludit berboso pecus omne campo, 

cum tibi Nonae redeunt Decerobres; 10 

festus in pratis uacat otioso 

cum boue pagus; 
inter audaces lupus errat agnos; 
spargit agrestis tibi siiua frondes; 
gaudet inuisam pepulisse fossor 15 

ter pede terram. 



TESTIMONIA. 



Ill 18. 1—3 'Faune — incedas* Isidorus orig. VIII 8, 104 
1 praem. * tertia decima ode * Diomed. 525 8 sq^ 8era. ad Aen. Vll 91 



VARIA LECTIO. 

Ill 18. AD FAVNVM DEVM ABt PROSEVTICE IN FAVNVM 
DEVM AGRESTEM Fyk 1 nimpharum Anu fugientum Aylx expos. 

meir, Diomed. Isidori m fugientium Bn<pu Isidorus ed. Lindem, fugen- 
Uum 1/; 2 fines nxuh 3 Laetus y [test. Peerlk.) incedis y 

k Icedati V 

iceodas B adeasquc B 4 Eqis B Aequus celL alumnus ^a,rat. 
alunnis u 5 cadet x[^) opp, Ac. Acr. etsch.y hedus nxu 6 ue- 
neri A\B 7 creterrae Fn Porph. sch.Xfp cratere Ayr Ac. craterae 
BuG cons. Acr. craeterre I Jiara A 8 Famat Fi Fumat n 
liodore nu 10 Dum % decembris uA2x sch.yi.U Ac. opp. Acr. de- 
cenbris X 11 ocioso y 12 pardus FnuAuar.^ opp. Ac. Acr.sch.yhis 
uu. 13 — 16 del. Peerlk. 13 eral i/;i 14 agrestes AyTttu acre- 
stis ^ 15 repulisse y 



LIB. in. lg-19 13J 



xvim 

Quantum distal ab Inacho 

Codrus, pro patria non timidus mori, 
narras, et genus Aeaci, 

ct pugnaU sacro bella sub ffio: 
quo Chium pretio cadum 

mercemur, quis aquam temperet ignibus, 
quo praebente domum et quota 

Paelignis caream frigoribus, Uces. 
da lunae propere nouae, 

da noctis mediae, da, puer, auguris 
Murenae: tribas aut nouem 

miscentur cyathis pocula commodis. 
qui Husas amat impares, 

ternos ter cyathos altonilus petet 
nates; tris prohibet supra 

rixarum- metuens tangere Gratia 



10 



15 



TE8TIICONIA. 



YARIA LECTIO. 

TELESUMVRtSAX"^!^' ADTELEFVM^ DIASTOLICE AD 
reLEPffVM MVRENAM.(OB MVRAENAM d) AVGVWO HONORATVM Fyl 

dbi,t w T ^ . ^^^ ^Fylnu Pph. sch.l seh.Fcorr. Diomedes 
tout n{f,pgf,ps)Ac. seh.Fpr. djslent expos, metr. 2 -non timidus 
m patria mon Fnuz(i^sv) opp. Ac. Pph. 3 Aeaci] faci> (faciei) B 
I^ jf K •??"■' "' '^""i"'"* W- ^c. Porph. (' Sacrum Ilium ' Act. 

«*^ sub illo i,pr., att. 1 per ras. in i mufata 5 precio B pcio t 

^or^. Pelignw a ^c. «„. 9-28 dc/. Peerlk. 9 lune ^ 10 
nocUi ^ auguri. ^ n Munere Fni Mvirene u Hurene nuar 

12 mwcentor cttwifu/^crwo e/JV. Heinsio Bentl. ciathis .^ii chyaUs 
LT' r • .1 / ?"""■ »«*l»«'""s cyathos (ciatlios if.) petet F Ternos 
«<ratton,tU8 ciathos (chyatos n) petet nu {simillime as) dathos .iS^ 

petal x(a) 15 Vails ^ ires Xnpr.qm tr«s V proibel H, 
16 gracu tf; gratia « t r oi ip 

9* 



132 HORATI CARMINVM 

nudis iuncta sororibus. 

insanire iuuat: cur Berecyntiae 
cessant flamina tibiae? 

cur pendet iaciia fistula cum lyra? 20 

parcentis ego dexteras 

odi: sparge rosas; audiat inuidus 
dementem strepitum Lycus, 

et uicina seni non habiiis Lyco. 
spissa te nitidum coma» 25 

puro te simiiem, Telephe, Vespero 
tempestiua petit Rhode: 

me lentus Glycerae torret amor meae. 



XX 

Non uides, quanto moueas periclo, 
Pyrrhe» Gaetulae catuios leaenae? 
dura post paulo fugles inaudax 

proelia raptor, 
cum per obstantis iuuenum cateruas 



TESTIHONIA. 

Ill 20. 1 praem. *quinta decima ode* Diomed. 525 



VARIA LECTIO. 

17 Nu///dis F 18 tubal A, \ ab alt, m. iub& B berecynthiae 
yXx berecinthiae ABgrn^ln bercchinlie TC^i uu. 19 — 29 del. Peerlk, 
20 /Sstula n lira AF 21 Parcentes Fnu dextras A 23 liens 
Fnxu 24 hdh\\\*V* opp.Ac.sch.yPorph, lico Tr^itf 27 rhode 
AxByXxxiPa) sch,y rode Pph. chloe Fx{Shns) cloe nux{^gpv) sch.lip 
clohe ^(yhode a clohe /li^) 28 glycere y clycere ^ clycere 9 glicere 
A\ glicere nuA2 

m 20. AD PYRRVM (PYRHRV B, alt. h ah alt. m. PHIRRVM t) 
ABt AD PYRRVM. QVI NEARCVM SOLLICITABAT (SOLLICITARAT k) 
FX AD PYRRHVM TEMPTAJSDO QVIN NEARCHVM SOLLICITET y 
1 periculo tj/Acpr, tumultu 7Ciuix{sv)y 2 Pyrre n^ Phyrre x Pirre 
Au getulae BFnxuAi getule A\ leaneae A leeuae BFnx 3 pau- 
lum Fmkiti paulo cettGi^)riomnMland.]8ch.y 4 Praelia Ak plia B 
5 cum] Quae nuar. obstantes u 



LIB. III. 19-21 133 

ibii iDsignem repetens Nearchum: 
grande certamen, tibi praeda cedat 

maior ao illi. 
interim, dum tu ceteris sagittas 

promis, haec dentis acuit timendos, 10 

arbiter pugoae posuisse nudo 

sob pede paimam 
fertur» et leni recreare uento 
sparsum odoratis umerum capillis, 
qiialis aut Nireus fuit aut aquosa 15 

raptas ab Ida. 



XXI 
nata mecum consule Manlio, 
sen tu querellas slue geris iocos 
seu rixam et insanos amores 
seu facilem, pia testa, somnum, 
quociimque iectum nomine Massicum 



TESTDCONIA. 

ni 21. 1 Porph. ad epocL 13, 6 praem. 'sezta decima ode* 

Diomed. 526 



YABIA LECTIO. 

6 nearchum ^ nearcum u 7 sq. preda maior | Caedat an illi t 
7 preda yu cedat Fy ^ 8 maior an ilfa coni. Peerlk. opp.sch.yXfp 
9 celeres AFlu 10 hec xu timendos] superbos y 14 moderatis B 

iL Ac. humerum SI 15 nereus SL Ac.Acr.etsch.y Pph, Porph. 
[opp. Acr.I Porph.I) 

HI 21. AD. AMPHORAM (ANFORAM A) ABx PARAMTICE AD 
AMPHORAM Fyl 1 mallio B Diamedes sch.ypr, Porph. ad ep. 13. 6 
manlio Ac. Acr. sch.ycorr. Pph. et sic huius consults nomen scriptum 
est apud Riischelium (priscae Lfitinitatis monum. epigraph. XII F) et 
apud Mommsenum {inscription.' Latinitatis antiquiss. p. 136 et n. 784} 
(mansilio pro m^jaMo sch.FX silo Porph. ad h, Li. t.) 2 querellas tc 

<iaerellas Porph, querelas cett. querelas Acr. siue] seu xu 4 son- 
DQm u 5 q : fetum numine BentL numine Bx{p)y Bentl. Sivrius, 
opp. Ac. Acr. et sch.y{interpr. ^Nomine consule') masicum y Libe- 
nun Peerlk. 



134 HORATI CARHDfVM 

seruas, moueri digna bono die, 
descende, Coruino iubente 
promere languidiora uina. 
non ille, quamquam Socraticis madet 
sermonibus, te necleget horridus: 10 

narratur et prisci Catonis 
saepe mero caluisse uirtus. 
tu lene tormeDtum ingenio admoues 
plerumque duro; tu sapientium 
curas et arcanum iocoso 15 

consilium retegis Lyaeo; 
tu spem reducis mentibus anxiis 
uiresque et addis cornua pauperi, 
post te neque iratos trementi 
regum apices neque militum arma. 20 

te Liber et si laeta aderit Venus 
segnesque nodum soluere Gratiae 
uiuaeque producent lucernae, 
dum rediens fugat astra Phoebus. 



TBSTIMONIA. 

11 sq. Victorinus 2607 17—20 Acron nolgatus ad c I 18, 16 
22 Seni. ad Aen. I 720 et mythographus III tract. 11, 2 ap. Mai anci. 
class, m 250 



VARIA LBCTIO. 

titf. 6 — 8 om. B 6 S/////seruas % ti. 8 om. u\ ian- 

guiora y quanquam if; 10 neglegit Aiifft) Aer, et sch.y Pph. 
Porph. BentL negligit ^^M n^X^gei FyXxlmqAc, 8ch,F con$,sch, 
yX negllget u%(gv) 12 Sepe Ax incaluisse Victorinus^ BentL 

opp, Ac. caluisse// u 13 admoues Fxux Ac. Acr, et sch.y Pph. 

Porph. ammouis Ail ammoues BAzt^ amoues y<pp.ras,x(a§anscorr.) 
sch.y loco tert. 14 tu] te Ai 15 arcbanum t^ 16 regis u\ 

reteges n lyeo Bt lieo u 17 redaci«is r anxius yr 10 Poste 
'tffpr. Po ste «i nee yr uu. 21 — 24 del Peerlk, et Prienius 
21 leta Tti 22 Segnes A egnes Xpr. Vrgues Xcorr. (V ex sequente 
uersu hue inrepsisse uideatur) 24 fugit v phebus A phebus u 



LIB. III. 21-33 135 



xxn 
Montiiim custos nemorumque, Virgo, 
quae laborantis utero puellas 
ter uocata audis adimisque leto« 

diua triformis, 
immineos uillae tua pinus esto, 
qiiam per exactos ego laetus annos 
uerris oblicum meditantis ictum 

sanguine donem. 



xxm 

Caelo supinas si tuieris manus 
nascente luna, rustica Phidyle, 

si tare placaris et horna 
fruge Lares auidaque porca, 
nee pesUlentem seniiet Arricum 
fecunda uitis nee sterilem seges 

robiginem aut dulces alumni 



TEBTIMOIOA. 

m 22. 1 praem. 'septima decima ode* Diomed. 526 7 'obli- 

qiiiim meditantiA ictam* schol. Stat. Theb. VIU 534 

III 23. 1 praem. 'octana decima ode* Diomed. 626 3 sq. *et 
boma (orna mTthographos) frnge* Bern, ad Aen. II 133 et mythograpbns 



▼ABIA LBOTIO. 

m 22. AD DIANAM LVGIFERAM ABkx HYMNVS IN DIANAM F 
flVMNVS IN DIANAM LVGIF£RAM y 2 Que t laborantes FvuA2 
Z audis om. B leto AB leto ^ loeto ylnu uu. 5 — 8 om, B 
5 Inminens uAc. ^6 i&us f(m 7 oblicam Apr, Ac. obliquom Fix{Qi) 
obliquum cett. Acorr,F2 

m 23. AD PHIDILEN (PIDYLEN B) RVSTIGAM ABt PROSEV- 
TlCe NONOCOLOS PHILLIDE (PHIDILE corr. ^) F PROSPHONETICE 
MONOGOLOS AD PHIDILEN RVSTIGAM y PROSEVTIGE MONOGOLOS 
PIDILE RVSTiGA X 1 Gelo xu 2 phidyle BV[omn. Bland.] phidile 
AXiG phydile yq> phydilae if^ phillide u phicfiie x 3 thure u 
5 sentiat x affricum u 6 slile g seges B 7 Robiginem Ai V Ac. 
[*m€ legwmt Bland, cod.'] Rubiginem eeti. A2 Acr. ei »ch.y i. t. ilia est 
forma anUquior duicis B alunni u 



136 HOKATI CARMINVM 

pomifero graue tempus anno, 
nam quae niuali pascitur Algldo 

deuota quercus inter et ilices, 10 

aut cresdt Albanis in herbis 
uictima, pontificum secures 
ceruice tinguet: te nihU attinet 
temptare multa caede bidentium 
paruos coronantem marino 15 

rore deos fragilique myrto. 
immunis aram si tetigit manus, 
non sumptuosa blandior hostia 
molliuit auersos Penatis 
farre pio et saliente mica. 20 



TEBTIMONIA. 

Ill tract. 6, 32 ap. Mai auct. class. Ill 210 17—20 schol. Pers. 2, 75 
17—19 Hildebert. philos. moral, p. 972 18—20 Sera, uol^atas ad 
Aen. y 746 (tied in eis mas., quos Thilo contalit, Hor. non laadator) 



VARIA LECTIO. 

8 pomiferi . . . anni Marklandus 9 Namque AiBaxorr.n nl- 
uale upr, alcido Fu7tcorr.% 10 ilices ri B sed addidit ti. 11 uu. 
12 — 20 om. B 12 securim x{d<sgsvv)y[Pulmanni H etc.] Bend secu- 
n^ TT securum {pro securim) u secures cett. Porph. sch.yi.i. 13 tin- 
get Ai non G uichil g>u adtinet Au2 ate m {sic) at tinet y 
14 Temtare '^i cede nrti bidenlum % 16 mirto Au uu. 
17—20 del, Peerlk. 17 Inmunis F Porph. Act. 19 Molliuit ytiAxl 
lectio pristina euanuit)x{u§\ish)ll Bland,] BentL Mollibit AFkux Seruius 

Ban, HUdebertus MoUibit % Prima lectio confirmatur conlato Statii 
loco similiimo siiu, I 3, 127 sqq. * Qua nunc tibi pauper acerra digna 
litem? nee si uacuet Meuania ualles aut praestent niueos Clitumna no- 
ualia iauros, sufficiam: sed saepe deis hos inter honor es caespes et 
exiguo placuerunt farra salino; cf. etiam Tibutt, IIII 1, 14 sq, Parua- 
que caelestes placauit mica nee Hits semper inaurato taurus cadii 
hostia comuJ Formae mollibo exemplum non extat aduersos if/iy 
auersos cett, [Bland,] Ac.Acr. etscKy {interpr, *offensos') penates 
Fyltu 20 salliente y 



UB. III. 23-24 137 

xxnn 

IntacUs opulentior 

thesauris Arabum et diuitis Indiae 
caementis licet occupes 

^terreoum omne tuis et mare publicum: 
si figit adamantinos 5 

summis uerticibus dira Necessitas 
clauos, non animum metu, 

non mortis laqueis expedies caput, 
campestres melius Scythae, 

quorum plaustra uagas rite trahunt domos, 10 

uiuunt et rigid! Getae, 

immetata quibus iugera liberas 
fniges et Cererem ferunt, 

nee cultura placet longior aiiiuui, 



TE8TIMONIA. 

in 24. 1 — 8 Hildebert. moral, philos. p. 988 praeter: *et mare 
pablicnm* et 'adamantinos* 1 praem. /nona decima ode* Diomed. 526 

9 — 11. 14. 12 8q. 24. *de quamm laudo gentium Horatinm in lyri- 
cii snia ita meminit: campestres, inquit, Sc^'thae mclias niuunt et ri- 
gidi Oetae , qnorom — domus , nee cultora — annua, dos est magna 
parentum nirtus; et peccare nefas, aut precium est mori* Adamus de- 
script, inanlanun Aquilonis c. 18 (Pertz uol. Villi) 



VARIA LECTIO. 

ni 24. AD {om. A) DIVITES AVAROS AB% LICET OMNIA 
FACIAS MORIVNDVM EST Fl, praemiitii ^: ALIA ODE, X: DIVITES 
AVAROS Fl AD DIVITES AVAROS QVl LICET OMNIA FACUNT MO- 
RIENDV EST y 2 Tesauris u uu. 3—7 del Peerlk, 3 Cementis 
u 4 terreiium Lachmannus et hanc Porphyrionis et Acronis et sch. 
Ifp Uctionem fuisse interpretationibus eorum effici uidelur. Tirrenum 
A^m Tyrrenum Bykntp Thirrhenum r marea pulicum F publicum 
ynpr.x ^F'[etl al. Bland.] x{gpaiuar.) Ac.pr. Acr. sch.ybis, item Porph. 
legisse putandus est, apulicum Funcorr,x{tt6^Qv) punicum y[Quar.a2 
Puhnanni ff) ponticum ABkyu(irMuar,x(pdisihnvuar.) [I Bland.] Ac. 
eorr. 5 si] sic BentL figet Ac. Ggit A figat y opp.Pplu 
6 dura Bentl. saeua Hildebertus 7 Clauum t animos ux opp. 
seh.y t. i. 8 capud u 9 Capestris B scithe A schyt^ tt 
10 domos rite trahunt uagas y uagos t domus Ac. Adamus cf. 
epod. 5, 53 11 gete r 12 lome tata F cf. c. U 15,15 Inroetala ynu 
Ae. ImoUta B Immetata Alt 13 Frugis X 



138 HOBATI CARMQIYM 

defuDCtumque laboribus 15 

aequaii recreat sorte uicarius. 
Olic matre carentibus 

priuignis molier temperat innocens, 
nee dotata regit uirum 

coniuQX, nee nitido fidit adultero. 20 

dos est magna parentium 

uirtus et metuens alterius uiri 
certo foedere eastitas, 

et peccare nefas aut pretium est mori. 
quisquis uolet impias 25 

eaedes et rabiem toUere eiuicani, 
si quaeret 'pater urbium' 

subscribi statuis, indomitam audeat 
refrenare licentiam, 

elarus post genitis: quatenus, beu nefas, 30 

uirtutem incolumem odimus, 

sublatam ex oculis quaerimus, inuidi. 
quid tristes querimoniae, 

si non supplicio culpa reeiditur? 



TESTIMONIA. 

26 cf. Flor. II 9, 5 : * ultimo non ciuicam modo^ sed hostilem prope 
rabiem snpergressnm ' 31 sq. sch. y epist. n 1, 11 

VARIA LECTIO. 

19 dodata r hie in u manachus quidam haec adscripsit: *qui 
credit hoc quod inueniiur in hoc libro, excommunicalus sit et ana[the- 
maiizatus)' 20 (joxk\\ai npr,'^ 21 ^xttntam Alxu Adamus 23 
federe A federe u 24 pretium emori y opp.sch.yiJ. precium zip 
pcium I est om.x{fi)y nonPph.Acr,etsch,y 25 *Non recte a supe- 
riore ode haec separata sunt^ cum inde pendeant et iUis adnexa sinV 
Porph, quis(p y quis quis FX Bentl. non Acr.Pph. inpias I 
26 Cedes Al et] aut Fnx(diipv)y nonG Tl quaeret Byx Pph. 
queret Altu2x(g) querit g>rlnx{<Spi) querit Tt^iuixif'QSiv) 28 statuis] 
slati us Ai uu. 30 — 64 out. B 30 Garus y opp.Acr.etsch.y 
posigeniiis editores pierique qvokiinus xiff^^) *^on sch.y Pph. 31 
incolumen t|; incolomem sch.y epist. 32 occulis ^a.ras. querlmus 
yu 33 quaerimoniae AykipiAcr. queremoniae gf^ 34 suppUUo 
y^f suplilio u 



I 



LIB. lU. 24 



139 



quid leges sine moribus 35 

uaoae proflciunt, si neque feruidis 
pars inclusa caloribus 

mundi nee Boreae flnitimum laius , 

durataeque solo niues 

mercatorem abigunt, horrida callidi 40 

uincunt aequora nauitae, 

magiium pauperies opprobrium iubet 
quiduis et facere et pati, 

uirtutisque uiam deserit arduae? 
uel DOS in Capitolium, 45 

quo clamor uocat et turba fauentium, 
uel nos in mare proximum 

gemmas et lapides aurum et inutile, 
summi materiem mali, 

mittamus, scelerum si bene paenilet. 50 

eradenda cupidinis 

praui sunt elementa, et tenerae nimis 
mentes asperioribus 

formandae studiis. nescit equo rudis 
haerere ingenuus puer 55 

uenarique timet, ludere doctior. 



TESTDfOHIA. 



42 sq. ' maninm panperics opprobrinm iubet qaidnis (om. Vinoent.) 
et (om. Hildeb.) facere et pati' Vincent. Bellon. VII 70 Hildebert. 
moraL philot. p. 990 60 — 54 'sceleram — stadiis' Hildebert moral. 
phUoa. p. 971 



TABIA LECTIO. 



36 Vane y profitiant F 37 coloribus tff laboribus caloribus u 
39 Durata eque k solo] gelu BentL 41 nautae u 42 pau- 
peris y obprobrium SI iubet] pati tipr. 44 Virtusqae ypr. 
deserere BentL 47 proximam] publicum m 48 aururo inutile m 
49 materia ux{p) matheriam ^ materi^ Ac. 50 p^nitet q> penitet 
Aylnu poenitet nff 52 Praua Fncorr.yjiQp) Prauae uilji) elementa] 
fomenta n temerae y 54 Forroande y aequo A'lp 55 Herere xu 

56 (&ior ff 



140 HORATI CABMINVM 

seu Graeco iubeas troclio 

seu roalis uetita legibus alea, 
cum periura patris fides 

consortem socium fallal et hospiles. 60 

indignoque pecuniam 

heredi properet scUicet improbae 
crescunt diuitiae: tamen 

curiae nescio quid semper abest rei. 



XXV 

Quo me, Bacche, rapis tui 

plenum? quae nemora aut quos agor in specus 
uelox mente noua? quibus 

antris egregii Caesaris audiar 
aetemum meditans decus 

stellis inserere et consilio louis? 
dicam insigne, recens, adbuc 

indicium ore alio, non secus in iugis 
exsomnis stupet Euhias, 



TESTDCONIA. 

ni 25.^ 1 8q. *Hor. carminnm libro III: qno — specus^ Prise. 
YI 76 l^praem. Wicesima ode* Diomed. 526 2 * quae — specus* 
Sera, ad Aen. VII 668 



VARIA LECTIO. 

57 greco AFyXxu trhoco u 50 per iura AF peiura x 60 
solium y^ fallel Acr, et sch.yiJ. opp.Pph. hospilem Flnux(^fHf 
hpsv)Pph. Porph.i.t 8ch.lq> hospiles AytG * V'[Bland.] % Acr, et sch.yi, t. 
Bentl. 62 Haeredi F improbe AF inprob^ y 

m 25. YNNVS AD LIBERVM PATREM ABt. A add. SCRIBIT 
METRO EODEM. B add. VT SVPRA LIBERVM PATREM INVOCAT. 
LAVDES (LAVDIS fp) CAESARIS (GESARIS y) DICTVRVS Fyl totum car- 
men del. Gruppeus 1 bache x 2 quae in nemora ym que nemora x 
aul] el Priscianus y{Pulmanni A)m aul SI' V*[omn. Bland.'] Ac, Pph. 
uu. 3 uelox — 8 alio del. Peerlk. 4 aegregii n cesaris Ayxu 
6 concilio Fnu Bentl. [consilio omn.Bland.] uu. 8. 9 om. B 
uu. 8 non secus — 14 libel del. Schwenckius tnus. Rhen. XV 247 8 
Indiclummore t|; 9 Exsonnis u Exomni' n Edonis Bentl. opp. Ac, Acr. 



UB. m. 24-26 141 

Hebnim prospidens et niue candidam 10 

Thracen ac pede barbaro 

lustratam Rbodopen, ut mihi deuio 
ripas et uacuiim nemus 

mirari libet o Naiadum potens 
Baccharumque aalentiuin 15 

proceras manibus uertere fraxioos, 
nil paruom aut humili modo, 

nil mortale loquar. dulce periculum est, 
o Lenaee, sequi deum 

cingentem uiridi tempora pampino. 20 



XXVI 
Vixi puellis nuper idoneus 
et militaui noo sine gloria: 
nunc anna defunctumque bello 
barbiton liic paries habebit, 
laeuom marinae qui Veneris iatus 
custodit hie hie ponite lucida 



TESTUfONIA. 

in 26. 1 praem. 'viceaima prima ode* Diomed. 526 hanc oden 
praetermisit ezpositionlB metricae auctor 



VABI^ LECTIO. 

et sch.y sch^hp Burmann. ad anthoL Lot. I p. 170 euchias Fita.ras. 
heuhias Al 10 Haebrii it tiu. II ac — 17 modo del, Peerlk. 
11 Tracem F Trachen u 12 rodopen u ut SI Ac, dicy Bend, quam 
Pph, michi (p 13 Ripis y Rupes xi'^) riuos Benil, 14 naidum 
AiBylxx 15 Bachanim An 16 fraxinus Fn%Pph, fraxinos celL Ac. 
cf. C.L. Schneideri gramm, Lai. n 471 sq. 17 Nihil Fn paruum SI 

humile Aym {al humili sch.y) humile B 18 Nihil F Ac, Pph. 
ioquor TTi est om, Fx{Qi) \ in y ry all, airam. uidetur scriptum esse 

10 Te. Lenaee, sequi ducem Benil. lenee ABFXu lenee yx 
20 Cingnente t limpora xk2 tympora Ai 

in 26. AD VENEREM (VEREM A) TETRACOLOS ABv AD VE- 
NEREM (TETRACOLOS add. X) LOQVITVR QVOD NEQVE AMARE NEQVE 
SCRIBERE POSSIT (POSSET F) Fyl, add, F: PROPTER AETATEM 
1 puellis] duellis Frankeus uu. 5 — 8 del. Peerlk. et Schwenckius 
5 Lenuin yxu Laeuum cetl. 



142 HORATI CARMIKVII 

funalia et uectes et * ascias 
oppositis foribus minacis. 
o quae beatam diua tenes Cyprum et 
Memphin carentem Sithonia niue, 10 

regina, sublimi flagello 
tange Chloen semel arrogantem. 



xxvn 

Impios parrae recinentis omen 
ducat et praegnas canis aut ab agro 
raua decurrens lupa Lanuuino 

fetaque uolpes; 
rumpit et serpens iter institutum, 
si per obiicum similis sagittae 
terruit mannos: ego cui timebo 



TESTIMONIA. 

Ill 27. 1 praem. 'uicesima secunda ode* Diomed. 



VARIA LECTIO. 

7 uestes %pr. et ^scias] et arcus £l Pph, Ac. Acr, et 8ch,fUp 
securesque BeniL de nostra quam recepimus coniectura uide sis mus. 
Rhen. 1863, 279 sq. 8 minacis Pph, minaces SI quae] quam t 

tenes] regis rcux{<ss)[\ Bland.] tenes cett. nuar. Ac, dprum u 
10 Memfin ABF Memphim y Memphym t Menphiu u Menphyn tt Men- 
fin A sithononia B sythonia t 12 cloen Bu 

III 27. AD GALATEAM (GALATHEAM At) YPOTHETIGE ABx 
PROSPHONETICE AD GALATEAM (GALATHEAM Xifn) SVl NON ESSE 
MEMOREM FX {sim. %) PROSPHONETICE AD GALATfflA SVI N ESSE 

INMEMOREM y [simillime u) I parre A\ 2 praegnas B pregnas A 
pgnans X pregnans cett, 3 lanibino y Laniuino Fea 4 Feta Bqnt 
p.r. et nuar, Feta Au Foela yXx Pesta '^corr.x{p\auar, , in ^ gloss, 
interlin. : pestilens) [Pesta 1 Bland,] Festa na.r. Ferta y [1 Bland,] 
uolpes AiFnsch,q> uulpes Aicett, uti.5 — 12 del.Peerlk. 5 Rumpit 
FTt%{Q\)y Ac, Acr. Pph,Bentl. Ruropat cett. sch,y bis 6 obliquum BFtv 
xu obliqum ;i;(ftp) 1 cui AiBFy'V'nuar.xi^fiQgp) Acpr. car x Ac, 
corr,ead.m. ('Ego cur timebo] A. e. desertus ab arnica' Acr. etsch,y) 
quid XnAauxiaf^hnsvVuar.) [^^F' hahet cui, cum litura^ ef aupra nota- 
turn, aUas quid. aUut habet cur. tertiua eum reliquit omnibua kabet quid '] 



LIB. UI. 2I~27 143 

prouidus auspex, 
antequam stantis repetat paludes 

imbrium diuina auis imminenUim, * 10 

oscinem coruom prece susciubo 

soils ab ortu. 
sis licet felix ubicumque mauis, 
et memor nostri, Galatea* uiuas, 
teque nee laeuos uetet ire picus 15 

nee uaga cornix. 
sed uides quanto trepidet tumnltu 
pronus Orion, ego quid sit ater 
Hadriae noui sinus et quid albus 

peecet -lapyx. 20 

bosUum uxores puerique caeeos 
sentiant motus orientis Austri et 
aequoris nigri fremitum et trementis 

uerbere ripas. 
sic et Europe niueum doloso 25 

credidit tauro latus et scatentem 



TESTDIOHIA. 

11 sq. cf. Apoliin. Sid. ep. II 2 'oscines coraos uoce triplinata 
poniceam sargentis anrorae facem consalatanteB ' 20 cf. *apud 

meniiam Fanorini in conuioio familiari legi solitam erat ant aetos 
cannen melici poetae ant hiatoria partim Graecae linguae alias Lati- 
nae. legebatur ergo ibi tunc in carmine Latino la pyx uentus qaaesi- 
tamqne est, quia hie nentus . . . et quae tarn infrequentis aocabnU ratio 
enet* Oellins II 22, 1 sq. 25 — 28 'Hor. participii praesentis accnsati- 
anm in HI lib. carmin. refcrt: sic — scatentem — audax* Eutjch. 2186 



TABIA LECTIO. 

9 slantes Fyitiu 10 inminentuiii n Porph, Acr, imiDineDtum 
Ffiu inuninentium ABl 1 1 Oscinen Al Ac, opp. Porph. conium SI 

14 galalhea ylvu 15 leuos B lewis yxu leuis n%{y) levis Ac, opp, 
Acr, laeuus cetL petet B uetat y BeniL 17 quantum Pph. 
trepidat 2(<r) opp.Ac,$ch,yPph, 20 iapix Ayitifpu uu, 21 — 24 del 
PterVc. et Unkerus 21 pueriq. x cecos Xu 22 Sentient B 
orieotis astri t opp. sch,y[ei omn. Bland.] or: haedi Muretus ['orientis 
Austri. Me kabent oamet et tcripU et uulgaU libri qnoM uidi^ Cr.] 23 

IreneBtes Fnu gementes Bend. 24 Verberae q> 25 europe B 
oiaeum] nimiora x{n) dolose jtuar. 26 et] at Bentl 



144 HORATI CABMIKVM 

beluis pontam mediasque fraudes 

palluit audax. 
* nuper in pratis studiosa florum et 

debitae Nymphis opifex coronae 30 

nocte sublustri nibil astra praeter 

uidit et undas. 
quae simul centum tetigit potentem 
oppidis Creten, 'pater, o relictum 
filiae nomen pietasque' dixit 35 

'uicta furore! 
unde quo ueni? leuis una mors est 
uirginum culpae. uigiiansne ploro 
turpe commissum, an uitiis carentem 

ludit imago 40 

nana, quae porta fugiens eburna 
somnium ducit? meliusne fluctus 
ire per longos fuit, an recentis 

carpere flores? 
si quis infamem mihi nunc iuuencum 45 

dedat iratae, lacerare ferro et 
frangere enitar modo multum amati 

cornua monstri. 



TESTDfONlA. 

29 'naper — flomm* Cledonins 1923 31 sq. sch.Verg. Aen. Villi 373 



VARIA LECTIO. 

29 studiossa ka.ras. cf. Quid. rem. am. 746 luxuriossus Hor. c, II 
1, 6 periculossus Vergil georg. I 244 sinuossus Peiron. sat, 38 succossus 
57 dignitossus et similia 30 nyphis g> nimphis Byu 31 uichil yu 

preter AFk uu. 33—76 del. Peerlk. 33 Que t tetitigit u 
34 cretem Xt cretam ux o pater y pater o rel :] pater relictum A 
a p~r ore lectQ B 35 Filie Aiki pi&as n 38 uirginis (Auar., idem 
coni. Marklandus opp, Ac. Pph. culpe Ail Ac. culpa FnPph. culpas B 
culpae yxuA2 Acr, et sch.y itemque legisse uidetur Porph. 39 comis- 
sum If; coninissum u an] aut x{s) Ac. opp. Acr. et sch.yi.t. uiciis 
Xx uitio Bentl. 41 Vauaq, porta B quae] quam Sanadonus 
42 Sonuium u 43 an] aut xl^) recentes BFXnu 46 et om.iffutt 
X€o 48 monstri ABXnu Vx(cci^(iogvsuar.) lauri FyxGituar.x{§Qhnps) 
[* Bland, omnes habent monstri, cum adnotation^ aUat tanri^J iectionem 



UB. ni. 27 



145 



impudens liqui patrios Penates, 

impudens Orcum moror. o deorum 50 

si quis haec audis» utinain inter errem 

nuda leones! 
antequam turpis macies decentis 
occupet malas, teneraeque sucus 
defluat praedae, speciosa quaero 55 

pascere tigres. 
"uilis Europe" pater urget absens 
"quid mori cessas? potes bac ab orno 
pendulum zona bene te secuta 

laedere collum. 60 

slue te rupes et acuta leto 
saxa deiectant, age te procellae 
crede ueioci, nisi erile mauis 

carpere pensum 
regius sanguis, dominaeque tradi 65 

barbarae paelex." aderat querenti 
perfidum ridens Venus et remisso 

filius arcu. 
mox, ubi iusit satis, 'apstineto' 



TESTDCONIA. 

©9 sq. 'Hor. carm. Ill: raox — rixae' PriBC. XVIII 192 *Hor. 
cann. libro III: mox — irarum' Prise. VIII 9 



YARIA LECTIO. 

'comua tauri* natam arhilror ex u. 72 'cornua taunis' 49 Inpudens 
TOi pcnnates y 50 Inpudens ntpu orchum fj^u ortum y 51 
bee M 53 turpes m maties u decenles AFylircTU 54 succus 
lifm 55 Defluet ypr.x Defluit AiBk opp. sch.y prede u spetiosa A 
quero yu uu. 56 — IIII 4,5 desuni in x 56 tygris itpr. tygres 
T€corr. tigres cett. 57 Vilis Europafi paler w uiuis Europe? nesdo 
guis europae AByX'V'[omn. Bland.] Pph, purope FnuG Porph. Acr. el 
sck,y urguei xnonPph. 58 hac] hoc ti 60 Ledere ^yXii Elidere 
yco Murel. Benll, ffauptius Meinekius Linkerus 61 t rupes B 
bclo Ay loelo Fkitu 63 lierile AFyX% 66 pelex Xnu Ac, pclex y 
adherat F querenti A 67 uenus om. q> el uenuslo, superscr. 
ead. m. remisso B 68 arcbu i/; 69 luxil ^lAi lesil upr. risil Ac. 
pr. laslt Pph. Acxorr. abslineto St abstinebis Meinekius 

BOKATIVS r I. 1. 2Q 



14G HORATI CARMINVM 

dixit 'irarum calidaeque rixae, 70 

cum tibi inuisus laceranda reddet 

cornua taurus. 
uxor inuicti louis esse nescis? 
mitte singultus, bene ferre magnam 
disce fortunam: tua sectus orbis 75 

nomina ducet/ 



XXVIII 
Festo quid potius die 

Neptuni faciam? prome reconditum, 
Lyde, strenua Caecubum, 

munitaeque adhibe uim sapientiae. 
inclinare meridiem 5 

sentis, ac ueluti stet uolucris dies 
parcis deripere borreo 

cessantem Bibuli cousulis amphoram? 
uos cantabimus inuicem 

Neptunum et uiridis Nereidum comas: 10 

tu curua recines lyra 

Latonam et ceieris spicula Cynthiae; 



TESTIMONIA. 

Ill 28. 1 praem. *iiice.sima tertia ode' Dioraed. 526 



VARIA LECTIO. 

70 callidae B 71 iam libi iniussus BentL Gum tibi uissus u 
Cum tibi uisus Fknx{Qhp) Cum tibi inuisus ABy Ac. Acr. sch.ybis 
reddit ABk 75 sctus i/; 70 ducit Pph. opp, Acr. et sch.y 

III 28. AD (DE B) LYDEN (LIDEN A LVDIEN y) PARAENETICE 

(PARANETICE Ay) DE NEPTVNALIBVS ABy SYLLOGISTICE LYDAE (LY- 

DIE I) Fk 2 Ncplui tti Neptuni tvi facias Benil. 3 Lidj Ay Lide nu 

cecubum Ayu 6 ac Fynuq Ac, ct ABGkx{^g)[;l Bland,] stat Ac. sle 

% 7 diripcre kTcprMx[ct^h) deripere ceit. G^V'[omn,BlandJ] 8 con- 

solis X ^mm^i^m ABy k\x{l^dgn) Ac. \\\\x\cesFnuk2^(it^^<5hpsv)sch.k(p 

10 nirides Fyuncorr, comas] choros y 11 tu] Kwrn Lachmannus re- 

cineus y rccynes n lira u 12 spycula it cinthiae Ayhpu cinlliyae n 



LIB. III. 27—29 



147 



summo carmine, quae Guidon 

fulgentisque tenet Cycladas et Paphum 
iuncUs uisit oloribus 15 

dicetur, merita Nox quoque neoia. 



xxvnn 

Tyrrhena regum progenies, tibi 
non ante uerso lene merum cado 
cum flore, Maecenas, rosarum et 
pressa tuis balanus capiilis 
iam dudum apud me est: eripe te morae, 
ne semper udum Tibur et Aesulae 
decline contempleris aruom et 
Teiegoni iuga parricidae. 
fastidiosam desere copiam et 



TESTIMONIA. 

16 ^merita — nenia^ sch.y et Acron volgatus ad epist. I 1, 63 

in 29. 1 8ch. Pers. 3, 28 praem. ^vicesima quarta ode' Diomed. 
526 3 sq. 'et — capiilis' Isidor. orig. Ull 12 4 schol. Pers. 4, 37 



VARIA LECTIO. 

13 CDidon BFnx[fiQa\ cini : p) Pph. chnidon y\x{h) guidon Alwp. 
X{oP6a2gnsv gny : O) Ac. 14 Fulgentes UTtcorr.fjfi cicladas u paphon 
F7tri{Qgp) ^^ holoribus n 

III 29. AD MAECENATEM PARAENETICE B AD MECENATEM 
PARAETICE A PROSPHONETICE (PROSPHENETICE A) MECENATI FX 
PROSPHONETICE PARANETICE MECENATI y 1 Tyrrena ABln 

Dwmed. Tirrena u 2 uerso F7tuXuar.<s{p6^iAQaghnpsv) Ac. sch.y 
alt. /. in interpret. (*i. e. inclinato ad proferendum uinum') cons. 
Pph. uersum ABykx{a) sch.y alt. I i. t. len, = leni B 3 flo- 

re^mecenas A, o superscr. alt, m, mcceuas AFku 3. 4 rosarum | 
El pressa Fu 5 more AiX 6 Ne FyXngPph. Nee ABx(agsa.ras.) 

.Nod uxi'difi) hie Lachmannus ut Hardingeus Estreus Peerlk. opp. Act. 
et sch.y Porph., et uide sis mus. Rh. 1863, 280 efule nu aefulae 

ceit.Parph. effulf Ac 7 Decliue ^^^ aruom ^c, aruum .Ji 
8 iura AiBAc.corr.opp.Acr. et sch.y uu. 9—12 del. Peerlk. sed eos 
imitatus est Licentius carm. ad August. 71 — 7^3 ' Et nunc Romulidum 
sedet et inania tecii culmina bacchataaque domus uanosque tumuUus 
desererem ' 

10* 



148 HORATI GARMINVM 

molem propinquam nubibus arduis; 10 

omitte mirari beatae 
fumum et opes strepitumque Romae. 
plerumque gratae diuitibus uices 
mundaeque paruo sub Lare paupernm 

cenae sine aulaeis et ostro 15 

soUicitam explicuere frontem. 
iam clarus occultum Androniedae pater 
ostendit ignem, iam Procyon furit 
et Stella uesani Leonis, 
sole dies referente siccos; . 20 

iam pastor umbras cum grege languido 
riuomque fessus quaerit et horridi 
dumeta Siluani caretque 
ripa uagis taciturna uentis. 
tu ciuitatem quis deceat status 25 

curas et urbi sollicitus times 
quid Seres et regnata Cyro 
Bactra parent Tanaisque discors. 
prudens futuri temporis exitum 

caliginosa nocte premit deus 30 

ridetque, si mortalis ultra 
fas trepidat. quod adest memento 



TESTIMOKIA. 

29 — 33 *prudens — aequius (sic)' Hildebert. moral, philos. p. 990 
29 — 32 *pradens deus futtnri temporis exitum caliginosa nocte pmit 
ridetque si mortalis ultra fas est trepidat* florileg. Paris. 8069 



YARIA LECTIO. 

10 propinguam Ai arduis] acris ui 11 beate (p 15 Caenae 
BFy% auleis SI 16 expcuere B 17 occultum om. u andromcde n 
andromede u 18 procion Tttf; prochion yu fuit t|;i 10 uesani tp 
21 nouum carmen incipil y [Monacensis 5 Kirchn, nou. quaest, p. 52) 

langido B langido iff 22 Riuum SI querit u horrida uxigv) 
opp.Acr, orridi y Ac, 27 ciro Au 28 tenais Ai dlssors BeniL 

30 caliginosum nocte coeca premit Hildebert. Caliginos ad B 
praemit 1/; 31 mortales u 32 trepidant!/ trepidet P/>A.G^tiar. 
opp.sch.y florileg. Paris. adest] est X 



lilB. III. 29 149 

componere aequos: cetera fluminis 
ritu feruntiir, nunc medio alueo 
cum pace delabentis Etruscum 35 

in mare, nunc lapides adesos 
stirpisque raptas et pecus et domos 
uoluentis una, non sine montium 
ciamore uicinaeque siluae, 
cum fera diluuies quietos 40 

inritat amnes. iile potens sui 
laetusque deget, cui licet in diem 
dixisse 'uixi: eras uel atra 
nube polum Pater occupato, 
uel sole puro; non tamen irritum, 45 

quodcumque retro est, efficiet neque 
diffinget infectumque reddet 
quod fugiens semel hora uexit.' 
Fortuna saeuo laeta negotio et 
ludum insolentem ludere pertinax 50 



TESTDfONIA. 

33 8q. cf. Senec. epist 23 ^ceterj eornm more, quae flumini- 
bus innataiit, non ennt sed feruntur: ex qaibas alia lenior unda deti- 
noit ac molIinB nexit, alia uehementior rapoit, alia proxime ripam carsu 
langnescente deposuit, alia torrens impetas eiecit in mare' 37 Seru. 
ad Aen. Ill 94. YII 99. Xn 208 ^stirpesqae raptos' Cledonius 1895 
41—46 *ille— puro' Hildebert. moral, philos. p. 990 49 cf. Boet. con- 
soL philos. 2, 2 ubi Fortanam facit dicentem: *hunc continuum ludum 
Indimus' 49—56 Hildebert. moral, philos. p. 992 



VAKIA LECTIO. 



33 Conponere u equos n equos Pph. equus y aequns ceiU 
caetera ylitiff 34 Rilu referuntnr AXi alueo Ayl%ifi^ghn) Pph, Ac. 

«cA.y albeo B aequore Fux{ads\v) equore nx{]^Qp) 35 dilabentis y 
Mabentis X 36 adaesos BF adhesos n 37 Stlrpis nx{oi) Styrpes F ' 
Stirpes C6<^ npios Cledonius uitiose domus SeruiusB. ad Aen. U\94 

39 Clamare Ai 40 dilutes y 41 Irilat B Inritat Ac. Acr. Irri- 
tat ceii, annes u 42 Letus 7t degit xi^^) BildeSertus opp. Acr. 
etsch.y cuHicei u (scilicet ui?) 44 potum patet occupatum Hildeh, 

polum o paler F 45 inritum Ac. Pph. 47 Difinget t|; Diffriu- 
get » Definget y non G Ac. iufectumue Meinekius 48 ora AB 

^ leta seua u seuo I 49. 50 negotio | Et ludum Fu% 



150 HORATI GARMINVM 

transniutat incertos honores, 
nunc mihi nunc alii benigna. 
laudo manentem: si celeris quatil 
pinnas, resigno quae dedit el mea 

uirlute me inuoluo probamque 55 

pauperiem sine dote quaero. 
non est meum, si mugiat Africis 
mains proceliis, ad miseras preces 
decurrere et uotis pacisci, 
ne Cypriae Tyriaequc merces 60 

addant auaro diuitias mari. 
turn me biremis praesidio scaphae 
tutum per Aegaeos lumuilus 
aura ferel geminusque Pollux. 



XXX 

Exegi monumentum aere perennius 

regalique situ pyramidum altius, 

quod non imher edax, non Aquilo impotens 



TE8TIMONIA. 

61 schol. Stat. Theb. I 389 

III 30. 1 Terentianns 2443 praem. Wicesima qainta ode' Dio- 
med. 526 



VARIA LECTIO. 

52 michi (p alio x{c\) 53 celeris ytlfpr. celeres cett. 54 Peunas 
7tA2 Penmn u 55 inuoluto y 56 quero yiu 57 africis FTtxfPiignv) 
A2I2 Pph, afTricis ux{ahscorr,) africus AiByXi 58 Maius B praeces A 
tt. 60 om. npr. Ncc kaxorr.xPph, ciprip Au tyriee n{in marg.) 
syriae xi^ syrie m§\)Pph. sirie ti;|r(5i] merges B 62 IxmcABykxnPorph. 
sch.FU, T\imFuyuar.x{(»^C'QOnpv){sch.F: TW^ pro tunc) presidio y 
63 aegeos .^^^TT egeos Ati 64 feral xis)y Benll.opp, Pph. sch.y polnxy 

III 30. AD MELPHOMENEM (MELPHOMENE Bk) MVSA ABl, 
add. k: DIGIT APGTELESTICE SCRIPTIS SEMPER VICTV:::: k DIGIT 
SE APGTELESTICE SCRIPTIS SEMPER VIGTVRVM F AD MELPOMENE 
MVSA y 1 monumentum A Bkiu^Porph.sch.k(pi,t.Diomedes expos, 
metr, Terentianns moDiaientuio Fynk2x[{i^Qp) perhennlus tf^w w. 2 
del. Gruppeus Prienius alii piramidum Au 3 aquilo] aliquo y 
inpotcDs FkAc. impotes B 



LIB. III. 29-30 151 

possit diruere aut inDumerabilis 

annorum series et fuga temporuni. 5 

non omnis moriar, multaque pars iiiei 

uitabit Libitinam: usque ego postera 

crescam laude recens, dum Capitolium 

scaudet cum tacita uirgine pontifex. 

dicar, qua uiolens obstrepit Aufidus 10 

et qua pauper aquae Daunus agrestium 

regnauit populorum, ex humili potens 

princeps Aeolium carmen ad Italos 

deduxisse modos. sume superbiam 

quaesitam mentis et mihi Deiphica 15 

lauro cinge uoleus, Melpomene, comam. 



TESTIMONIA. 

10 sq. *Hor. ait: et -;- regnauit populorum pro agrestibus populis* 
Sem. ad Aen. XI 126 'agrestium — populorum' Seru. ad Aen. XI 280 

13 sq. 'Aeolium — modos* Porphyrionis uita Horati sub fin. 



YABIA LECTIO. 

4 Possum X 7 Vitauit AiB libithinam utpirin 9 Scandit npr, 
10 uolcns Ai uu. 11. 12 del. Peerlk. 11 aqT B dauus it 12 Reg- 
nauit AiBFyh* V % Porph. sch.y i. t. Serutus Regoator 7CuGA2yuar.X2(S 
[a^d^liCghnsv) ['Regnauit . . . T* sine ulla litura, . . sed duo alii Bland. 
per Ikuram^] 13 eolium yu 14 sq, sume — et del. Ltnkerus, in- 
serto Hu' ante uocem mihi 15 Quesilam y delfica AByX Porph. deiphia 
y 16 Lauro// cinge % melphomcne A2B melfomene I melphone A\ 

Q. HORATII FLACCI CARMINV LIBER III. EXPLICIT. EROTIGE. 
AMATORIE. PRAGMATICE (PRAGMA: X) jCAVSATIVE HYPOTETICE (HIP- 
POT: A) PERSONALITER (PSONALIT A) PARANETIGE INTERPOSIT^VE. 
PROSPHONETIGE (PROSIION: X) EXGLAMATORIE 4>SEVTIGE. DEPCA- 
TORJE PEAN (PEEN A). PSEVTICE. LAVDATIVA. ET DEPRECATORIA 
:DEPCA: X). MONOCOLOS EST QVOTIENS ODE VNO METRO SINE ALTE- 
RIVS AMIXTIONE E (ow. X). DICOLOS (DIDOSGOLOS Al) EST IN [sic) ODE 
QVE (0, X) DVOBVS METRIS SGRIPTA EST. TETRAGOLOS IN QVA 
POST (PERJl) DVOS AVT TRES VERSVS ALIA INGHOANTVR METRA. 
INCIPITLIB -lUI- AX [eadem fere leguntur in a ante c. I 1) EXPfcl. 
CARMINV Lib TERTIVS. INGIP Lib IIII. B CARMINVM LIB^R UL 
EXPLIC. mClP IIII. (QVARTVS (p) FELIGITER [om. y) Fy 



Q. HORATI FLACCI 

CARMINVM 

LIBER QVAKTVS 



I 
Intermissa, Venus, diu 

rursus bella moues? parce precor,, precor. 
non sum qualis eram bonae 

sub regno Cinarae. desine, dulcium 
mater saeua Cupidinum, 

circa lustra decern flectere mollibus 
iam durum imperils; abi 

quo blandae iuuenum te reuocant preces. 
lempestiuius in domum 



TESTIMONIA. 

mil. 1 Fortunatianus 2675 Victorinas 2597. 2598 praem. 
'liber quartns. prima ode' Diomed. 526 4 'hanc (sc. Cinaram) se 

amasse in tertio carminum dixit ^ schol. y epist. I 7, 28 

YARIA LEOTIO. 

nil 1. ALLEGORICOS A (om. k) SE (am. k) AFFIRMAT (AFIR- 
MAT A) EX INTERMISSO SCRIBI CARMINA. Al) VENEREM. EVTICE 
EROTICE DICOLOS (DICOPOS B) ABI item y, sed praeposiio AD FA- 
RIVM MAXIMVM. AD FABIVM MAXIMVM F 1 lutermisa y 2 pre- 
cor pcor A precor poor tj; peer///// q) precor B 4 ciner^ y cynir^ 
F cunayrf Tca.r, cinyr^ p.r, 5 seua AXmui 6 -X- ^ 7 duduin 

V 

rln%{ai0ihisi) albi Ai 8 blande A\ euocanl F 9 Tempestius B 
domum FnuGk2x{a^(iQnpsv) Pph, domo ABykx Ac, (Gomisis ha- 
bere] detectabere{om.sch.y) conuiuando Acr.etsch.y) cf. Plant, mostelL 
u. 335 R, domum comiss, Theocr, 3, 1 : nmfiaado} norl xav ^A(uicQvkkida 



HORATI CARMINyM LIB. UII. 1 153 

Pauli purpureis ales oloribus 10 

commissabere Maximi, 

si torrere iecur quaeris idoneum: 
namque et nobilis el decens 

et pro sollicitis non tacilus reis 
et centum puer artium 15 

late signa feret militiae tuae, 
et quandoque potentior 

largi muneribus riserit aemuli, 
Albanos prope te lacus 

ponet marmoream sub trabe citrea. 20 

illic plurima naribus 

duces tura, lyraeque et Berecyntiae 
delectabere tibiae 

mixtis canninibus non sine fistula; 
illic bis pueri die 25 

nuroen cum teneris uirginibus tuum 
laudantes pede candido 



TEBTIMONIA. 

10 *purpurei8 — oloribus' Seru. ad Aen. I 591 



VA&IA* LECTIO. 

10 porphyreis y [codd. Bland. (/)] cf, mus, Rhen. 1863, 281 sq. odori- I 

bus Ju alt,tn.corr. 11 Comissabere ill utuid. V[2^Bland,]x{Sh) cotntn. j 

Comisabere B Comis habere A\ ul utd, (prisiina leciione partim erasa 
exhibei comes//s//ahere A) Gomiisis habere Ac, Comissabere x{g) Comcssa- 
bere A2x(asvuar,) Gommessabere yGx(P<in) Comitabere F7tX2x{Qp) Com- 
mutabere uxi^) cf. C. L, Schneideri gramm, I 420 12 queris u 14 la- 
citur B 15 ceDtura]-C- B 16 Lata B Hem ni falloma.ras. milicie u 
mililie it 17 quandoque A quanducumq. u 18 Largi AxByxijgh) Pph. 

Largis FhtuA2^ eniuli u 19 prop&///lacus n 20 citrea A\BG' V 
[*> Bland. emtiquis8imi]Acr.etsch.y Pph. ciiria TCpr. cylrca y;|r(A) ciptrt^a 
i ciprea FA2x{n) cipria uncorr, cyprea ;|;(aftMar,apt;) cypria xiP^^f'Qs) 

22 ihura u lyraeque AByXntp^ liraeque '^x{P^) ^^^^^' w, q. ah alt. m. 
lyraque ' V'x((f) Hraquc x(^) berecinlhiae AByq>u berecythiae X bc- 
rechintiae -^ berecincif Ac. berpchyntip n bcrecynthia x{<^9) bcrecynlia 
* V 23 tibiae AByXnuxiPd^nv tybiae s) tihie ijj\ tibia g>i'^xi^l^QP ^J' 
bia eg) Bend, sed uu. 20. 22. 23. 24 in a finiisse: citreA, Bcrecynti^, ti- 
biA, fistula, id auidem tnihi persuadere non poteram 26 tcnebris B 



154 liORATI CARMIKVM 

in morem Saliuni tor quatienl Liiuium. 
me nee femina nee puer 

iam nee spes aninii crcdula niutui 30 

nee eertare iuuat niero 

nee uincire nouis tempora floribus. 
sed cur, heu Ligurine, cur 

manal rara meas iacrinia per genas? 
cur facunda parum decoro 35 

inter uerba cadit lingua silentio? 
noeturnis ego sonmiis 

iam captum leneo, iam uoiucrem sequor 
le per gramina Martii 

campi, te per aquas, dure, uolubilis. 40 



II 

Pindaruin quisquis studel aemulari, 

TESTIMONIA. 

36 8q. Seru. ad Aen.IIII 76 39 sq. Porph. ad Berm. IT 1, 8 
IIII 2. 1 sqq. ^nouem uero lyricorum longc Pindarus priuceps 
spiritus magnificentia, sentcntiis, figuris, beatissima reruin uerboramque 
copia et nelut quodam cloqucntiae flumine: propter quae Hor. earn 
merito credldit nemini iinitabilem^ Quintilian. instit. X 1, 61 Widea- 
mus utrum attigerit (so. Vergilius) et Pindarum, quem Flaccus imita- 
tioni inaccesBum fatebatur' Macrobius sat. V 17 1 praem. *Bocunda 
ode' Diomed. 526 



YARIA LECTIO. 

28 (\udil\eni y7tuGA2x{^v) quacienl Aa quatiunt ^i^/*g quaciuul Ai 
30 creduli u nuntia y 32 tempora A /7oribus n 33 Set m 

36 siientii B 37 ego tc somniis (somn* Ac) F^Ac, ego soniiiiis to n 
te ego somniis to Porphyrionis Guelferbyianus opp,Pph. ego am. y 
sonniis u 40 uolubiles Funcorr, 
IIII 2. POETARVM ENCOMIASTICE TETRACOLOS A AD IV- 
LIANV ANTONIVM VETVSTIOR POETAIl VENEJIATIO ENCOMIASTICE 
TETRACOLOS B fol. 18() AD IVLV ANTONIV VETVSTIOR POETAR 
B fol 170 AD ANTOMVM IVLLVM DE AEMVLATIONE VAiNA F 
AD ANTOMVM IVLIVM VETVSTIORVM POETARVM VENERATIO INCO- 
MIASTICE TETRACOLOS y AD ANTONIVM IVLVM DE EMVLATIONE 
VANA:::::RVM POETARVM VENERATIO ENCOMIASTICE TETRACOLOS A 
in B foLl^huius car minis utt. 1—40 repeliii sunt IPandarumA emulari 



LIB. Illl. 1-3 155 

fule, ceratis ope Daedalea 
Dititor pinnis, uitreo daturus 

Domina ponlo. 
monte decurrens uelut amnis, iiubres 5 

quem super notas aluere ripas, 
feruit inmensusque ruit profundo 

Pindanis ore, 
laurea donandus Apollinari, 

seu per audacis nooa dithyranibos 10 

uerba deuoluit numerisque fertur 

lege soluli3; 
seu deos regesue caoit, deorum 
sanguinem, per quos cecidere iust<i 
morte Centauri, cecidit tremendae 15 

flamuia Chimaerae; 
siue quos Elea domuni reducit 
palma caelestis pugiiemue ecuniue 
dicit et centum potiore signis 

TE8TIM0NIA. 

10 — 12 'pQto Horatium propter haiascemodi uersns Pindaricos di- 
xisae in mi carminiim: cam — solatis* Prise, de metris Terentii §. 22 
(de metr. comicomm , ed. Gaisford. §. 33) 11 sq. 'namerisqae — so- 

InUs* Qointilian. instit. YIIII 4, 54 



YABXA liECnO. 

jilt 2 lulle Fuicinras. lulf A (Nullum' Acr, i, c. Porph, i. c. Hem 
€Mf I/. 33 iulius* Acr. iuHo* Porph. sed idem rectius ad u. 53) ope ^ 
daedalea y dedalea ceiL 3 pennis nu [Ures codices manuscripti 

Bltmd. kie ktAeni et vbique in aiiia odia, pinnis, pro pennis* Cr,] 5 an- 
nis tf imbres^. A 6 Quem . . . aluere AiByXux cons, Acr. sch,y bis 
Cum . . . saluerc Fx Cum . . . saiiere n' V'g>p,ras.x Cum — aluere ;i;(^ 
aluere Ac, 7 Fetuet Fylnu [Fernit 1 cod, Cr.] imroensus By 

b 
9 apoUinare ncorr, 10 audaces FyKu dithyrannos B fol. 170 dityram- 

bos ng> delhyrambos k ditirambos u dytirambos iff II sq, uumeriquc 
fertur lege solutus Pph, opp. Ac. Acr. et sch.y Quintil. 13 regesue 

nu%{€tdsv) regesque ceiL can& n 14 Sanguine AByXiianXit) iuxta 
u 15 tremende Ai^}\ 16 chimerae ABF chymerc hi 17 elea n 
18 celestis lu caelestes FyA2 equwii^ q) equ»/// tt equumue AB fol, 
180 equumue cett. 19 centum]*C-^ potiores ignis B fol 170 potio- 
res ignes B fol 180 



156 HORATI CARMINYM 

munere donat, 20 

flebili sponsae iuuenemue raptum 
plorat, et uires animumque moresque 
aureos educit in astra nigroque 

inuidet Oreo, 
multa Dircaeum leuat aura cygnura, 25 

tendit, Antoni, quotiens in altos 
uubium tractus: ego apis Matinae 

more modoque, 
grata carpentis thyma per laborem 

plurimum, circa nemus uuidique 30 

Tiburis ripas operosa paruos 

carmina fingo. 
concines maiore poeta plectro 
Caesarem, quandoque trahet feroces 
per sacrum cliuom merita decorus 35 

fronde Sygambros: 
quo nihil maius meliusue terris 



TESTIMONIA. 



26 * . . . Hor. de Pindaro : multa Dircaeum — cygnum * Sera, ad eel. 
9, 29 35 sq. * merita — Sigambros* sch. y c. IIU 3, 16 



VARIA LECTIO. 

21 Flebiiiif ku sponse y iuuenemque yz{an) nonPph. 22 
animunq: A\ mores, om. que» u 23 educit BFnu'V*[^8ic..,in uno 
codice antiquissimo* Cr,] X2x{^[ex siL Br.^&fAQpv) reducit AyXiGx{afiiSghn) 
deducit ^o>(cducit S2) austra y 24 orcho u 25 dirceum Ay dir- 

c 

cheura u cignum AFuAc. cycnum nPorph, cygnum B foL 180 cyg- 
num cett. 26 quociens X quoties y 27 auis ^iB utrobique ma- 
tine A\ 28 modog'. A 20 thiraa y tima u 30 plurimum] flo- 
rcum Benil. nerais A uiuidi AiB foh 170 31 riuos BentL par- 
uos n paruus cetL 32 finguo tp uu. 33—60 del, Peerlk. u. 33 
om, B fol, 180 Goncinis Ttpr, Goncinet Lcxhmannus opp. Ac. Acr,et 
sch.yPorph. sch.Xg> poema nuar, 34 Gcsarem Ay qivmdocuq: u 

c 

35 cliuium B fol 170 cliuum ceil, decoros AiBnpr. 36 sygam- 

r r — 

bos A, corr. all. m. sigambros Fu sy crambos n sycambros Gx(c) 
[sygambros 3 Bland.] 37 nil y nichil ipu 



LIB. nil. 2 157 

faUi donauere bonique diui 

nee dabunt, quamuis redeant in auruni 

tempora prisoum. 40 

concines laetosque dies el urbis 
publicum ludum super impetrato 
fortis Augusti reditu forumque 

litibus orbnm. 
turn meae, si quid ioquar audiendum, 45 

uocis accedet bona pars, el 'o Sol 
pulcher, o laudande' canam receplo 

Caesare feiix. 
teque, dum procedis, io Triumphel 

non semel dicemus, io Triuniphe! 50 

ciuitas omnis, dabimusque diuis 

tura benignis. 
te decern tauri totidemque uaccae, 
me tener soiuet uitulus, relicta 
matre qui largis iuuenescil berbis 55 

in mea uota, 
fronte curuatos imitatus ignis 



TE8TIMONIA. 

39 sq. cf. Boet. consol. philos. 2, 5, 23 sq. Sitinam modo nostra 
redirent in mores tempora priscos^ 

MuUA LECTIO. 

41 coDcinet Lachtnannus Hauptius alii opp.Acr.etsch.y ietos u et 

urbis] T bis ^ urbes ncorr, 42 impcralo u 45 tunc x(s) loquor uxiP^) 
BenU.opp.Ac.Porph. 46 o om. mi 48 Gesare A 40 sq, tuque, dum 
procedit, *Io triumphel* et non semel dicemus, io triumphel' Peerlk. 
Teque SIGV [3 Bland.] Porph, schl. kg>cofnm, {*ad ipsum quasi irium- 
phum loquitur scu;ra inuocatione qua io io dicehatur [dicehantur Acr.^ 
Acr, sch.y) cum %{s) procedit B, D, Heinsius, Benil. procedes Pph. 
procedis ceU.sch.lq> Tuque ^^(^i Argenloratll Vanderbourgi T) Tiique 
Porphyrionis exemplar anni 1498 Isque BentL sed cf. epod. 0. 21 *io 
Triumphe, tu moraris aureos currus et intactns boues' et Liu. XXVIII 
'WHO equo per urbem uerum Triumphum uchi Neronemque eliam si 
pedes ivicedat, . . . gloria memorabilem fore' w. 50 om.npr.ipprM,u. 
test,sch.<p 53 tauri om. tt M solmi Fx(9p)opp. Ac. sch,y Pph, sch, 
^ 55 iuueniscit ^ iuuen^5ct7 A bl ignis nx(<ii)Ac.Pph. ignescett , 



156 HORATI CARMUfVM 

munere donat, 20 

flebili sponsae iuuenemue raptum 
plorat, et uires animumque moresque 
aureos educit in aslra nigroque 

inuidet Oreo, 
niulta Dircaeum leuat aura cygnum, 25 

tendit, Antoni, quotiens in altos 
nubium tractus: ego apis Matinae 

more modoque, 
grata carpentis thyma per laborem 

plurimum, circa nemus uuidique 30 

Tiburis ripas operosa paruos 

carnuna fingo. 
concines maiore poeta plectro 
Caesarem, quandoque trahet feroces 
per sacrum diuom merita decorus 35 

fronde Sygambros: 
quo nihil maius meliusue lerris 



TESTIMONIA. 



26 *. . . Hor. de Pindaro: malta Dircaeiim — cygnum' Seru. ad eel. 
9, 29 35 sq. * merita — Sigambros' sch. y c IIII 3, 16 



VARIA LECTIO. 

21 Flebiliif lu sponse y iuueoemque yxian) nonPph. 22 

\ animunq: A\ mores, otn. que, u 23 educit BFnu^F'l^aic.in uno 

codice antiquisnmo* Cr,] k2x{^[ex siLBr.']d'fiQpv) reducii AyXiGxiafiaghn) 

deducit ^(»(cducit S2) austra y 24 orcho u 25 dirceuro Ay dir- 

cheum u cignum AFuAc. cycnum nPorph. cygnum B foL 180 cyg- 
num ceii. 26 quociens k quoties y 27 auis ^iB uirobique ma- 
tine A\ 28 modog. A 29 thima y lima u 30 plurimuro] flo- 
! rcum BetUl, nemis A uiuidi AiB foL 170 31 riuos BentL par- 

I uos n panius cett 32 fmguo tp uu, 33—60 del, Peerlk. u, 33 

i om. B foL 180 Gonciuis npr, Goncinet Lackmannus opp. Ac. Acr, et 

I sch.yPorph, sch,lg> poema nuar. 34 Gesarem Ay qivmdocuq: u 

I c 

35 cliuium B foL 170 cliuum cett. decoros AiBitpr, 36 sygam- 

bos A, corr. alt, m. sigambros Fu sycrambos n sycambros Gx(o) 
[syganibros 3 Bland.] 37 nil y nichil ^u 



LIB. nil. 2-4 159 

Romae principis urbium 

dignalur suboles inter aroabiiis 
uatuiQ ponere me chores, 15 

et iam dente minus mordeor innido. • 

o testudinis aiireae 

duicem quae strepitum. Fieri, temperas, 
roulis quoque piscibus 

donatura cygnl, si iibeat, sonum, 20 

totum muneris hoc tuist, 

quod monstror digito praetereunlium 
Romanae fidicen iyrae: 

quod spiro et piaceo, si piaceo, tuumst. 



IIII 
Quaiem ministrum fuiminis alitem, 
cui rex deorum regnum in auis uagas 
permisit expertus fideiem 
luppiter in Ganymede flauo, 
olim iuuentas et patrius uigor 
nido iaborum propuiit inscium. 



TE8TIMONIA. 



18 Sera, ad eel. 1, 37 21 sq. ^Hor. lib. IIII carminum sic posait : 
totmn — praetereuntinm' schol. Pers. 1, 28 

Iin 4. 1 Porph. ad epod. 10, 1. praem. *quarta ode' Diomed, 527 



TARIA LECTIO. 



tfM. 13—16 del, Peerlk. 14 soboles uG%2, non Porph. [3 Bland.] 
amabilis yx{k) amabiles ceti, 16 mordeor om, k 17 auree A 18 stre- 
pitu n piieri q> 20 cygai kn cigiii cett, 21 tut n tuist Lach- 
mannus tui est SI 23 lire u 24 spero n tuumst Lachmannus 
tuum est SI 

Iin 4. AD VRBEM ROMANAM (ROMAM y) DE INDOLl (INDOLE y) 
DVCVM. PROSPHONETICE ENCOMIASTICE TETRACOLOS AByk, add. k: 
L\ DRVSI NERONIS VIRTVTEM. IN DRVSI NERONIS VIRTVTEM F ww. 
2 — 6. del. Peerlk, 2 aues Ayku 4 lupiter F ganiymcde B gani- 
oiede Ayhtu 5 Olym t^ iumeolis B patruus u 6 redil z 
prupolit yknux{d&fiagqv,nuar.) [2 Bland.] protulit ABFxGituar.% 



158 HORATI CARMINYM 

tertium lunae referentis ortum, 
qua notani duxit, niueus uideri, 

cetera fuluos. 60 

III 
Quem tu, Melpomene, semel 

nasceutem placido lumine uideris, 
ilium noD labor Isthmius 

clarabit pugilem, non equos impiger 
curru ducet Achaico 5 

uictorem, neque res bellica Deliis 
ornatum foliis ducem, 

quod regum tumidas contuderit minas, 
ostendet Capitolio: 

sed quae Tibur aquae fertile praefluunt, 10 

et spissae nemorum comae 

fmgent Aeolio carmine nobilem. 



TE8TIM0NIA. 

UII 3. 1 praem. 'tertia ode' Diomed. 526 sq. 8 ^Hor. in 1 1 II 

carmlnum : quod — minas' Prise. X 25 




VARIA LECTIO. 

58 Tercium t/ orbem k7tu<puar.x{d&qrsvfiuar.PulmanniB Orellic 
Bentlei decern etc.) non Porph. 59 Iraxit y 60 Gaetera In 
A\B fuluus cetU 

IIII 3. DE SE REFERENS VIRTVTES POETICES (POETICA: 

PROSEQVITVR AD MELFOMENEN (MELPOMENEN A) MVSAM PRO! 

(SPEVTICE X) TETRACOLOS Al PROSEVTICE TETRACGLOS DE 

REFERENS ET VmiVTES POETICAS PROSEOVITVR AD MELPOMENEM 

MVSAM y AD MVSAM HIS SCRIPTIS SE ESSE FELICEM GSTENDIT F 

hanc odenom.B. 1 Melphomene AX Ac. 2 numine Xuar.tpuar, Pph. 

t 
sch.Xtp 3 ist inius F istmius X isniius u ////mius tc 4 Z^eClara- 

bil ^ {haec est interpret, sch,X(p) Clarauit Ac, opp, sch.yXtp pugilleni y 

equis A equus U2 in rasura equus if/ equus yXq> inpiger F im- 

pier y 5 decel y achaio y 10 Set y qua A\\.opp.Pph,sch,y 

{item Ac, I ut puto : hanc enim uocem otn. Ac.) praefluunl ilfpr,G V 

[3 Bland,'] x(apd^gn) {'praeterfluunf interpret, sch.y) pfluunt A7Cix{<sh) 

prefluuut yx(s) praefluent nKpiffcorr.x {fip, pref: g) perJQuunt xi^) pro- 

fluuul Xiui Ac, y proluunt X'l u uar, 11 spisse y 12 eoliu Fnu 



LIB. nil. 2-4 159 

Romae principis urbium 

dignatur suboles inter amabilis 
uatum ponere me choros, 15 

et iani dente minus mordeor iniiido. • 

testudinis aiireae 

dulcem quae strepituro, Fieri, temperas, 
o mutis quoque piscibus 

donatura cygni, si libeat, sonum, 20 

totum muneris hoc tuist, 

quod uionstror digito praetereuntium 
Romanae fidicen iyrae: 

quod spiro et placeo, si placeo, tnumst. 



im 

Quaiem ministrum fulminis alitem, 
cut rex deorum regnum in auis uagas 
permisit expertus fideiem 
luppiter in Ganymede flauo, 
olim iuuentas et patrius uigor 
nido iaborum propuiit inscium. 



TE8TIMONIA. 

18 Sera, ad eel. 1, 37 21 sq. ^Hor. lib. IIII carminum sic posuit : 
totam — praetereuntium* schol. Pers. 1, ^8 

Iin 4. 1 Porph. ad epod. 10, 1. praem. *quarta ode' Diomcd. 627 



YARIA LECTIO. 

uu. 13 — 16 del Peerlk, 14 soboles uGtii, non Porph. [3 Bland,] 
amabilis yx{h) amabiles ceit. 16 mordeor om, I 17 auree A 18 strp- 
pitu n piieri q> 20 cygai Xn cigiii cett. 21 tut n tuist Lach- 
mannus tui est Si 23 lire m 24 spero n tuumst Lachmannus 
taum est SI 

IIII 4. AD VRBEM ROMANAM (ROMAM y) DE INDOLI (INDOLE y) 
DVCVM. PROSPHONETICE ENCOMIASTICE TETRACOLOS AByl, add, X; 
IN DRVSI NERONIS VIRTVTEM. IN DRVSI NERONIS VIRTVTEM F uu, 
2 — f). del. Peerlk, 2 aues AyXu 4 lupiter F ganiymcdc B gani- 
oiede Aylnu 5 Olym tf; iumenlis B patruus u 6 redit r 
propuiit yk7cux{d9(i(fgqv,nuar.) [2 Bland.] protulit ABFzGituar.x 



160 HORATI CARMINyM 

uernique iam ninibis remotis 
insolitos docuere nisus 
uenti pauentem, mox in ouilia 
^ demisit hostem uiuidus impetus, 10 

nuQc in reluctantis dracones 
egit amor dapis atque pugnae; 
qualemue laetis caprea pascuis 
intenta fuiuae matris ab ubere 
iam lacle depuisom leonem, 15 

dente nouo perilura uidit: 
uidere * Raetis beiia sub Aipibus 
Drusiim gerentem Viudeiici (quibus 
mos unde deductus per omne 
tempus Amazonia securi 20 

dextras obarmet, quaerere distuli: 
nee scire fas est omnia), sed diu 



TESTIMONIA. 



11 sq. Priac. VII 41 18 — 21 'quibns — diatuir Seru.ad Aen. I 
243 22 *nec scire — omnia' Vincentius Bellou. VII 70 floril. Paris. 
8818* 



VARIA LECTIO. 

sch.yut 'eieciC inter preiantursch.l(p 7Verni AByxx{6\ex sil. BroukhJ] 
^ns))Ac.sch.y Vernis Fhcuq 8 ducuere y post h, u. repetit B uu. 
6. 7 11 reluctanles BFyittu 12 pugne y 13 ueUdtis it pr. uelisetis 
7t corr. letis Axtlfu capea B 14 fulue r 15 iam mane, iam sponle 
coni. BenlL alii: iam iaraque» iam made, non ante, iam mente, lamMarte; 
ceterum iam Prudentius nostram lectionem secutus est, peristephan. X 
Wlsqq,: Amplearus unam de caierua infanlium paruum nee olim 
lacle de put sum capi captumque adesse praecipit' of, eliam Verg. 
georg. Ill 187 {iam = modo ut Plin. ep, U, 11) 16 uidet w% 17 raeli AByx 
reli ImAc, raelii F retii n inmarg. sch.q> om.npr.u retisy(?) raetisy(?) 
N. Heinsius, Bentl. opp. Acr, et sch,y sch.lq> 18 uiudelyci Fn el 
uindelici x{qv) quibus — u. 22 scd del. Lambinus Guietus Buttmannus 
Peerlk.MeinekiusLinkerusGruppeus etc., alii ila utparticulam sed eice- 
rent, alii ut earn in et mutandam esse censerent: defendehant Mora- 
tium Monichius (nou. ann. philol. supplem. VII 100), Weilius (ibid, LXXI 

a a 

IbO) Luc. Muellerus alii 19 ductus iSerwfW Z>. deducliiTri 20amozonio t 

21 abarraet t pr, subarmet xi^s^iuar. Orelli cduar,) Seruii Guelfer- 

byt, I querere xu 22 Nee scire Ayr Ac. Acr. et sch.y Vincentius 



LIB. ini. 4 161 

lateque uictrices cateruae 
consiUis iuuenis reuictae 
sensere, quid mens rite, quid indoles 25 

nutrita faustis sub penetralibus 
posset, quid August! paternus 
in pueros animus Nerones. 
fortes creantur fortibus et bonis; 

est in iuuencis, est in equis patrum 30 

uirtus, neque inbellem feroces 
progenerant aquilae coiumbam: 
doctrina sed uim promouet insitam, 
rectique cultus pectora roborant; 
utcumque defecere mores, 35 

indecorant bene nata culpae. 
, quid debeas, o Roma, Neronibus, 
testis Metaurum flumeu et Hasdrubal 
deuictus et pulcher fugatis 



TB8TIMONIA. 

29 *fortc8— fortibus* Seru. ad Aen. I 690 33—36 'doctrina uim— 
culpae' Sigebertus uita Deoderici I c. 2 [Pertz YI 466] 34 'Hor. 
carminum Ub. IHI rectique — roborant* Eutych. EL 13 36 sq. schol. 
lunen. 14, 1 38 'testis — flumen* Seru. ad eel. 6, 21 



▼ASIA LBOTIO. 

Nesdre BFXitux(fi^iiipr,Qaip) Pph. opp. ui uid. Parph. sediu ii 
diuj taum Linkerus 23 Lete At 24 repressae y {Graeuiani uar, /.) 
Pph. BeniL reiectae Wadeus reuictae SI 8ch,y ('. . . mire {Mare cod,) 
auiem reuiciae quia superius dixerai uictrices' sch.y) r. Ac, 25 ri- 

t« T qt ^ 26 faustis] Sanctis BentL penitralibus Bu 28 ani- 
mos ypr, nerones AFku Ac. Acr. sch.y neronis Pph. Bkj et y\ ? 
29 fortibus. et bonis Ay\X\tuxi<i) fortibus et bonis Fgy2k2x(h) rectius cf. 
epist. I 9, 13 30 aequis F 31 nee Fitukix Pph. imbellem u 

33 Doctrmam y uim om. F ul A2 in loco raso 35 defece- 

rere 9 36 Dedecorant AByXxuG^a^d9cghnqs)sch.y [interpr. 'Dede- 

corant] deformant indecora faciunt') comm. schol. luuen. Sigebertus 
Be9Ul.eons.8ch.k1p Indtcorami Fnxiiigpvi) Ac. Pph. Porph. Indedeco- 
rant y {interpr. indecora faciunt Acr.) 38 asdrubal k 39 et 

on* itpr. 

ROBATIVS It. 11 



162 HORATI OARimiyM 

ille dies Latio tenebris, 40 

qui primus alma risit adorea, 
dirus per urbes Afer ut Italas 
ceu flamma per taedas uel Eorus 
per Siculas equilauit undas. 
post hoc secundis usque laboribus 45 

Romana pubes creuit, et impio 
uastata Poenorum tumultu 
fana deos habuere rectos, 
dixitque tandem perfidus Hamilbal: 

'cerui, luporum praeda rapacium> 50 

sectamur ultro, quos opimus 
fallere et eflugere est triumphus. 
gens, quae cremato fortis ab liio 
iactata Tuscis aequoribus sacra 
natosque maturosque patres 55 

pertulit Ausonias ad urbes, 
duris ut ilex tonsa bipennibus 
nigrae feraci frondis in Algido, 
per damna, per caedes, ab ipso 
ducit opes animumque ferro. 60 

non Hydra secto corpore firmior 
uinci dolentem creuit in Herculero, 
monstrumue submisere Colchi 



YABIA LECTIO. 



40 nil B uu. 41—48 del. Peerlk. 41 arma Fyhti% 42 Du- 
rus x[^\v) afTer u ut] it y [1 eod> CruquU] Aldus ('statt •*• uV 

sch,y) 43 flammas u tedas AByhtu uel Eunis] per euros 

Fx{qp) et eurus it [sed et in ras.) ux{d) 44 singulas B 45 Post 

haec x{(x) Post hunc ;|;(^) 46 iopio I 47 penorum Au 49 que 

h 

om.rui anibal 50 preda Ayu rapatium Ayxu 52 et fugere u 

esiQm,xx 53 Gensq. cremato T;|r illo r 54 Tuscis] tuis t 

equoribus y 56 Ausonias ad] ad daunias t 57 uti lex t 

pipeunib; r 58 Nigre y alcido BFlnuncorr. 59 dampna y 

danna u cedes AFku 60 animos y uu. 61 — 64 del Struveus 

Meinekius Linkerus Gruppeus 61 hidra Au ydra v 62 erculem k 

63 submisere ABlv su////misere {Itneola supra u at alL m.) » 



LIB. un. 4-& 163 

maius Echioniaeue Thebae. 
merses profundo: pulchrior euenit; 65 

luctere: multa proruet integrum 
cum laude uictorem geretque 
proelia coniugibus loqueuda. 
Cartbagini iam non ego tiuntios 

mittam superbos: occidit, occidit 70 

spes omnis et fortuna nostri 
nominis Hasdrubaie interempto. 
bU Qaudiae non perficient mauus, 
quas et benigno uumine luppiter 

defendit et curae sagaces 75 

ezpediunt per acuta belli.' 



V 
Diuis orte bonis, optume Romulae 



TBSTIMONIA. 

nn 6. 1 praem. 'quinta ode' Diomed. 527 



TjUUA i<eotio. 



summisere cetL cholchi y 64 Mauis r elbioniaeue Ay ////chio- 
Bieae aui {uirgula et aut ab alt. m) n thebe tti 65 Merses yuiA2 
^X{P6^) Ac. Acr.sch.y Mersus ABlGyuar.7C2x(ci6gns)[2Bland.] Mersae 
Ft%{jlq , Merse p)sch.l(p Merges U2 Mersu xW (yiess////7ca,corr ) 
pulcrior u euenit SI Ac. Acr.8ch.y8ch.kfp exiet xi^tf Basil. I Vatic. 
L. corr.) 66 Lucrere A Ductore 7rT9t/%(fip(Tif;i) opp. Acr. 8ch.y 

proruit n\xx((ip) opp. Acr. sch.yk 67 gerit x(*)y Bentl. opp. Pph. 
68 Praelia AFl IPlla Bnu Prelia y 69 Garthagini ytif KarUgioi B 

CarUgini cett. noncios I 70 Mlttat B uu. 73—76 del. Peerlk. 
Meinekius Prienius Linkerus 73 Nihil FlnxAc. Pph. claudie Xv 

perficient AByhtuGx Pph. 8ch.lg> perflclanl Fx(9p) perficiunl t* V 
2(<ri Pulmanni H) efficient Glareanus 74 iupiter Fy 75 Descen- 
ds T 76 Expedient xW peracuta * V* aucta k bella xi^^)^ 

nil 5. AD AVGVSTVM DE EXPEDITIONE EIVS TARDA ORAT. 
FEANIS (PEAWS A) SPECIES PRGSEVTICE TETRACGLOS AB AD CAE- 
SAREM (CES:k) AVGVSTVM ABSENTEM Fk, add. k: DE EXPEDITIGNE 
EIVS TARDA GR/^TIG PEANIS SPETIES PRGSEVTICE TETRACGLGS k 
AOAVGVSTVM DE EXPEDITIONE EIVS. PRGSEVTICE TETRACGLOS ym^cr. 
OR. T 1 Dlois horte F optume y expos, tnetr. optime relLAc.JHo- 

11* 



164 HORATI CARMIKVM 

castos gentis, abes iam nimium diu; 
maturuiD reditum pollicitns patrum 

sancto concilio, redi. 
lucem redde tuae, dux bone, patriae: 5 

instar ueris enim uoltus ubi tuus 
adfulsit populo, gratior it dies^ 

et soles melius nitenL 
ut mater iuuenem, quern Notus inuido 
flatu Carpathii trans maris aequora 10 

cunctantem spatio longius annuo 

duici distinet a domo, 
uotis ominibusque et precibus uocat, 
curuo nee faciem litore dimouet: 
sic desideriis icta fldelibus 15 

quaerit patria Caesarem. 
tutus bos etenim rura perambulat, 
nutrit rura Ceres almaque Faustitas, 
pacatum uolitant per mare nauitae, 

culpari metuit fides; 20 

nuUis polluitur casta domus stupris, 
mos et lex maculosuni edomu||t nefas» 
laudantur simili prole puerperae. 



TBSTIMONIA. 

23 Isidonis differentiarum lib. § 448. ('Hor. laadatnr primo prole 



yARIA LECTIO. 

med, romulae Xxna.ras, Ac. cons, inter pr. romule AFrhnp.ras. expos, 
metr, Diomed, sck.lq> romuleae Byux{a) 2 liabes y 3 redditum B 

4 consilio X 5 Luce z 6 uoUus Fn uultus cett 7 Adfulsit 
FyXPph.\ei2codd.Bland,^ Adfulsit^ Affulsit j^;ru Affluxit r Effulsit 
G%{ci§^s)\\ €od.Bland^ it]////9 el itvxidgpvuar.Pulmanni B)[l Bland.] 

8 sole B 9 quiem I nolhus F7ttuA2 10 Flatus B carpathi r 
carphatii A carpalii Fu Ac, carpati B 1 1 spaclo r 12 Dulcis F 
dtsimeiynpr.xx delxneimopp.Ac.i'^ Bland.] 13 =om!nibus^ omnibus 

V 

FnvuxAc.opp.Acr, que om. u;|^ HCoruoy facitero ti liltore^A 
Tu demouei Fxxopp.sch,kg>[Zcodd. Bland.'] 16 Querit ^ni cesarem 
17 etenim bos r 18 Nulritura Fnpr,xx rura] rite Schwerdiius 
prata Tan. Faber. farra Benil culta Cuninghamus fauuslitas u 

faust, B 10 Paccatum u 20 metuet Ac. 22 Mox Fix ^ prole§^ 



LIB. Un. 5—6 165 

culpam poena premit comes, 
quis Parthum paueat, quis gelidum Scythen» 25 

quis Germania quos horrida parturit 
fetns, incolumi Caesare? quis ferae 

bellum curet Hiberiae? 
condit quisque diem collibus in suis, 
et uitem uiduas ducit ad arbores; 30 

hinc ad uina redit laetus et alteris 

te mensis adhibet deum; 
te multa prece, te prosequitur mero 
defuso pateris» et Laribus tuum 
miscet numen, uti Graecia Castoris 35 

et magni memor Herculis. 
'longas utinam, dux bone, ferias 
praestes Hesperiae' dicimus integro 
sicd mane die, dicimus uuidi, 

cum sol Oceano subest. 40 



VI 
Diue, quem proles Niobea magnae 



TBBTDCONIA. 



pnerpera naio* Isidor. origin. XI 2, 14) 24 'culpam pena pmit comes* 
floriL Paris. 8069 

TTTT 6. 1 praem. 'sexta ode* Diomed. 527 



VABIA I^CTIO. 



24 pfna A praemit tp 25 partum F parthu r 

scythe A scithen Btp scythem X scithem u 27 Faetus AFx Foetus 

ylum Festns n\ incolomi yx fere xtp 28 hyberiae F hibe- 

rie u hibemie x iberie Ac. 31 uiaa] tecta Peerlk, fida Sckwerdiius 

redit] nenit xux(S^Pulmanni B) letus u 32 athibel Ai 

MDefuso FyxG*V^x{a(i6ii.(fimp\v) DifTuso ABkitu%{^\gqs)[2Bland.] 
35 grecia Au gda B gretia Fy gra (= gratia) r 36 hercolis B 

37 dux] rex x%(dc) 38 Prestes Ayu 40 oceauo y^ c superscr. alt. m. 
mi 6. APOLLINIS LAVDEM REFERT (APOLLINEM LA VDAT y) QVO- 
NIAM SERVAVIT AENEAN (ENEAN Ay AENEAM X) AVCTOREM ORIGINIS 
ROMANAE. PROSEVTICE TETRACOLOS AByX IN APPOLLINEM F 

mcr. om. x 1 magne x sensil n 



166 HORATI OARMINVM 

uindicem linguae Tityosque raptor 
sensit et Troiae prope uictor altae 

Phthius AchOIes, 
ceteris maior, tibi miles impar, 5 

Alius quamuis Thetidis mariuae 
Dardanas turres quaterel tremenda 

cuspide pugnax. 
ille, mordaci uelut icta ferro 

pinus aut inpulsa cupressus Euro, 10 

procidit late posuitque coUum in 

puluere Teucro. 
ille non inclusus equo Hineruae 
sacra mentito male feriatos 
Troas et lactam Priami choreis 15 

falleret aulam, 
sed palam captis grauis, heu nefas heu! 
nescios fari pueros Achiuis 
ureret flammls, etiam latentem 

matris in aluo: 20 

ni tuis uictus Venerisque gratae 
uocibus diuom pater annuisset 



TSSTIMONIA. 



7 sq. cf. Seneo. Agam. 357 sq: Tallas, qaae Dardanias saepe 
petisti cuspide tarres* et Manil. IV 217 ^metuendus cuspide 
pugnax* 21 — 23 ^ni tuis Venerisque gratae, rebus Aeneae potiere 

ductos' schol. Stat Theb. V 277 



TABIA LECTIO. 

2 Hague A\ titios Au tytios yXv 4 Phthiu Ac.i Pthius ABF 
yl P//Atiius TV Thius t Pinthius u 5 Gaeteris Ft inpar F 

6 tetidis B tetidis tf; uu. 7-~10 del. Peerlk, 7 quiterel t 
uelud 'Htxu 10 inpulsa Fyxiifigakps) impulsa nx[ad^nv) inpssa A 

impressa BXu% (iupr : %) cupresse uro r cypssus B cupressus n 
11 in om, yx {fiapr.si Pulmanni B et B) [opp,2codd.Bland.] 14 
Sed grants captis palam lieu u Set y captis om. F7tpr,xx{iigp) uictor 
m{va2) {Ax non satis liquet, sed captis uidetur erasum esse) captis ceit. 
Ac. sch.y captor Buttmannus uiclis Torrentius Peerlk, Schwerdtius 
Sacra mentio r Sacramento Fxig) 15 letamus r letam Aiu 17 Sed 
19 iacentem G 21 uictus] flexus * F' 'uictus] flexus' sch.y comm, Cr. 
tern sch. Pulmanniani codicis B grate Aili 22 diuum SI ad- 



LIB. UII. 6 167 

rebus Aeneae potiore dactos 

alite muros. 
doctor argutae fidicen Tlialiae, 25 

Phoebe, qui Xantho lauis amne crines, 
Dauniae defende decus Camenae, 

leuis Agyieu. 
spiritum Phoebus mihi, Phoebus artem 
carniinis nomenque dedit poetae. 30 

uirginum primae puerique claris 

patribus orti, 
Deliae tutela deae, fugacis 
lyncas et ceruos cohibeotis arcu, 
Lesbium seruate pedeni meique 35 

pollicis ictum, 
rite Latonae puerum canentes, 
rite crescentem face Noctilucam, 
prosperam frugiim celeremque pronos 

uoluere mensis. 40 



TKSTIMOXnA. 



26 '. . . lauo , lauis . nam hoc aerimm et primae est coniagationis 
et tertiae, a qua nunc ait laait . it^ Hor.: lauit amne crines* Bervu 
ad Aen. X 727 35 sq. Acron uolgatns et schol. y ad art. poet. 274 



YARIA LECTIO. 

noisset Fy 23 eneae An aenae F uu. 25 — 28 del Linkerus 
25 argiue ;|^(5i9tiar.) argiuae n{ai argute nuar.)uuar,x(puar,) [sch. Fl: 
greeae uel argiuae) fidicem ia,ras. taliae/'iTr 26 Phebe ru Phobe y 

Phebe tp Phobe tt xanto nxycorr, santo ypr, sancto u lauit Ser- 
ums D. anue u 28 agyieu itpr. Pph. agyeu By2 (agieus sch.y) 
agyieu Fkncorr.% agj^^Ttig ei y\ ut uid. Acr. cons. 8ch.q> agylleu y 
[omn, Bland.] sch.l [^H" agylleu *r'] inde a u. 29 nouum carmen 
mcipere arbitrantuj^Kmadonus et BQchelerus {mus, Rh. nou. XIIII 
158 sq.) uu, 29flEl del Peerlk, 29 phoebus . . . phebus B pb^- 

bus . . . phoebus y pjAus . . . phf bus A phebus . . . phebus u phebus . . . phe- 
bus r arce t ^B32 Partibus B 33 fugaces Fxuy corr,ncorr. 
34 Lincas AFyiti^m choibentis t 35 meique] et nixi Acron uolga- 
ius, recte sch.y ^ TH puerl x canentis I. 38 noctilucam BkuiGF 
uar. X uar. n uar. {'$. e. Lunam' sch. lg>) % {ad&(ig) noctiluca Aynp. ras. 
{fca,ras,n.t)Ac. nocte lucem F%a.ras.ut uid. Fxj^qp) 39 fugu Ay 

frugQ n celerem n 40 mensis Porph. menses Pph. SI 



168 HORATI CiUtMIKVM 

nupta iam dices 'ego dis amicum, 
saeculo festas referente luces, 
reddidi carmen docilis modorum 
uatis Horati*. 



vn 

Diffugere niues, redeunt iam gramina campls 

arboribusque comae; 
mutat terra uices, et decrescentia ripas 

flumina praetereunt; 
Gratia cum Nymphis geminisque sororlbus audet 5 

ducere nuda choros. 
inmortaiia ne speres, monet aouus et almum 

quae rapit bora diem, 
frigora mitescunt Zephyris; uer proterit aestas, 

interitura, simul 10 



TS8TIM0NIA. 



44 ' . . . licet haec antiquitas per aieoxon^v i. e. ablata I littera 
enuntiaaerit, ut ipse de se Hot.: natis Horati* incerti fragm." gram- 
mat, de nomine et pronomine [ed. Eichenfeldus] § 2 

mi 7. 1 sq. FortunatianuA704 Augustinns de musica V 13, 28 
*ad Malliom Torqnatam banc (sc. epistnlam) scribit, ad qnera etiam 
illam oden: diffugere nines r. i. g. c. a. q. c* schol. y, epist. I 5, 1 
'septima ode : diffugere — comae' Diomed. 527 4ib. im ode VII talis 
est: diffugere — comae' Victorinus de metr. Hor. 2618 2 Diomed. 
515 3 ^mutat terra uices' Didonis epistula adAeneam u. 59 7 sq. 
13 — 16 Hildebert. moral, philos. 971 9 — 11 cf. Salei Bassi ep. ad 

Pison. 138 sq. *uer fngit aestates: aestatum terga lacessit pomifer an- 
tumnus nebulis cessnrus et undis' 



VARIA LBOTIO 



41 diis Aykx 42 Seculo Au 43 Red^^ 44 horatli ABu 
horacii I 

mi 7. AD MANLIVM TORQVATVM DE J^ffALITATE REFERT 
(REFERET A) ENIM OMNIA MVTARI (MATVRI yO^OMENTO TEMPO- 
RIS PARAENETICE (PARANETICE Ay,nJ, k) TETHOLOS {n.llom.y) 
AByX AD MANLIVM TORQVATVM VERnAeMPORIS SCRIP- 

TIO (DESGRIPTIO d) F inscr. om, x 4 pretereu^t^yA 5 nicn- 
phis ABxu 7 Imortalia B Immortalia it et] ad x album % 

ph 

allium y 8 Que x 9 zephiris Ayxtpu zefyris B estas u 
u, 10 om, At 10 Iipperitura x 



LIB. nil. c-7 169 

pomifer autumnus fruges effuderit, et mbx 

bruma recurrit iners. 
danua tamen celeres reparant caelestia lunae; 

nos, ubi decidimus, 
quo plus Aeneas, quo Tullus diues et Ancus, 15 

puluis et umbra sumus. 
quis scit an adiciant hodiernae crastina summae 

tempora dl superi? 
cuncta manus auidas fugient heredis, amico 

quae dederis animo. 20 

cum semel occideris et de te splendida Minos 

fecerit arbitria, 
non, Torquate, genus, non te facundia» non te 

restituet pietas: 
infernis neque enim tenebris Diana pudicum 25 

liberat ffippolytum. 



TBSTDIONIA. 

14 Sera, ad Aen. I 714 16 cf. Anson, epitaph. 17, 2 ^ductores 

qnondam pulois et umbra samus* 17 sq. Hildebert. moral, philos. p. 
990 25 sq. 'neque enim Diana padicnm liberat Hippolytam* Sera, 
ad Aen. YI 617 mythographns II c. 128 ap. Mai aact. class. HI 132 
cf. Pmdent cathemer. Xll 164 sqq. *at nos . . . dux noster hoste saucio 
mortis tenebris 4iberat* 26 cxpositio metrica 



YABIA LECTIO. 

11 autunnus u autumus x effunderet. mox Ai effunderit r 12 
recorret y inhers A inaers t 13 Danna u celeris B celeres n 
celestia Alu 15 Quis 91 pater mu^ V^xUcdi&cqv) plus ceti. Gituar. 
tch.y Pph, HUdehertus [*ego plus legerim Broukhusius et cf. Quid, 
am. n 18. 31. Vergil. Aen. I 378) tullus diues AyXG{exsil Pulm.) % 
ifihnp) Ac. Pph. HUdehertus tullius diues B diues tullus nxu%[aifL^cqs) 
dines dullus sch.lpr.B^jj^ diues iulus Fx(q^ ut uid.) Tullus abiuit 
PeerUc. et Schwerdtiuz 17 Qui scit x{v)Pph. Qui scis ByHildebertus 
Quid sci^ x[s) Quis sa^a^*sch.lopp.Acr.sch.q> anadi ciant t adilianl u 
sununae BFyXixi'u^Qnps summe g alt.l.) item Ax (?) uitae TttuG' V'Azq) 
wir.x{Pd^galtJ.hqAuar.)Hildebertus. mine glossema est, ut in antece- 
denti carmine flexu^ IS Tyropora A dii Aylxu (di] pro dii sch.Xq>) 
19 berebis ilfiX2uar.u2x(P^(fxh) herebis r herebit 91 et gnuar.ifn 
seh.FXopp. Acr. Porph.sch.y 20 Que y 21 Que at Cum y mynos 

n {ted in ras.) r u. 24 om, ypr. 26 hippolitum A byppofitum B 
hfppolitum Fn hypolitum yk yppulitum x ipolitum u rede Pph. 



170 HORATI OABMINVM 

nec Lethaea uaiet Theseus abrumpere caro 
uincula Pirithoo. 



vm 

Donarem pateras grataque commodus, 

Censorine, meis aera sodalibus, 

donarem tripodas, praemia fortium 

Graiorum, neque tu pessuma munerum 

ferres, diuite me scilicet artium, 5 

qaas aut Parrbasius protulit aut Scopas, 

bic saxo, liquidis ille coloribus 

sellers nunc bominem ponere, nunc deum. 

sed non baec mibi uis, non tibi talium 

res est aut animus deliciarum egens. 10 

gaudes carminibus; carmina possumus 

donare et pretium dicere muneri. 



TB8TDC0NIA. 



nn 8. 1 Terentianus 2443 praem. 'octana ode* Diomed. 527 
6—8 Sera, ad Aen. VI 20 



VARIA LECTIO. 

27 Nec t Non x{a) lethea Ahu laethaea n l^thea F loethea r 
teseos T 28 perithod ABlnpr.x 

im 8. AD CENSORINVM COPARATIO POETICES DIVITIARVM 
SIMVL AC VIRTVTIS. ENCOMIASTICE MONOCOLOS AB AD CENSORINV 
MARCVM F AD MARCIVN GENSORIVM COPORATIO POETICES DIVI- 
TIARVM SIMVL ET VIRTVTIS. ONCOMIASTICE TETRACOLOS y AD 
MARCIVM CENSORINVM COPARATIO POETICE' FORTVNARVM SIMVL AC 
VIRTVTIS ENCOMIASTICE MONOCOLOS X inscr, am. x 1 commodus 

AByGV[ZBland.]qiuar.x{^a\ns) expos. meir. Acr.sch.y Diomed. Terent. 
commodis Fl7trux(€edft.Qhpv)<o (commodijs g) ^ trippodas I pre- 

mia Au proemia yr 4 pessima ABkxuytitp.ras: 5 quas ant] qua- 
ils Seruius D. parhasius / parrasius FX 8 Solers sch.tp [Sellers 
Z Bland,] Set y hec Aifp nec tibi x^Vx{iJSiiuar.quar.) non 

Pph. 10 delitiarum Au dilicianim B deliciorum x 11 Gaade////s 

X'ttf 12 pcium X muneris xd^itiar. et Lambini Vanderbourgique 

codd. aliquot) Porphyrionis o) muneri SIG VIZ Bland,] ^ Ac, Pph. 



LIB. Iin. 7-8 



171 



non incisa notis marmora publicis, 

per quae spiritus et uita redit bonis 

post mortem ducibas, non celeres fugae 15 

reiectaeque retrorsum Hannibalis minae, 

non incendia CarthaginLs impiae 

eius, qui domita nomen ab Africa 

lucratus rediit, clarius indicant 

laudes, quam Calabrae Pierides: neque, 20 

si chartae sileant quod bene feceris, 

mercedem tuleris. quid foret Iliae 

Hauortisque puer, si taciturnitas 

obstaret mentis inuida Romuli? 

ereptum Stygiis fluctibus Aeacum 25 

uirtus et fauor et lingua potentium 

uatum diuitibus consecrat insulis. 

dignum laude uirum Husa uetat mori. 

caelo Musa beat sic louis interest 

optatis epulis impiger Hercules, 30 

clarum Tyndaridae sidus ab infimis 

qnassas eripiunt aequoribus rates. 



TaSTDfOlflA. 

28 Hildebert. moraL philoi. p. 992 



▼AXIA LECTIO. 



13 Publica Pph.opp.sch.y uu. 14—17 del, Peerlk. 14 Per- 
qoe A uu. 15 non — 19 rediit del. Lachmannus Meinekius BaupHus 
Peerlk. Linkerus 15 celeris fuga ABX 16 annabilis r u. 17 
deL BeniL BuUmannus [mytholog, 11 p, 307] Id dispendia G, Herman" 
nus impendia Cuninghamus stipendia Doringius kartaginis By 

cartaginis tct inple X 19 clarus Ax 21 Sic arte t Sic barte 

B charle y carthf A cartae Fitu bone k 22 Mercede % 24 

Optarft » 25 stigiis AFlru eacam nuq>uar, aequum Ftnuar, 

9eh.lip 26 pauor x u. 28 del, Lachmannus Hauptius alH 

29 Celo vu beatus r 30 inpiger Fk inpigaer y 31 tyndaride ill 

tindaride F tiodaride tu sydus ^ 32 eripiunt, a ab alL m. A 
equoribus u 



172 HOBATI CARMnSVM 

ornatus uiridi tempora pampino 
Liber uota bonos ducit ad exitus. 



vira 

Ne forte credas interitura, quae 
longe sonantem natus ad Aufidum 

non ante uolgatas per artes 
uerba loquor socianda chordis, 
non* si priores Maeonius tenet 5 

sedes Homerus, Pindaricae latent 

Ceaeque et Alcaei minaces 
Stesichorique graues Camenae; 
nee si quid olim lusit Anacreon, 
deleuit aetas; spirat adhue amor 10 

uiuuntque commissi calores 

Aeoliae fidibus puellae. 

non sola comptos arsit adulter! 

crines et aurum uestibus illitum 

mirata regalisque cultus 15 



TBSTIMONIA. 



mi 9. 1 praem. 'nona ode* Diomed. 527 8 cf. ^Stenichori gra- 
ues Camenas* ApoUin. Sid. cann. Vim 212 



VABIA LECTIO. 

u. 33 del Lachmannus Baupiius alii timpora, y ab alt. m. A 
34 nota n duxlt ABi, non Ac, sch.y 

IIII 9. CONSECRARI AIT CARMINA SVA MERERI, QVONIAM NI- 
HIL (NICHIL A) EST (om. Ay) QVOD (om. Ay) NON CARMINIBVS ILLV- 
STRATVR AByk, add. X: AD LOLLIV DE INMORTALITATE CARMINVM 
SVORVM I AD LOLLIVM DE IMMORTALITATE CARMINVM SVORVM F 
inscr. om. x 2 sonante ego natus u 3 uulgatas ABXtu 

arlis npr. arces y 4 loquar Fnui(aQ\h) cordis F xu codis I 
5 meonius Bxu 6 pindarichae 7t 1 alcei AFlxu 8 Stersichoriq. 
yjt Sersicoriq. x Tersiclioriq. Ac. Sthersichorique F Stesichoriue Bk\ 

(q add.ki) Stersichoriue A Ter^'coriq. u 9 anacroen A 10 recens « 
12 Eolicti 13 conptos u 14 inlitum Fynu 15 Mtrata u regales u 



LIB. nil. 8-9 173 

et comites Helene Lacaena; 
primasue Teucer tela Cydoneo 
direxit arcu; non semel Ilios 
uexata; nee pugnauit ingens 
Idomeneus Sthenelusue solus 20 

dicenda Musis proelia; non ferox 
Hector uel acer Deiphobus grauis 
excepit ictus pro pudicis 
coniugibus puerisque primus, 
uixere fortes ante Agamemnona 25 

muiti; sed omnes inlacrimabiies 
urgentur ignotique ionga 
nocte, carent quia uate sacro. 
paulum sepultae distat inertiae 

celata uirtus. non ego te meis 30 

chartis inornatum sileri 
totue tuos patiar labores 
impune, Loiii, carpere liuidas 
obliuiones. est animus tibi 



TB8TIM0NIA. 



18 fq. 'non semel— uexata* Sera, ad Aen. Ill 8 29 sq. 'panlnm- 
inercie celata nirtuB* Vincentins YK 70 



YARIA LBOTIO. 

16 helenae BXru hel^ne fc helena A lao^n^ it lacenae FXx la- 
cena cett, uu. 17 — 2A delPeerlk. 17 Primnsque FnxuAc. cydo- 
nio u cidoueo ABF 18 Dilex t illos t 19 Vexat B nee Fyx 
ifiliphnpv) noD ABlxux{ai^<Sgs) Ac, w^^ it 20 sthenelusue Fyx sthe- 
nelusq. Ait stenelusq. u sthelenusque Bli (?) stelenusq, r sthele////lus- 
que k (st : ue fidfiganp) 21 praelia A plia BXitu prelia F 22 Haector 
Fit Ac. dei foebus B deiphoebus yXschJhp deiphebus itxu graues 
Fxum 24 primi//// it 25 agamennona AFu 26 ['iniacrimabi- 
les. kui aeruaui anU^am ieripiurmn' Cr.] illacrimabilis B Inlacrimabilis it 

V 

pr. 27 Urguentur x{^?^^) Urgentur it Ungentur y 28 quia] q, x 

29 inerciae x Inerti® it inertift BentL 30 Gaelata FityT. 

31 Gartis Fxu Carthis Al silebo ABlu2x(c)opp.G<s 33 inde ab h. 
«, — e. 11. 12 deficit x; interiit enim folium unum Inpune Fitu 
^une B 34 Obliuione B Oblioionis npr» 



/ 



174 HOBATI OABIOKYM 

rerumque prudens et secundis 35 

temporibus dubiisque rectus, 
uindex auarae fraudis et apstinens 
ducentis ad se cuncta pecuniae, 
consulque non unius anni; 
sed quotiens bonus atque fidus 40 

index honestum praetulit utili, 
reiecit alto dona nocentium 
uoitu, per obstantis cateruas 
explicuit sua uictor arma. 
non possidentem multa uocaueris 45 

recte beatum; recti us occupat 
nomen beati, qui deorum 
muneribus sapienter uti 
duramque callet pauperiem pati, 

peiusque leto flagitium timet, 50 

non ille pro carls amicis 
aut patria timidus perire. 



X 

crudelis adbuc et Veneris muneribus potens. 



TESTIMONIA. 



45—50 Hildebert. moral, philos. p. 991 45—49 Vincent 1. c. 
46 sq. *non— beatam' floril. Paris. 8818" 

IIU 10. 1 Terentianus p. 2443 Fortunat. 2705 praem. ^decima ode* 



VABIA LECTIO. 

35 rarumq. Ac. que om, ABkx[6) 36 rectis q>pr, 37 et 
apst : — u, 40 om, B abslines Ipr, abstinens cetL 38 peccunie u 

40 Set /t quociens A quoties yi 41 utili et yta Bentl. uu, 
42 — 55 om, B 43 Vultu Ayku et per (o obstantes Fyu 

uu. 45 — 52 del, Peerlk, 45 uocaberis X Pph. floril, Paris, uocarls u 
50 leto Au loeto Fykn 52 peribit ABk ('ai lib. perire' k) 

[2 Bland.] opp. G'V Pph, Porph. sch.kip 

nil 10. AD LIGVRINVM PVERVM [om. AB) SPECIOSVM (SPE- 
TIOSVM y. cett, om. F) ET ARROGANTEM ADVERSVM MAIORES (ADVER- 
SVS AMATORES y). EROTIOE HONOGULOS ABFyk 1 ueneris potens 



LIB. IIIL 9-11 175 

insperata tuae cum ueniet pluma superbiae 

et, quae nunc umeris inuolitaot, deciderint comae, 

nunc et qui color est puniceae Sore prior rosae, 

mutatus, *Ligurine, in faciem uerterit bispidam, 5 

dices *heu' quotiens te speculo uideris aiterum, 

'quae mens est hodie, cur eadem non puero fuit, 

uel cur his animis incolumes non redeunt genae?' 



XI 
Est mihi nonum superantis annum 
pleniis Albani cadus; est in horto, 
Phyili, nectendis apium coronis; 

est hederae uis 
multa, qua crinis religata fulges; 
ridet argento domus; ara castis 
uincta uerbenis auet immolato 

spargier agno; 
cuncta festinat manus, hue et illuc 



TS8TIM0NIA. 



Diomed. 527. praem. 'quarto . . . libro semel, ita* Victorinas de metr. 
Hor. 2617 3 cf. Prudent. perUteph. in 151 sq. ^crinis odorus ut in 

ingalos floxerat inuolitans nmeris* 

in 11. 1 praem. 'ondecima ode' Diomed. 527 6 *ridet — domns* 
Semii Leidensis ad eel. 4, 20 6 sq. 'ara — uerbenis' mythographus 

m tract. 11, 1 ap. Mai auct. class. IJI 250 



TABIA UBOTIO. 

moneribus / potes B 2 pluma] bruma Bentl ruga Marklandus 
poena Withofius 3 umeris B huneris u humeris cett. 5 li- 

g^rina n ligurinum ceit, Ligurine Bentl. uerterit in faciem hispidam 
Fnux 6 quolies y\ ia speculo AB}ix{g) [2 Bland.] Bentl, opp. Q 
Ac. 8 incolumis B 

mi 11. AD PHILLIDAM (PHYLLA B FILLIDEN y) DE DIE NA- 
TALIS SVl SIMVL ET MECENATIS (MECEN: AX) QVI ERAT IDIBVS APR!- 
LIBVS. EROTICE TETRACOLOS AByX AD PHILLIDAM DE DIE NATALl 
MECENATIS F \siy michi u nouum y\x 2 iuorlo yl 
3 Philii yitu 4 aedere ku alt. m. add. h uu. 5—12 del. Peerlk. 
5 crines Fitu 6 domos A 7 habet Fkimx inmolato FAc. 
S Spargit npr. 



176 HORATI CARMINVM 

cursitant mixtae pueris puellae; 10 

sordidum flammae trepidant rotantes 

uertice fumum. 
ut tamen noris quibus aduoceris 
gaudiis: Idus tibi sunt agendae, 
qui dies mensem Veneris marinae « 15 

findit Aprilem, 
iure soUemnis mihi sanctiorque 
paene natali proprio, quod ex hac 
luce Maecenas meus affluentis 

ordinat annos. 20 

Telephum, quern tu petis, occupauit 
non tuae sortis iuuenem puelia 
diues et lasciua tenetque grata 

compede uinctum. 
terret ambustus Phaethon auaras 25 

spes, et etemplum graue praebet ales 
Pegasus terrenum equitem grauatus 

Bellerophontem, 
semper ut te digna sequare et ultra 
quam licet sperare nefas putando 30 

disparem uites. age iam meorum 

finis amorum 
(non enim posthac alia calebo 
femina), condisce modos, amanda 



VASIA LEOTIO. 

10 incipit e 11 crepitant y {Gothan, I) Benil rotantis X 
13 redit x 15 Qui dies euan, b messem e mensis m 16 Fin- 
dit euan. e 17 lure euan. e solemnis Aix sollenis B sollennis u 
18 Pene ABlu Poene r euan. s quo m 19 Luce mae 

euan. e mecenas AFylxu affluentes yiu adfluentes F 20 Ordi- 
nat- e 21 Tel hum euan. e 22 Non t: sor:]::n tue::orti8 e 
iuuenem] uiuentem e 23 Diues et las] : : : es & : : sciua s 24 Conpede 
ylu Pph. : : ompede : : e uiclum AiBekmpr. 25 Terret] : : : el e 
phelon Ax phoelon yB%q>u phoeton B phoetlion tf; 26 Spes et exe 
euan. e prebet Fy 27 Peg : : : errenum e ^ grauatur i 

28 Bellerofontem A Bellorophontem FyeicxAc, Bellorofontem BJiu 

29 ut te] uite y sequare^ & n 31 Dispare b 33 celsbo i 



LIB. iin. n 177 

uoce quos reddas: minuentur atrae 35 

carmine curae. 



xn 

lam ueris comites» quae mare temperant, 

impellunt animae lintea Thraciae; 

iam nee prata rigent, nee fluuii strepunt 

hiberna nine turgidi. 
nidmn ponit Ityn flebiliter gemens 5 

infelix auis et Cecropiae domus 
aeternum obprobrium, quod male barbaras 

regum est ulta libidines. 
dicunt in tenero gramine pinguium 

custodes ouium carmina flstula 10 

delectantque deum, cui pecus et nigri 

colles Arcadiae placent. 
adduxere sitim tempera, Vergili. 
sed pressum Calibus ducere Liberum 
si gestis, iuuenum nobilium cliens, 15 

nardo uina merebere. 



TBBTDCONIA. 

35 sq. cf. Nemesian. eclog. 4, 19: 'cantet, amat qaod qaisqae: le- 
naiit et carmina curas* 

mi 12. 1 praem. 'duodecima ode* Diomed. 627 2 Sera, ad Aen. 
I 67. Vm 403 schol. Pera, 1, 14 



YARIA LEOTIO. 

minuuntor U2x(i^ cod. Bersmannt) opp. Ac. 36 om. Au add. alt. m. 
nil 12. VERIS DESCRIPTIO (DESCRITIO I) EST AD VffiGILIVM 
QVOD TEMPVS MORTALffiVS (IN MORT: ABy) EST (SIT B) GRATISSI- 
MVM (CRATISSIMV I). PARAENETICE (PARAENTICE B PARANETICE yX) 
TETRACOLOS AByl AD VffiGILIVM QVENDAM VNGVENTARIVM F 
mscr. om. er I > am y qui n {sed i in ras,) 2 Inpellunt Ft 
anim^ m niue^ jbz liothea Xa.ras, traciae B Irhaciae u 3 lam non 
prata e fluuiis trepunt x fluui Bn 5 ityn ABy Pph. ilin Ac. ithyn 
A itys F hithis n yihin u ylliin na.ras. ythis np.ras. 6 caecropiae £ 

cecropeae y cicropiae u 7 obpa B quotf e quae y B Regnu B 

9 in I:] integro t 11 Deleclante nuqn Delectantem rtpv Delectant- 

que ^ DelecUntque I nigrae y 12 archadiae Fyevu 13 uirglU 

Fyslmu 14 Set yi 15 clyens r 16 bina B mereberis FfttuXuar, 

nORATJYB II. 12 



178 HORATI CARMINYM 

nardi paruos onyx eliciet cadum, 
qui nunc Sulpiciis accubat horreis, 
spes donare nouas largus amaraque 

curarum eluere eflicax. 20 

ad quae si properas gaudia, cum tua 
ueiox merce ueni; non ego te meis 
inimunem meditor tinguere poculis, 

plena diues ut in domo. 
uerum pone moras et studium lucrl, 25 

nigrorumque memor, dum licet, ignium 
misce stultitiam consiliis breuem: 

dulce est desipere in loco. 



XIII 
Audiuere, Lyce, di mea uota, di 
audiuere, Lyce: fls anus, et tamen 
uis Formosa uideri, 
ludisque et bibis impudens, 
et cantu tremulo pota Cupidinem 



TESTIMONIA. 

26 Sera, ad Aen. IIU 384 27 sq. florileg. Paris. 8069 28 Porph. 
ad epist. I 18, 60 

nil 13. 1 praem. Hertia decima ode^ Diomed. 627 



VARIA LECTIO. 

x(adfi[sed merebere fAuar.'\QiS2Sv)Ac.alt. loc, opp. G Acr, alt, l. (*Merebere] 
niereberis' Acr.) Pph. Bentl, 17 paruus SI onix yBnu elicel % 

18 sulpiliis u sculpitiis y suppliciis r orreis F 21 Adque q> 
Atque yi 23 Inmunem Fyexu tingere ABykuG Ac, tinguere F€7t 
x'V' 25 mores t 27 stulticiam Bern 28 in ioco Porph. ad 

episL 1 18 

nil 13. COMPOTEM SE VOTI SVI (VOTI SVl SE y) FACTVM 
ESSE DIGIT [om. Ay) QVOD LYCE (LICE I LICE y) ANVS FACTA SIT. 
PARANETICE (PARENTICE B) TETRACOLOS )AByL AD LYCEN VETV- 
LAM MERETRICEM F inscr. om. st {(Uimuxtj. fca^ivExixri, G) 
1 • udiuere y lice AFyu expos, metr, lice n di mea — «. 2 Lyce 
om. B dii . . . dii AyXxu Diomed. 2 lice Ayu lyce it fi sanus Avff^ 
3 formonsa Pph. formosa SI Ac. Acr. sch.Xq> 4 inpudens Fyelu 



LIB. IIII. 12-lS 



179 



lentmn soUicitas. iUe uirentis et 
doctae psallere Chiae 
pulchris excubat in genis. 
importunas enim transuolat aridas 

qaercus et refagit te, quia luridi 10 

denies te, qaia rugae 
turpant et capitis niues^ 
nee Coae referunt iam tibi purpurae 
nee can lapides tempora, quae semel 

notis condita fastis 15 

inclusit uolucris dies. 
quo fugit uenus heu, queue color? decens 
quo motus? quid babes iilius, iliius, 
quae spirabat amores, 
quae me surpuerat mihi, 20 

felix post Cinaram, notaque et artium 
gratarum facies? sed Cinarae breuis 
annos fata dederunt, 
seruatura diu parem 
cornicis uetuiae temporibus Lycen, 25 

possent ut iuuenes nisere feruidi 



TESTIMOinA. 



12 'snnt et durae (sc. translationes) i. e. a longinqua similiiadine 
dnetae at capitis nines' Quintilian. instit. YIII 6, 17 16 *Hor. in IIII 
camu : inclusit — dies' Prise. V 18 20 *Hor. in IIII carm. : quae — 

mihi' Prise. XVII 18 cf. anthol. Lat. Burm, I p. 687: *me mihi 
snrripnit contraria flamma sororum' 



TABIA LECTIO. 

6 aires £ uirentes m 7 Docte yir chie z 8 Pulcris u 
ingeniis Bt Iportunus B Inportunus Fysnu 10 Quercus tc 
refigit ijci 11 ruge z 13 Nee choe referunt u choae Xnu choe iz 
14 can Fyinzu\G'V*%{p8qahnps kari fiuar.)Ac.Acr.Pph.Bentl. ciari 
ABXu2x{a(igv)[2Bland.] 15 faustis ill factisTTig)! 17 uenus om, B. 
qooque y [Orellid) necscioan apr, color decens? | Quo too 18 illius 
Wkts q> 19 sperabat t 20 suripuerat ua.ra^. usurpuerat B michi 
yu 21 cyuaram X cynaran ^ cyniram F cinara r 22 sed c:|Breu: a: 

(idiFiTtz scty cinare £T ciniraejP breues ^^^fAiti 24 Seruata ^ 

y , n . 

25 licen Ayzu lycem X licen if; 26 Possint Xg> utj ite b 

12* 



180 HORATI CARMINyM 

multo non sine risu 
dilapsam in cineres facem. 



xim 

Quae cura patrum quaeue Quiritium 
plenis honorum muneribus tuas, 

Auguste, uirtutes in aeuom 
per titulos memoresque fastus 
aeternet, o qua sol habitabilis 5 

illustrat oras, maxime principum? 

quern iegis expertes Latinae 
Vindelici didicere nuper, 
quid Marte posses, milite nam tuo 
Drusus Genaunos, inpiacidum genus, 10 

Breunosque uelocis et arces 



TESTIMONIA. 



TTTT 14. 1 praem. Aquaria decima ode' Diomed. 527 13 sq. 'Ho- 
ratins "maior Neronam" dixit in IIII carm. : deiecit — Neronum* Prise. 
XVm 206 



VARIA LECTIO. 

27 h. u. uUitnus est in b Multi li 28 Dilapsam F7nux{a8gv) 
Acr, Pph. Delapsam ABJiGx{§Qfiohnps Orelli d) Delampsam y cinerem 
x%{9)sch,y t. t, opp. Acr. Pph, Porph. sch.kg> post h. u. in fol. 181 ea 
leguntur, quae descripta uides p. 184 

IIII 14 DE SALVTE (DELVTE A) AVGVSTI AIT (DIGIT A) ESSE 
SOLLICITOS PATRES. AD PLEBEM. ENCOMIASTIGE TETRAGOLOS ABl 
LAVDES AVGVSTI F AD PLEBEM ENCOMIASTIGE IN QVA DE SALVTE 
AVGVSTI AIT ESSE PATRES SOLLIGITOS TETRAGOLOS y inscr, om. x 
1 -u^ y quiritum AByx 2 PIcn//s y tuis B otn r. 3 Au- 
gust^ T euum 7CU acaum cett, 4 fastos XprM7t2x{Q(fs Orelli cd) 
Ac, pr, post u, 4 in B reperiuntur quae memorAuimus p. 184; re- 

liqua om, B foL 171 5 Aeterue et o qua F Aclern^ o qua n Aeternae 
et qua x sol] lux AX (a! /i5. sol A) yopp,sch.lq>iA, liabitabiles FXn 
xu 6 Inlustrat Fit horas FnxuXT. principium x 8 dedicere AiX 
uu, 9 — 40 deLPeerlk, 10 genas unos X geraunos u [genaanoa 

Z Bland,] 11 Breunos AFXnuV[ZBland,]x ('Breunos] ipsas [ipsius 

schj^p) gentes* sck.X^ Brennos yxGAcr,sch,yPph,^<u§d[exsiL Br.]iiQag 
nps Orelli cd) uelocis m ueloces cett artes n\ 



LIB. ini. 13-14 181 

Alpibus impositas tremendis 
deiecit acer plus uice simplici; 

maior Neronum mox graue proelium ' 

commisit immanisque Raetos 15 

auspiciis pepulit secundis, 
spectandus in certamine Martio 
deuota morti pectora liberae 
quantis fatigaret ruinis, 
indomitas prope qualis undas 20 

exercet Auster, Pleiadum choro 
scindente nubes, impiger hostium 
uexare turaias et frementem 
mittere ecum medios per ignes. 
sic tauriformis uoluitur Aufidus, 25 

qui regna Dauni praefluit Apuli, 
cum saeuit horrendamque cultis 
diluuiem meditatur agris, 
ut barbarorum Claudius agmina 
ferrata uasto diruit impetu, 30 



TE8TIMONIA. 



20 sq. 'nndas — Auster* Porph. ad epod. 9, 31 27 sq. *Hor. : hor- 
rendamque—- meditatur agris i. e. infert, exercet. nam in ipsa medita- 
tione exercitium est* Seru. ad g^eorg. Ill 153. ^meditatur, exercet: sic 
Hor.: et horridam cultis diluuiem meditatur agris* Seru. ad Aen. IFIT 
171. 'Oratius carm. lib. UII: horrendamque cultis diluuidm minatur 
agris* Nonius p. 138 s. u. diluuium 



VABIA IiEOnO. 

12 inpositas Fy 14 plium Ait praelium A prelium u 15 Comi- 
sii A CoDmisit u inmanis A imanis A inmanes F immanes yivtu re- 
los F raethos A rhetos ttt roethus u 16 Auspitiis Ay repulit y {Go- 
ikan.IetPulmanni H) reppulit %[ai) redit % 18 libere q) 19 fatlgarat 
Fx[a^) 20 Indomitus r Bentl 21 pliadum rnp.ras. 22 inpiger F 
amplger r 24 aequu n equum cett. per enses Benil, uu. 25 tauri- 
formis — 29 ut del. Linkerus. 26 qua Bentl, perfluit o 27 seuit 
yvntpu 28 meditatur yGuuar.x{aPfi^hnp)sch,y Porph. I Seruius mi- 
mULtar AFX (id liff meditatur A) muV[ZBland.]x(dag8viiuar.)Pph. mina- 
tur Nonitu Gerlachn 30 Ferrate y 



182 HORATI OARMIMYM 

primosque et extremos metendo 
strauit humum, sine clade uictor, 
te copias, te consilium et tuos 
praebente diuos. nam tibi quo die 

portus Alexandrea supplex 35 

et uacuam patefecit aalam, 
fortuna lustro prospera tertio 
belli secundos reddidit exitus, 
laudemque et optatum peractis 
imperils decus arrogauit 40 

te Cantaber non ante domabiiis 
Medusque et Indus, te profugus Scythes 
miratur, o tutela praesens 
Italiae dominaeque Romae. 
te fontium qui celat origines 45 

Nilnsque et Ister, te rapidus Tigris, 
te beluosus qui remotis 
obstrepit Oceanus Britannis, 
te non pauentis funera Galliae 

duraeque tellus audit Hiberiae, 50 

te caede gaudentes Sygambri 
compositis uenerantur armis. 



TESTIHONIA. 

84 — 36 ^ . . tamen et Alexandrea dicitur. Hor. in IIII oarm. : nam — 
anlam' Prise. II 47 40 of. Phocas de historia uil 22^24 [Wernsd. 

in 412]: ^. .perenne Romulae aoci decas arroganit carmine sacro* 

VABIA LECTIO. 

31 et om. V 32 hum! mm 34 Prebente AFytut Prebere tii 
nan tibi At 35 alexandre Ai alexandrea Fyita.ras.AixiP^^gn) 

Priscianus alexaudri t alexandria luncorr.iPph,sch.hp t. t, *alea:an- 
driam' Acr,sch,yPorph.ui, suppllex u 36 patefacit u^ 37 ter- 
cio u 39 optatu q) 40 adrogault Fk abrogauit n 42 sdthes 
AFlu scytes r 43 presens Au 44 domine x 45 caelat Fit 
46 te rap: t:] rapidusq: tigris uii tygris Fy 48 brittannis AyX\ 
uu. 40 — 52 sic dispoHti sunt in u: 51. 52. 50. 49, 49 pauentis Fktu 
A27ccorr.gAc.sch.y paueniea A\yicpr.x{9pr.)Pph,Porph,Bentl. 50 

Dure y 51 cede AFlnxu cedp y sycambri FnA2 sicambri xu 
52 Gonpositis Xu 



LIB. nil. 14—15 183 

XV 

Phoebus uolentem proelia me loqui 
uiclas et arbes increpuit lyra, 
ne parua Tyrrhenum per aequor 
uela darem. tua, Caesar, aelas 
fruges et agris rettulit uberes, 5 

et signa nostro restituit loui 
derepta Parthorum superbis 
postibus, et uacuum duellis 
lanum Quirini clausit et ordinem 

rectum euaganti frena licentiae 10 

iniecit emouitque culpas 
et ueteres reuocauit artes, 
per quas Latinum nomen et Italae 
creuere uires famaque et imperi 
porrecta maiestas ad ortus 15 

solis ab Hesperio cubili, 
custode rerum Caesare non furor 



YA&IA LECTIO. 

im 15. AD DIWM AVGVSTVM Fyl. add. TETRACOLOS yX 
{consent, itu^) ^Haee Ode inuenitur in codic. manuscrip. adhaerere 
praeeedenii mdiuua^ Cr. idem repperimus in A neque alia de causa in 
B toium hoc carmen deest. In A inter hanc oden et XIIII nulla uacua 
linea intercedit: ceterum iam qui codicem scripsit in initio uocis Phe- 
hus uncialem litteram posUit maiorem et in margine adscripta uidimus: 
AD AVGVSTVM TETRACOLOS. 'Quidam separant hanc oden a supe- 
riorCj sed potest illi iungi, quoniam et hie laudes dicuntur Augusti' 
Porph. sch.y cons.sch, Argentor. II 1 Ph^bas Au •hoebus y Phebus 
X plia Anu 2 lira Ayu 3 tyrrenum X tirrhenum A thirrenu r 
tirrenum u equor tctu 4 daremus t cesar A 5 rettulit Anx 
{hp) Ac. re lulit (p relullt celt. 7 Dtrepta u Direpta cett. G [I Bland,\ 
Derepta y [2 Bland.] 9 lanuu x Qulrinum Passeratius et I. Fr. 
Granovius 10 eu'dg9niiA\ynTGx(vpr.)Pph.cons.sch.y et n^gsinil Flu A2 

•Hao 

g emouit] dimouit mtxiaas Pulmanni ff.)li Bland.] domuil ux(v) 
amouit Azy emouit xM [emouit2 Bland,] culpas] nefas t/i 12 et] 
In Ai 13 P////quas n itali^ ttit itali Ai 14 imperii AFXnxu . 
15 Porreclaq. t orlum xx[(t) opp^ G [1 Bland,] 17 cesare Ax 



184 HORATI CABMIKyM LIB. Iin. 15 

ciuilis aut uis eximet otium, 
non ira, quae procudit eases 
et miseras inimicat urbes. 20 

non qui profundum Danuuium bibunt 
edicta rumpent lulia, non Gelae, 
non Seres infidiue Persae, 
non Tanain prope flumen orti. 
nosque et profestis lucibus et sacris 25 

inter iocosi munera Liberi, 
cum prole matronisque nostris 
rite deos prius adprecati, 
uirtute functos more patrum duces 

Lydis remixto carmine tibiis 30 

Troiamque et Anchisen et almae 
progeniem Veneris canemus. 



VARIA LECTIO. 

18 aut tuis existimet otium r cxiget hn Ac. Pph, Porph, exigit 

A%{d2uar, eximet FyuGt^2 Bland.] [exegit 1 Bland,] 19 iraq. que r 

que y uu, 21—24 del. Peerlk, 21 danuuium At dan//ubium y 

danubium cett. A2 22 Efdicta y Et dicta xcons. sch.y non Ac. Acr, 

rumperit y iulie Ai geip n 23 infidiue FnGXp.ra$.%(8qiShsv) 

Ac. inuidiue t infidique AykiuxipePfignp) 24 Nontana inppe x ta- 

p 
naim Isci 25 et om. Ak 28 apeccati A apprecati ku 30 Ly- 

diis Fk Lidiis Ttru remixto] ////mixto ku tybiis y 31 anclusem kiu 

Q. HORATI (HORATII B) FLACCI CARMINV LIB IIU. EXPLICIT. 
INCIPIT EPODON FELICITER AB {in B post c. lUI 14. 4) con- 

sent, iigans Q. (om, <p) HORATU FLACCI CARMINVM LIB IIII- 

EXPLICIT. INCIPIT EIVSDEM {om. yq>) DE ARTE POETICA. {haec om. x) 
. . . Q. {om. g>) HORATII FLACCI ^LACCHI x FLACCII k F. HORATII g>) 
DE ARTE POETICA (LIBER add. <p) EXPLICIT. INCIPIT EIVSDEM {om. y 
x(p) EPODON JEPPODON y) Fykx. consent, afidnhqu Q. HORATII 
FLACCI CARM Lily lUI. EXPLT INCIP LIl) V- EPODON B post c. llll 
13, 28 librum epodon post carmen sheculare exhibet v 



Q. HORATI FLACCI 

E P O D O N 

LIBER 



I 

Lbis Liburnis inter alta nauiuiii, 

amice, propugnacula, 
paratus omne Caesaris periculum 

subire, Maecenas, tuo. 
quid DOS, quibus te uita *si superstile 5 

iucunda, si contra, grauis? 
utrumne iussi persequemur otiuni, 

noQ dulce, ni tecum simul, 
an hirnc laborem, mente iaturi decet 

qua ferre non mollis uiros? 10 



TESTHCONIA. 

Epodon liber. *liber quintus qui epodon inscribitur' Diomed. 
527 Victorin. 2618 cons. Acr. acb.y Porpb. 

Epod. 1. 1 sq. Terentianus p. 2438 Victorin. 2618 sq. 2621 For- 
tonatianiu 2705 1 Diomed. 515 Plotius 4, 18 Isidorua orig. XVlUl 1 
MaUias Theodoras 5, 3. 13 praem. ^prima ode' Diomed. 528 'ibis 

LibamiB' Diomed. 509 3 Victorin. 2506 4 Victorin. 2585 



YABXA IjBCTIO. 

Epod. 1. AD MAEGENATEM (BIEC: Ayr) AByt, inscr. am. FL 
*Odmrum ftomen ad sntadovg fere singulag in ua (i. e. Bland, eodd.) omis- 
sans* Cr. iiem cod. it in epodon libro tiiulis caret titi. 1 sq. bis posuit 
B 3 cesaris z Caesari np.ras,Boiheus et Peerlk. 4 mecenas FXx 
neoenas n o mecenas uki tui JVakefieldus opp, sch.ylq> 5 sit on 
Meinekius Herbsims si ABFXxux{Sfi^gscorr.v)Ac.Porph.sch.yhpom,y7t% 
(afichnps pr.) sic m si est Ritterus 6 locunda xui 7 prosequemur 
mifr^'O ^An////huncyAdhuc^AiihucAi 10Qua^ByTCte(aifir(wurfl) 



186 HORATI EPODON 

feremus et te uel per Alpium iuga, 

inhospitalem et Caucasum, 
uel Occidentis usque ad ultimum sinuin 

forti sequemur pectore. 
roges, tuum labore quid iuuem meo 15 

inbellis ac flrmus parum? 
comes minore sum futurus in metu, 

qui maior absentis habet; 
ut assidens impiumibus pullis auis 

serpentium ailapsus timet 20 

magis relictis, non, ut adsit, auxiii 

latura plus praesentibus. 
libenler hoc et omne militabitur 

bellum in tuae spem gratiae, 
non ut iuuencis illigata piuribus 25 

aratra nitantur meis» 
pecusue Calabris' ante sidus feruidum 

Lucaua mutet pascuis, 
nee ut superni uilla candens Tusculi 



TE8TIM0NIA. 

12 cf. Senec. Med. 43: ^inhospitalem Cancasnm mente indue* 



TARIA LECTIO. 

Pph.comm, Quem Fuyuar,7tp.ras.e(corr.x{PgnsvOreUicd){o Que na. 
ras. et corr. mullis nPph. molles celt, 15 labore Glareanus laborem 
Slsch.y iuues Bkpr. 16 Inbe///4Iis y Ibellis B Imhcllis Ak (innum 
y 17 sim N. Heinsius, BentL immetu n 18 absentcs FyXxu 
uu. 19—9, 36 desunt z uu. 19—22 dek Peerlk. 19 adsidens FAc, 
Pph, impiumibus An inpluroibus FyluAcPph. Tplumibus B 20 ad- 
lapsus FuhAc. alapsus y allapsu us B 21 ut adsit AlGxl^l^ Bland.] 
Porphxomm.Cr. ut assit Byx{aghnPcorr.)sc?i.y ut sit FTtuxi^Ppr.fAQpv) 
(ul non sit s) uti sit y [Pulmanni H) [1 Bland,] : quae lectio propter ni- 
tniam uocalis I frequentiam improbanda esse uideatur : ceterum earn 
praetuleruni BentL Eauptius Meinekius Paulyus Linkerusalii auiili 
% auxilii SI 22 presentibus yu 25 inligata Jt 26 mea ytix{qv)opp. 
sch,kq> 27 Pe//cusue y 28 pascuis FynuGV[^Bland,]tsPph, BentL 
pascua ^x(a|ti [fe^f pascuis y.uar^Q)comm, pascula B 29 Neque 
ABkpr, Nee Fynukcorr.Ac, supernf y supeme nxipi) (sch.kg) ; su 
pcrni] quia in monte sita est) superni cett yuar. Acr. supini BentL 
tangens F cadcns k\y candens n tuscula, superscr, ui tusculi y 



1^2 187 

Circaea tangat moenia. 30 

saUs superque me benignitas tua 

ditauil: baud parauero 
quod aut auarus ut Cbremes terra preroam, 

disdnctus aut perdam ut nepos. 

n 

'Beatus ille qui procul negotiis, 

ut prisca gens mortalium, 
paterna rura bobus exercet suis 

solutus omni fenore, 
neque excitatur classico miles truci 5 

nee borret iratum mare, 
forumque uitat et superba ciuium 

potentiorum limina. 



TKSTIMONIA. 

S3 «q. Sernii ad Aen. I 210 libri deteriores 34 Bchol. Pers. 3, 31 
Epod. 2. 1—4 Hildebert. moral, philos. p. 984 1—8 * . . . bobus 
pro bouibns. Hor. in epodo: beatuB— suis' Prise. VII 81 1 sq. Isidoros 
orig. I 38, 24. Victorin. 2527.2689 1 Augustin. de mus. V 11, 23. Teren- 
tiamiB p. 2436. Victorinus 2624. 2586. Fortunat. 2692. praem. *8ecunda* 
Victorin. de metr. Hor. 2618. praem. *secunda ode' Diomed. 628 *bea- 
tQ« — procur PlotiusT, 8 2 Diomed. 610.611. Victorin. 2619 3 Abbo 
FloriacensiB c. 7 [Mai auct. class. V 336] Victorin. 174 G. cf. For- 

tanat. I 3, 3 'nee exc: cl: truci miles' 7 sq. cf. Senec. epist. 68 

(7, 6) § 10: 'pnlsare superb as potentiorum fores' 8 Porpb. ad 
c. I 36, 22 cf. Martial. XII 18: *dum per limina te potentiorum 

etc.' Colnmell. de re rust. II: *an bonestius dixerim mercennarii salu- 
tatoris mendaciaaimum aucupium circumuolitantis limina potentio- 
rnm?* Claudian. in pr. cons. Stilicb. I 42: *nullis baerere potentum 
liminibns* 



TABIA liEOTIO. 

30 Circaea x{^) Circea SI m^nia A 32 baud AFylitu baut B 
33 cremes y 34 Discinlus A ut nepos Fyn^sPph.Seru.Bentl nepos 
ABlux(&) ^c^' ^rz. 

Epod. 2. VITAM AGRICOLARVM SVMMA TRANQVILLITATE 
(TRAMQV: A) RERVM EXORNATAM (EXORNATV ;i) PROSEQVITVR ABX 
mdd. X: LAVDACIO VITE RVSTICE LAVDATIO VITAE RVSTICAE (RV- 
STICE ^i>. add. y : EXORNAT|: SVMMA TRANQVILLITATE RERVM y 
1 negoUo Augustinw 3 bubus Ait\u\i{^pr ,c) exaral ^65o 4 fe- 
norc AB foenore Fyn 5 [*coiW. Bland. bU habent, naque' Or.) ul 
miles x(f*e ^ ^«V*« ^^u ^ecFynGBentl, orrel F 1 superbia B 



188 HORATI EPODON 

ergo aut adulta uitium propagine 

alias marital populos, 10 

aut in reducta ualle mugientium 

prospectat errantis greges, 
inutilisque falce ramos amputans 

feliciores inserit, 
aut pressa puris meiia condit amplioris, 15 

aut tondet infirmas ouis: 
uel cum decorum mitibus pomis caput 

Autumnus aruis extulit, 
ut gaudet insitiua decerpens pira, 

certantem et uuam purpurae, 20 

qua muneretur te, Priape, et te, pater 

Siluane, tutor finium. 
libet iacere modo siib antiqua ilice, 

modo in tenaci gramine. 
labuntur alUs interim ripis aquae, 25 

queruotur in siluis aues. 



TESTIMONIA. 

10 Fortunat 2682 Eutych. 2185 21 'munero, aed Hor.: muneretur 
te Priape' Diomed. 382 



VARIA LECTIO. 

aut] ut yixip) adultae u: propagini Boiheus 10 Altos ^ uu. 

11 sqq, sic disposuit Fahricius 13. 14, 11. 12 sequens cod. Aliorf,{?) 

12 errantes yu 13 Inutilesque AFyu Inuictusq; ic inutilisue Benil 
amputantes B amputas y 16 oues AByku 17 decoris ui militibus 
B capud u 18 AutunpDUs ti aruis extulit ;'^;i; (j^fiuar.) uuis (pro 
aruis?) extulit it agris cxtulit ABIV [^ Bland.] x{dagkn8) a. ext. Pph. 
agnis exL Ac, extulit agris Fx(€CfiQpv) agris extulit u 10 Aut x{s}y 
Et 7r2 gaudens ^TTi decerpit Truar. 20 purpura V[4eodd,Cr.]opp. 
Ac. 21 Quis Cuninghamus muneret Fxifip)* cf. Diomed. loc. supra 
citaL 23 nouum epodum incipiuntAykAcr.xiPfJf^ighn). INTRGDYGIT 
QVENDAM FENERATOREM LOQVENTEM ET [om. k) LAVDANTEM (om. k) 

VITAM {om. k) QVIETE (om. k) ET NGN TAMEN SWM PROPOSITMI (EST 
add. A} DESERENT^Hif Ak{8im.2 Bland], inter u. 22 et 23 iinea uacuay. 
nulla interrupHo in BFitux{fx^(tpsv)sch.yPorph. sed ad marginem ^ ea- 
dem exhibet quae k 25 ripis Aykit\GB2x{P<sgnsvuar.)Bentl. riuis^ifti 
' V*x //riwis n uid. mus. Rhen. 1863, 283 sq. 26 Queruutur Ani^ auis B 



1-2 189 

*frondesque lymphis obstrepunt inanantibus> 

somnos quod inuitet leuis. 
at cum tonantis annus hibernus louis 

imbres niuesque comparat, 30 

aut trudit acrLs bine et bine multa cane 

apros in obstantis plagas, 
aut amite leui rara tendit retia, 

turdis edacibus doles, 
pauidumque leporem et aduenam laqueo gruem 35 

iucunda captat praemia. 
quis non malarum, quas amor curas habet, 

haec inter obliuiscitur? 
quodsi pudica muiier in partem iuuet 

domum atque dulcis liberos, 40 

Sabina quaiis aut perusta solibus 

pernicis uxor Apuli, 
sacrum uetustis extruat lignis focum 

lassi sub aduentum uiri, 
claudensque textis cratibus laetum pecus 45 

distenta siccet ubera, 
et horna duici uina promens dolio 



TESTIMONIA. 



28 cf. Stat. Bilu. I 3, 4 Heneros inuitant munnara somnos* 
31 sq. *aenor multis canibus et multo cane , ut Hor. : aut trudit — 
plagas' Seru. ad Aen. I 878 83 sq. cf. Martial. Ill 68, 26: *8ed ten- 
dit anidis rete subdolum turdis* 34 Victorinus 2585 Fortunat. 
2680 35 Fortunat. 2693 



TARIA LECTIO. 

27 Pontes SlPorph.sch.yXg> frondes Marklandus prob . Peerlk. uid. 
mu8. Rhen. 1863, 284 limphis Au lynphis y lyphis h mantibus B 
28 SoHDOs u leues ABFku 29 Aut Bux hibcmi B 31 hinc acris 
Serums Ban. acres Fu agris A multo Seruius Ban, nuar.scorr, 

32 obstantes Fu 33 amite n rara tetendit F 35 pa- 

uidumue Bentl hqued]//////q> 36 locunda u premia yku uu, 37 — 
70 am. B uu. 37. 38 del Peerlk. 37 malorum x(fipr.)a} 39 quid 
si a Hauptius inparte A Ac, dulces yu 42 Sacrum et uetustis y 
[cfff. Attunes] sacrumque uetustis Lambinus 47 orna Fkmu 



190 HORATI EPODON 

dapes inemptas apparet: 
non me Lucrina iuuerint conchylia 

magisue rhombus aut scari» 50 

si quos Eois intonata fluctibus 

hiemps ad hoc uertat mare; 
non Afra auis descendat in aentrem meum, 

non attagen lonicus 
iucundior, quam lecta de pinguissimis 55 

oliua ramis arborum, 
aut herba lapathi prata amantis et graui 

inaiuae saiubres corpori, 
uel agna festis caesa Terminalibus 

uei haedus ereptus lupo. 60 

has inter epuias ut iuuat pastas ouis 

uidere properanUs domum, 
uidere fessos uomerem inuersum boues 

coilo trahentis languido, 
positosque uernas, ditis examen domus, ^ 65 

circum renidentis lares/ 
haec ubi iocutus fenerator Alfius, 

lam iam futurus rusticus. 



TESTIMONIA. 



48 *hortorain . . . aequo caram soscipere debebit, ut et quotidiani 
uictus sui lenet sumptnm et aduenienti domino praebeat, quod ait poeta, 
inemptas ruris dapes* Columella de re rustic. XI 3 49—52 Priscian. 
yini 37 XI 34 63 sq. Seru. ad eel. 2, 66 



VARIA LECTIO. 



49 non me] Nonne u couchilia Au 50 rombus FyX scauri 
la,ras.U7V2x uu. 51. 52 del, Peerlk. 52 Hiems A uertit a/t- 
quol codd, Prisciani, uerrat N. Heinsius 54 atagen nu 55 lo- 

cundior u lecta de pinguissimis] leta deposcimus A, corr, alt, m. 57 
lapati u laphati Fyn 59 cesa yu 60 hedus AFnu edus y hereplus 
A 61 f pulas F «epulas k ul] el y ones AFynu 62 properan- 
tis n properantes cett, domum properantes u 64 trahentis x^n^) tra- 
hentes SI 66 renidentis 9r);(fip) renidentes cetL 67 foenerator y 
alpheus u%{isi) Alphius Peerlk, citato JVesseling. de lud. arch, pag. 89 



2-3 191 

omnem redegit Idibus pecuniam, 

quaerit Kalendis ponere. 70 



m 

Parentis olim si quis impia manu 

senile galtur fregerit, 
edit cicutis alium nocentius. 

o dura messorum Uia! 
quid hoc ueneni saeuit in praecordiis? 5 

num uiperinus his cruor 
incoctus herbis me fefellit, an malas 

Canidia tractauit dapes? 
ut Argonautas praeter omnis candidum 

Medea mirata est ducem, 10 

ignota tauris illigaturum iuga 

perunxit hoc lasonem; 
hoc delibutis ulta donis paelicem 



TB8TIM0NIA. 



Epod. 3. 1 praem. *tertia ode (onL Victor.}* Diomed. 528 Yicto- 
im. de metr. Hor. 2618 5 cf. Petron. sat. c. 17: 'maior enim in 

praecordiis dolor saeuit* 



TABIA LECTIO. 

60 relegit Xcorr.xipdfi^ripsv Orelli cd) redegit ceti. G V [4 Bland.] 
Ac, Pph. 8ch,y 70 Querit Au calendis Fn 

Epod. 3. EXECRATVR QVOD APVD MAECENATEM (MECENATEM 
Ak) ALIVM (ALLIV ;i) EDERAT ET AESTV (ESTV Al) TORQVEBATVR 
(TORQVEBETVR k)ABk, in B add, alt, m. DE ALLIO HERBA NOCENTIORE 
CICVTIS AD MECENATEM TERNARIVS lAMBICVS BINARIVS IAMBI- 

CVS EPODIGVS Fk (in k hie tit, post ilium) AD MECENATEM 

TERNARIVS UMBICVS EXECRATVR QVOD APVD MECENATEM ALLIVM 
COMEDERAT ET ESTV TORQVEBATVR y AD AVGVSTINVM MECENA- 
TEM x{p, Oberlini B) 1 olim om. y 3 EdatU7r2;|;Q>[edit 4 codd.fi/and.] 

allium ykuGBcorr.Ttn^xiPfiQCnpsv) sch.yopp.Ac. Pph, 5 seuit u 
precordlis AFyu 7 an malas om. B 8 tenlauit (teste Torrentio) y 
uu, 9— 22oin. B 9 preter Ay omnls n%{admf) omnes cett, 10 
esty/// n 13 peliccm Ayknu 



192 HORATI EPODON 

serpente fugit alite. 
nee tantus umquam siderum insedit uapor 15 

siticulosae Apuliae, 
nee munus umeris eflQcacis Herculis 

inarsit aestuosius. 
at si quid umquam tale concupiueris, 

iocose Maecenas, precor 20 

manum puella sauio opponat tuo, 

extrema et in sponda cubet. 



nn 

Lupis et agnis quanta sortito optigit, 
tecum mihi discordia est, • 

Hibericis peruste funibus iatus 
et crura dura compede. 

licet superbus ambules pecunia, 
fortuna non mutat genus. 

uidesne, sacram metiente te uiam 



TESTDfONIA. 

21 sq. Porph. ad epod. 14, 13 

Epod. 4. 1 praem. *qaarta ode* Diomed. 528 8 'arta toga, qaae 
bis ulnarum (sic) non sit at in epodis dixit* Porph. ad epist. I 18, 30 



YARIA LECTIO. 



16 Apuliae] Dauniae Heimsoeihius 17 herculis efficacis humeris u 
umeris Pph. humeris Si 18 estuosius u 19 Aut u Quod %(<t) 
20 iocosa Marklandus opp, Porph sch.yltp mecenas St 21 sua- 
uio %{osv)ym Acr, cf, Prisciani inst, XIII 1, 2. [sanio codd. Bland,] 
obponat Porph. ad ep. 14. conponat u 

Epod. 4. AD SEXTVM NENAM LIBERTINVM. VEDIVM RVFVM EX 
SERVITVTE MIRATVR VSVRPASSE EQVESTREM DIGNITATEM VSQVE AD 
TRIBVNATVM MILITVM ABk{u,cons.n) post TRIBVN: add.xW: IN SEXTV 
POMPEIV SEX. LIB. MENA lAiMBICEI IN SEXTVM POMPEIVM LIBER- 
TVM Fyx(cc) IN MENAM SEXTI POMPEI LIBERTVM xi^ cons.s) 1 ob- 
tigit Ftcu exp. meir. Pph, Diomed, obtegit B 4 copedc ABft 5 
peccunia u 7 meutiente n merticnte B 



4-5 



193 



cum bis trium ulnarum toga, 
ut ora uertat hue et hue euntium 

Uberrima indignatio? 10 

'seetus flagellis hie triumuiralibus 

praeeoois ad fastidium 
arat Falerni mille fundi iugera, 

et Appiam mannis terit 
sediiibusque magnus in primis eques 15 

Othone eontempto sedet 
quid attinet tot ora nauium graui 

rostrata duei pondere 
contra latrones atque seruilem manum, 

hoe, hoe tribuno miiitum?' 20 



V 
'At o deorum quicquid in eaelo regit 

terras et humanum genus, 
quid iste fert tumullus, et quid omnium 

uoltus in unum nie truces? 



TESTIHONIA. 

£pod. 5. 1 8q. Seru. ad Aen. VII 363 Villi 682 Donatas ad Te- 
rent. Andr. mi 1, 43. praem. *Hor. in epodo* Prise. XVH 171 1 Sera, 
ad Aen. VUII 144. praem. 'quinta ode* Diomed. 528 



TARIA LECTIO. 

8 trium x(<^) Barthius, Bentl. cons, Acr, sch.y ter SI Ac. uina- 
nim B 11 trium iuralibus A 12 Preconis Fyu 14 teret B 
15 eques] et eques Al 16 Otlone u contenpto u contepto Fit 
I* ora] aera BentL 10 latranes y 

Epod. 5. PVERVM PRAETEXTATVM (PRET:y PRETEXATV X) 
DEFOSSVM INDVCIT A (AD y) CANIDIA QVO NECATO (NEGATO AB) AL- 
no (ALPHIO B euan. X) VARO (euan. k) DARET POTIONEM (PO- 
•TIONE I] DELINIMENTORVM (DELIRA MENTOR VM y) AByl, add. A quae 
legimus in F IN GRATIDIAM CONVERSO NOMINE TFRNARIVS lAMRl- 
OS BINARIVS lAMBlCVS EPODICVS F 1 quldqaid mPph. Diomed. 

qaisquis Donaii edit, celo u regis FXpr.nuxiPnvfi uar. Orelli d PuU 
flMfutt BH) Donaii edit. opp. Ac. Pph. Porph. sch.y [quicqaid regit 
tndd. Bland.] 2 terra y 3 et quid FynuGVlcodd. Bland. ]<; aut 

quid ABXx{ag)Pph.(o 4 Vultus ABXu 

H0B.\T1TS 1 1. 13 



194 HORATI EPODON 

per liberos te, si uocata partubus 5 

Lucina ueris adfuit^ 
per hoc inane purporae decus precor, 

per improbaturum haec louem, 
quid ut nouerca me intueris aut uti 

petita ferro belua?' 10 

ut baec trementi questus ore constitit 

insignibus raptis puer, 
inpube corpus, quale posset impia 

mollire Thracum pectora, 
Canidia, breuibus implicata uiperis 15 

crines et incomptum caput, 
iubet sepuichris caprificos erutas, 

iubet cupressos funebris 
et uncta turpis oua ranae sanguine 

plumamque nocturnae strigis 20 

herbasque, quas lolcos atque Hiberia 

mittit uenenorum ferax, 
et ossa ab ore rapta ieiunae canis 

flammis aduri Colchicis. 

TESTIMONIA. 

11 — 13 *Hor. in epodo: ut — constitit puer — corpus* Priac. VI 66 
15 'et alibi dictum est, Gratidiam nomine fuisse Neapolitanam unguen- 
tariam, quam Canidiam hie appellat et ut ueneiicam carpit maxime in 
epodo carmine* Porph. ad serm. I 8, 25 21 sq. Seru. ad Aen. Villi 582 



VARIA LECTIO. 

5 te] ler x{fi) 6 affuil Ayu 7 purpure y 8 inproba- 

turum F [probalurum B 9 aut uti] quam uti tf aut ut ^ 11 haec] 
haec & Fit tremente Bentl. 13 Inpube FyXn Ipube B luipube Au 
posset] solet B inpia A 14 trhacum u traecu sch.X 15 implicata 
yuq^ch.Xq) inplicala FtvAc. Pph. illlgata ABk%[(Sg Monac. II Argentor. II) 
inligala Porph, 16 capud u 18 cupressus Flnx Pph., non GAc, 
funebres FyXnu 19 cuucta B oua rauae] o uarane A rane y 
rana B 20 strigis nocturnae ABXx{a) nocturne y\ 21 iolcos 

Seruii Reginensis cons, Porph, hiolcos ABy Iiiolchos xi^^^ Pulmanni H) 
sch.y [iolchos 4 Bland.] colchos FnuGxAc. colchos X cholchos Pph. col- 
cos Acr. atque Fynu^Ac.Pph. aut ABXx[o)[(&igpr.) 23 ieiune Ay 
leonin^ B 24 cholchicis n 



5 195 

at expedita Sagana per totam domum 25 

spargens Auernalis aquas 
horret capillis ut mariDus asperis 

echinus aut currens aper. 
abacta nulla Veia conscientia 

ligonibus duris humum 30 

exhauriebat ingemens laboribus, 

quo posset infossus puer 
longo die bis terque mutatae dapis 

inemori spectaculo, 
cum promineret ore, quantum extant aqua 35 

suspensa mento corpora: 
*exsucta uti medulla et aridum iecur * 

amoris esset poculum^ 
interminato cum semel fixae cibo 

intabuissent pupulae. 40 

non defuisse' masculae libidinis 

Ariminensem Foliam 



TESTIMONIA. 

33 sq. *idem(=Hor.) iu epodo: mutatae — spectacalo* Prise. ¥1141 



TABIA LfECnO. 

25 Aut I A//t A Atq. u saga////per u 26 auernales Fylum 
28 Laurens aper N. Eeinsius BentL 29 h (=niela) B 

nalde ri 

33 terue ym malate I dapes ^Ai 34 fnemoris pectaculo y Infmori 
tf. punciis ei alt ri altera airamenio adscriptis Inemori B Inmemori Fit 
a.ras,x i^ch.F Hndigno memoria') Prisciani unus cod, meroori Prisciani 
codd. pUrique expectaculo tf; 35 extat B 37 incipii altera ma- 
nus in y Eisecta Fy'L\nuGV\om9, Bland,] ^ Ac, sch.y Pph. schoL ^ 
Electa AB Exsucta hx{h Orellicdy Berstnanni unus, Lamhini aliquot ^ 
Baiteliani uar, led, , Dessauiensis II \Kirchneri nou. quaesl. p, 14] 
G<>ttingensisI[Kirchneri nou. quaest,p. 27]) Exucla x{8i(iseduar. Execta; 
codex Biuaet) Exsucca y {Parisinus 7977) Exu/Aa y [Zulichemianus) 
Exata y {Bersmanni unus) Exerta y {Bodleiani uar. lect.), edit. Locheri, 
Aldinae exesa uel exesla N, ffeinsius, ilhid recepit BentL Ex : uti] 
EiecUU B 39 6xe BF cybo F 40 populae Blpr.^pr, 41 non] 
Dec Acrcnis Guetferhyt. mascule A 42 Arimenensem AB Ari- 

ini////oensem lif; {aut ni aut mi erasum est) Arimensem y 

13* 



196 HOBATI EPODON 

et otiosa credidit Neapolis 

et omne uicinum oppidum, 
quae sidera excantata uoce Thessala 45 

lunamque caelo deripit. 
hie inresectum saeua deote Kuido 

Caoidia rodens poUicem 
quid dixit aut quid tacuit? 'o rebus meis 

non infideles arbitrae, 50 

Nox et Diana, quae silentium regis, 

arcana cum fiunt' sacra, 
nunc, nunc adeste, nunc in hoslilis domos 

iram atque numen uertite. 
formidulosis cum latent siluis ferae 55 

dulci sopore languidae, 
senem, quod omnes rideant, adulterum 

latrent Suburanae canes 
nardo perunctum, quale non perfectius 

meae laborariut mauus. 60 

quid accidit? cur dira barbarae minus 

uenena Medeae ualent, 
quibus superbam fugit ulta paelicem, 

magni Creontis Oliam, 



TESTIMONIA. 

57. 69 sq. Prisciani codd. O D S r XVII 32. reliqui et optimi codd. 
Horatianos uersas omittunt: eosque inepto loco insertos esse apparet 
57 cf. 'senes qaod omnes rideant cunctos canos^ Plot. 4, 21 



VAEIA LECTIO. 

45 Que Ayi sydera y thesala B 46 cclo u dec^lo 9) diripit 

V ^ 

^tii(? [deripit co(M. BXand.^ 47 inresecto u seua u libido B 
49 quod tacuit I 50 infideiis B 52 Archana Fyu 53 hostiles Fy 
nu domus y 54 Arcum y 55 Formidulosis Bnxig) Formido- 
losis AFkix(h)Ac.sch.y Formidolosae uGV[ABland,]g Formidolose yXi 
cum ABykixipSa) Ac, dum Fitux 56 Dulcis opere B 57 quod] 
quo F 58 suburbane Alt (alt. h eras.) Ac. suburbanae xi"'^?^) 
60 laborarunt ABIG (ex sil. Pulm.) (laborauerunt ft) ©pp.* V*Pph.sch.hp 
61 dira om. A barbare AB 63 superba AByitAc, Acr.sch.y 
U2x{ctop8 Pulmanni B) superbam FXuGVl^Bland.]xifiS(ighnqv) peli- 
cem AFyhtu 64 filia n 



5 197 

cum palla, tabo munus imbutom, iiouain 65 

inceodio nuptani abstulit? 
atqui nee herba nee latens in asperis 

radix fefellit me locis. 
indormit unctis omnium cubilibus 

obliuione paelicum. 70 

a! a! solutus ambulat ueneficae 

sdentioris carmine, 
non usitatis, Vare, potionibus, 

o multa fleturum caputs 
ad me recnrres, nee uocata mens tua 75 

Harsis redibit uocibus. 
mains parabo, mains infundam tibi . 

fastidienti poculum, , 
priusque caelum sidet inferius mari 

teilure porrecta super, 80 

quam non amore sic meo flagres uti 

bitumen atris ignibus.' 
sub haec puer iam non, ut ante, moUibus 

lenire uerbis impias, 
sed dubius unde rumperet siientium 85 

misit Thyesteas preces: 



TESTDCOKIA. 

69 cf. 'indormifl cunctis omninm cubilibus malignis* Plot. 4, 24 



▼ARIA I.ECTIO. 



65 palla////bo F pallo wi pal X imbutum yrnxschltp inbuluui 
FluxPph. infectum AByTy ei haec inierpretaiio est in sch.y eiAcr. 
noua ABnp.ras. 68 fefellix A uu. 69. 70 del. Peerlk. 70 pe- 
UauaFylnu Obliuione pelicum aha | Solutus a: u 71 A. a. An 

Pph.xom.Bli Ah ah FXzx Ah yx aba uBentl. 74 fle//lurum X 
capud u 75 menstrua B 76 ridibit A 70 celum Xu mare Fn 

81 sic flagres meo uti u mei Glareanus, Benil 83 iam om. 
ynpr.xipn) ut om. u 86 thiesleas AFyXitu praeces AX uu. 87 



198 HORATI EPODON 

'uenena magnum fas nefasque non ualenl 

conuertere ^homana inuicem. 
diris agam uos; dira detestatio 

nulla expiatur uictima. 90 

quin, ubi perire iussus eipirauero, 

noctiirnus occurram furor, 
petamque uoltus umbra curuis unguibus, 

quae uis deorum est Manium, 
et inquietis assidens praecordiis 95 

pauore somnos auferam. 
uos turba uicatim hinc et hinc saxis peteiis 

contundet obscenas anus, 
post insepulta membra different lupi 

et Esquilinae alites, 100 

neque boc parentes, heu mihi superstites, 

effugerlt spectaculum.' 



TSSTIHOHIA. 



89 sq. *dira— uictima' Seru. ad Aen. VII 597 92 of. 'sunt ilia 

uera, quae eztremo miseri Bpirita dicebantur: dabis mihi, scelerate, 
poeDas: persequar quandoque et occurram^ Quintilianus declam. 314 

99 'post ^differant lapi' Plot. 4, 23 



VARIA LECTIO. 



88 del, Peerlk, 87 magQum SI Ac,Pph.Porph.sch,Xq> mdigicdi wBenil. 
maga non Eauptius 88 non uertere Benil. huvana inuicem] 

humanam uiceni SI Pph, Porph. sch.y Benil. immani nice Peerlk.; 
de nostra lecUone uide sis mus. Rhen. 1863, 284 sg. 80 detestacio u 
01 uisus B exspirauero y 03 uullus ^ 04 qu^ uis deo- 
rum maniu e Ac. 05 Et quietis A assideut B ■ precordiis ylu 
06 sounos u 08 Contundat ABkPph, obcenas Ai 00 men- 
bra ku difTerrent y deferent Ac. 100 aesquilinae ABFn esqui- 
linae ykuV[ABland.] Exquilinae Fea; sed cf. gymh. Ausir. ann. 1862, 
329 102 Effugerit FyuGitcarr.^Pph.Porph,sch.kq> Effugerint ABhft 
a,ras,x 



5—6 



199 



VI 
Quid immerentis hospites ueias canis 

ignauos aduersum lupos? 
quin hue inanis, si poles, uertis minas 

et me remorsurum petis? 
nam qualis aut Molossus aut fuluos Laco, 5 

amica uis pastoribus, 
agam per alias aure sublala niues, 

quaecumque praecedel fera. 
tu cum limenda uoce compiesli nemus, 

proieclum odoraris cibum, 10 

caue, caue: namque in malos asperrimus 

parata loUo cornua, 
qualis Lycambae sprelus inGdo gener 

aul acer hostis Bupalo. 



TESTIHONIA. 



Epod. 6. 1 praem. 'sexta ode* Diomed. 628 10 praem. *Hor. in 
epodo^ Eutych. 2160 13 sq. cf. Plotius 4, 13 'qualis Lycambe spre- 
tna infido gener Bupalo* 



▼ARIA LEOTIO. 

Epod. 6. MALEDICVM POETAM IN SE IRRITAT MINATVRQVE 
(MRATVRQVE A) SI SOLITA RABIE FVERIT ELATVS ABk IN CASSIVM 
SEVERVM TERNARIVS lAMBICVS (lAMBIVS F) BINARIVS lAMBICVS EPO- 
DICVS (PODICVS y) Fy AD MEVIVM ALLEGORICE (i [7N CASSIVM SB- 
FERFM. lambieaEpodos VI,,. In inscripthne huius epodi ires codices Blan- 
dam eonseniiuni , quarius se^Uur uuigatam leciionenC Cr,] 1 imme- 

rentis A imerentes B immerenles FumAc, inmerenles yXexp.tnetr.Pph. 
Diomed, merentes m 2 Iguabus B Ignauus cetL aduersum Ayk 
7n{ni eras.) Ac, %ifi6k\ns) aduersos B aduersus Fu^ 3 inanes BFu 

uerlis AB\yX7C\Gmx{iikpr.nsiL)sch.y[^ Bland.] uerte Fui^V'B27C2q 
uid. mus. Bhen. 1863, 283 4 pete FuiVut uid. mx{adiigpv Put- 

manniH) petes ;|r(^) [petis 3 Blonif.] 5 moiosus ylux molosos B 

fulnus SI laco AByy [2 Bland.]cf. Prisciani insiit. VI p, 220 sq, la- 
con FXnug 7 p, aJUs u 8 Quecumq. Al precedet u praece- 

c 

dat y procedet y 9 Tu||uum n, c ab alt, m, couplesti Au%{jii) 

eoplesli n^ compiesli cett. Ac, 10 cybum F 13 licambe Fnpr,u 
li^bae B lycambe y spr^tus g> 14 bubalo Xcorr.m pabulo y 

bvpa lo 4 codd, Cr.] 



200 HORATI EPODON 

an si quis alro dente me petiuerit^ 15 

inultus ut Oebo puer? 



VII 
Quo quo scelesti ruitis? aut cur dexteris 

aptantur enses conditi? 
parumne campis atque Neptuno super 

fusum est Latini sanguinis, 
non ut superbas inuidae Carthaginis 5 

Romanus arces ureret, 
intactus aut Britannus ut descenderet 

sacra catenatus uia, 
sed ut secundiun uota Parthorum sua 

urbs haec periret dextera? 10 

neque hie lupis mos nee fuit leonibiis 

umquam nisi in dispar feris. 
furorne caecos an rapit uis acrior 

an culpa? responsum dale, 
tacent, et ora pallor albus inficit 15 



TESTIMONIA. 



Epod. 7. 1 praem. 'septima ode^ Diomed. 628 3 sa. cf. 'parumne 
campis atqae N: s: fusum dextris* Plot. 4, 27 5 — 7cf. *non — aut Bri- 
taunicus* Plot. 4, 34. 5 sq. f. *non ut s: i: Carthaginis arces* Plot. 4, 26. 



VARIA LECTIO. 

15 afro n me oppetiuerit Fitix comm. Cr. opp, Ac sch,y 

Epod. 7. PRIMO CIVILI BELLO FINITO VT AB ALIO (BELLO add, 
B) ABSTINEATVR (ABSTINEAT ABX) DEPRECATVR (AMONET A) AByl.y 
add, quae legimus in F TERNARIVS lAMBICVS BINARIVS lAMBICVS 
EPODICVS F 1 dextris AByX expos, meir. 2 Aplant 91 super] 
semper u 4 Fustist ni Fusum est 71:2 ceU. 5 inuide AB inde ni 

carthaginis X carlaginis A karlaginis BFynu 6 urerer A uer- 
lerel o 7 brittannus yXAcorr. 10 dextra A 12 Vnquam Bl 

Nunquam m{ed. Ven. 1490) Bentl. Hauptius Peerlk, alH feris] ge- 

nus Lambinus 13 caecos yx (.9 Argentor, II, duo codd, Torrenii et 

unus regiae societatis Londini) Bentl, cecus nuyuar. caecus reli. Pph. 

15 albus ora pallor ABXx(jg^)Ac.Ppk. 



6-8 



201 



meutesque perculsae stupenL 
sic est: acerba fata Romanos agunt 

scelusque fraternae necis, 
ut immerentis fluxit in terrain Reini 

sacer nepotibus cruor. 20 



vm 

Rogare longo putidaro te saeculo 

uires quid eneruet meas: 
cum sit tibi dens ater et rugis uetus 

frontem senectus exaret 
hietque turpis inter aridas natis 5 

podex uelut crudae bonis? 
sed incitat me pectus et mammae putres, 

equina quales ubera, 
uenterque mollis et femur tumentibus 

exile suris additum. 10 

esto beata, funus atque imagines 

ducant triumphales tuum, 
nee sit marita, quae rotundioribus 



TESTDCONIA. 



Epod. 8, 1 praem. 'octaua ode* Diomed. 528 11 sq. schol. Stat. 
Theb. VI 268 13 sq. schol. Stat. Theb. IIII 207 'quae— baccis* 



VARIA LECTIO. 

16 percussae x[s)y 17 facta sck. SiaL agunt] premunt sch. 
Stat, 18 Sc^lus A frateme Al 10 immerentis Xcorr, imeren- 
tis B inmerentis Fynu inmerentcs APph. immerenles kpr, 

Epod. 8. PROSTITVTAM PVTIDAM ANVM SECTATVR VITIA COR- 
PORIS EIVS PROSCRIBENS ^^A PROSTITVDAM PVTIDAM ANVM 
SECTATVR VITIA CORPORIS EIVS IN GRATIDUM y IN ANV LIBIDI- 
NOSA QVA ASPERNATVR F 1 sc^e Fu seculo A 2 quod Byx{a 

hgk) (qd ii) eneruat x(<i) 3 Cum sit dens ater tibi et y 

ui^tis 9E2, recte n\ 5 natis it nates cett, 6 uelud u 8 Et 

quina y qualis ABXnpr. 11 fumus Apr. 12 triumfales B 

13 quae r:] quaerunt unionibus sch.Pers, 



202 HORATI EPODON 

onusta bacis ambulet. 
quid quod libelli Stoici inter Sericos 15 

iacere puluUlos amant? 
inlitterati num minus nerui rigent, 

minusue languet fascinum, 
quod ut snperbo prouoces ab inguine, 

ore adlaborandum est Ubi? 20 



Vim 

Quando repostum Caecubum ad festas dapes 

uictore laetus Caesare 
tecum sub alta (sic loui gratum) domo, 

beate Maecenas^ bibam, 
sonante mixtum tibiis carmen lyra, 

hac Dorium, illis barbarum: 



TESTIMONIA. 



schol. Pers. 2, 66 Bq. 18—20 Plotius 4, 33 19 sq. 'quia ut— tibi* 

Bchol. lauen. 6, 298 

Epod. 9. 1 praem. 'nona ode* Diomed. 628 



YARIA LBOTIO. 

14 baccis usch,Per$. 17 Inliterati yl'iff Dliterati B illiteralis 

Guieius BeniL num] non Pph,x{kuar.) u, 18 om, B Minusue 
SI Ac. Pph. magisue Guieius BeniL Broukhusius u. 19 om. npr, 

quod] quia sch. Juu. snperbo prouoces] super uoces sch,Iuu, 
iunguine B 20 ailaborandum I 

Epod. 9. EPODOxN BELLO ADVERSVS ANTONIVM ET CLEO- 
PATRAN (CLEOPATRA B) DESIGNAT VOTIS VICTORIAM CAESARIS 
ABk, add. k: AD MECENATEM I AD C. (om. F) MECENATEM. 

TERNARIVS lAMBICVS BINARIVS lAMBICVS EPODICVS (BODICOS y. 
reli. om. F) BELLA CONT(RA) CLBOPATRA(M) ET ANTONIVM DESIGNAT 
Fy ^ reposium Fkunp.ras.xexp.meir,comm.Cr. veposiinmAByjt 

pr.^Ac.Pph. repostum N.ffeinsiusBenii. cecubum F^ni 2 letus 
Ayiu cesare Ayik 4 Beat^ A mecenas Fyknu 5 mixtis y 
BeniL lira Au 



8-9 

ut nuper, actus cum freto Neptunius 

dux fugit ustis nauibus, 
minatus urbi uincia, quae detraxerat 

seruis amicus perfidis? 10 

Romanus eheu (posteri negabitis) 

emancipatus feminae 
fert uallum et arma miles et spadonibus 

seruire rugosis potest, 
interque signa, turpe! militaria 15 

sol asplcit conopium. 
adhuc frementes uerterunt bis mille equos 

Galli canentes Caesarem, 
hostiliumque nauium portu latent 

puppes sinistrorsum citae. 20 

io Triumphe, tu moraris aureos 

currus et intactas boues? 
io Triumphe, nee lugurthino parem 

bello reportasti ducem, 
neque Africaniim, cui super Carthaginem 25 

uirtus sepulchrum condidiU 



TESTIMONIA 



9 B(i, Sera, ad Aea. VI 612 15 sq. 'signa ,miUtaria — conopeum^ 
Bchol. luuen. 6, 80 17 aq. Seru. ad Aen. VI 612 22 'intactas 

boues' Probns 1462 



YABIA LECTIO. 



7 actus in freto Ac. 8 ustis om, B\ 9 uincula FX uinda y 
detexerat y 11 heheu A 12 Et mancipatus yX a.ras. Man- 

cipatus X uu. 13 — 38 om. B. 16 conopium AAc.Acr.Pph. 

Porph. conopeuui cett. sch.y uu. 17 — 20 del. Peerlk. 17 Ad- 

huc Aix(tfpgniar.y) Seruius Dan.Hauplius At hue Gx{hk, Pulmanni H) 
[1 Bland!\8ch.y camm. Cr. Ad hunc AFyjcu^ Ac. Acr. Ppk. Seruii codd. 
ms8. [Ad banc, uar. at hoc 3 Bland.] At hunc y Ab hoc N. Heinsius 
Peerlk. At hoc Fea 18 cesarem Ay\ 20 sinistrosum Pph.Porph. 
sitae y [2 eodd. Cr.] 23 iugurtino nu 24 reposli t|;i uu. 25 
sq. del. Schwenckius 25 africanum Ayna.ra8,G%[cidhn) Bentl. affri- 
canum Jiauix[cgks) afrtcano Fnp.ras.x(P(ipv) affricano Aitii cui] quo 
Bentl. carthaginem AFX kartaginem yu cartaginem n 26 se- 

polcrum Xu 



204 HORATI EPODON 

^erra mariqae uictus hosUs punico 

lugubre mutauit sagum. 
aut ille centum nobilem Cretam urbibus, 

uentis iturus non suis, 30 

exercitatas aut petit Syrtis Noto, 

aut fertur incerto mari. 
capaciores affer hue, puer, scyphos 

et Cbia uina aut Lesbia 
nel, quod fluentem nausiam coerceat, 35 

metire nobis Caecubum. 
curam metumque Caesaris rerum iuuat 

dulci Lyaeo soluere. 



X 

Mala soluta nauis exit alite 
ferens olentem Meuium. 



TEBTIMONIA. 

33 cf. Seneca dial. lib. V [= de ira lib. Ill] 14, 2: 'bibit deiiide 
liberaliaB quani aliaa capacioribus scypbis' 

Epod. 10. 1 sq. Victorin. 2525. iambus est carmen maledicum 

Elernmque trimetro aersu et epodo sequente compositum , nt: mala — 
[aeninm^ Diomed. 485 'Meuius et Banius pessimi fueront poetae ini- 
mici tarn Horatio qnam Yirgilio: unde Hor.: mala — Meoium' Sera, ad 
eel. 8, 90 1 scbol. Stat. Theb. m 64. praem. *decima ode' Dio- 

med. 528 



VARIA LEOTIO. 

27 nouum epodum indpiunt AAc,%(l^iihn) 28 mutabit Lachman- 

6 

nus Eaupiius alii 29 Aaut A 31 Aut petit exercitatas u syrtis 
n sirtes AXu syrtes ceti. notho Fku 32 fertur] infertur y 

33 Cappaciores A Capatiores yktffiu adfer F sciphos Au 

34 Aut y uu. a5. 36 del Peerlk, Linkerus alii, defendit Guil. Butt- 
mannus 35 deflueotem u nausiam Alpr.nAc. uauseam ceiL 
Pph. Porph. coerceat n choerceat u cohcrceat cell, Ac. Pph. 

36 cecubum Ayitu 37 denuo incipit x 38 liaeo A lyeo nx ligeo y 
Epod. 10. INVISVM SIBI MEVIVM (MEVIVM B) DEVOVET VT 
HORRENDIS (ORRENDIS A) PREMATVR TEMPESTATIBVS ABl IN ME- 
VIVM POETAM TERNARIVS lAMBICVS BINARIVS (pm, y) EPODICVS (PO- 
DICVS y) Fy inscr. om, x 1 Malo Marius Viclorinus • ala y 
2 maeuium Bl%Pph, SeruH codd. praeter Parisinum 7950 meuium eUam 



9-10 205 

ut horridis utnimque uerberes iatns, 

Auster, memento fluctibus; 
niger rudentis Euros inuerso mari 5 

fractosque remos differat; 
insurgat Aquilo, quantus altis mootibus 

frangit trementis ilices; 
nee sidus atra nocte amicam appareat, 

qua tristis Orion cadit; 10 

quietiore nee feratur aequore, 

quam Graia uictorum manus, 
cum Pallas usto uertit iram ab Ilio 

in impiam Aiads ratem. 
quantus instat nauitis sudor tuis 15 

tibique pallor luteus, 
et ilia non uirilis heiulatio, 

preces et auersum ad louem, 
lonius udo cum remugiens sinus 

Noto carinam ruperit. 20 

opima quodsi praeda curuo litore 



TESTIMOKIA. 



6 Flotiaii 4, 28 8 Plotius 4, 31 p. 1647 9 cf. 'nee sidus atra 
nocte amicnm apparet* Plot. 4, 31 10 sq. *qua — feratur aequor* 

Plot. 4, 31 10 Sera, ad AeD. I 536 13 sq. Seru. ad Aen. II 615 

13 Sera, ad Aen. II 259 mytho^aphl I et III ap. Mai auct. class. 
Ill p. 62 et 245 17 Sera, ad Aen. IIU 667 



TASIA LEOTIO. 

Ac,sch.Xg> 3 horidis Xi ti/raque {eiiam lineola supra u ah all, m, 
est) It uerberes x 4 flatibus y, Burmannus 5 nideutes Fxu 

6 Tractos tf; 7 quails y [1 Bland.] monlibus altis B 

8 Franget B fregit Plotius, plangit Wakefieldus uertit uel sternit Benil, 
trementis Bfcpr, tremenles cetL 9 sydus t apareat y apparal Xi 

11 equore ynu 13 iras yi 14 In out. B 15 instantal A 

17 ilia//// n uirilis u eiulatio xPph. 18—20 otn. B 

18 Prices A aduersum FXx non Ac. (duplicem lectionem aduersum 

et auersum testatur sch.y) 19 sin'/// A sinu Xcorr, {gscorr.)[omn. 

mtmd.] 20 Notus AyVx(h) [amn. Bland.] Notho FuXcorr.mMnJ, 

21 Optima A si om. g>i preda A pda Fnu littore AXu 



206 HORATI XPODON 

porrecta mergos *iuueris, 
libidinosus immolabitur caper 
et agna Tempestatibus. 



XI 
PetU, nihil me sicut antea iuuat 

scribere uersiculos amore percussum graui, 
amore, qui me praeter omnis expetit 

moUibiis in pueris aut in puellis urere. 
hie tertius December, ex quo destiti 

Inachia furere, siluis honorem decutit. 
heu me, per urbem (nam pudet tanti mali) 

fabula quanta fui, conuiuiorum et paenitet. 



TESTIMONIA. 

23 sq. Sera, ad eel. 3, 8 

Epod. 11. 1 sq. Fortunat. 2699. 2705 sq. Terentian. 2449. praem. 
*andecima ode' Diomed. 528 sq. Victorinns 2619 2 Diomed. 511. Pri- 
scian. partit. XII uers. Aen. 1, 3. Victorin. 2619. 2622. Fortanat. 2699. 
praem. 'est in epodo Horatir Didascalicas 2549 2 of. 'amore co^s 
scribere uersiculos' Plot. 11, 2 4 'molllbus — puellis' Plot 11, 3 
8 'fabula — conuiciorum poenitet' Plot. 11, 4 



VARIA LECTIO. 

22 Proiecta y (Orelli d) BeniL iuuerls uuar,x{qv, Lamhini lihri 
m$s. septem) comm. Cr, iuuerit SIG Ac. Acr. Porph, sch.yXip 

Epod. 11. PETTIO (PETITIO A PETIO I PECTIO B) AMICO 
SVO INVISAM SIBI POETICEN (POETICE A) ESSE IN CONCVBnPVS 
SVOS IRRVMPENTEM (IrVMP: B) ABX, add, X: AD PETTIVM DE 
INACHIA QVAM DILIGIT X AD raiTIVM (PECTIV y) DE INACfflA 

QVAM DILIGIT. TERNARIVS lABIBICVS QVADRATVS COPOSITVS {om. F) 
A DACTILO IN lAMBVM Fy inscr, om. x 1 Pelli AFXnF{l) Porph. 
sck.Xtp Foriunal. Pecti BxuG exp. metr. sck.y Acronis Guelf, IHomed. 
•ecti y [^teruaui Petti, propter antiquitatem codieum Blandiniorum* CrJ] 
2 percussum AByt8ch,y Diomedes Victorin. Priscian. Foriunat. 
all. I. Didascalicus peixulsum FXnux{adfinps) Fortunat. alt. L [p. 362 
Gaisf.) Terentian. 3 preter y omnis Xnpr.^ omnes cett 

4 aut pueris Bentl. aut] et y [1 Bland.] 5 tercius xu In- 

achftia A Inachaia Bx Inachiam y honoren ^ 8 fui] sui r con- 
uiciorum Piotius et] ut BentL p^nitet B poenitetT penitei AFyXnu 



10-11 207 

in quis amantem languor et siientium 

arguit et latere petitus imo spiritus! 10 

'contrane lucrum nil ualere candidum 

pauperis ingenium?' querebar applorans Ubi, 
simul calentis inuerecundus deus 

feruldiore mero arcana promorat loco, 
'quodfii meis inaestuet praecordiis 15 

libera bilis, ut haec ingrata uentis diuidat 
fomenta uolnus nil malum leuantia; 

desinet iroparibus certare summotus pudor.' 
ubi haec seuerus te palam laudaueram, 

iussus abire domum ferebar incerto pede 20 

ad non amicos heu mihi postis et heu 

limina dura, quibus lumbos et infregi latus. 
nunc gloriantis quamlibet mulierculam 

uincere moUitia amor Lycisci me tenet; 
unde expedire non amicorum queant 25 

libera consilia nee contumeliae graues, 
sed alius ardor aut puellae candidae 

aut teretis pueri longam renodantis comam. 



TESTIMOKIA. 



11 sq. cf. 'contraque lucrum pauperis ingenium nihil ualere' Plot. 
11, 8 



VABIA LECTIO. 

9 langor FX% (languor '*i>pr) et languor co Benil. 11 Contrane 
SlAc.Pph. Gontraque yo) el cf. Ploiium quern supra laudauimus 
nihil BFynx 12 applorans Ax adpl : ceiU Pph. uu. 13—28 om» 

B 13 inuerecundus] uerecundus Ac. 14 arcbana yxu 15 in- 

esluet lu inaestuaet A precordiis Fyu 16 uenlis] uenus AXy 
17 Fomenta y uolnus AconiMi uulnus cell, alleuantia y Glarea- 
nus 18 inparibus AFlnxu 10 hec x paulam A 21 At Am 
fuar. eheu mihi u postes Ayhi potes r et elieu na,ras.u eheu 
Fnp.ras. 22 lumbos om. u infregi] fregi unp.ras, fregit na.ras, 

23 gloriantes F 24 moUicia A mollitie yBentL 'mollitia] abltJ 
sch.y lidsci Aku 25 non expedire u qu^nt Fit 27 arbor 
X amor u 28 terilis ypr. redonantis r renidentis yta 



208 HORATI EPODON 

xn 

Quid tibi uis» mulier nigris dignissima barris? 

munera cur mihi quidue tabellas 
mittis nee iuueni flrmo neque naris obesae? 

namque sagacius unus odoror, 
polypus an grauis hirsutis cubet hircus in alis, 5 

quam canis acer, ubi lateat sus. 
qui sudor uietis et quam malus undique membris 

crescit odor, cum pene soluto 
indomitam properat rabiem sedare, neque illi 

iam raanet umida creta colorque 10 

stercore fucatus crocodili, iamque subando 



TBSTIMONIA. 



Epod. 12. 1 sq. Fortanat. 2706. praem. 4n eodem (sc. Ubro epo- 
don) ode XII* Victorin. de metr. Hor. 2619 1 Sera, ad Aen. I 692 

Isidor. orig. XVI 5, 19 praem. ^duodecima ode* Diomed. 629 2 sq. 
cf. Victorin. de metr. Hor. 2619 ^munera quid mihi quidue tabellas per- 
fida mittes* 11 *Hor. in epodo: iamque subando* Eutych. II 1 



VARIA LECTIO. 



Epod. 12. SVMMAE (SVMME l SVME A) LIBIDINIS MVLIEREM 
(MVLIEREM LIBIDINIS ^/b/. 172)REPELLIT.DIGNAM AIT ESSE ELEPHAN- 
TIS(ELEFANTIS^)v^^A, add A: IN GRATIDIAM CONVERSO NOMINEE IN 
GRATIDIAM CONVERSO NOMINE. SENARIVS EPICVS QVADRATVS DACTI- 
LICOS EPODICOS F IN GRATIDIAM CONVERSO NOMINE. SENARIVS 

lAMBICVS EPODICVS QVARTVS DACTILICOS PODICOS y inscr, om, z 

1 Barris Turnebus et los. Scaliger 2 cur Fylnxu Forlunat. 

Victorini Paris, quid ABxy Ac. Acr, Victorinus quidup y curue 

ui[i^v) Ac.Fortunat.opp. Viclorin. 3 Mitis r Mittes ABX opp. Ac. 

nee] no y firmo iuueni BFlnx V[omn. eodd* Cr,]x{aiigp)Pph. 

iuueni firmo Ayu nee naris B et G {ex sil, Pulm.) obessae r 

obesae cett. 4 sagatius yxu 5 Polipus knuAc, hyrsutis Ftc 

hyrcus Ftc hircus y aliis B 6 suus B uu» 7 — 26 out. B 

in folio 172, sed praeter uu. 3 — 6 kunc epodum repetit in foL 182 7 

Qui ABynpr.Ac.Pph.sch.y {interpr. *i. e. guam teter^) sch.lq> {interpr. 

*qualis') Quis Flxuncorr. uietis B mebris Fy menbris lu 

8 Crescat F7tx{ap) turn y paene Ft 9 Indomitaq. A Indo 

mitta X 10 manet] ad> = adet B umida A humida cetL 
11 fuscatus u fugatus B crocodili APph, crocodilli Fyit corcodilli 

xAc.sch.y alt I, crocodrilli BX cocodrilli usck.y alt. I 



12 209 

tenia cubilia tectaque rumpit; 
uel mea cum saeuis agitat fastidia uerbis: 

'Inachia langues minus ac me: 
fnachiam ter nocte poles, mihi semper ad unum 15 

mollis opus, pereat male quae te 
Lesbia quaerenti taurum monstrauit inertem, 

cum mihi Cous adesset Amyntas, 
cuius in indomito constantior inguine neruos, 

quam noua coUibus arbor inhaeret. 20 

muricibus Tyriis iteratae uellera lanae 

cui properabantur? tibi nempe, 
ne foret aequalis inter conuiua, magis quem 

dUigeret mulier sua quam te. 
o ego non felix, quam tu fugis ut pauet acris 25 

agna lupos capreaeque leones/ 



TESTIMOMIA. 



25 *o ego infelix* Victor, de finalibuB 5 'nemo dicit o ego, nisi 
o (om. ChHris.) exclamatio sit, ut apud Hor. o ego infelix* incerti 
aactoris fragm. grammat. ed. Eichenfeld. §. X82 ; item Chariitias p. 158 
sed add.: *qaem tu fugis* 



YARUL LECTIO. 

13 cum] quam Peerik. seuis ut ut uid, sf//uis n u, 14 pr. 
am. A, postea in margine add, ti. 15 nnie u, 14 prius posuerat tp 

14 minus langues u languens B 15 Inachia F potest 
B potens t 16 que B 17 querent! ynxu 18 michi u 

V 

chons FXynu amintas yXsnu 19 iungine B neruus n nenius 
ceiL 20 inheret Fynxu 21 Miricibus r tirits Ayu iterate 
A inter u. 21 et 22 r inseruit 13, 7 22 properabantur BFynxG 

{ex tiL Broukh,)gAc,8ch.y {alt, I properantur sch.y) sck^Xtp properabun- 
tor Alx(g) [1 Bland.] 23 aequales F equalis y aliqs A equales u 
coouiuia na^ras, 25 iurelix y Charisius Maxim. Viciorin. grammat. 

incertus, opp. seh.hp interpr. 'non felix] t. e. infelix' et iam auctorem 
eUffi de morte Drusi non felix legisse arbitror , cf. u. 145 : iamne ego 
nan feUx e. q. s, quem Charisius acres Fyu 26 lupus t 
capree y capraee X caprae Fn 

BOKATITB It. 14 



210 HORATI EPODON 



XIII 



Horrida tempestas caelum contraxit, et imbres 

niuesque deducunt louem; nunc mare, nunc siluae 
Threicio Aquilone sonant; rapiamus araici 

occasionem de die, dumque uirent genua 
et decet, obducta soluatur fronte senectus. 5 

tu uina Torquato moue consule pressa meo; 
cetera mitte loqui: deus haec fortasse benigna 

reducet in sedein uice. nunc et Achaemenio 
perfundi nardo iuuat et fide Cyilenea 

leuare diris pectora sollicitudinibus, 10 



TESTIMOMIA. 

Epod. 13. 1 sq. Terentian. 2449. Fortonat. 2706 praem. 'tertia 
decima ode* Diomed. 629 praem. 'ode XIII' Victorin. de metr. Hor. 
2619 2 Diomed. 616. Victorin. 2622. praem. 'Hor. in epodo' Priscian. 
YII 21 XVII 8. *Hor. silua trisyllabum protulit in epodo hoc uerau: 
niuesque— 6ilaae* Priscian. I 21 3 'Threicio Aquilone* Acr. volga- 

tus ad c. I 26, 11 om. Acr. et sch.y 4 Fortunat. 2684. 2699 7 sq. 
*Hor. in epodo: deus — uice' Prise. II 6 



VARIA LECTIO. 

Epod. 13. AMICOS HORTATVR VT VIM (VICIVM k) TEMPESTA- 
TIS (TEPESTATIS A) DE DIE DISCVMBENDO VITENT ET (ET-SENECTVS 
om. X) DVM NON SIT MPEDIMENTO SENECTVS VOLVPTATIBVS VACENT 
{om, k) ABk, add. k: UQCG AD AMICOS - AD AMICOS COMICOS {hie 
om. y)SENARIVS EPICVS QVADRATVS(COMICOS add. y)AB (Ay) lAMBO IN 
DACTU.ON (DACTILVM y)Fy inscr. om. x 1 celum Ay constrinxit 
y ymbres Fit 2 ['nhteiaque deducunt . Ate uernu in omnibuM Hbrit 

teripth awa^fjubg legitur' Or.] 3 aquilona it amici ^ Pph» 

amice Bentl Aristi Weichertus poet. Lat. rel p. 220 Apici Scheibeus 
nou. ann. phil. LXXVilll p. 146 {equidem amici = uos amici , non = 
uos amici interpretandum esse arhitror) 6 consule om. u in con" 

lextUy legilur in sckolio u. 7 non hie, sed post 12, 21 legitur in x 
7 Caetera Ftc hec r 8 redduc^^ cod. Prisciani ache- 
menio Fkjtix achamenio Biy acbemenia n achimenio u 9 cylleua 

F cylleu^. sed e in a mutata, x cyllenia kcorr, Tccorr. cellenea A cille- 
nidi Auar. Ac. G^W^nQdi Byknv^Pph. 10 dxim y BenlL 



lS-14 211 

nobilis ut grand! cecinlt Centaurus alunrno: 

'inuicte mortalis dea nate puer Thetide, 
te manet Assaraci tellus, quam frigida parui 

findunt Scamandri flumina, lubricus et Simois; 
unde tibi reditum certo subtemine Parcae 15 

rupere nee mater domum caerula te reuehet. 
illic omne malum uino cantuque leuato, 

deformis aegrimoniae dulcibus alloquiis.' 



xmi 

Mollis inertia cur tantam diffuderit imis 

obliuionem sensibus, 
pocula Lethaeos ut si ducentia somnos 



TESTIMOMIA. 

18 cf. Valer. Place. I 256: 'dulcibus alloquiis ludoque educite 
noctem* 

Epod. 14. 1 sq. Terentian. p. 2449. Yictorin. de metr. Hon 2620. 
Fortonat. 2706 1 praem. 'quarta decima ode* Diomed. 529 



YASIA LBCTIO. 

11 grand! cecinit Fynuq graui cecinitr cecinit grand! JBXx{(ig) Pph. 
consent. Ac. ceutaurus y aluno AFt alunpno u 12 Inuicte 
Ttf dea om, tii Inuicte mortalis, dea ediiores nonnuUi t betide JB 
13 Te tellus manet assaraci u assarici / paui r proni BeniL 
pari Peerlk. tardi Meinekius 14 scamadri u symois y 15 tibi 
am. « curto BeniL subtecmine r subtegmine AiBu%Pph, sub- 
temine FyhtA2%Ac. parce x 16 cerula AFyhtuAc, ce|nila r 
reuehlt Pph. 18 egrimoniae t egiie/////mouif n et dulcibus 

y ^z dulcibus BenU. [dulcibus 4 fiiandj 

Epod. 14 MAEGENATI (BIEC : Al) EXGVSAT DESIDIAM SVAM ET 
OBIVRGAT (OBIVRGAS B OBIVRGAN TEM k) SE QVOD NON CONSVMMA 
VIT (CONSVMAVER:::: A reliqua legere non poiui) lAMBICA OPEBA AMOBI 
BVS AVOCATVS ABX SENABIVS EPICVS BINABIVS lAMBICVS. EPODI- 
CVS. AD MEGENATEM F AD C. MECENATEM SENABIVS EPICVS BINA 
RIVS lABlCOS EPODICOS / inscr. om. x 1 inercia k iuhertia Ac 
pr. 3 latheos F loetheos nt letbeos ceiL ut si AByX7txx[das)Ac 
BenU. uli Fux(ap(inp) ueluti x{ghq(iuar.y) sonnos u 

14* 



212 HORATI EPODON 

arente fauce traxerim, 
candide Maecenas, occidis saepe rogando: 5 

deus, deus nam me uetat 
inceptos» olim promissum carmen* iambos 

ad umbilicum adducere. 
non aliter Samio dicunt arsisse Bathjrllo 

Anacreonta Teium, 10 

qui persaepe caua testudine fleuit amorem 

non elaboratum ad pedem. 
ureris ipse miser; quodsi non pulchrior ignis 

accendit opsessam llion, 
gaude sorte tua; me libertina nee uno 15 

contenta Phrvne macerat. 



XV 

Nox erat et caelo fulgebat luna sereno 
inter minora sidera. 



TESTIMONIA. 

10 praem. 'in epodo* Acr. uolg. ad c. I 17, 18 non Acr. et Bch.y 

Epod. 15. 1 sq. Augnstin. de mus. VI 13, 28. Terentian. p. 2449. 
Victorinutf de metr. Hor. 2620. *epodoe Horatii, in quibus . . . nox — si- 
dera' Diomed. 486 1 praem. ^quinta decima ode' Diomed. 629 

cf. Ouid. fast. II 792: 'nox erat et tota Inmina nalla domo* 

VARIA LECTIO. 

4 Aurentl A falce u 5 mecenas AFylnu occidi B sepe 
AXu 6 nam] iani A 7 Incoeptos y promisum B iabas xpr. 

bathillo A Ac. batyllo ^rt/; balillo 7tq)u 10 N acreoula:i=: Non 
acr: AB AuHcreonle ;ii legium u 11 persepe Ayu 13 quodsi 
non] do quod non B quid si non Peerlk, quo si non AxHus el Meine- 
kins pulcrior u 14 Accedit BAc, opsessam Ac. opssam k 

oppssam Ac. all. loco obe sam n obsessam cell.cons.sch.F 15 ne- 

que y^xi^^^^) ^^ Contempta xpr. phyne ki phrine Au 

Epod. 15. NEAERAM (NEEREAM A NEARAM B) AMIGAM SVAM 
ALLOQVITVR PERIVRIISQ. EIVS (ET.^) SE DECEPTVM(DECEPTA iPjINDICAT 
QVOD SVVM (SERIO AB) AMOREM (AMORE BX) IN ALIVM TRANSTVLISSET. 
OVEM NEGAT PERPETVVM FVTVRVM ABl, add.k: IN NEAERAM AMICAM 
IN NEERAM AMICAM. SENARIVS EPICVSBINARlVSIAMRiCVS EPODICVS 
(CEPODICOS y) Fy inscr. om. x 1 -ox y celo xu fuogebat y 



14-15 213 

cum tu, magnorum numen laesura deorum, 

ill uerba iurabas mea, 
artius atque hedera procera adstringitur ilex 5 

lentis adhaerens braccbiis, 
dum pecori lupus et nautis infestus Orioa 

turbaret hibefnum mare 
intonsosque agitaret ApoUinis aura capillos, 

fore hunc amorem mutuum. 10 

o dolitura mea multum uirtute Neaera: 

nam si quid in Flacco niri est, 
non.feret adsiduas potiori te dare noctes 

et quaeret iratus parem, 
nee semel offensae cedet constantia formae, 15 

si certus intrarit dolor, 
et tu, quicumque es felicior atque meo nunc 

superbus incedis male, 
sis pecore et multa diues tellure licebit, 

tibique Pactolus fluat, 20 

nee te Pytbagorae fallant arcana renati. 



TESmiONIA. 

4 Bq. *Hor. in epodo: in— ilex* Priscian. XYIII 210 21 schol. 

Stot. Theb. Ul 384 



VARIA LECTIO. 

3 nomen Pph. lesura u 5 Arcius t adque k atque y edera 

yr adstringitur Fnx Prisciani codd. opiimi astringitur celt, illex t 

6 adherens AFyXu brachiis SI 7 peccori t et] in u ire- 

stos B uu. 8 sq. del Peerlk. 8 Tubaret r Turbarit m^. ux{v) Bentl 
opp.sch.y 9 BgiiainifCivux{vnuar.8uar,)BeniL 11 neara ^ 

~i 
\2 nirl AByluxsch.y Pph. sch.F uirium Fr^ iiiri » 13 adsiduas ^ 

xPph. assiduas ceit, 14 queret yu quaerit ABtv 15 offense 

Al irat^ u offensi Gogavius Bentl. opp. sch.F sch.y caedet jffa.ras. 

16 intrauit Meinekius 17 el] At ux[iip)ym opp, ceil. GV[ABlandJ] 

Pph. Bentl, tu om, Fitx(cti) es fel :] effelicior A 18 incidis B 

21 pitliagorae jPru taWxini 8ch,Siai, ireh^naL ymu Ac. 



214 HO&ATI EPODON 

formaque uincas Nirea, 
heu heu, translatos alio maerebis amores: 
ast ego uicissim risero. 



XVI 
Altera iam teritur bellis ciuilibus aetas, 

suis et ipsa Roma uiribus ruit. 
quam neque finitimi ualuerunt perdere MarsU 

minacis aut Etrusca Porsenae manus, 
aemula nee uirtus Capuae nee Spartacus acer 

nouisque rebus infidelis Allobrox, 
nee fera caerulea domuit Germania pube 

parentibusque abominatus Hannibal: 
impia perdemus deuoti sanguinis aetas. 



TESTIMONIA. 



Epod. 16. 1 8q. Fortunat 2706. praem. *ode XYI' Vtctorin. de 
metr. Hor. 2620. *epodoe Horatii , in qoibuB . . . altera — rait* Diome^ 
486 1 praem. 'sezta decima ode* Diomed. 529 2 cf. Propert. IH 
11, 60: frangitur ipsa suis Roma saperba bonis* 5 cf. Symmaeh. 
epist. X32: 'et airtus aemula alitar ezemplo honoris alieni* 



YARIA LECTIO. 

22 nerea SlPorph.8ch.F 23 Heu he\iyXiittuQx(pScgnJrgentdt) 
[3 Bland.] Eheu heu A Eheu eheu B Heheu h^ heu Porph, Eheu F 
[1 Bland.] Iranslalus A traulatos u merebis AFyXu 24 At u 

Epod. 16. ALTERNA VICE EROO (EROA B) ALTERNA lAMBICO 
SCRIPTA EST. VERVM HORATIVS REIPVBLICAE (REIPVRLICE A) DE- 
FLET FORTVNAM ABX COMISERATIO REIPVRLICAE DE RELLIS Q- 
VILIBVS F{consentadu) AD POPOLV ALTERNA VICE HEROICO. ALTO 
lAMDICO SCRIPTA. VERY HORATIV.R.P. DEFLET FORTVNAMy 
tiller, om. X 1 • Itera / 2 ruit] peril ux{v) 4 audet rusca y\ 
aud TTi erusca 7t\tppr,f\fi porsenae x%{§pr.) comment, Cr. porsemnf 
/ porsennae cett Porph, 5 Emula u capue Ay sparlancus f 

spartacacer F\ 6 Nouisue Bentl, Notitsque 9t allabrox li%^ 
pr.sch. F albabrox r 7 Ne ti cerulea Axu 8 Parenlibusue 

Bentl abominandus AJix{n Pulmanni Set B[i Bland.]) abuminaita- 

du ^ 

tus Iff abhominatus u abominatus ceit sch.y 9 Impii it 



16 215 

ferisque rursus occupabitur solum. 10 

barbarus heu cineres iDsistet uictor, et urbem 

eques sonante uerberabit ungula, 
quaeque carent uentis et solibus ossa Quirini, 

nefas uidere, dissipabit insolens. 
forte quid expediat communiter aut melior pars 15 

malis carere quaeritis laboribus: 
nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum 

uelut profugit execrata ciuitas 
agros atque Lares patrios habitandaque fana 

apns reliquit et rapacibus lupis, 20 

ire, pedes quocumque ferent, quocnmque per undas 

Motus uocabit aut proteruos Africus, 
sic placet; an melius quis babet suadere? secunda 

ratem occupare quid moramur aiite? 
sed iuremus in baec: simul imis saxa renarint 25 

uadis leuata, ne redire sit nefas; 
neu conuersa domum pigeat dare lintea, quando 

TBSTIMOKIA. 

11 sq. cf. Oaid. ex P. I 2, 112: ^Bistonii cineres nngrula palset eqni* 
18 cf. Gerberti epist. 80 (historiae Francomm Bcriptores torn. II 

p. 807 ed. da Chesne): 'quod remedium morbis tais inueniemas, Yirdn- 

nensium execrata ciaitas?* 

TARIA LECTIO. 

10 rursuin Tux{i) 11 insistiet u urbes u 12 Eques son: uerb: 

s. 

UDgula fequi ti, f et s. db, alt m, eques] Equi JBi Etqui B2 

13 Queq: y 14 uidere^^A uideri FymuGvUsiand.^^CQuae 

o$sa, cum sint sepuUa, nefas est palam fieri uel uideri' sch.y) disi- 
pabit B dissipauit n 15 Forte quid expediam Peerlk. qll x quod 
l(cpr,)Bentl.opp.sch,y 16 queritis ^^rrti 17 hec rpr. porcior 
X potius A [sententia PhocaeorniD 3 Bland.] pboceonim AByXi 

18 Vel profugit t profuit yi exsecrata xPpk, uu, 19 sq 

del, Peerlk, 19 lares proprios co 20 rellquid yim 21 ferent 
f et sch.y ferunt Tx[a§ag Orelli c Pulmanni n)Pph.opp,cetL V[ABland.] 
seh,F 22 Nothus BFyxuTCZ ^ uocauit Anpr. proteruus SI 
affricus xu uu. 23 — 26 om. B 25 iuremus] uideremus r re- 
narent 7vtopp.sch.y 26 h. u. epodon ultimus est in A: interiit enim 
foUum unum uu. 27—38 del. Peerlk. 27 linlea om. x 



216 HORATI BPODON 

Padus Matina lauerit cacumioa, 
in mare seu celsus procurrerit Appenninus, 

nouaque monstra iunxerit libidine 30 

mirus amor, iuuet ut tigris subsidere ceruis, 

adulteretur et columba miluo, 
credula nee flauos timeant armenta leones, 

ametque salsa leuis hircus aequora. 
haec et quae poterunt reditus abscindere dulcis 35 

eamus omnis execrate ciuUas, 
aut pars indocili melior grege; mollis et expes 

inominate perprimat cubilia. 
uos, quibiis est uirtus, muliebrem tollite luctum, 

Etrusca praeter et uolate litora. 40 

nos manet Oceanus circumuagus arua beate; 

petamus arua^ diuites et insulas, 
reddit ubi cererem tellus inarate quotennis 

et imputete floret usque uinea, 
germinal et numquam fallentis termes oliuae 45 

TE8TIM0NIA. 

28 Sera, ad Aen. XI 403 



VARIA LECTIO. 

28 et ante Padus Matina lauerit cacumina Seruius 29 procurrenf 
9 proruperit y decurrerit y appenniniis BFyytPph,sch.F apenninus Ar 

u 30 iuxerit r *31 Miros / iubet m ut om. g> et npr. 

tigris It tygres F tigres cett. ti. 32 post 39 posuit B 32 coruba r 
[milao 4 Bland.] flauos FymuG^ rauos BV[ABland,]Pph. [ubi 

per errorem scriptum est raus) Bentl. seuos Xu uar. saeuos y fuluos 
PorphyrionisGuelferbytanus o (uec fuluos om.spr, postea supra uersum 
add,) 34 hyrcus Fn 35 Uac tci que y accendere Bestius 
dulces Fyxu 36 omnis BTxsch.y omnes FylnruPph.sch.F exsecrata 

s 

xPph, 37 expes xu%{piSv)sch.y part, pr, expes I exspes nx{s) expers 
cetU Porph. inter poL sch.F {interpr. *5C. uirlutis^), Porph, I recte, 

38 Innominata I ppmat B Pph. perprimet ux perprimat cett, 

39 uirtus] luctus tii animus excerpta Bodleiana 40 preter yu 
littora Xxu 41 occeanus u circumuagus arua beata ; petamus eta 
Bentl. cons. Porph.; alii post circumuagus distingunt circa uagus 
F 42 et diuites insulas u 44 imputata Bxu inputata FXnycorr. 
Pph. inoptata ypr. ut uid. 



16-17 217 

suamque pulla ficus ornat arborem, 
mella caua manant ex ilice, montibus altis 

leuis crepante lympha desUit pede. 
illic iniussae ueniunt ad mulctra capellae, 

refertque tenta grex amicus ubera; 50 

nee uespertinus circumgemit ursus ouile> 

nee iatumescit alta uiperis humus, 
pluraque felices mirabimur, ut neque largis 

aquosus Eurus arua radat imbribus, 
pinguia nee siccis urantur semina glaebis, 55 

utrumque rege temperante caelitum. 
non hue Argoo eontendit remige pinus 

neque impudica Colchis intulit pedem; 
non hue Sidonii torserunt cornua nautae, 

laboriosa nee cohors Vlixei. 60 

nulla nocent pecori contagia, nullius astri 

gregem aestuosa torret impotentia. 
luppiter ilia piae ^eereuit litora genti, 

ut inquinauit aere tempus aureum; 



TESTIXONIA* 



47 tq. Terentian. 2448 sq. 49 cf. Beda anthol. Lat. Mey. 391, 

50: ^Qberibofl plenis ueniantque ad malctra capellae* 52 cf. Senec. 
Here. fur. 936: 'nulla nocituro grauis bucco tumescat herba* 



▼ARIA LECTIO. 

48 crepante] sonante Terentianus limpha yu uympha Fxy^ 

non Porph, sch,F desilit r dissilit Terentianus 49 mullra F7cu% 
uu. 50 sqq, sic ordinahai Peerlk. 50. 53 — 56. 61 $q. 51 sq. 57—60. 
63 h\ QMiXe BknGyuarM2^ oliue 7^ ouili Frt/iF [4 codd.Cr.] 

u. 52 om. B Nee yxq Nee//// it Neque Fhux{p) 54 heurus k ra- 
dii B ymbribus F 55 glebis BFynxu uu, 56 sqq. sic ordinahai 
Fea: 56. 61. 62. 57 — 60. 63 56 imperante m celitum yxu 57 

o 

Noc hue argo c: t hoc tii argo Bn argiuo x{(iuar.)y 58 im- 

pudica Bl(corr, ut uid,)u inpudica FyX(pr. ut uid.)nv chulchis y 
50 Noc hue r 60 choors Fknxu uu, 61. 62 del, Hauptius 

61 poccori r astri FXxG^ auslri Bynux{cLs{l 62 esluosa yn\ 

inpotentia yx 63 lupiler y sacrauil nx[i^uar,) {<d sscreuit ituar.) 
secreuit cett. sch,y littora ylxu uu, 65. 66 del. Peerlk, 



218 HORATI BPODON 

aere, dehinc ferro durauit saecula, quorum 65 

piis secunda uate me datur fuga. 



xvn 

lam iam efficaci do manus scientiae, 

supplex et oro regna per Proserpinae^ 

per et Dianae uon mouenda numina, 

per atque libros carminum ualentium 

refixa caelo deuocare sidera, 5 

Canidia, parce uocibus tandem sacris 

citumque retro solue, solue turbinem. 

mouit nepotem Telephus Nereium, 

in quem superbus ordinarat agmina 

Mysorum et in quem tela acuta torserat. 10 

unxere matres Iliae addictum feris 

alitibus atque canibus homicidam Hectorem, 



TBSTIHONIA. 



Epod. 17. 1 sq. Tereniianiu 2433 1 Fortnnat. 2706 (om. in edi- 
tione Putsch, altero Uam') praem. ^septima decima ode* Diomed. 529 
praem.*in ultima ode quao eBt^Yictoris.de jnetr.Hor.2620 



YARIA LECTIO. 

65 Aerea ka.ras. Aere* n Aere ceiUch.F {dehinc Horatio numquam 
est monosyllabum) secula tq) sda k quorum] quo nunc Benil 

Epod. 17. FINGIT SE (EX add. B) CANIDIAE VENEHCnS 
SVPERATVM. ALLEGORICOS (ALLEGORICO A) DEPRECATVR VT (VI y) 
SIBI PARCAT ByX IN CANIDIAM F B fol 173 om, huius car- 

minis uu. 1 — 52 sed eos exhihet fol, 182 inscr, om. r 1 •am 

am r efBcacicaci B do om. Ai 2 Suplex B 3 diaue F 

4 lib^ros nu 5 Refixa ByrGx{f^ghnpv)sch,y comm, Cr, De- 

fixa FXnui(apds) celo u sydera t 6 parte t 7 uolue uolue 
Auratus. alterum solue om, x 8 Mouet y\ thelephus u nereius 
111 ordinauit B 10 Misomm Fu Missorum it tfla F 

uc 

11 Vnxere Fy7nX,2up,ras,QV[^Bland.]i[§8hpv Vxere fi) Vinxere ua.ras. 
Luxere BXix{agns Orelli c Ptdmanni H et B) Bentl, illae B 

ad 

addilum u dictu tc 12 haectorem Fn 



17 



219 



postquam relictis moenibus rex procidit 

hea peruicacis ad pedes AchilleL 

saetosa duris exuere pellibus 15 

laboriosi remiges Vlixei 

uolente Qrca membra; tunc mens et sonus 

relapsus atque notus in uoltus honor. 

dedi satis superque poenarum tibi» 

amata nautis multum et institoribus. 20 

fugit iuuentas, et uerecundus color 

reliquit ossa peUe amicta iurida; 

tuis capillus albus est odoribus; 

nullum ab labore me reclinat otium. 

urget diem nox et dies noctem, neque est 25 

leuare tenta spiritu praecordia. 

ei^o negatum uincor ut credam miser, 

Sabella pectus increpare carmina, 

capotque Marsa dissilire nenia. 



TESTDfOHIA. 

15 cf. 'setosa dnras exaere pelles* Plotins 4, 31 17 '. . . ex £ 

fitlerm A facit (sc in ablaiiuo) . . . undo est iUudHoratii: Tolente Cir- 
ea' Probns 1446 



TASIA lACTIO. 

13 raenibus u 14 achilli x 15 Saetosa Fkitu Sectosa yi 

Setosa cetL exsoere n exurere r 16 ultxi ti 17 Voluente u 
drci Bfli Prohus circe Fxux circaB « ('circa] pro circe' sch.y) m^bra 
P matkn ylu 18 Relapsus Fymuix{a8v Del: ftp) [2 Bland.] Plotiui 
9dLy imterpr. 'reuersus*) Relatos BXu2xifighnsiiuar.0reUic)[2Bland,] 

Mtes am. fppr. uultus BXu 19 penarum y peuarum u 
20 AisaU y [opp. sch.y) amaU Benil. 22 Rellcit Bpr. Reliquid y 
mt iiqwt: ScheSbeus nou. ann, philol. LXXVIllI p. 137 ossa SI ora 
htma, Hmmptims alu: ted cf. Plant, aulul. Ill 6. 28: 'o$8a atque peUii 
l0tef eti, Ua cura macef id. capita. I 2, 30: *ego oisa atque peUi$ 
9mm mi§era maeritudin^ SUiut U 466 tqq.-. 'iam Iurida tola tecta eu(e 
et wemiB wude tunda Irementibut otta exlafU, contumplit ui$u defor- 
mim membt it amictus BX amictas y 24 a labore BX% Pph. 

BeaO. wb U: Fyxtui oda r 25 Urguet nxx{a6hv) [2 BUmd.] 

26 pnoarfia yu 29 Caputque y mersa t dissillire B defilire 



220 HOBATI EPODON 

quid amplius uis? o mare et terra, ardeo 30 

quantum neque atro delibutus Hercules 

Nessi cruore, nee Sicana feruida 

uirens in Aetna flamma. tu, donee cinis 

iniuriosis aridus uentis ferar, 

cales uenenis ofQcina Colcliicis. 35 

quae finis aut quod me manet stipendium ? 

eflare: iussas cum fide poenas luam, 

paratus expiare, seu poposceris 

centum iuuencos, sine mendaci lyra 

uoles sonari, tu pudica, tu proba 40 

perambulabis astra sidus aureum. 

infamis Helenae Castor olTensus nice, 

fraterque magni Castoris, uicti prece • 

adempta uati reddidere limaina: 

et tu, potes nam, soiue me dementia, 45 

o nee paternis opsoleta sordibus, 

nee in sepulcbris pauperum prudens anus 

TE8TIM0NIA. 

42—44 praeter 'uicti prece* praem. '. . . in cpodon . . .* Acr. et sch.y 
ad c. I 16, 1 



YARIA LECTIO. 



30 amplt* n uiso mare q) uiso mare if; et] o yAcronis 

Quelferbytanus Benlh 31 dilibutus n 32 Ne sicruore t Ne« 
si It Nesi F si//cana yi 33 Virens BFyhtxG V [A Bland,] 

%[d8v Orelli c Pulmanni H) Vtreus u%[hq) Vrens nuar,x{aPiignp Ar- 
gent. II) Parens y acthiia yl ethna w^corr.ip in marg. etha ip 
pr,^pr. hetna t tua Bentl. et quod idem dubius proposuerai: 
Nam, donee cinis — caleo uenenis oflGcina Golchicis' prob. Peerlk, 
35 Caleus y calet Benil. colchinis r 36 quae] Quis u Qui % 
[v BasiliensisI) 37 confide n^i penas u 38—40 Paratus, ex* 
piare si poposceris | centum inuencis , siue mendaci lyra | uoles sonare, 
tu pudica, tu pia BentL 39 luuencos centum u iuuencis y Bentl. 

mandaci r lira yu 40 Voiens B sonare BFnuix{S)y 
42 haelen^ it, sed uirgula ab alt. m. est uicem y BentL 43 praece 
A 44 uati] fratri B reddere t 45 solue^ me dementia t {prima 
linea litterae m uocis me ab alt. m. est) 46 obsoleta SI 47 Neque 
FXxu^ Ncc Byn sepulcris xu 



17 221 

Nouemdialis dissipare pulueres; 

tibi hospitale pectus et purae manus, 

tuusque uenter Pactumeius, et tuo 50 

cruore rubros obstetrix pannos lauit, 

utcumque fortis exilis puerpera. 

'quid obseratis auribus fundis preces? 

non saxa nudis surdiora nauitis 

Neptunus alto tundit bibernus salo. 55 

inultus ut tu riseris Cotyttia 

uolgata, sacrum liberi Cnpidinis, 

et Esquilini pontifex uenefici 

impune ut urbem nomine impleris meo? 

quid proderit ditasse Paelignas anus 60 

uelociasue miscuisse toxicum? 

sed tardiora fata te uotis manent: 

ingrata misero uita ducenda est in boc. 



TESTDCOKIA. 

48 Sera, ad Aen. V 64 Serg^iiu in Donat. p, 1843 Cledonias 1898 



YARIA LECTIO. 

48 Nouemdialis Pph. Noue dialis B Nouendiales cetL sch,y 
pulueris B 50 pactaq ; eius r patumeius x[€ippr,) partumeius it 

uar.x{mq(iuar.pcorr.vcorr.PulmanmE) pactumeius celLGV[^ Bland,] 
P&rph,sch.y 51 rubers n obserix Jti 52 Vtcq, B 

.S3 NEGAT CANJDIAM SIBI RECONCILIARI IDEO (DE EG Bk) QVO- 
XIAM EIVS MALEFICIVM (VENEFICIA EiVS Bk) VVLGAVERIT ByX, 
add. y: ET IPSAM CANIDiAM IMRODVGIT LO(JV£NTEM y Nullum inter- 
uaUum est in Fn 53 • aid y 56 Inuitus npr, ut] et r tu 

ris:] nuri seuis tti cotitia Pph, et Porph, i. t. colycia y cocytia BFX 

tqcons.Porph. inter pr.sch.y cocithia u cocitya n 57 Vulgala SI 
socni r sacra Fniux{Piinpsv) Liberi Fritzschius 58 aesqui- 

Bill Flnx ueneficii X ueueGtii u (ueneficii] pro ueneficii sch,y) 
99 Iiipune yxu Ipuoe B inpleris y GO proderat BX\ opp, Pph, 

g et cf. Senec. Troad. 494 'Quid proderit laluisse rediluro in manusf 
€i Petron. c 111 * Quid proderit ^ inquit, hoc tibi, si soluta inedia fue- 
Hsf dittasse il p^lignas B pelignas cett» 62 Set y Sed B 

X(ttg) Si FXnxug Pph. Porph. om. x{^) teuulis r\ , alt. m. mutauit 

priorem i in d 63 Ingala v 



222 HORATI EPODON 17 

nouis ut usque suppetas doloribus. 

optat quietem Pelopis inOdi pater, 65 

egens benignae Tantalus semper dapis, 

optat Prometheus obligatus aliti, 

optat supremo conlocare Sisyphus 

in monte saxum; sed uetant leges louis. 

uoles modo altis desilire turribus, 70 

modo ense pectus Norico recludere, 

frustraque uincla gutturi nectes tuo 

fastidiosa tristis aegrimonia. 

uectabor umeris tunc ego iuimicis eques, 

meaeque terra cedet insolentiae. 75 

an quae mouere cereas imagines, 

ut ipse nosti curiosus, et polo 

deripere lunam uocibus possim meis, 

possim cremates excitare mortuos 

desiderique temperare poculum, SO 

plorem artis in te nil agentis exitus?' 



YARIA LECTIO 

64 doloribus Fynxu {G ex sil Pulm.) g 8ch,y iaboribus Bl Pph. 

cniciatibus x{p,uar,y) 65 infidus u%{v) Peerlk, [idem se in uirida- 

rio Mirandulae p. 187 infidi legisse faletur) inuidi^[infidi 4 eodd* Cr.] 

66 beuigne yXx^i 67 alligatus y alite Fnux{^dv\) el cf, c. 

1 6, 2 ('alitl] uuUurio sc. alite uulture sch.y) allti cetL [4 eocM. Cr.] 

68 suppremo A conlocare Byn coUocare cett. sysyphus A syslphus 
y sisiphus Ftcxu 69 set yi 70 alitis B desilere B dissilire G 

71 gnorico u 72 uiocula y guttur B nectes Fyuig[2 

Bland.] iunectes BXu2x{agn)[2Bland,] inectus r 74 Vectabo yi 
humeris SI sed umeris et hum : promiscue Porph. ad h. /. eques <p 

75 cedet y cedat rpr, 77 curiosus nosti B polo] apoilo n 

asas, choro Porph. {'polo] stellarum choro* sch.y) 78 Deripere B 
Xnpr.Tjn U2 [3 Bland,] cons, sch.y (interpr. Hundm deducere') Diripere 
FyruiGxiP) [1 Bland.] sch.y alt. I. possum m 79 Possem B 

Possum y possim sch.y 80 Desiderii Fnvu poculum Fyittu 

Xuar.g Porph. comm. pocula Bk'^BenU. 81 in te nihil %Gx{adh) 

Pph. in te nihil ux(fin) nihil in te Fxiii) habentis yGx(^U€tr.) ua- 
lentis 9K2 Muretus exitus ByXuuar,Gx{§hns\)sch,y exitum Fxtuxi^oLtii 
gv8Corr,)Pph. exitu xip) [>^^1 ag^n^" eiitam 2 Bland, nil agentis ezitas 

2 Bland.] 



17 



223 



Q. HORATfl FLACCIEPODONEXPfcl CARMEN • SECVLARE FELJCIT. 
»PATRIMI &MATRIMf CANTAVERVNT AD CHORVPVEROR PVELLARQ, B 

Q. eORATU (HOR ^) FLACCI (Fif;) EPODON EXPLICIT INCIPIT CAR- 
MEN SAECVLARE IN APOLLINE ET DIANA PROSEVTICE TETRACOLOS F 

Ax inscHptionibus carent EPODON EXPLICIT INCIPIT CARMEN 

SECVLARE Acr. Q. HORATU FLACCI EPODON EXPLICIT. INCIPIT 

CARMEN SECVLARE QVOD PATRIMI ET PATRIME CANTARVNT IN CHORO 
PVELLARVM ET PVERORVM AD APOLLINEM ET DUNAM PROSEVTICE 
TETRACOLOS y 

O^HORA PLAC EPODON EXPfcl- VETTIVS AGORI' BASILF MVOR- 
TIVS VC ET INfc EXCOM DOM EXCONS ORD LEGI ET VT POTVI- 
EWAVI CONFERENTE MIHI BIAGISTRO FELICE ORATORE VRB ROM- 

INCIPSCfcARE CARM QD PATRINE CANTAm AD CHORO PVERORVM 
PVELLABVQ. I 

Q. Oracii Flacd Epodo explicit || Veti* Agori' basili' mauci vc & r|| 
i. excom don excons ord' legi et || ut potui emdauL coferente m || ma- 
gist® felice oratore iir6; Incip || Sdare carm(j^ palne caDtauef.|| ad choral | 
pueror;^ pu 1 1 ellarq : q 

Eadetn fere subscripiio extat in g et Leidensi et Beginensi; ean- 
demgtte in A fuisse, sed cum folio illo, quod epod. 16, 27 usque ad car- 
minis saecularis principium continuity periisse ueri simile est, Etenim 
eodd. Igq et Leidensis magnam partem ad recensionem AB referendi 
uidentur; denique etiam sub finem libri teriii A et k unam eandemque 
exhibent subscriptionem 



Q. HORATI FLACCI 

CARMEN SAECVLARE 



Jl hoebe siluarumque potens Diana» 
lucidum caeli decus, o colendi 
semper et cuIU» date quae precamur 

tempore sacro, 
quo Sibyllini monuere uersus 
uirgines lectas puerosque castos 
dis, quibus septem piacuere colIes» 

dicere carmen, 
alme Sol, ciirru nitido diem qui 



TESTIMONIA. 



Carmen saeculare eta codicibus manu scriptU et a ueteribuff gramma- 
ticis post libmm epodon ponitur 1 — 4 praem. 'asmate eo quo soribi- 
tar carmen seculare cuius initium* Victorin. de metr. Hor. 2620 
.1 praem. *hi versus, qui carmen saeculare appellantur, Sapphicum me- 
trum habcnt . . .* Diomed. 529 2 cf. Senec. Hippol. 409 sq. de Diana 
'o magna siluas inter et lucos dea clarumque caeli sidus et nocits de- 
cus* id. Oedip. 404: 'lucidum caeli decus* id. Here. fur. 692: 'caeli decus* 



VARIA LECTIO. 



1 • hoebe y Foebe A Ac. Phebe u 2 celi AL 4 tempore 

prisco Porph. quae lectio oria est eo; c. illl 2, 40: tempora priscum 

ttii. 5 — 8 del, Peerlk. 5 Quo nxu(p2%[a6nnprv Orelli c) [inde 
nata mihi uidetur inierprelatio sch.y ^Quod] sc. tempus^ ; corrigen- 
dum enim esse puto: Quo] sc, tempore) comm. Cr, Quos Fx{gfAuar,)Acr. 
Quod ABkGF [4 Bland,] xifihsfi com Argent, 11) Quo3 y quo et ffama- 
cher sybillini i\)q>i sibillini AyXu sibellini x sybilli tp\ 6 letas 

X laetas %{§) 7 Di» X Dis tt Diis }t 



CARMEN SAECTLARE 225 

promts et celas, aliusque et idem 10 

nasceris, possis nihil urbe Roma 

uisere maius. 
rite maturos aperire partus 
lenis, liithyia, lucre matres, 
siue la Lucina probas uocari 15 

seu Genitalis: 
diua, producas subolem, patrumque 
prosperes decreta super iugandis 
feminis prolisqne nouae feraci 

lege marita, 20 

certus undenos decies per annos 
orbis ut cantus referatque ludos 
ter die daro totiensque grata 

norte frequentis. 
uosque ueraces cecinisse, Parcae, 25 

quod semel dictum est stabilisque rerum 
terminus seruet, bona iam peractis 

iungite fata. 



TESTlifONIA. 

15 Seru. ad eel. 4, 10 21 Seruii Leidensis ad eel. 4, 6 26 sq. 
quod —seruet' Sera, ad eel. 4, 47 

VARIA LECTIO. 

10 caelas Fx lelas B 11 posis r nichil Xrpu 14 IHih: luere] 
ylythy lacuere y ilithyia X iliiliya n ilythyia sch.y ilithia Fu ilythia r 
ilelhya B yiethya A 16 Genetyllis Bentl genlalis Peerlk, uu. 

n— 20 del. Peerlk. n sobolem yxuGsch.y u. 20 ullimus est 

m r 21 Certe sunt denos B Certos Jkpr, ut denos k [undc- 
noa 4 Bland,] 22 cantus] quantus upr. 23 toliens u7icorr,x{aS 

% . fruens 

linrs toties g) tociens yxiPhpqv) potiens Fm totidera ABXx{Argeni.Il 
Pulmanm E Monacens. II Kirchn. nou. quaest. p. 48) 24 frequen- 

. k uates 

ns n rrequentes cetL 25 parc^ B 26 Quosd y Quo wi dictum 
rnu2x(p8v} dicunt Ac, dictum est ceit Pph. sch,y dictum stabilis per 
«uom Bentl. stabile usque Hamacher habilis Pph. 27 seruat 

y» Sermt Leidensis Fea seruet SI r[4 Bland.] sch.y Bentl 28 lun- 

gite lam fata y facta Pph. 

BOBATITS 11. ^r\ ' 



226 CAllMEN 8AECVLARB 

fertilis frugum pecorisque Tell us 

spicea donet Cererem corona ; 30 

nutriant fetus et aquae salubres 

ct louis aurae. 
condito mitis placidusque tcio 
suppHces audi pueros, Apollo; 
siderum rcgina bicornis audi, 35 

Luna, puellas. 
Roma si ucstrum est opus Iliaeque 
lilus Etruscum tenucre turmac, 
iussa pars mutare lares et urbem 

sosplte cursu, 40 

cui per ardentem sine fraude Troiam 
castus Aeneas patriae superstes 
liberum muniuit iter daturus 

plura relictis: 
di, probos mores docili iuuentac, 45 

di, senectuti placidae quietem, 
Romulae genti date remque prolemque 

et decus omne; 
quaeqne uos bobus uencratur albis 



TESTIMONIA. 



33 sq. Seru. ad eel. 5, 66. idem ad Aen. Ill 138 34 'nnde Ho- 

atius: condito — Apollo^ mjthogruphus III. tract. 8, 16 ap. Mai auct. 
class. Ill p. 228 41 'ardentem— Troiam* Serii. ad Aen. I 242 

49 *Hor. in carminff saeculari : quaeque — albis' Prise. VII 82 



VARIA LECTIO. 

2\) peccoris X 30 coronam y 31 facUis Xu foetus yit 
33 lelo F 30 orbem Pph, iirhes ABk 42 cneas u suprsles y 

uu, 45. 46 inverso ordine leguntur in u 45 Dit A Dii Au 

dodlis y Benll. 46 Dli AXu seneclulis yn\%[(tdr) sch.y ('sencclulis 
placide quletom] et senectutem date negKpgaauKCjg quae quiescii quia 
maJorum impaiiens est ') placidarn y Peerlk. plaride y qni^tem F 
47 Romulo X romj^ A, om. que u^ip) 40 QueqiiP y Quique x{linsi)y 
bolius BuGxiSiihqrs) buhus celt. Ac. Pph. 



CARMEN SAECVULBE ^ 227 

clarus Anchisae Venerisque sanguis, 50 

impetret, bellante prior, iacentem 

lenis in hostem. 
iam mari terraque manus potentis 
Hedus Albanasque limet secures; 
iam Scythae responsa petunt superbi 55' 

nuper et Indi. 
iam Fides et Pax ct Honor Pudorque 
prisons el neclecla redire Virtus 
audet, apparetque beata pleno 

Copia cornu. 60 

augur et fulgente dccorus arcu 
Phoebus acceptusque nouem Camenis, 
qui salulari ieuat arte fessos 

corporis artus, 
si Palatinas uidet aequos aras, 6^ 

remque Romanam Latiumque felix 
alterum in lustrum melius({ue semper 

proroget aeuom. 
quaeque Auentinum tenet Algidumque, 
quindeeim Diana preces uirorum 70 

curs^ et uotis puerorum arnicas 

applicat auris. 



VARIA LECTIO. 

50 anchise A ancliys^ n\ 51 Inpetret y Imperet Fkump.ras, 

I Peerlk,, non G 52 Loenis I Lplus B 53 manum poleutem BeniL 

potentis nxift) Pph. polentes il 54 securis B pr, ut uid.ni 55 
scilhac A BXu pctunl] ferunty 57 honos FXni{a6hpr OrellicPulmanni 
A EH) lionor AByuGx(P(ignsv) Ac, pudos x{rnar.) 58 neglccla il 

62-— 04. 06 del G, Hermannus [nou, annal philol XXX, 201.] 
62 aceptus t/; 63 salutare B 65 aequus ^ aras ynG V[codd 
BlamdJlxigr) sch.y Porph.luar.uuar, avc.es Celt. Pph. 66 lacium A 

latina y 68 Prorogal BV14 Bland.] cons. Acr. Prerogat AX Proroget/' 
ynuq9ch.yPph.Porph.sch.Fp.Ac. ouum u aoiium ^^^Att in aeuumi'' 

00 aducntinum y alcidum Fu 70 Quindoceni ABX 71 Corel 
Zifins2vuar.)opp.Porph. [4Bland.] 72 Applicat ABXiui r[4 Biand.] 

Porph.'i AdpHcat Fycorr.nAcr.x{ruar.) Aplicat ypr.x Applied k2U2x 
(filkhnsivuar.) Adplicel yi/ar.;j;(r) aures FAttim 



228 CABMEN SAECTLABE 

liaec louem sentire deosque cunctos 
spem bonam certamque domum reporto, 
doctus et Phoebi chorus et Dianae 75 

dicere laudes. 



VARIA LECTIO. 

75 pliebi B ph^bi Au 

EXPLICIT CARMEN SECVLARE FELICITER. AMEN A CARMEN 
SECVLARE EXPLICIT y Q. HORATIl FLACCI CARMEN SAECVLARE 
(SECVLARE A) EXPLICIT lq> CARMEN SECVLARE FINIT"^^ 



INDEX DEF ECT V VM. 



C.I 1 deGciunt omnino ^^e^ c. I 28 deficit omninu £ 

c. I 2 „ „ yeQ ' c. I 29 „ „ B 

c. I 3 „ „ BysQ c. I 30 „ ,. e 

c I ♦ ,. „ ByiQ c. I 31 „ ,. e- 

c. 1 5 „ „ ByeQ c. 1 32 „ „ £ 

c I 6 „ „ BytQ c. I 33 „ „ Be 

c I 7 „ „ Be(fexpikriey c. I 31 „ .. Be 

c. I 8 „ ., cp c. I 35 .. „ • 6 

c 1 „ ,, BeQ c. I 36 „ „ e 

C' 1 10 „ „ BQ c I 37 „ ., e 

c ni „ „ BeQ c. I 38 „ „ • £ 

c. I 12 ., „ «^ c. II 1 „ .. £ 

c- I ^^ » „ £p c. U 2 „ „ € 

c- 1 14 „ „ iQ c. II 3 „ „ £ - 

c-115 ., ., eg „ ^ c. 11 4 ., ,. £ . 

c- ' 16 ., „ eg „ ^ c. II 5 „ ,. £ ex parley 



c. 117 



Clio 
cl20 
clil 
c 122 
cl23 
r, 124 
cl26 



e.127 



yeQ 




c. I 29 


ByeQ 




c. I 30 


ByeQ 




c. I 31 


ByeQ 




c. I 32 


ByeQ 




c. I 33 


BeQ ex 


parley 


c. I 31 


fp 




c. I 35 


BeQ 




c. I 36 


fQ 




cl 37 


BeQ 




c. I 38 


^Q 




cU 1 


BQ 




c. II 2 


iQ 




dl 3 


iQ 


„ B 


c. II 4 


iQ 


,. B 


c. II 5 


iQ 




c. 11 6 


iQ 


" y 


c. II 7 


yi 


,. Bq 


ell 8 


ye 




e. II 9 


ye 




c. II 10 


yi 




c. II 11 


e 


" y 


c. IM2 


e 




c. II 13 


£ 




c. 11 14 


£ 




c. 11 15 


£ 




c. 11 16 



iQ 



^ * 1^ " ^. tQ ., y c. II 7 „ „ eg 



iQ 
iQ 
iQ 
iQ 
iQ 
iQ 



BQ 
^^^ " M £ C. 1115 „ „ BQ „ B 



^Q 



230 INDEX DEPECTVVM. 

c. II 17 defic. omnino£^ c. UIl 1 dcGc. oiunino it 



c. II 18 „ 


e^ ex parted 


c. mi 2 .. 




ex 


c. 11 19 ., 


M eg 




c. IIH 3 .. 




Bbz 


c. II 20 ., 


.. BQ 




c. IIH 4 .. 




6 ex parte T 


c. HI 1 ., 


M BQ 




c. IIH 5 „ 




E 


c. Ill 2 „ 


B 


„ ^Q 


c. IIH 9 » 




B 


c. Ill 3 ., 


.. Bb 




c. IIH 7 .. 




B 


c. Ill 4 ,. 


B 


.. B 


c. IHI 8 ,. 




B 


c. Ill 5 „ 


B 


.. B 


c. HH 6 „ 




B ., Bz 


c. Ill ,. 


B 


M B 


c. HH 10 „ 




BZ 


cIII 7 „ 


B 




c. HH 11 .. 




,. B&Z 


c. Ill 8 „ 


B 




c. HH 12 .. 







c. Ill 9 ,. 


B 




c. HH 13 .. 




O ,. E 


c. Ill 10 ., 


B 


" 9 


c. HH 14 ,. 




£^ ,. B 


c. Ill 11 .. 


M BQ 




c. HH 15 „ 




B6& 


c. Ill 12 • ,. 


» BQ 




opod. 1 M 




B^ .. r 


c III 13 „ 


M B^ 




cpod. 2 ., 




B^Z ., B 


c. Ill 14 .. 


M Bg 




cpod. 3 „ 




B^ .. B 


c. Ill 15 ., 


.. B 


" 9 


cpod. 4 




Bd^Z ,. Q 


c. Ill 16 .. ' 


B 




cpod. 5 ,. 




B&QZ 


c. Ill 17 .. 


B 




cpod. 6 „ 




B^QX 


c. Ill 18 .. 


B 




cpod. 7 „ 




B^QX 


c. Ill 19 .. 


B 




cpod. 8 „ 




B^QX 


c. Ill 20 ., 


B 


^ 


cpod. 9 „ 




B^Q „BX 


c. Ill 21 ., 


B 




epod. 10 „ 




B^Q „ B 


c. 11122 ., 


B 


M B 


cpod. 11 „ 




B^Q „ B 


c, HI 23 ., 


B 


.. B 


cpod. 12 „ 




B^Q 


c. IH2I „ 


», B 


» B 


epod. 13 „ 




B^Q 


c. HI 25 „ 


B 


* 


epod. 14 ., 


,, 


B^Q 


c. HI 26 .. 


ff B 




epod. 15 ,. 


,. Acr 


. B^Q 


c HI 27 .. 


B 


.. t 


cpod. 16 „ 


.. Acr 


. €^Q ,. AB 


c. HI 28 „ 


BX 




cpod. 17 „ 


,. Acr 


. Ab^qo 


c. IH29 „ 


BV 




C. S. 


t» 


e^QC „ T 


c. HI 30 „ 


£T 











INDEX EORVM C0MPENJ)10RVM 

quae in apparatu critico adhibuimus. 



// signiGcat, singulas litleras uideri erasas esse 

- . > ••• nonnullas lilleras uideri erasas esse 

:: — singulas lilleras uideri euauuissc 

> ••• nonnullas litteras uideri cuanuisse 

quas iypis inclinaiis slue cursiuis expressimus lilleras, cas ab allera manu 

h 
esse indicauimus, ul pag. 124 *ne ere perinde esl ac si diccrelur: 

'ne ere a wanu priore, superscripla allero alramenlo lillera h' 

1 = a manu priore [prima] [Ai y\) 

2 = a manu allera (^2) 
SI = codices ABFyBlitxu 

a = codex Barcinoneusis [uide praefal. p. XI] 

^ = codex Berueusis [praef. p. XI] 

y = codex Parisinus [praef. p. X] 

6 = coUalio Bielkiana [praef. p. XI] 

e = codex Einsiedlcnsis [praef. p. X] 

9 = codex Sangallcnsis [praef. p. XI] 

I = codex Parisinus [praef. p. X] 

fi = codex Moulepessulanus [praef. p. XI] 

n = codex Parisinus [praef. p. X] 

Q = codex Parisinus [praef, p. XI] 

a = codex Sangallcnsis [praef. p. XII] 

t =: codex .Turiccnsis [praef. p. X] 

9 =z= codex Parisinus [praef. p. X] 



232 INDEX COMPENDIORVM 

f^ = aut singuli aut nonnulli ex codicibus a§6^(iQ0gkknpsv {qr Argen- 

toralensis II) [praef. p. XL XU] 
-^ = codex Parisinus [praef. p. X] 
CO = edilionum ante Cruquium aut singulae aut nonnullae 
g = codlcum apd^fiQaghknpsu {qr Argentoraiensis II) aut maior pars 

aut omnes 
A = codex Parisinus [praef. Villi] 
a, = ante (a, corn, a. ras.) 
Ac, = lemmata scholiorum codicis A 
Acr. = interpretationes uel textus sclioliorum codicis A 
Acr, I = horum scholiorum auctoris lectioncs prislinae sine non inter 

polatae ^ 

add. = addit, addunt, addidit, addidcrunt 

aXi. I. = altero loco^ 

alt, m. =^ altera manus 

B = codex Bemensis [praef. X] 

Bland, = codex Blandinius, codices Blandinii 

c, = carmen (c. I 12) 

c. = commentarius (i. c) 

comm. = commentarius (i. comm.) 

comm, Cr. 1 ^ . 

> = commentator Cruquiauus 
comm. ) 

cons. = consentit, consentiunt, consentiente, consentientibus 

corr. = correctura, correxit 

Cr, = Gruquius 

D. = Danielis 

del, = delet, delebat, dclent, delebant 

exp. meir, = expositio metrica sine tractatus de metris Horatianis qui 

extat in codicc y 

F =^ codex archetypus libroruni 9> et tf; [praef. X] 

G = codex Gemblacensis [praef. XI] 

G. = Gaisfordus 

g = codex Gothanus [praef. XII] 

h = codex Parisinus [praef. XII] 

h, = hie, hoc. hunc (h. 1., ad h. 1.) 

I. = ill (i. c., i. t,) 

k ^^ codex Parisinus [praef. XII] 

/. = locus (h. 1.. ad h. I.) 

m. = manus 



INDEX COMPENDIORVM 233 

n = codex Parisinus [praef. XII] 

ft. /. ^zr Don liquet 

om. = omisit, omisenint 

opp. = opposito, oppositis, i. e. dissenlientibus 

p =/ codex Parisinus [praef. XII] 

p. = post, per (p. corr., p. ras.). pagina 

Porph. = iAterpretationes uel textusPorphyrionisMonaccnsis[praef.XIIl] 

Porph I, =■ Porphyrionls lectiones pristiuae siue non intcrpolalae 

Pph. = lemmata codicis Monacensis 

pr. = prior, prius 

q = codex Parisinus [praef. XII] 

r = codex Parisinus [praef. XII] 



} = rasura (a. r., p. r.) 



s = codex Parisinus [praef. XII] 

sch, = scholion 

sH. = silenlium 

/. = texlus (i. L) 

F = lectiones eae , quas in codice Blandinio ueUislissimo olim fuissc ex 

Cruquii adnotationibUs concludi posse uideatur 
' F* = eiusdem codicis lectiones eae , quas ibi a se inueutas esse plane 

ac diserle Gruquius adfirmat 
u = codex Parisinus [praef. XI] 
p = codex Parisinus [praef. XII] 
u., uu. = uersus 
uar., uar, L = uaria lectio 
uid. = uidetur (ut uid.) 
y = codicum aliorum atque Sl^ aut singuli aut nonnulli 



INDEX VERBORVM 



CONFECTVS AB ALFREDO UOLDERO. 



•{- sig-iiiUcal uarias leclioncs nolabiliorcs in contcxtam non rccepta&. 
* significal couiucluras in contcxtam rcccplas. 



a! I 27, 18. II 17, 5. E6, 71 (bis). 
a I 21, 14 nil 6, 12. abl 9, 22. 28, 

19. 36, 4. 37, 13. 16. II 3, 3. 21. 

16, 27. m 3, 47. 4, 17. 6, 43. 14, 

4. 16, 4. 22. 17, 1. 5. 11. 19, 1. 20, 

16. 27, 2. 12. 58. IIII 4, 14. 63. 

69. 8, 18. 31. 16, 16. E6, 23. 8, 

19. 10, 13. 17, 24. 
abdidit III 4, 38. abditae lU 16, 5. 

abdito II 2, 2. 
abeas lU 18, 3. abi HII 1, 7. abito 

III 14, 24. abire Ell, 20. abeunte 

III 6, 44. 
abigunt m 24, 40. abacta E5, 29. 
abneg^at I 35, 22. 
abominatus E16, 8. 
abrumpere IIII 7, 27. 
abscindere E16, 35. abscidit I 3, 21. 
absum abes IIII 5, 2. abest I 9, 17. 

36, 20. Ill 16, 37. 24, 64. absint 

II 20, 21. abseus III 27, 67. ab- 

sentls E 1, 18. 
. absumet II 14, 26. 
ac I 4, 3. 7, 13. 12, 14. 16. 14, 6. 

tl8, 7. 28, 19. II 20, 23. Ill 8, 27. 

26, 11. 28, 6. El, 16. 12, 14. 
accedet IIII 2, 46. 
accendit E14, 14. 
accidit E5, 61. 
accipio acceptuB CS62. 
accipiter I 37, 17. 
accubat IIII 12, 18. 
acer I 2, 39. IIII 9, 22. 14, 13. E6, 

14. 12, 6. 16, 6. acris I 4, 1. aerem 

I 29, 2. acri I 12, 1. 1112,2. 

acrium I 6, 18. acrls E 2, 31. 12, 

26. acrior 133, 15. Ill 6,25. E 7,13. 
acerba E7, 17. 



acerra III 8, 2. 
aceruos {accus.) II 2, 24. 
Achaemenes II 12, 21. 
Achaemenium III 1, 44. Achaemcnio 

E 13, 8. 
Acbaicus I 15, 35. Acbaico IIII 3, 6. 
Acheronta I 3, 36. Ill 3, 16. 
Acherontiae III 4, 14. 
t Acberuntiae III 4, 14. 
Achilles nil 6, 4. AchiUei I 15, 34. 

E17, 14. AchlUem II 4, 4. 16, 29. 
Achiuos III 3, 27. 
Achiuia (adiecl.) IIII 6, 18. 
acies III 4, 26. 
aciuaccs I 27, 5. 
Acridium III 16, 6. 
Acroceraunia I 3, 20. 
acuit III 20, 10. acuens II 8 , 15. 

aculsse 12, 21. acuto 19,4. 34, 

15. acuta III 4, 3. acuta UI 27, 
61. acutas II 19, 4. acuta I 16, 7. 
nil 4, 76. E 17, 10. 

ad I 1, 6. 22. 17, 15. ^23, 6. 29, 8. 
35, 15 (bis). II 12, 25. Ill 4, 75. 6, 
40. 7, 5. 29, 58. 30, 13. UII 4, 56. 
6, 30. 31. 8, 34. 9, 2. 38. 12, 21. 

16, 15. El, 13. 2, 62. 4, 12. 5, 75. 
9, 1. 10, 18. 11, 21. 12, 15. 14, 8, 
12. 16, 49. 17, 14. 

adamantina I 6, 13. adamantinos III 

24,5. 
addicere addictum E17, 11. 
addls III 21, 18. additis III 6, 26. ad- 

dant III 29, 61. adde II 8, 17. ad- 

dere I 16, 13. addidit III 2, 30. 

t4,38. additus 1114,78. additiimU 

9, 21. 19, 13. E8, 10. 
adduccreE14,8. adduxereIIII12, 13. 
adedo adcsos III 29, 36. 
adeo aditure II 6, 1. 



INPEX VERBORVM 



235 



adfixa III 5, 19. 

adfulsit mi 5, 7. 

adhaerena £ 15, 6. 

adhibet UH 5, 32. adhibe III 28, 4. 

adhuc ni 7, 22. 11, 11. 25, 7. lUI 9. 

10. 10, 1. E9, 17. 

adiciant HII 7 , 17. adiecisse III 6, 

11. adiectis III 5, 3. , 

adimis III 22, 3. adimunt I 24, 3. 

ademptus II 4, 10. ademptum II 9, 

10. adempta £ 17, 44. 
adlabores 1 38,5. adlaborandam£8,20. 
admlBSUs I 28, 9. 
admoues III 21, 13. 
adorea UH 4, 41. 
adprecati mi 15, 28. 
adscribi m 3, 35. 
adsidnas E 15, 13. 
adgiringof astringo. astringitor £ 15, 

5. adstrictum m 8, 10. 
adsum adest 1 15, 9. m 29, 32. adsit 

£1,21. ade8teE5,53. aderat III 

27, 66. adesset £ 12, 18. aderit m 

21, 21. affuit E 5, 6. 
adaenam£ 2, 35. 

t aduentUB 1 23,6. aduentam £2, 44. 
adaeramn £ 6, 2. 
oiiulier adulter! UII 9, 13. adulte- 

rum £ 5, 57. adaltero 1 33, 9. 36, 

19. ni 24, 20. adulteroa I 15, 19. 

m 6, 25. adulteris m 16, 4. 
adulterae m 3, 25. 
adulteretor £ 16, 32. 
adolta m 2, 8. adulta £ 2, 9. 
adaoceris im 11, 13. 
adurgens I 37, 17. 
adnrit I 27, 15. aduri £ 5, 24. 
t adytia *adyti I 16, 5. 
Aeaci III 19, 3. Aeacum II 13, 22. 

mi 8, 26. 
acdem I 30,4. II 17, 31. aedls 1116,3. 
Aegaeo II 16, 2. Aegaeoa III 29, 63. 
aegida I 15, 11. m 4, 57. 
aegrimonia £ 17, 73. aegrimouiae 

£13, 18. 
Aelimi7, 1. 
aemalari IIII 2, 1. 
aemuli UII 1, 18. aemala £ 16, 5. 

aemuloa UI 16, 14. 
Aeneas UU 7,15. CS42. Aeneae mi 

6,23. 
aeneaa m 3, 65. aenea I 33, 11. m 

16, 1. aeneo UI, 9, 18. 
aenus aena I 35, 19. 
Aeolides II 14, 20. 
Aeoiius Aeoliae lUI 9, 12. Aeoliam 

m 30, 13. Aeolio mi 3, 12. Aeo- 

liis U 13, 24. 



aequali lU 24 , 16. aeqaales I 8, 6. 
aequalTs £ 12, 23. 

aequare II 5, 3. 

aeqnor I 7 , 32. 14, 9. 31, 14. m 6, 
34. UII 15, 3. aeqnoria I 35, 6. Ill 
27, 23. aequore I 2, 12. 9, 10. flU 
29, 34. £ 10, 11. aequora 15, 7. 14, 20. 
m 1, 33. 24, 41. im 5, 10. E 16, 
34. aequoribus UII 4, 54. 8, 32. 

aequos 1 12, 57. Ill 18, 4. 29, 33. CS 
65. aequa II 18, 32. aequam II 3, 

1. aequo I 4, 13. 28, 28. aequa III 
1, 14. aequo m 4, 48. aeque I 16, 
7. U 17, 7. UI 7, 26. 27. 

aera I 3, 34. aSre II 7, 14. 
aerata m 1, 39. aeratas U 16, 21. 
aei'ias I 28, 5. 
aesI3,9. aereIU30,l. £16,64. 

65. aera I 16, 8. im 8, 2. 
aesculetis I 22, 14. 
aeaculo m 10, 17. 
aeatas mi 7, 9. aestatem 1 17, 3. 
aeBtiua I 22, 18. 
aestuat U 6, 4. 
aestuosa £ 16, 62. aestnosae I 31, 5. 

aestuosas I 22 , 5. aestuosis II 7, 

16. aestuosiua £ 3, 18. 
aestus aestum U 5,7. aestus 1 17, 18. 
Aesulae m 29, 6. 
aetas 1 11, 8. 35, 36. II 3, 15. 4,23. 5, 

14. Ill 6, 46. IIII 9, 10. 15, 4. £ 

16, 1. 9. 
aetemet UB. 14, 5. 
aetemus aetemae 1115,11. aeternum 

U 3,27. lU 25,5. UII 12,7. aeter- 

nos U 1, 15. aeternis U 11, 11. 
aethera II 20, 2. 
aetlicria I 3, 29. 
Aethiops III 6, 14. 
Aetnen III 4, 76. Aetna E 17, 33. 
aeuom lU 5, 16. 11, 36. IIII 14. 3. 

CS 68. aeui II 11, 5. aeuo I 12, 

45. U 2, 5. 9, 13. 16, 17. 
AferIIU4, 42. Afra£2,53. Afro 

1116,35. 1113,47. AfrisIIl, 26. 
affatuB I 7, 24. 

affer £ 9, 33. afferet U 14, 4. 
affluentls IIII 11, 19. 
Africae m 16, 31. Africa II 18, 5. 

mi 8, 18. 
Africanum £ 9, 25. 
Africus AfriciB (procellis) m 29, 57. 
Africua £ 16, 22. Africum 1 1, 15. 3, 

12. m 23, 5. Africo I 14, 5. 
Agamemnona lUI 9, 25. 
agri U 18, 24. agro II 13, 10. lU 27, 

2. agros 1 1, 12. II 9, 2. lU 1, 31. 



236 



INDEX VERBOBVM 



6, 55. 11, 47. E 16, 19. agris IIII 

14, 28. 15, 5. t E 2, 18. 

agitat E 12, 13. agitare II 13, 40. 
agitaretE 15, 9. agitatur II 10, 9. 
agitantur I 9,12. agitatas I 12, 29. 
agitato lU 12,14. agitata lU 1, 24. 

agmen III 8, 18. agmina IIII 14, 29. 
E 17, 9. agminam III 2, 9. 

agna E 2, 59. 10, 24. 12, 26. agnam 
1117,32. agna 14, 12. 

agno UII 11, 8. agnos III 18, 13. 
agnis E 4, 1. 

agis I 14, 2. agit HI 7, 8. agunt E 7, 
17. agam 1118,1. agatm2,5. 
age I 27, 17. 32, 3. II 11, 22. Ill 
4,1. 27,62. IIII 11,31. agens III 6, 
44. agentis E 17, 81. agente II 16, 
23. agam E 6, 89. 6, 7. aget I 21, 
16. II 2, 7. egit I 2, 7. 34, 8. UII 
4, 12. legerit I 12, 54. agor lU 25, 
2. agendas IIU 11, 14. actus III 7, 
6. E 9, 7. actae I 36, 8. 

agrestium III 1, 21. 30, 11. agrestls 
m 18, 19. 

Agrippa I 6, 5. 

Agyieu IIII 6, 28. 

Aiacem 11 4, 5. 

Aiax {Oilei) Aiacis E 10, 14. Aiacem 
1 15, 19. 

alas II 17, 25. alls E 12, 5. 

Albani IIII 11, 2. Albanos IIII 1, 19. 
Albanas CS54. Albanis HI 23, 11. 

albescens III 14, 25. 

albicant I 4, 4. 

Alhius Albi I 33, 1. 

Albuneae I 7, 12. 

albus I 7, 15. Ill 27, 19. E 7, 15. 17, 
23. alba I 12, 27. II 3, 9. album II 
20, 11. ni 8, 6. albo I 35, 21. U 2, 

15. 5, 18. albis CS 49. 

Aleaei IIH 9, 7. Alcaee II 13, 27. 

Alciden I 12, 25. 

aleae 11 1, 6. alea III 24, 58. 

ales I 2, 42. II 20, 16. Ill 4, 78. 12,6. 
mil, 10. 11,26. alitiE 17,67. 
alitem II 20, 10. IIII 4, 1. alite I 
6, 2. in 3, 61. IIII 6, 24. E 3, 14, 
10, 1. 16, 24. allies E 5, 100. ali- 
tibus E 17, 12. 

Alexandrea IIII 14, 35. 

Alfius £ 2, 67. 

alga in 17, 10. 

Algidum C8 69. Algido 121,6. Ill 
23, 9. ini 4, 68. 

alias III 5, 46. 

alio E 15, 23. 

aliter 1 18, 4. Ill 5, 50. E 14, 9. 

alium (t allium) E 3, 3. 



aliunde II 13, 16. 

alius m 7, 25. E 11, 27. CS 10. alii 

in 29, 52. alio I 36, 8. II 16, 18. 

Ill 25, 8. alia I 27, 13. III9,5. IIII 

lit 33. alii 17,1. alios I 28 , 17. 

aliis I 3, 4. 
allapsus £ 1, 20. 
Allobrox E 16, 6. 
alloquiis E 13, 18. 
alma IIII 5, 18. almaeI2,42. IIII 

15, 31. almura IIII 7, 7. alma IIII 

4, 41. alme CS 9. alraae lU 4, 42. 
alo alit I 22, 14. aluere im 2, 6. 
Alpium E 1 , 11. Alpibus UH 4 , 17. 

14, 12. 
altera II 17, 6. E 16, 1. alterius III 

24, 22. alterum Iin 10, 6. alteram 

II 10, 14. alterum CS 67. altero 

III 5, 34. altera I 15, 29. alteris 
mi 5, 31. 

altemo I 4, 7. 

altricis flU 4, 10. 

(Htm alta E 16, 52. altae Iin 6, 3. 
altum II 3, 19. 10, 1. Ill 1, 34. 4, 
37. alto IIII 9, 42. alta I 9, 1. II 
11, 13. E 9, 3. alto III 12, 15. E 17, 
55. altis 1 16, 18. altos I 2, 7. IIII 
2, 26. altas E 2, 10. 6, 7. alta E 1, 
1. altis £2. 26. 10,7. 16,47. 17, 
70. altior III 5. 40. altius HI 30, 2. 

alueo III 7, 28. 29, 34. 

alumuo E 13, 11. alumni lU 23, 7. 
alumnis III 18, 4. 

aluo im 6, 20. 

Alyattei III 16, 41. 

amabilis in 4, 5. amabilem I 5, 10. 

II 9, 13. amabile III 13, 10. ama- 
bills mi 3, 14. 

amara II 16, 26. mi 12, 19. 

amator III 18, 1. amatorem 1114,79. 

Amazonia ini 4, 20. 

ambeo ambit I 35, 5. 

ambiguo II 5, 24. ambiguam I 7, 29. 

ambitiosior I 36, 20. 

ambulat £ 5, 71. ambules £4,5. 
ambulet E 8, 14. 

ambustus IIII 11, 25. 

ames amite £ 2, 33. 

amica 1 16,' 27. 

amicio AmictusI2,31. amicta E 17,22. 

amicitias II 1, 4. 

amicus I 26, 1. II 6, 18. E 16, 50. 
amica UI 11, 6. £6,6. amlci II 
6, 24. amico IIII 7, 19. amicum II 
17,2. 111,4,25. 6,43. mi 6, 41. 
£ 10, 9. amicos E 11, 21. arnicas 
CS 71. amicior II 1, 25. amice 

III 2, 1. 



INDEX VERBOBTlf 



237 



amicus (jgubstani.) E 9, 10. amici III 
8, 13. amico II 7, 28. amicnm II 
18, 12. amice U 9, 5. 14, 6. £ J, 2. 
amici I 36, 27. E 13, 3. amicornm 
£ 11, 25. amicos I 7, 24. UI 9y 47. 
amicis IIII 9, 51. 

amissos III 5, 27. 

amnis I 2, 20. 31,8. IIII 2, 5. amnem 
m 4, 36. amne mi 6, 26. amnes 
II 19, 17. m 29, 41. 

am amat I 25, 3. Ill 16, 10. 19, 13. 
amant II 3, 10. £ 8, 16. amem III 
9, 24. ames 1 2, 50. amet £ 16, 34. 
amantia £ 2. 57. amantem £ 11, 
9. amantium III 10, 14. amabo I 
22, 23. amanda IIII 11, 34. aman- 
do I 8, 2. amata £ 17, 20. amati 
III 27, 47. 

amoenae II 3, 14. amoenQin I 17, 1. 
amoenae III 4, 7. 

amor 1 13, 20. 18, 14. 25, 13. 33, 6. 
n4, 1. m 16, 11. 19, 28. IIII 4, 

12. 9, 10. E 2, 37. 11, 24. 16, 31. 
amorifl £ 5, 38. amori III 12, 1. 
amorem £ 14, 11. 15, 10. amore I 
27, 17. E 5, 81. 11, 2. 3. amores U 
9.11. amor am IIII 11, 32. amori- 
bas 1 19, 4. II 12, 16. amores I 9, 
15. n 11, 7. Ill 6, 23. 21, 3. HII 

13, 19. E 15, 23. 
amotas 1 10, 10. 
Amphion III 11, 2. 

amphorae I 36, 11. ampborae III 8, 
11. amphoram UI 28, 8. amphora 
III 16, 3^. araphoris £ 2, 15. 

ampUns 113, 17. £ 17, 30. 

amplnm II 14. 7. 

ampatans E 2, 13. 

AmynUs E 12, 18. 

amjrstide I 36, 14. 

an I 12, 33. 34. 35. II 3, 22. 4, 13. m 
4, 5. 20, 8. 27, 39. 43. IIII 7, 17. E 
1, 9. 3, 7. 6, 15. 7, 13. 14. 12, 5. 16, 
23. 17, 76. 

Anacreon nil 9, 9. Anacreonta £ 
14, 10. 

Anchisae CS50. AnchisenIIII15, 31. 

ancilioram III 5, 10. 

ancUlae II 4, 1. 

Ancas lUI 7, 15. 

Andromedae III 29, 17. 

ang^iportn I 25, 10. 

angaes II 13, 36. Ill 11, 18. an^i- 
bas III 10, 18. 

angoliu II 6, 14. angnlo I 9, 22. 

angastam III 2, 1. angnstls 1110,21. 

anbelita I 15, 31. 

animae I 3, 8. 12, 37. II 17, 5. Ill 9, 



12. animae HII 12, 2. animas I 

10, 17. 
animosos II 10, 21. Ill 4, 20. animo- 

sam I 19, 11. 
animas II 5, 5. 16, 25. IIII 4, 28. 8, 

10. 9, 34. animi II 2, 6. UII 1, 30. 
animum I 16.28. 19.4. II 1, 24. 11, 
12. m 10, 18. 24, 7. IIII 2, 22. 4, 
60. animo I 28, 5. Ill 4, 68. IIII 
7, 20.' animis IIII 10, 8. animos I 
33, 11. Ill 14, 25. 

Anio I 7, 13. 

annosa III 17, 13. 

annaisset IIII 6, 22. 

annus IIII 7. 7. £ 2, 29. anni IIII 9, 

39. annum I 32, 2. IIII 11, 1. anno 

131, 14. 1118,9. 18, 5. 23, 8. 

anni II 14, 2. annoram III 30, 5. 

annos II 5, 16. 9, 15. IH 22, 6. IIII 

11, 20. 13, 23. CS 21. 

finniittf annuoIIII 5,ll.annaiin 24,14. 
ante (praepos.) Ill 10, 3. IIII 9, 25. 

£ 1, 27. 
ante [aduerb,) I 29, 3. Ill 29, 2. HII 

9, 3. 14, 41. £ 5, 83. 
antea E 11, 1. 
antecedentem III 2, 31. 
anieeo anteit I 35, 17. 
antehac I 37, 5. 
antemnae 1 14, 6. 
anteqaam III 27, 9. 53. 
Antilochom II 9, 14. 
Antiochum III 6, 36. 
antiqua £ 2, 23. 
Antium I 35. 1. 
Antoni IIU 2, 26. 

antro I 5, 3. II 1, 39. Ill 4,40. antris 

in 25, 4. 
anus I 25, 9. IIII 13, 2. E 17, 47. 60. 

anus £ 5, 98. 
anxiis III 21, 17. 
aper I 1, 28. £ 5, 28. aprum III 12, 

16. apris £ 16, 20. apros £ 2, 32. 
aperire CS 13. 
apertam III 12, 13. 
apicem I 34, 14. apices III 21, 20. 
apis mi 2, 27. apes HI 16, 33. 
apiam I 36, 16. IIII 11, 3. apio II 

7,24. 
Apollinari IIII 2, 9. 
Apollo I 2, 32. 7, 28. 10. 12. II 10, 20. 

Ill 4, 64. CS 34. Apollinis I 21, 10. 

£ 15, 9. Apollinem I 31, 1. Apol- 

line I 7, 3. 
apparatus I 38, 1 . 
appareo apparet CS 59. appareat £ 

10, 9. appare II 10, 22. 
apparo apparet £ 2, 48. 



238 



INDEX VBRBORVM 



Appenninns £ 16, 29. 

Appiam E 4, 14. 

npplicat CS 72. applicet IH 11, 8. 

applorans E 11, 12. 

appone I 9, 16. apponet II 5, 15. ap- 

posuisse 1 16, 16. 
apricnm I 8, 3. apricos I 26, 7. aprica 

III 18, 2. 
Aprilem IIII 11, 16. 
apstineto III 27, 69. apstinens III 7, 

18. IIII 9, 37. 

aptantur E 7, 2. aptari II 12, 4. 
apta II 16, 35. aptum I 7, 9. apto I 

12, 43. aptior II 19, 25. 
apiid III 29. 5. 
Apuliae tin 4. 10. E 3, 16. 
tApulicumlII24, 4. 
Apulus III 5, 9. 16,26. Apnli UIIU. 

26. E 2, 42. Apulo III 4, 9. Apnlls 

I 33, 7. 
aqua I 31, 8. aquae I 1 , 22. Ill 10, 

19. 16, 29. 17, 12. 30, 11. aquam 
III 19, 6. aqua £ 5, 35. aquao 
III 4, 8. IIII 8, 10. £ 2, 25. CS 
31. aquas III 1, 30. IIII 1. 40. E 

5, 26. 
aquilae IIII 4, 32. 

Aquilo III 30, 3. E 10, 7. Aquilone 
- E 13, 3. Aquilonibus I 3, 13. II 9, 

6. Ill 10, 4. 

aquosus II 2, 15. £ 16, 54. aqnosa 

III 20, 15. 
ara III 18, 7. IIU 11, 6. aram III 

23, 17. aris I 35, 38. aras CS 65. 
Arabura I 29, 1. II 12, 24. Ill 24, 2. 

Arabas I 35, 40. 
arator I 4, 3. 
aratram I 16, 21. aratro II 15, 1. 

aratra £ 1, 26. 
arbiter I 3, 15. Ill 20, 11. arbitrum 

117,25. 
arbitrae E 5, 50. 
arbitrium III 6, 40. arbitrio III 2. 

20. arbitria IIII 7. 22. 

arbor I 12, 45. 22, 18. Ill 4. 27. E 12, 
20. arboris III 8, 8. arborem I 18, 

I. E 16, 46. arbore III 1, 30. arbo- 
rum II 14, 22. E 2. 56. arboribna 1 

24, 14. nil 7, 2. arbores IIII 5, .30. 
arbos II 13, 3. 

arbusta III 1, 10. 
arbuto I 1, 21. arbntos I 17, 5. 
Arcadiae IIII 12, 12. 
arcanum III 21, 15. arcani I 18, 16. 
arcanae III 2, 27. arcana £ 5. 52. 

II, 14. 15,21. arcanis I 28,9. 
arceo III 1, 1. 

Archyta I 28, 2. 



Arcton II 15, 16. Arcto I 26, 3. 

Arcturi III 1,27. 

arcum II 10, 19. Ill 4, 60. arcu 1 22, 

2. 29, 10. Ill 8, 23. 27, 68. IIII 6, 
34! 9, 18. CS 61. tarcua III 26, 7. 

ardeo £ 17, 30. ardens I 4. 8. arden- 
tis II 11, 19. ardentem CS 41. ar- 
dentis n 8, 15. arsit II 4. 7. IIII 
9, 13. arsisti III 9, 6. arslsse £ 14,9. 

ardor III 3, 2. £ 11, 27. 

ardnumI3,37. arduae 11124,44. far- 
dui 13, 37. ardunmII19,21. ardnos 
III 4, 21. arduis I 29, 10. II 3, 1. 
Ill 29, 10. 

areae I 9, 18. areis 1 1, 10. 

arente £ 14, 4. 

argentoII2, 1. IHI 11, 6. 

Argeo II 6, 5. 

Argos I 7, 9. 

Argiui III 16, 12. IIII 6, 25. Argiuis 
III 3, 67. 

Argonautas E 3, 9. 

Argoo £ 16, 57. 

arguit £ 11, 10. argucns I 13, 7. 

argntae m 14, 21. IIII 6, 25. 

aridus E 17, 34. aridum III 17, 13. 
£5, 37. arida I 22, 16. II 11, 
6. arlda8l25, 19. 111113,9. E 
8,5. 

Ariminensem E 5, 42. 

arma I 32, 6. 35, 15. II 1, 4. Ill 5, 19, 
21, 20. 26, 3. IIII 9, 44. £9, 13. ar- 
morum II 1, 19. armis I 8. 10. Ill 

3, 54. 5, 8. 8, 20. IIII 14, 52. 
Armeniis II 9, 4. 

armentum III 3, 41. armenta I 31, G. 
£ 16, 33. 

arat III 16,26. £4.13. arando 17, 87. 

arrogantcm III 26, 12. arrogantls I 
25, 9. arrogauit IIII 14, 40. 

firs artis E 17 , 81. artcm IIII 6, 29. 
arte I 12. 97 III 3, 9. CS 63. ar- 
tium IIII 1, 15. 8, 5. 1.3, 21. artes 
IIII 9, 3. 15, 12. artibu.s IIII 
6,22. 

arta I 38. 7. artins E 15, 5. 

artus CS 64. 

aruom III 4, 15. 29, 7. arua III 3, 
48. 5, 23. E 16. 41. 42. 54. arnia 
£ 2, 18. 

arce.s II 6. 22. (accus.) 1 2, 3. II 3, 10. 
1113,10. 111114,11. £7,6. tCS65. 

♦ascias III 20, 7. 

asper I .35, 9. a.spora I 23, 9. aspe- 
rum III 2, 10. asperam 13.3,6. aspe- 
rae II 20, 9. asperag I 37, 26. Ill 
10, 2. aapera I 5, 6. asperis £ 5, 



INDEX VERBORVM 



239 



27. 67. asperioribus III 24, 53. 

asperrimns £ 6. 11. 
aspicitlllT, 17. £ 9, 16. aspici I 

19, 8. 
Assaraci £ 13/13. 
assidens £ 1. 19. 5, 95., 
AasjriL III 4, 32. Assyria II 11, 16. 
ast E 15. 24. 
Asteric III 7, 1. 
astrnm II 17,22. astri £16,61. astra 

ni21,24. 27,31. 11112,23. E 

17, 41. 
at I 18, 7. 28, 23. 31. 18. 35. 25. H 9, 

13. 18, 9. Ill 7, 22. £ 2, 29. 3, 19. 

5, 1. 25. 
atauis I 1, 1. 
ater H 14, 17. Ill 27, 18. E 8, 3. atra 

II 16, 2. lU 1, 40. atrae I 28, 13. 

atraml37,27. atro £ 6, 15. 17, 

31. atra III 29, 43. £ 10, 9. atrac 

Un 11, 35. atra II 3, 16. atras II 

13. M. ni 14, 13. atris III 4, 17. 

E 5, 82. 
Atlantens I 34, 11. 
Atlanticum I 31, 14. 
Atlantis I 10, 1. 
atqne I 2, 1. 50. 8, 4. 9, 6. 12. 49. 18, 

10. 21, 15. 25, 18. 28.1.3. 33,11. 34, 

4. II 10, 21. 18. 37. 40. Ill 11, 18. 
25. nil 4, 16. 9, 40. E 2, 40. 4, 19. 

5, 21. 54. 7, 3. 8, 11. 15, 5. 17. 16, 
19. 17, 4. 12. 18. 

atqni I 23. 9. Ill 5, 49. 7, 9. E 5, 67. 
Atrides II 4, 7. Atridas I 10, 13. 
Atrinm III 1, 46. 
atrox I 15, 27. Ill 13, 9. atrocem II 

1,24. 
Attageti £ 2, 54. 
Attali n 18, 5. 
Attalicis I 1, 12. 
attenuat I 34, 13. 
atterens II 19, .30. 
Atticis I 3, 6. 
attinet III 23, 13. E 4, 17. attinent I 

19, 12. 
attigit in 3, 10. 
attonitas III 19, 14. 
ananis II 18, 26. E 1, 33. anarae IIII 

9, .37. auaro III 29, 61. anaris II 

2, 1. aaaras IIII 11, 25. 
aactorI2,36.28,14. 1115,46. anctore 

in 3. 66. 17, 5. 
aadax I 3, 25. 27. 12,21. 1114,56. 

27,28. andacesIII18, 13. aiidacTs 

IIII 2. 10. 
audet IIII 7, 5. CS59. andeat III 24, 

2«.-ansa 1 ,37, 25. 
andis i 25, 6. Ill 10, 5. 22, 3. 27, 51 . 



audit II 18,40.1 ni7,22. IHI 14,^. 
anditis in 4,5. andias I 1.3,1.3. au* 
diatlll 11,25. 19,22. audiCS34.35. 
andire II 1,21. Ill 4,6. audientem 

I 2, 27. fandies I 13, 13. andiet I 
2,21.23. audincreIII13,1.2. andiar 
III 25, 4. andiendnm IIII 2, 45. 
andituin II 1, 31. anditam 124, 14. 
andita III 1, 3. 

Anentinnm CS 69. 

aueo anet IIU 11, 7. 

Anemaiis E 5, 26« 

anersnin £ 10, 18. anersam n 4, 19. 

auersos III 23. 19. 
aafert II 16, 16. Ill 12, 7. anferam E 

5, 96. absttilit II 16, 29. £ 5, 66. 
Anfidns III 30, 10. ini 14, 25. Anfi- 

dam IIII 9, 2. 
augrur I 2, 32. ini7,12. CS61. aiigu- 

ris III 16, 11. 19,10. 
Atig:u8tn8 III 3, 11. 5, 3. Angusti II, 

9, 19. nil 2,43. 4,27. Auguste IIII 

14,3. 
anidas ni 4, 58. anidum 112,9. anida 

in 23. 4. anidum I 28, 18. anidi I 

18, 11. anidas IIII 7, 19. 

auis ni 27, 10. IIII 12, 6. £ 1, 19. 2, 

53. ani 115,5. anes £2,26. aninm 

III 1, 20. auTs IIII 4, 2. 
auitns I 12, 43. anitae III 3, 59. aiii- 

tis I 37, 6. 
auiiot auiis I 23, 2. 
aula n 18, 31. aulae in 11, 16. au- 

lam IIII 6, 16. 14, 36. aula I 29,7. 

II 10, 8. 
anlaeis III 29, 15. 
Anion II 6, 18. 
autis anis III 6, 46. 

aura I 2, 48. II 8, 24. in 29, 64. IIII 
2, 25. E 15. 9. aurae I 5, 11. Ill 2, 
20. aura I 22, 18. aurae III 4, 8. 
11,49. CS32. anrammI23,4. au- 
ras I 28, 8. 

aureac IIII 3, 17. aurenm II 18, 1. 
E 16, 64. 17, 41. auream II 10, 5. 
aurea I 5,9. 10, 19. aureo II 13,26. 

19, 29. aureos IIII 2, 23. £ 9, 21. 
anreis I 31, 10. 

anriga I 15. 26. 

amis aure II 13, .32. £6,7. aurcs II 1, 

18. 13, 35. anrls II 19, 3. Ill 11, 8. 

CS 72. auribus I 27, 18. E 17, 53. 
auritas I 12, 11. 
anrum I 31, 6. Ill .3, 49. 16, 9. 24,48. 

IIII 2, 39. 9, 14. auro II 16. 8. 18. 

,36. Ill 5. 25. 
An8onia.s IIII 4, 56. 
anspex III 27, 8. auspice I 7, 27. 



240 



INDEX VERBORVM 



anspicatos III 6, 10. 
auspiciifl II 15, 12. HII 14, IG. 
Auster III 3, 4. IIII 14, 21. E 10, 4. 

Austri 11127,22. Austrum 1114.16. 
ant I 4, 3. 9. 10. 6, 3. 14. 15. 7, 1. 2. 

4. 9, 24. 12, 1. 6. 6. 18. 18, 5. 21, 6. 

7. 8. 24, 1. 31, 6 . 37, 18. II 1,33. 

9, 2. 6. 16. 11, 1. 12, 22. 24. 26. 13, 

40. 16, 16. Ill 1, 28. 2, 19. 4, 54. 5, 

56. 10, 19. 12. 3. 19,11. 20,15(bi8). 

23, 7. 11. 24,24. 26,2. 17. 27,2. 30, 

4. nil 6, 10. 8, 6 (bis). 10. 9, 52. 

15, 18. El, 33. 34. 2,9.11.15.16.33. 

34. 41. 50. 57. 5. 9. 28. 49. 6, 5. 14. 

7, 1. 7. 9, 29. 31. 32. 34. 11, 4. 27. 

28. 16, 4. 15. 22. 37. 17, 36. 
Autumnns E 2, 18. 
autumnus II 5, 11. 11117,11. atitum- 

nos II 14, 15. ^ 
auxili £ 1, 21. 



B. 

Babylonios I 11, 2. 
baca II 6, 16. bacis E 8, 14. 
bacchante 125,11. bacchaborII7,27. 
Baccharnm III 25, 15. 
Bacchus lU 16, 34. Bacchi II 19, 6. 
Baccho 1 7, 3. II 6, 19. Bacchnm 

I 27, 3. n 19, 1. Bacche 118,6. Ill 
3, 13. 25, 1. 

Bactra III 29, 28. 

Baiae III 4, 24. Bais II 18, 20, 

balanuB III 29, 4. 

Bandnsiae III 13, 1. 

Bantinos III 4, 15. 

barbarn8m5,49. £16,11. bar- 
bara I 29, 6. barb arum I 27, 2. II 
19, 17. E 9, 6. barbarae E 5, 61. 
barbarae III 27 , 66. barbaro III 
25, 11. barbara III 5, 5. barbarae 

II 4, 9. barbarorura I 35, 11. IIU 
14, 29. barbaras II 6, 3. IIII 12, 7. 
barbare I 13, 14. 

barbiton 1 1, 34, III 26, 4. barbite I 
32,4. 

Barine II 8, 2. 

barris £ 12, 1. 

Bassareu 1 18, 11. 

Bassnm I 36, 14. 

Bathjllo E 14, 9. 

beatus I 27, 11. II 18, 14. £ 2, 1. 
beata E 8, 11. CS 59. beati IIII 9, 
47. beataeII19, 13. Ill 29, 11. 
beatum II 16, 28. Ill 7, 3. IIII 9, 
46. beutam III 26 , 9. beate I 4, 



14. £ 9, 4. beati II 4, 13. IH 3, 39. 
beatae II 6, 21. beata £ 16, 41. 
beatonim II 2, 18. beatis I 29, 1. 
beatior III 9, 4. 16. 32. 

Bellerophonti 1117,15. BeHerophon- 
tem IIII 11, 28. Bellerophonte III 
12, 11. 

bellantia III 2. 7. bellante CS 61. 

bellicosus II 11, 1. bellicosis III 
3,57. 

beUicu9 bellica IIII 3, 6. 

bellum III 3, 30. E'l, 24. belli II 1, 
2. 34. 13, 28. 19. 28. IIII 4, 76. 14, 
38. bello I 12, 42. 32, 6. II 16, 6. 
Ill 26, 3. £ 9, 24. bellum I 21. 13. 

II 7, 15. IIII 5, 28. bella I 1 , 24. 
bella II 12, 1. Ill 19, 4. lUI 1, 2. 
4, 17. belli* E 16, 1. 

belna II 13, 34. E 5, 10. beluia I 12, 

23. Ill 27, 27. 
beluosus IIII 14, 47. 

bene II 7. 10. 10, 14. 12, 15. 16, 13. 

III 16, 43. 24, 60. 27, 59. 74. IIII 4, 
36. 8, 21. 

benignitas £ 1, 31. 
ftenigntis benigna II 18, 10. Ill 29, 62. 
.benignae E 17, 66. bcnigno I 17, 

15, IIII 4, 74. benigna E 13, 7. be- 
nignis IIII 2, 52. benignius I 9, 6. 

beo beat IIII 8, 29. bearis II 3, 7. 
Berecyntiae III 19, 18. IIII 1, 22. 

Berecyntio 1 18, 13. 
bibis nil 13, 4. bibit H 13, 32. bi- 

bimt IIII 15, 21. bibere III 8, 11. 

bibentem I 38, 8. biberes III 10. 1. 

bibara I 27 , 13. E 9. 4. bibes I 20, 

10. bibet m 3, 12. bibendum I 37, 

1. bibendi II 7, 26. 
Bibuli III 28, 8. 
bico^rnis CS 35. 
bidentinm III 23, 14. 
biformis II 20, 2. 
bilis E 11, 16. bile I 13, 4. 
bimaris I 7, 2. 
bimenstri III 17, 16. 
bimi I 19, 15. 
bipennibns IIII 4, 67. 
biremis III 29, 62. 
bis n 16, 35. in 6, 9. 9, 16. ini 1, 

26. E 4, 8. 5, 33. 9, 17. 
Bistonidnm II 19, 20. 
Bithyna 1 35, 7. 
bitumen E 5, 82. 
blandienti III 11, 15. 
blandum I 12, 11. blandae mi 1 , 8. 

blandior III 23, 18. blandius I 

24, 13. 

bomis nil 9, 40. bona IIII 2, 46. 



INDEX VERBORYM 



241 



bonae 11111,3. bonum CS74. bono 
ni21, 6. bone mi 5, 5. 37. boni 
mi 2, 38. bona CS 27. bonos UU 
S, 34. bonis I 24, 9. U 3, 2. mi 4, 
29. 6, 1. 8, 14. 

Boreae m 24, 38. 

boa mi 5, 17. bonis E 8,6. bone m 
18, 12. bones 1 10, 9. E 2, 63. 9, 
22. bobns m 6, 42. E 2, 3. CS 49. 

Bospori II 20, 14. Bosporum II 13, 
14. m 4, 30. 

bracchia I 8, 11. 13, 3. II 4, 21. 12, 
18. lU 5, 22. 9,2. £15,6. bracchiis 
m 4, 60. E 16, 6. 

brenia I 4, 16. II 16, 13. brenem II 
14, 24. im 12, 27. brene I 36, 16. 
brcni I 11, 6. II 16, 17. breuis 113, 
13. nn 13, 22. brenibuB £ 6, 16. 

Breonos im 14, 11. 

Briseis U 4, 3. 

Britaimus £J7, 7. Britannos 121, 15. 
36, 30. m 4, 33. Britannis m 5,3. 
mi 14, 48. 

bmma im 7, 12. brnmas II 6, 18. 

brnU I 34, 9. 

Bupalo E 6, 14. 

bosio m 3, 40. 



C. 

cacnmina E 16, 28. 

cadit m 18, 6. mi 1 , 36. E 10, 10. 

cadentU III 1, 27. cecidit mi 2, 

16. cecidere II 4, 9. im 2, 14. 
cadnc nm 1 1 13, 11. caduco III I, 44. 
cadns UU 11,2. cadi III 15,16. cado 

m 29, 2. cadnm m 14, 18. 19, 5. 

mi 12» 17. cadis I 35, 26. II 7,20. 
Caecabam I 37, 6. m 28, 3. E 9, 1. 

36. Caecnbnm I 20, 9. Caecnba II 

14, 26. 
eaecns I 18, 14. fE 7, 13. caecos m 

27, 21. £ 7, 13. caeca U 13, 16. 
caedes II 3, 12. caedem 18,16. caede 

m 6,20. 23,14. nil 14,51. caedes 

ni,35.caede8 m 24,26. im 4,69. 
caedo cecidit m 6, 35. caesa E 2, 59. 
caelebs II 15, 4. m 8, 1. 
caelestis mi 2, 18. {genet.) Ill 10, 

20. caelestia HII 7, 13. 
caelitam £ 16, 66. 
caelnm £ 6, 79. caeli CS 2. caelum 

I 2, 45. .3, 38. m 2, 22. (uocat.) £ 

13, 1. caelo I 7, 16. II 7, 4. 8, 11. 

m 4, 1. 6, 1. 23, 1. mi 8, 29. £ 5, 

1. 46. 16, 1. 17, 6. 

HOSATITS I I . 



caementa III 1, 35. caementis III 
24,3. 

caerula E 13 , 16. caernlea £ 
16, 7. 

Caesar I 2, 52. 37, 16. m 14, 3. HII 
15,4. Caesaris I 2, 44. 6,11. 12, 
51. n 9, 20. 12, 10. m 25, 4. E I. 
3. 9, 37. Caesarem I 35, 29. Ill 4. 
37. mi 2, 34. 5, 16. E 9, 18. Cae- 
sare 1 12, 52. 21,14. m 14,16. IIII 
2, 48. 5, 27. 15, 17. E 9, 2. 

caesariem I, 15, 14. 

caespitem 1 19,13. 1115,17. caespite 

ms, 4. 

Calabrae lU 16, 33. mi 8, 20. Cala- 

bros I 33, 16. Calabris E 1, 27. 
Calabriae I 31, 5. 
Calais m 9, 14. 
calami 1 15, 17. 
calcanda I 28, 16. 
Calennm I 20, 9. Calena I 31, 9. Ca- 

leno I 20, 9. 
cales £ 17, 35. calet I 4, 19. calen< 

tie E 11, 13. ealentem II 6,22. ca- 

lentls n 16, 18. calebo im 11, 33. 

caluisse III 21, 12. 
Calibns mi 12, 14. 
calidus m 14, 27. calidae III 

27, 70. 
caliginosa m 29, 30. 
callet im 9, 49. 
callida m 11, 4. callidnm 1 10, 7. II 

18, 35. callidi m 24, 40. 
Calliope m 4, 2. 
calores mi 9, 11. caloribus III 

24, 37. 

camena 1 12, 39. Camenae II 16, 38. 

Ill 4, 21. im 6, 27. 9, 8. Camenis 

CS62. 
Camillum I 12, 42. 
campestres III 24, 9. 
campus I 7, 11. 9, 18. II 1,30. campi 

im 1, 40. campo m 18, 9. cam- 

pum I 8, 4. Ill 1, 11. campos II 5, 

6. 20, 16. campis I 22, 17. 37, 19. 
II 9, 24. m 8,24. 11, 9. 16,42. mi 

7, 1. £ 7, 3. 

candens £ 1, 29. candentis I 2, 31. 
candidae m 9, 2. £11,27. CAodi- 
dum I 9, 1. £ 3, 9. candidam III 

25, 10. candidum £11, 11. candidc 
118,11. £14,5. candidoimi, 
27. candidi III 7, 1. candidis III 
15, 6. candidos 1 13, 9. 

Caniculae I 17, 17. lU 13, 9. 
Canidia £ 3, 8. 6, 15. 48. 17, 6. 
canis III 27, 2. E 5, 23. 6, 1. 12, 6. 

IG 



242 



INDEX VBRBORVM 



cane E 2, 31. canes E 6, 58. ca- 
nam III 16, 2. canibns £ 17, 12. 

canities I 9, 17. oaniiie II 11, 8. 

cano canit IIII 2 , 13. canentes IIII 
6 , 37. £ 9 , 18. canebat I 32 , 10. 
caneret 1 15, 4. canam 110,5. nil 
2, 47. canemns IIII 15, 22. ceci- 
nit E 13, 11. cecinisse CS 25. ca- 
nendo HI 11, 2. 

canonull 20, 15. canons 1 12, 11. 

Cantaber II 11, 1. UI 8, 22. IIII 14, 
41. Cantabrum II 6, 2. 

cantharis I 20, 2. 

canto I 22 , 10. Ill 1, 4. cantamus I 
6, 19. cantemns II 9, 19. cantare 
II 19, 11. cantabimns III 28, 9. 

cantus nil, 20. cantu III 7, 30. IIII 
13, 5. £ 13, 17. cantas I 24, 3. II 
12, 14. CS 22. 

camu canos II 11, 15. canis I 4, 4. 

capaz in 1, 16. capacibus n 7, 22. 
capaciores £ 9, 33. 

capellae £ 16, 49. capellis 1 17, 3. 

caper E 10, 23. caprnm III 8, 7. 

capillus III 14, 25. £ 17, 23. capil- 
lis II 13. 35. ni 2^ 4. £ 5, 27. ca- 
piiios II 7, 8. 11, 15. E 15, 9. ca- 
pillis 1 12, 41. 29, 7. Ill 20, 14. 

cflp/o cape in 8,27. captus II 18, 36. 
capta in 3, 68. captum Iin 1, 38. 
captis ini 6, 17. 

CapitoUnm m 3, 42. 24,45. 30,8. 
Capitolio I 37, 6. nn 3, 9. 

Caprae ni 7, 6. 

caprea mi 4, 13. capreae III 15, 12. 
capreae [plur.) I 33, 8. £ 12, 26. 

Capricornos in 7, 20. 

caprificoB E 6, 17. 

capripednm II 19, 4. 

captiua III 5, 18. captiuae II 4, 6. 

capto captat £ 2, 36. 

Capnae E 16, 5. 

capnt n 13, 12. E 5, 74. 17, 29. capi- 
tis I 24, 2. in 5, 42. nni3,i2. 

capiti I 28, 24. capnt 1 1, 22. 4, 9. 
28,20. n8, 5. 11,23. 11111,18, 
24, 8. E 2, 17. 5, 16. 

carbo III 8, 3. 

cardines I 25, 6. 

caret II 1, 36. 10, 6. 7. Ill 29, 23. 
carent Iin 9, 28. E 16, 13. caream 
in 19, 8. careatI36, 10. carere 
E 16, 16. carentis I 28, 1. caren- 
tem I 31 , 20. in 26, 10. 27, 39. 
carentis II 8, 12. carentiboa ni 
24, 17. carebimus n 14,' 13. 

carinam E 10, 20. carina 1 35, 8. ca- 
rinae 1 14, 7. carinas I 4, 2. 



carmen I 32, 4. Ill 30, 13. mi 6, 43. 

£ 9, 5. 14, 7. CS 8. carminis 1 6, 2. 

Iin6, 30. carmine I 7, 6. in 11, 

24. 28, 13. mi 3, 12. 11,36. 15,30. 

£ 5, 72. carminnm £ 17, 4. car- 

mina I 2, 28. 15, 15. n 19, 1. in 

1, 2. nn 2. 32. 8. 11. 12, 10. £ 17, 

28. canninibns ni3,33. mi 1, 24. 

8, 11. 
Carpathii IIII 5 , 10. Carpathinm I 

35, 8. 
carpe 1 11, 8. carpere n 17, 12. in 

27, 44. 64. nn 9,33. carpentisini 

2,29. 
Carthago III 5, 39. Carthaginis mi 

8,17. £7,5. Carthagini IIII 4, 

69. Carthaginem £ 9, 25. 
earns I 31, 13. II 17, 7. cari I 24, 2. 

caro nn 7, 27. care I 20, 6. cari 

IIII 13, 14. caris I 36, 5. mi 

9,51. 
Caspiam II 9, 2. 
Castaliae III 4, 61. 
castitas ni 24, 23. 
Castor £ 17, 42. Castoris IIII 5, 35. 

£ 17, 43. 
castra I 1, 23. 7, 20. castra I 10, 16. 

Ill 16, 23. 
castas CS 42. casta IIII 5, 21. casto 

in 7, 15. castae III 3, 23. castia 

1 12, 59. castos CS 6. castis IIII 

11,6. 
casa II 10, 10. 
catena m 8, 22. catenae m 4, 80. 

catenis I 37 , 20. catenas I 29 , 5. 

II 13, 18. catenis III 11, 45. 
catenatos £ 7, 8. 
cateruae ini 4, 23. cateraas I 8, 16. 

ni 3, 63. 20, 5. mi 9, 43. 
Catili 1 18, 2. 
Cato (maior) Catonis II 15, 11. Ill 

21, 11. 
Cato (Fticensis) Catonis 1 12, 35. II 

1,24. 
catalos m 3, 41. 20, 2. catalis I 

1,27. 
catas 1 10, 3. in 12, 13. 
Caucasum I 22, 7. E 1, 12. 
caudam II 19, 31. 
caue 1 14, 16. Ill 7, 24. E 6, 11 (bis). 

caoere ni 8, 26. caaerat m 5, 13. 

caatam est II 13, 14. caatas II 10, 

3. caatias I 8, 10. 
cautis caaa £ 14, 11. 16, 47. caais II 

19, 12. in- 13, 14. 
caasa II, 2, 14. causae 1 16, 19. can* 

sas II 1, 2. 



INDEX VERBORYM 



243 



Cecropio II 1, 12. Cecropiae IIII 

12, 6. 

ceditI35,26. cedat III 20, 7. cedere 
I 6. 6. ni 8, 24. cedes U 3, 17. 19. 
cedet £ 15, 15. 17, 75. cessit m 
11, 15. eesserat II 1, 26. 

celeber celebrin II 12, 20. 

celebrare I 7, 6. 12, 2. 

celer U 7, 13. ni 4, 76. 12, 15. cele- 
rifl III 28, 12. celeri 1 14, 5. cele- 
rem I 16, 18. H 7, 9. 13, 17. IHI 6, 
39. celeres IIII 7, 13. 8, 15. cele- 
rei 1 16, 24. HI 11 , 14. celeris I 

12, 10. 15, 3. m 20, 9. 29, 53. 
cellis I 37, 6. 

ceio celas CS lO^celat III 3, 50. IIII 

14, 45. celent in 3, 42. celata lUI 

9,30. 
ceUns £ 16, 29. celsae III 4, 14. cel- 

sae n 10, 10. 
cenae III 29, 15. cenis 11 14, 28. 
Censorine IIII 8, 2. 
c€iifliu II 15, 13. 
CenUnrea 1 18, 8. 
Centaaims £ 13, 11. Ceniaari im 

2,16. 
centieept II 13, 34. 
centimaniiB II 17, 14. Ill 4, 69. 
eentom U 14, 26. 16.33. 1118,14. 

11. 17. 27, 33. nn 1, 15. 2, 19. £9, 
29. 17, 39. 

ceraiifl mi 2, 2. 

Cerberas n 19, 29. lU 11, 17. 

cerebro U 17, 27. 

Cerea IIU 6, 18. Cereris III 2, 26. 

Cercrem HI 24, 13. CS 30. cere- 

rem E 16, 43. 
cereuM cereas £ 17, 76. cerea 1 1 3, 2. 
eertamen III 20, 7. certamine IIU 

14, 17. 

certo certat I 1, 8. 6, 15. certare II 

12. 18. Un 1, 31. £ 11, 18. cerUn- 
tern £ 2, 20. 

certe U 4, 15. 

emrUu I 7, 28. E 15, 16. €8 21. cerU 
HI 16, 30. certo in 24, 23. E 13, 

15. certam C8 74. certa 1 12, 23. 

13, 6. certaa 1 15, 35. cerU U 16, 
3. certior H 18, 29. 

cerna 1 1. 27. m 5. 32. 

eemici HI 9, 3. ceraicem 1 13, 2. II 

12, 26. 13, 6. eeroice U 5, 2. lU 1, 

18. 23, 13. 
cernoB I 15, 29. oenii nn 4,50. cer- 

iiis E 16,31. ceniM in 12, 15. IIII 

6, 34. cerais TL 16, 23. 
ceiaaa m 27,58. cessat 1 27, 13. cea- 



sani III 19, 19. ceasantem III 28, 

8. cessantls I 35, 15. 
cetera UI 29, 33. cetera I 9, 9. IHI 

2, 60. £ 13, 7. ceteris IHI 6, 5. 
cea mi 4, 43. 
Ceus Ceae II 1, 38. UU 9, 7. 
chartae im 8, 21. cbartis nn 9, 31. 
Charybdi I 27, 19. 
Cbimaera I 27, 24. Ghimaerae II 17, 

13. nn 2, 16. 

Chinm m 19, 5. Chiae IHI 13, 7. 

Chia £ 9, 34. 
Chloe I 23, 1. UI 9, 9. 19. f HI 1«, 

27. Chloen lU 7, 10. 9, 6. 26, 12. 
Chloris II 5, 18. Chlori m 16, 8. 
chordis nil 9, 4. 
choreas I 9,16. choreis 1119,25. mi 

6,15. 
choms CS 75. choro II 5, 21. choro 

mi 14, 21. chori 1 1, 31. choros I 

4, 5. nn 3, 15. 7, 6. choris II 12, 

17. m 4, 25. 
Chremes £ 1, 33. 
ciboria II 7, 22. 
cibnm £ 6, 10. oibo E 5, 39. 
cicatricam I 35, 33. 
cichorea I 31, 16. 
cicatis £ 3, 3. 

cieo citam £ 17, 7. citae £ 9, 20. 
CinaraeUII 1,4. 13,22. Ciftiaram 

nn 13, 21. 

cinge m 30,16. cingentem m25,20. 
cinis £ 17, 33. cineri II 1, 8. cineres 

U 8, 9. im 13, 28. £ 16, 11. 
circa I 3, 10. 18,2. 25,15. 115,5. 

nn 1, 6. 2, 30. 
Circaea £ 1, 30. 
Circen 1 17, 20. Circa £ 17, 17. 
circum I 2, 34. n 16, 11. 33. £ 2, 66. 
circamgemit £ 16, 51. 
circamaagas £ 16, 41. 
circnmuolat I 2, 84. 
citharaeni2,4. in 1,20. 9,10. 

cith^raI15,15. 24,4. 31,20. II 

10, 18. m 4, 4. citbarae III 

15, 14. 
citioB 1 13, 20. 
citrea lUl 1, 20. 
citus I 37, 18. in 7, 27. ciU II 16, 

29. cita I 37, 24. * 
ciuicam U 1, 1. cinicam lU 24, 26. 
cinilis IIU 15, 18. einiUs m 8, 17. 

ciailibns £ 16, 1. 
duU cini I 32, 5. eiainm III 8, 2. 5, 

21. E 2, 7. ciais I 2, 21. 
ciaiUs lUI 2, 51. £ 16^ 18. 36. ciiu> 

tatem m 29, 25. 

16* 



244 



INDEX VERBORVM 



«lades in 6 19. clade HE 3, 62. im 

14, 32. 
clamor I 2, 38. lU 8, 16. 24, 46. cla- 

morem I 27, 7. II 20, 23. olamore 

HI 29, 39. 
clarabii mi 3, 4. . 
olaras m 24, 30. 29, 17. CS50. clari 

m 1, 7. 14, 7. clarum H 16, 29. 

claram 1 7, 1. claram IIII 8,31. claro 

CS23. Claris IIH 6,31. fHn 9,51. 

clarior III 1, '42. 9, 8. clarius IIII 

8, 19. 
classico £ 2, 5. 
classia 1 15, 34. cla8seI37, 24. IH 

6, 16. 11, 48. 
Claudius mi 14, 29. 
Claudius (adi.) Claudiae mi 4, 73. 
claudo Claude III 7, 29. claudere 11 

4, 24. claudens E 2, 45. clausit 

nn 15, 9. clausas III 5, 23. 
clAUdo m 2, 32. 
clauibus II 14, 26. 
claustra IH 11, 44. 
clauos I 35, 18. m 24, 7. 
Clemens III 11, 46. 
cliens IIII 12, 15. clientnm III 5, 53. 

clientium U 18, 25. Ill 1, 13. 
dientae II 18, 8. 
Clio 1 12, 2. 
clipeoI28, 11. 
cliuom mi 2, 35. 
Cocjtos U 14, 18. 
Codrus m 19, 2, 



m 5, 24. colendi CS2. culti CS3. 

cultis IIII 14, 27. 
colonus I 35, 6. colono II 6, 5. co- 

loni II 14, 12. 
color 1 13, 5. II 2, 1. mi 10, 4. 13, 

7. E 12, 10. 17, 21. colore n 4, 3. 

6, 12. colores in 6, 27. coloribus 

ira 8, 7. 
colubras I 17, 8. 
colnmba E 16, 32. columbam mi 4, 

32. columbas I 37, 18. columbis I 

2,10. 
columen II 17, 4. 
columnam I 35, 14. columnas II 

18,4. 
coma m 19, 25. comae fll 11, 24. 

comam I 6,4. fH 11,24. m 30, 16. 

£ 11, 28. coma I 21, 5. comae mi 

3, 11. 7, 2. 10, 3. comas H 11, 24. 

m 28, 10. 
combiberet I 37, 28. 
comes I 28, 21. IIII 6. 24. £1,17. 

comitem I 35, 22. comites I 7, 26. 

ni7, 12. m 11, 13. iin 9, 16. 

12,1, 
comis I 30, 7. 
comissabere IIII 1, 11. 
committere I 28, 31. commisit I 3, 

11. mi 14, 15. commissum m27, 

39. commissi im 9, 11. 
commodus III 8, 1. commodis III 

19, 12. 
commune II 15 , 14. communiter £ 

16. 15. 



coemptos I 29, 13. coemptis U 3,17, 

coerces I 10, 18.' II 19, 19. coercet compar comparis 11 6, 2. 

n 18, 38. coerceat E 9, 35. comparat £ 2, 30. 

coetus in 2, 23. compello compulerit I 24, 18. 

cogitet n 11, 2. campes compede 1 33, 14. nn 11, 24. 

cogo cogit in 9, 18. 15, 11. cogere E 4, 4. 

in 3, 51. cogor I 34, 5. cogimur compeseit n 14, 9. compesce I 16, 

n 3, 25. coactus 1 16, 14. 22. n 20, 23. 

cohibet 1 1, 33. cobibent I 28, 2. m complesti £ 6, 9. 

A, 80. cohibere m 14,22. cobiben- compone III 17, 14. componere III 

lis im 6, 34. cobibebor n 20, 8. 29, 33. composiia I 9, 20. compo- 

cohors I 3, 31. n 19, 22. £ 16, 60. sitis mi 14, 52. 

cohortis II 20, 18. oobortes III comptum 1111,23. comptos 11119,13. 



4 38. 

Colchicis E 5, 24. 17, 35. 
Colchis £ 16, 58. 
Colchus n 20, 17. Colchi Iin 4, 63. 

Colcha II 13, 8. 
collegisse 1 1, 4. 
collines 1 15, 20. 



Concanum m 4, 34. 

concesserat I 28, 13. 

conchis n 7, 23. 

conchvlia £ 2, 49. 

concidunt 1 12, 30. concidit m 16, 1 1 . 

concieo concita m 16, 10. 

concilio nn 5, 4. 



coUU colles nn 12, 12. CS7. colles I concines mi 2, 33.. 41. 

20, 12. colUbus im 5, 29. £ 12, 20. concipitur n 13, 9. 

collum m 27,60. mi 6, 11. collo m concitet I 35, 16. 

3, 15. £ 2, 64. colla IU2, 12. concupineris £ 3, 19. 

colo colis n 14,22. colli 1 35,21. coli concutitur I 34, 12. 



INDEX VERBORVM 



245 



oondicionibns 1 1, 12. Ill 5, 14. 
condiBcat m 2, 3. condisce IIII 

11,34. 
condit TTTT 6, 29. £ 2, 16. condere 

1 10, 8. condidit 11,9. II 16, 3. 

£ 9, 26. conditum I 20, 3. condito 

CS 33. conditi £ 7,2. condita IIII 

13, 16.' 
confero eonlata III 4, 19. 
confnndet 1 17, 23. 
coninnx III 24, 20. coniagis 1 1, 26. 

n 19, 13. ni 6, 41. coniuge III 3, 

64. 6, 5. coniugibofl IIII 4, 68. 

9,24. 
coniarata 1 15, 7. 
conloeare £ 17, 68. 
conOpinm £ 9, 16. 
cwnnyr conamar I 6, 9. 
conscientla £ 5, 29. 
eonseius conacio III 6, 29. 
eonsecrat mi 8, 27. 
consenesco consennit III 6, 8. 
eonaentit n 17, 22. 
conailiantibas in 3, 17. 
consilium m 4, 41. 21,16. UII 14, 

33. eonsili III 4, 65. consilio III 

5,45. 25, 6. consilia £ 11, 26. 

consiHis U 11, 12. im 4,24. 12,27. 
connsto constitit £ 5, H. constite- 

rint I 9, 4. 
consociare II 3, 10. 
consortem III 24, 60. 
conspicitnr m 7, 26. 
eonspicaom III 16, 19. 
constantia £ 15, 15. 
conatanUs III 7, 4. constantior £ 

12, 19. 
conanl nn 9, 39. consuUa III 28, 8. 

eonaule U 1, 1. m 8, 12. 14, 28. 

21, 1. £ 13, 6. 
conanlaris n 16, 9. 
consvio consulenti III, 14. 
eonaaltiia I 34, 3. 
contagia £ 16, 61. 
contaminato I 37, 9. 
contemptae III 16, 25. contempto £ 

4,16. 
contempleria III 29, 7. 
contendit £ 16, 57. contendat III 

1, 13. 
oontenta £ 14, 16. 
amiineo continente II 18, 22. conti- 

nmtI35, 37. 
continnem III 16, 42. 
contra m 4, 57. £ 1, 6. 4, 19. 11, 11. 
contrahes II 10, 23. contrazit £ 13, 

1. contracto III 16, 39. contracta 

in 1, 33. 



contremnit n 12, 8. 

contnmeliae £ 11, 26. 

contnndet £ 5, 98. contudit III 6, 

10. contuderit mi 3, 8. 
conaeniet III 3, 69. 
conuertere £ 5, 88. connerso III 16, 

8. connersa £ 16, 27. 
conoiua I 28, 7. £ 12, 23. 
conuinia I 6, 17. conaiaiorum £ 

11,8. 
copia 1 17, 14. II 15,6. Copia CS60. 

copiam 11129,9. copiasIIII 14,33. 
copula 1 13, 18. 
cordi 117, 14. corde 1 23, 8. 
coram m 6, 29. 
Corinthi I 7, 2. 

cornix III 27, 16. comicis mi 13, 25. 

cornu 1 17, 16. 18, 14. II 19, 30» C8 

• 60. cornua III 21,18. 27, 48. 72. E 

6, 12. 16, 59. comuum II 1, 17. 

comibtis m 13, 4. 
corona I 7, 23. CS 30. coronae I 38, 

2. m 27, 30. coronam 1 17,27. 26, 

8. coronas II 7, 24. m 14, 17, co- 

ronis mi 11, 3. 
coronantem III 23, 15. coronatus II 

7,7. 
corpus I 35, 3. £ 5, 13. corporis 

CS 64. corpori £ 2. 58. cor- 

pore I 87, 28. n 2, 16. mi 4, 17. 

61. corpora £ 5, 36. corporibua 

II 14, 16. 
corrigere I 24, 20. 
corripuit 13, S3. 

corticem m 8, 10. cortice III 9, 22. 
Coruino m 21, 7. 
coruom m 27, 11. 
corusco I 34, 6. 
Corybantes 1 16, 8. 
cos cote II 8, 16. 
costum m 1, 44. 
Cotisonis ISI 8, 18. 
coturno II 1, 12. 
Cotyttia £ 17, 56* 
Cons £ 12, 18. Coae mi 13, 13. 
eras I 7, 32. 9, 13. lU 13, 3. 17, 4. 9. 

29, 43. 
Crassi m 5, 5. 
craatina im 7, 17. 
oraterae m 18, 7. 
oratibua £ 2, 45. 
crebris I 25, 2. 
credam £ 17, 27. credaa mi 9, 1. 

credo II 4, 17. m 27, 63. credite 

n 19, 2. crederem II 8, 5. credidit 
JII 5, 33. 27, 6. £ 5, 43. crodidimns 

III 5, 1. crediderim II 13, 5. cre- 

ditnm I 3, 5. 24, 11. 



246 



INDEX VERBORYM 



credalas I 6, 9. crednla 1 11, 8. IIII 

1, 30. E 16, 33. credulnm HI 7, 13. 
cremato 11114,53. crematos £ 17,79. 
creo creantar IIII 4, 29. 
Creontis £ 5, 64. 
crepat I 18, 6. crepante E 16, 48. 

crepuit II 17, 26. 
creBcit I 12, 46. II 2, 13. 8, 17. 18. 

m 23, 11. £ 12, 8. crescnnt III 

16, 36. 24, 63. crescam III 30, 8. 

crescentem m 16, 17. nil 6, 38. 

creuit mi 4, 46, 62. creuere nil 

16, 14. 
Cressa I 36, 10. 
creta £ 12, 10. 

Cretam £ 9, 29. Creten III 27, 34. 
Creticnm I 26, 2. 
criminibus III 7, 14. 
criminosis 1 16, 2. 
crinem IH 14, 22. crine I 32, 12. II 

12, 23. crines ^accus.) 1 16,20. IIII 
6, 26. 9, 14. £ 5, 16. crinlB II 19, 
20. ni 4, 62. lUI 9, 14. cnnibns 
1 17, 28. n 6, 24. 

Crispe II 2, 3. 
crocodili £ 12, 11. 
crndelis UII 10, 1. 
crudus cnida III 11,12. cradae£8,6. 
cmenta III 2, 11. cruentam I 2, 39. 
crnenio II 14, 13. cmenta II 8, 16. 
cnior£3, 6. 7,20. cruore II 1, 36. 

13, 7. £ 17, 32. 61. craoribus II 
1,6. 

cruriboB n 20, 9. crura II 19, 32. K 

4,4. 
cnbili nn 16, 16. cubilia £ 12, 12. 

16, 38. cubilibas £ 6, 69. 
cubito I 27, 8. 

cubo cubet £ 3, 22. 12, 6. cubantis 

I 17, 11. 
culpa m 24, 34. £ 7, 14. culpae III 

6, 17. 27, 38. oulpam IIII 5, 24. 

culpa I 6, 12. culpae IIII 4, 36. 

culpas III 11, 29, im 16, 11. 
culpante III 1, 31. culpari IIII 6,20. 
culior I 34, 1. 
cultura m 24, 14. 
cultus I 8, 16. cultiis IIII 4, 34. cul- 

tuB 1 10, 2. tl 15, 20. IIII 9, 16. 
culuUiB I 31, 11. 
cum (praepos,) I 1, 31. 12, 44. 17, 23. 

18, 8. 13. 19, 16. 24, 4. 31. 19. 33, 

12. 34, 16. 36, 27. 37, 9. H 6, 8. 7, 

6. m 1, 36. 3, 24. 17,16. 18,12. 19, 

20. 29, 3. 21. 36. 30, 9. IIII 1, 26. 

4,67. 7,6. 12,21. 16,27. £4,8. 

17, 37. (suffix,) I 7, 31. 30, 6. 32, *2. 
II 1, 39. 6, 1. 21. 7, 1. 9. m 2, 28. 



4, 29. 9, 24 (biB). 21, 1. £ 1, 8. 4, 
2. 9, 3. 
cum (cum indicat.) I 2, 7. 13, 1. 18, 
10.26. 13.29, I3.n 7,11. 12,26. 17,26. 
Ill 3, 60. 6, 29. 18, 10. 20, 6. 27, 
71. 29, 40. mi 6, 40. 14, 27. E 2, 

17. 29. 5, 62. 66. 66. 6, 9. 9, 7. 10, 

13. 19. 12, 8. 13. 16, 3. {cum eon- 
iunci,) I 7, 22. 15, 1. 20, 4. 33. 13. 
II 19. 21. Ill 24, 59. mi 7. 21. 10, 
2. £ 5, 36. 39. 8. 3. 12, 18. 

cumbae II 3, 28. 

enmque I 6, 3. 7, 26. 9, 14. 16, 2. 27, 

14. 32, 15. 
cunctantem mi 5, 11. 

cuncius cuncta IIU 11, 9. cunctos 
CS73. cuncta II 1, 23. lU 1, 8. 
IIII 7, 19. 9, 38. 

cuneos I 35, 18. 

cupidinis IH 24, 61. cnpidinem II 6, 
9. cnpidine III 16, 39. 

Cupido I 2, 34. II 8. 14. 16, 16. Cu- 
pidinis £ 17 , 67. Cupidinem IIII 
13, 6. Cupidinum 1 19, 1. im 1, 6. 

cupidoB III 14, 26. 

cupientium III 16, 22. 

cupreBBUB IIII 6, 10. cupreBBi 1 9, 11. 
cupreBBOB II 14, 23. E 6, 18. 

cur I 8, 2. 3. 5. 8 (bia). 16,9. 33,3. 

II 11, 13. 17, 1. m 1, 45. 47. 19, 

18. 20. IIII 1, 33 (bis). 86, 10, 7. 
8. £ 5, 61. 7, 1. 12, 2. 14, 1. 

cura I 12, 60. 14, 18. II 8, 8. 16, 22. 

III 16, 17. im 14, 1. Cura III 1. 
40. curum £ 9, 37. curae mi 4, 

75. 11, 36. curarnm mi 12, 20. 
curae I 7, 31. II 11, 18. 16, 11. m 
8, 17. 14, 14. 21, 16. £ 2, 37. curis 

I 22, 11. 

curia III 5. 7. curiae II 1, 14. 

curiosuB £ 17, 77. 

Curium I 12, 41. 

euro I 38, 6. curaa m 29, 26. curat 

II 7, 25. 13, .39. m 6, 30. CS. 71. 
curet IIII 6, 28. curare U 16, 26. 

76. curabis III 17, 16. 
cuniculo I 1, 3. 

currit II 5, 13. curras I 28, 36. cur- 

reuB £ 5, 28. currente m 10, 10. 

curreret I 8, 47. 
cnrrnm I 34, 8. curru 1 12, 68. 22, 

21. m 6, 44. mi 3, 6. CS 9. cur- 

ruB I 15, 12. £ 9, 22. 
cursitant IIII 11, 10. 
cursu CS 40. cursuB I 6, 7. 34, 4. 
curtae III 24, 64. 
curuat m 10, 16. curuantis I 33, 16. 

cumatos IIII 2, 57. • 



INDEX YERBORYM 



247 



ennio TTTI 5, 14. £ 10, 21. carnne I 
10, 6. coma III 28, 11. cttruis £ 
6,93. 

caspide IHI 6, 8. 

costodit m 26, 6. 

ca8io8ll2,49. U17,30. m 4, 79. 
22,1.11115,2. cnstodem III 16, 
6. cuatode I 28,29. mi 16,17. cu- 
siodes I 36, 6. lUI 12, 10. 

cQtem I 28, 13. 

C7athiimI29,8. cyathos III 8, 13. 
19, 14. cyathis III 19, 12. 

Cycladas 1 14, 20. UL 28, 14. 

Cyclopnm I 4, 7. 

Cydoneo Iin 9, 17. 

cygni mi 3, 20. cygnum im 2, 25. 

Cyllenea £ 13, 9. 

Cynthiae IH 28, 12. 

Cynthinm I 21, 2. 

Cypria 1 1, 13. Cypriae m 29, 60. 

Cyprus Gypri I 3, 1. Cypram 1 19, 10. 
m 26, 9. Cypron I 30, 2. 

Cyri {regU) H 2. 17. Gyro m 29, 27. 

Cynw I 33, 6. Cyri I 33, 6. Cyrum I 
17, 26. 

Cytherea 1 4, 6. Cythereae III 12, 6. 



D. 



DaciiJiI36,9. n20,18. m 6, 14. 

Daci ni 8, 18. 
Daedaleo II 20, 13. Daedalea mi 

2,2. 
Daedalus I 3, 34. 

Damalis 136,13.18. DamaliiiI36,17. 
dammae I 2, 12. 
damnatas 11 14, 19. damnatnm m 

3,23. 
dainnoBa m 6, 46. 
damnum m 6, 27. damna im 4, 59. 

7,13. 
Danaen m 16, 1. 
Danai H 14, 18. lU 11, 23. 
DanQoium IIII 16, 21. 
dapis mi 4, 12. £ 6, 33. 17, 66. da- 

pern II 7, 17. dapes m 1, 18. da- 

pes {aecMM.) £ 2, 48. 3, 8. 9, 1. da- 

pibaa I 32, 13. 37, 4. 
Dardanae I 16-, 10. DardanasIIII 

6,7. 
Daimiaa I, 22, 14. 

OmBKff Danniae II 1, 34. mi 6, 27. 
Daunus m 30, 11. Danni im 14, 26. 
de I 1, 10. 20. 31, 2. 36, 2. U 3, 23. 7, 

23. 13, 26. m 6, 24. 11, 33. mi 7, 

21. £ 2, 56. 13, 4. 
deae im 6, 33. del £ 13, 12. 



debacchantur (f debacehentur) III 

3,55. 
debellata 1 18, 9. 
debes 13,6. 14, 16. debeas mi 4. 

37. debitae m 27, 30. debito 

136,2. debitan6, 23. debita I 

28, 32. 
debilitati 11,5. 
decantes I 33, 3. 

deceditlll 1, 39. decednnt n 6,15.9,11. 
decern IIII 1, 6. 2, 53. 
December £ 11, 5. Decembres m 

18, 10. 
decempediB II 15, 14. 
deccrpens £ 2, 19. decerptam I 7, 7. 
decertantem I 3, 13. 
decet I 4, 9. 11. 26, 12. lU 15, 8. £ 

1, 9. 13, 5. decent m 15, 14. de- 

ceat lU 29,25. deceiu 1 18,6.1111 

1, 13. 13, 17. decentea I 4, 6. de- 

centls III 27, 53. 
decidnnt II 10, 11. deeidimas IIII 7, 

14. deciderlnt IIU 10, 3. 
decies CS 21. 
decipitur II 13, 38. 
declinat 1 33, 7. 
declines III 29, 7. 
decoloranere n 1, 35. 
decor II 11, 6. 

decoren t n 4 , 14. decorare 11 16, 20. 
decoms im 2, 35. CS 61. decorae I 

10^ 3. decorum I 32, 12. II 19, 80. 

m 2, 13. £ 2, 17. decoram I 30,3. 

decoro im 1 , 36. decorl II 16, 6. 

decorae III 14, 7. 
decrescentia lUI 7, 3. 
decreta CS 18. 
decnrrer e m 29, 69. decnrrens m 

27, 3. im 2, 6. 
decns I 1, 2. 32, 13. n 17, 4. m 16, 

20. 25, 5. mi 6, 27. 14, 40. £ 6, 7. 

CS 2. 48. 
decniit £ 11, 6. 

dedecet I 38, 7. dedecnit II 12, 17. 
dedec5mm m 6, 32. 
dedicet I 25, 20. dedicatnm I 31, 1. 
dedo dedat m 27, 46. 
dedocet II 2, 20. 
dedncunt £ 13, 2. deduxisse m 80, 

14. dedncLI 37, 31. dednctns mi 

4, 49. dedncte n 7, 2. 
defendit 1 17, 3. mi 4, 76. defends 

mi 6, 27. 
deferens II 2, 22. 
defi/^ defecere mi 4, 36. 
defixa £ 17, 6. 
defluit 1 12, 29. deflnat I 28, 28. Ill 

27, 56. 



248 



INDEX VERBORYM 



deformis £ 13, 18. 

defanctum III 24, 15. 26, 3. 

defuso nil 5, 34. 

degere I 31, 20. deget III 29, 42. 

dehinc E 16, 65. 

deiecit lUI 14, 13. deiectum I 2, 15. 

Deiphobas IIII 9, 22. 

delabentis III 29, 35. 

delectant III 27, 62. IIII 12, 11. de- 

lecUbcre UII 1, 23. 
delenit III 1, 43. 
deleuit m 6, 14. HII 9, 10, 
deliberata I 37, 29. 
delibatus E 17, 31. delibutis £ 3, 13. 
deliciarum IIII 8, 10. 
delicta III 6, 1. 
Delius nn 4, 64. Deliae IIH 6, 33. 

Deliis mi 3, 6. 
Delli n 3, 4. 
Delmatico II 1, 16. 
Delon I 21, 10. 
Delphica HI 30, 15. 
DelphoB I 7, 3. 
delubris III 5, 19. 

dementem III 19, 23. dementis 137, 7. 
dementia E 17, 45. 
demersa III 16, 13. 
demittit II 13, 34. Ill 1, 35. demisit 

lUI 4, 10. demissa m 17, 11. de- 

missam I 28, 11. 
demo demere I 1 , 20. demeret III 6, 

42. dempserit II 5, 14. 
denatat lU 7, 28. 
deneges III 16, 38. 
denominatos III 17, 3. 
dens E 8, 3. dente 1 13, 12. II 8, 3. 

IIII 3,16. 4,16. E 5, 47. 6, 15. den- 

tes IIII 13, 11. dentis III 20, 10. 
densentur I 28, 19. 
denstis densa 17,20. den8umII13,32. 

denso II 7, 14. densis III 5, 31. 
depello depulsum IIII .4, 15. 
depone I 27, 18. II 7, 19. deponent I 

36, 18. 
deproeliantes I 9, 11. 
deprome I 9, 7. depromere I 37, 5. 
deproperare II 7, 24. 
deripit E 5, 46. deripere III 28, 7. E 

17, 78. dereptum \ 9, 23. derepta 

III 5, 21. IIII 15, 7. 
deriaata III 6, 19. 
descendat III 1,11. £2,53. descende 

m 4, 1. 21, 7. descenderet E 7, 7. 
desectam 1 16, 15. 
deserit UI 24, 44. deflere III 29, 9. 

deseruit I 19, 10. Ill 2, 32. 
desiderantem III 1, 25. 
desiderinm I 14, 18. desideri E 17^ 



80. desiderio 124, 1. desideriis IIII 

5,15. 
desilit E 16, 48. desiliunt III 13, 16. 

desilire E 17, 70. 
desine I 23, 11. H 9, 17. IH 3, 70. 16, 

4. im 1, 4. desinet £ 11, 18. 
desipere IIII 12, 28. 
desUto destiti £ 11, 5. 
desperandum I 7, 27. 
despice III 7, 30. 
destinat III 13, 5. destinata 11 18, 

30. destinatis II 7, 20. 
destituit III 3, 21. 
destrictus III 1, 17. 
desunt III 16, 46. 18,6. desit n 1, 

10. desint 136,15. defaisse £5, 41. 
detergit I 7, 15. 
deterioribns III 5, 30. 
deiero deterere I 6, 12. 
deterret I 16, 10. 
detestatio E 5, 89. 
deiestor detestata 1 1, 25. 
detinnit I 33, 14. 
detorquet II 12, 25. 
detraxerat E 9, 9. 
detiexi I 28, 21. 
dens I 3, 21. 18, 3. 27, 22. 34, 13. Ill 

16,43. 29. 30. E 11, 13. 13, 7. 14, 6 

(bis), dec I 5, 16. denm 1 12.3. Ill 

26, 19. IIII 8, 8. 12. 11. deo mi6. 

8. di 1 11, 2. 12, 31. 14. 10. 17, 13. 
Ill 4, 66. 6, 7. im 7,18. 13, 1 (bis^. 
CS 46. 46. deonim I 10, 6. 19. 12, 
14. 28, 7. 34, 1. 35, 37. 37, 3. II 1, 
25. 15, 19. Ill 3, 36. 71. 6, 3. 27, 
50. IIII 2, 13. 4, 2. 9, 47. E 6, 1. 
94. 16, 3. dcnm UII 5, 32. decs I 
1, 6. 6, 6. 8, 2. 24, 12. 36, 3. U 18, 

12. 27. Ill 3, 21. 23, 16. im 2, 13. 
4, 48. 15, 28. CS 73. dis 11,30. 17, 

13. 31, 13. 117,4. 17,2. 1114, 
20. 6, 5. 16, 22. IIII 6, 41. CS 7. 

deuictus IIII 4. 39. deaictis 1 29, 3. 
deuiam II 11, 21. denio III 25, 12. 

deniae I 17, 6. 
denocare £ 17; 6. 
denolait UII 2, 11. 
deuoU in 4, 27. 23, 10. doaoti E 16, 

9. deuota lUI 14, 18. 

dextera I 2, 3. E 7, 10. dextra II 17, 

29. UI 3, 62. dQxteras III 19, 21. 

dextras IIII 4. 21. dexteris £ 7, 1. 
diademaII2, 21. 
Diana lUI 7, 25 E 5. 61. CS 1. 70. 

Dianae U 12, 20. Ill 4, 71. E 17,3. 

CS 75. Dianam I 21, 1. 
dico III 3, 58. dicit IIU 2, 19. dici- 

mns IIII 6 , 38. 39. dicunt I 8, 14. 



IKDEX VERBORYM 



249 



ira 12, 9. E 14, 9. dicat I 27, 10. 
die I 8, 1. 32, 3. n 11, 22. HI 4, 1. 
11, 7. 14, 21. dicite I 21, 1. 2. di- 
cere I 19,12. H 12. 14. 13,30. UU 
I 8, 12. CS 8. 76. dicens III 7, 11. 
dlcente HI 13, 14. dicam 1 12. 13. 
26. in 26, 7. dices 1 17, 19. U 12, 10. 
Un 6, 41. 10, 6 dicet I 7, 9. II 7, 
26. dicemas IHI 2, 60. dixi II 17, 

10. dixit m 5, 20. 11,37. 27.35. 70. 
Iin4,49. E 6.49. dixlBse III 29,43. 
diciiur HI 17, 6. dicar III 30. 10. 
dici 1 2, 50. dicerer III 16, 27. di- 
eetnr m 28, 16. dicenda IIII 9, 
21. dictQS II 19, 26. Ill 14, 1. 
dictom C8 26. 

didactos m 9, 18. 

dies I 36. 10. n 17,8. 18, 16. HI 6,45. 
8, 9. 14, 13. 28, 6. IIII 4, 40. 5, 7. 

11, 15. 13, 16. E 17. 26. diem I 11, 
8. 15, 33. n 7, 6. ni 29, 42. IIII 6, 
29. 7, 8. E 17. 25. CS 9. die I 1, 
20. 13, 20. n 13, 1. 18, 16. 12, 20. 
in 21,6. 28, 1. im 1, 26. 5. 39. 14, 
34. £ 5, 33. 13, 14. CS 23. dies II 
14, 5. diernm I 9. 14. dies II 3, 6. 
m 29, 20. mi 2, 41. 

Diespiter I 34, 5. UI 2, 29. 

differst E10. 6. different E 5. 99. di- 

Bfcoii nn 4, 21. 

difficiUs ni 7, 32. difficilem III 10, 

11. difficili I 13, 4. 
dilfidit m 16, 13. 

diffingas I 35,39. diffinget 11129,47. 
diff agiant 1 18, 4. 36,26. diffugere 

ira7, 1. 

diffundo diffuderit E 14, 1. 

digito I 9. 24. lUI 3, 22. digitos U 

20, 12. 
dignatar mi 3, 14. 
d^MM* digna 11111,34. 21,6. dignam 

Iin 8, 28. digne I 27.20. lU 13. 2. 

digna n 13. 29. UII 11, 29. digne 

I 6, 14. dignior U 14. 26. dignis- 

aima E 12, 1. 
duadicaU m 5, 64. 
dUapsam UII 13, 28. 
diligit H 10, 6. diligeret E 12, 24. 

dilecte II 20,7. dilecta U 5, 17. di- 

lectam I 21 , 4. 30, 2. II 4, 18. 
dilua]e8UI29,40. dilaniemllU 14,28. 
dunidiom I 3, 8. 
dimoaet mi 6, 14. dinioaeas 1 1. 13. 

dimonebit III 8, 10. dimoait UI 6, 

51. dimonere I 23, 7. 
Dindjniene 1 16, 5. 
Dionaeo U 1. 39. 
diota 1 9, 8. 



dirae diris E 5, 89. 

Dircaeum im 2, 25. 

direxit UU 9, 18. 

tdirepta lU 6, 21. im 15. 7. 

diroit IIII 14. 30. diruere III 30, 4. 

dims II 2, 13. lUI 4, 42. dira III 24. 

6. E 6, 89. dirae I 2. 1. diram III 

6, 36. dira E 5. 61. diris E 13. 10. 
discemunt I 18, 11. 
discinctus E 1, 34. 
dUtco disce lU 27, 75. discere III 3, 

34. discentls U 19, 3. discet II 20, 

20. didicere lUI 14, 8. 
discordiit E 4. 2. 
discors UI 29, 28. 
discrepat I 27, 6. 
discriho discriptas II 13, 23. 
discrimen II 5, 23. 
diMcug disco I 8. 11. 
disiecta II 19, 16. 
dispari 1 17, 25. dispar £ 7, 12. dispa- 

rem IIII 11, 31. 
displicent I 38, 2. 
dissentientis UI 5, 14. 
dissidet III 8. 20. dissidens U 2, 18. 
dissilire E 17, 29. 
dissimulat U 20, 17. 
dissipat II 11,17. dissipare E 17, 48. 

dissipabit E 16. 14. 
dissociabili I 3, 22. 
dissolne I 9, 5. 

distinet im 6, 12. distenta E 2, 46. 
distinguet U 6. 11. 
disto disUt lU 19, 1. UTL 9. 29. f^i- 

stet III 19, 1. 
dithjrambos im 2, 10. 
dito ditaait E 1, 32. ditasse E 17, 60. 
din I 2,45. im 1,1. 4,22. 6,2. 13,24. 
dinellet U 17, 15. diaelletur I 36, 19. 

dinolsns 1 13, 19. 
dines I 10, 14. 31, 10. II 3, 21. 12,21. 

18, 10. im 7, 15. 11. 23. 12, 24. E 

15, 19. diuitis m 24. 2. ditis E 2, 

65. dinitem U 18, 31. dinite IIII 

8. 5. dinitnm m 11. 6. 16, 23. diui- 

tibns UI29, 13. UII 8, 27. diuites 

E 16, 42. ditis I 7, 9. 
diuidit I 36, 6. dinidat E 11. 16. diui- 

dens I 34, 6. dinides I 15, 15. dini- 

BUS n 11, 3. 
diuina UI 27, 10. 
diuitiae UI 24, 63. diaitias III 1, 48. 

29, 61. dinitiis II 3, 20. 
dinm I 18, 13. 

diuom diuo U 3, 23. m 2, 6. 
diuos m 5. 2. diua I 3. 1. 35, I. Ill 

22, 4. 26, 9. CS 17. diue lUl 6, 1. 

dini IIII 2, 38. diuom 1 2. 25. UII 



2.» 



IXDEX VEKBORTX 



6. 22. dinij I 9. 9. m 3. 18. 14, 6. 
mi 2, 51. 5, 1. diaos U 8. 11. 16. 

I. in 4, 47. nn 14, 34. 

do E 17. 1. datu m 4,41. dant 128. 
17. da lU 19. 9. 10 bis . date 
E 7. 14. CS 3. 47. dare I 28. 25. 

34. 4. II 12. Id. m 3. 44. 12. 2. 16, 
38. E 15. 13. 16, 27. dabat ID 9, 3. 
darem im 15, 4. daret I 37, 20. 
dabit I 2, 29. 9, 14. dabimns lUI 
2, 51. dabant HII 2, 39. datains 
lUI 2, 3. CS43. dataros 111 6. 47. 
dedi £ 17, 19. dedit I 24. 4. 31, 9. 

II 16, 39. m 29, 54. UU 6, 30. de- 
denint m 6, 7. IIII 13, 23. dederls 
nil 7, 20. dederiQt I 11. 2. datnr 
£ 16, 66. detor in 11. 39. datos I 

20, 3. data I 12. 51. datum m 

7, 17. dato m 4, 41. 5, 46. datU 

I 3, 35. 

doceo docentem II 19, 2. docent Is lU 
7, 19. docaere UII 4. 8. doceri m6. 

21. doctns I 29, 9. CS75. docta UI 

6, 38. 9, 10. docUe ini 13,7. docte 

III 8, 5. doctaniin I 1, 29. doctior 
JLII 24, 56. 

docilis UI 11, 1. nn 6, 43. docili 

CS45. 
doctor mi 6, 25. 
doctrina Iin 4, 33. 
dolet ni 4, 73. doleas I 33, 1. dolea- 

tern ni 1, 41. nn 4, 62. dolitnra 

£ 16, 11. 
dolium ni 11, 27. dolio E 2, 47. 
dolor £ 15, 16. doloribas E 17, 64. 
doloso II 1, 8. in 27, 25. dolosi I 

35, 28. 

dolum I 10, 10. doloB £ 2, 34. 

doxnabilis nn 14, 41. 

dominae II 8,19. 12, 13. HI 27, 65. 

nn 14, 44. dominam 1 35, 6. 
dominos III 1, 36. 38. 16, 25. domini 

II 13, 12. domino II 15, 8. domi- 
num n 4, 6. 14, 24. dominos 1 1,'6. 

dofoo domat I 27, 14. domoit E 16, 

7. domando n 2, 9. domitus III 4, 
72. 8, 22. domitam I 20, 9. domita 
IIII 8, 18. domitos I 12, 54. II 
12 6 

domus i 4, 17. 7, 12. n 12, 8. 14, 

21. ni3, 26. 16,12. nn5,2i. 

II, 6. 12, 6. E 2, 65. domum I 6,8. 
16,6. 29,14. 1117,29. 19,7. 
IIII 1. 9. 2, 17. £ 2, 40. 62. 5, 26. 
11, 20. 13, 16. 16, 27. CS 74. 
domo I 8, 29. II 3, 17. 11. 21. 18, 

2. 5, 12. 12, 24. E 9, 3. domibus I 

22, 22. domoB I 15, 30. 28, 5. 35, 



M. n 12. 24. 18. 19. mi, 22. 6, 
18. fo, 9. 24. 10. 29, 37. E 5, 53. 

donee I 9, 17. m 5, 45. 6. 2. 9. 1. 5. 
E 17, 3.r 

dono donat mi 2. 20. donem m 22. 
8. dones 1 31 . 18. donet m 6, 27. 
CS 30. donare mi 8, 12. 12, 19. 
donaremnU 8. 1.3. donaaere mi 
2. :^. donat«ra nn 3, 20. donabe- 
ns in 13, 3. donandns HU 2, 9. 

donum dona m 8. 27. im 9, 4S. do- 
nis E 3. 13. 

Doriom E 9. 6. 

dormis I 25, 8. dormirem m 4, 18 

dos ni 24. 21. dote m 29, 56. 

dotaU m 24. 19. 

dracones nU 4, 11. 

Dmsns im 14. 10. Dnumn mi 4. 18. 

dubito I 12, 35. 

dabios E 5. 85. dabiis im 9, 36. 

dmco dacis I 15. 5. fm 17, 5. dadt I 

4. 5. ♦Ill 17, 5. 27, 42, mi 4. 60. 

5, 30. 8,34. ducat m 27. 2. dacant • 
E 8, 12. ducere 1 1.2,12. fm 3,34. 
in 11, 14. nn 7, 6. 12, 14. dneen- 
lis nn 9, 38. daeente ni 3. 63. 
ducentia £ 14, 3. duces 1 17, 22. 
mil, 22. ducetni7.9. m 27, 
76. IIII 3, 5. duzit nn 2, 59. duel 
£ 4, 18. ducenda £ 17. 63. ductom 
ins, 29. ductos nn 6, 23. dncU 
n 12, 11. 

duelli in 14, 18. duello m 5, 38. 

duellis nn 15, 8. 
dnlcis I 26, 9. n 12, 13. dnlcem m 

1, 19. IIII 3, 18. dolce 1 1.2. 22,23. 

24. 32, 15. n 6, 10. 7, 28. m 2, 18. 

25, 18. im 12, 28. £ 1, 8. dulci I 
16, 23. 17, 10. 36, 7. 37, 11. n 13, 
38. Ill 12, 2. 13, 2. im 5, 12. E 2. 
47. 5, 56. 9, 38. dnlces m 23, 7. 
dulcium im 1 , 4. dulcTs 19, 15. 
m 8, 6. 9, 10. £ 2, 40. 16, 36. dul- 
cia I 13, 14. dnlcibns £ 13. 18. 

dum I 2, 17. 4, 7. 6. 9. 10, 11. 11, 7. 

16, 26. 22, 10. 34. 2. 37, 6. II 3, 16. 

10, 2. 11, 16. 12, 26. m 3, 37. 40. 

7. 18. 11, 23. 50. 17, 13. 20. 9. 21. 

24. 30, 8. nn 2, 49. 12, 26. £ 13, 4. 

16,7. 
dnmeta m 4, 63. 29, 23. 
duplicis I 6, 7. 
durare I 14, 7. duranit E 16, 65. du- 

ratae ni 24, 39. 
ditru* dura I 35,24. durae Iini4,50. 

duro m 21,14. darumI24,19.II 12,2. 

nn 1, 7. duram m 7, 32. lUI 9,49. 

dare im 1, 40. duro m 11, 31. 



INDEX YERBORVM 



251 



dura E 4, 4. dura 1 18,3. U 13,27. 
28 (Ws). ni20,3. E3, 4. 11,22. 
dnriii IHI 4, 57. E 5, 30. 17, 15. 
dux m 3, 5. UU 5, 5. 37. E 9, 8. da- 
ci0 lU 14, 7. dncem Iin 3, 7. E 3, 
10- 9, 24. dace I 2, 52. 6, 4. 7, 27. 
10. 13. 11 7, 2, in 3, 24. ducibus 
nns. 15. daces 111, 21. 11X16, 
16. ira 15, 29. 



E. 

ebrU I 37, 12. 

ebar I 31, 6. II 18, 1. 

ebonia H 11, 22. m 27, 41. 

ecce 1 15, 27. 

echinus £ 5, 28. 

Eehioniae mi 4, 64. 

edax III 30, 3. edacTs 11 11, 18 eda- 

cibus E 2, 34. 
edlcta mi 15, 22. 
ido edit (= edat) E 3, 3. 
0do edite 1 1, 1. 
edomuit im 5, 22. 
Edonia II 7. 27. 
edncit im 2, 23. 
effero extulit E 2, 18. 
efficax im 12, 20. efficacis E 3, 17. 

efficaci E 17, 1. 
efficiei m 29, 46. 
effbr effare E 17, 37. 
effo^re IIII 4, 52. effugerit £ 5, 102. 
effundo effuderit mi 7, 11. 
egei 1 22,2. egens im 8,10. E17,66. 
ego I 16, 26. 18, 11. 20, 2. 23, 9. 117, 

26. 17, 9. 20, 5. 6. m 3, 33. 5, 18. 

21. 11, 42. 14, 14. 27. 19, 21. 22, 6. 
27,7. 18.30,7. nni, 37. 2,27. 4,69. 
6,41. 9, 30. 12, 22. E 12, 26. 15, 24. 
17, 74. mei m 30, 6. mihi I 11, 1. 
13, 5. 14, 17. 16, 26. 19, 13. 31, 17. 
32, 15. II 6, 13. 7, 28. 16, 31. 17, 2. 
19, 9. Ill 3. 22. 4,22. 14, 13. 16, 35. 

25, 12. 27,45. 29, 52. 30, 15. mi 6, 
29. 8,9. 11, 1. 17. 13,20. E 4, 

2. 11, 21. 12, 2. 15. 18. me I 
1. 29.30. 36.5, 13. 7,10. 13, 13. 16, 

22. 17, 13. 19, 2. 5. 9. 22, 9. 17. 23, 
1. 27, 9. 28, 21. 31. 15. 16. 33, 13. 
38. 7. II 7, 13. 12, 13. 14. 17, 1. 13. 
17. 27. 18, 11. 20, 17. 19. lU 4.5,9. 

26. 9,9. 13. 10,2. 11, 45.47. 19, 28. 
25, 1. 29, 5. 56. 62. IIU 1, 29. 2,54. 
3, 15. 13, 20. 15, 1. E 1, 31. 2, 49. 

3, 7. 5, 4. 9. 68. 6, 75. 6, 4. 8, 7. 11, 
1. 3. 7. 24. 14, 6. 15. 17, 24. 36. 46. 
me (Mat.) 1 7, 31. 25, 7. II 1, 39. 



m 2, 28. 3, 64. 4, 29. 6. 1. 21. 7, 1. 

13,14. 21,l.Un8,5. E12,14. 16,66. 
egregius Ul 5,48. egregii I 6, 11. Ill 

25,4. 
cheuI35, 33. 1114,1. lU 2, 9. 11, 

42. E 9, 11. 
elaborabnnt III 1, 19. elaboraium 

E 14, 12. 
elegit m 6, 26. 
elegos I 33, 3. 
elementa lU 24, 52, 
Eleus Elea IIII 2, 17. 
elicict n 11, 21. mi 12, 17. 
elocuta III 3, 17. 
eluere nil 12, 20. 
emancipatus £ 9, 12. 
emlrabitnr I 5, 8. 
emouit im 15, 11. 
emptor m 6, 32. 
enauiganda II 14, 11. 
Enceladas III 4, 56. 
enernet E 8, 2. 
enim I 7, 28. U 5, 13. 16, 9. m 16. 7. 

nn 5, 6. 7, 25. 11, 33. 13, 9. 
Enipeus in 7, 23. 
enitescis n 8, 6. 

«iii/arenitarm27.47. enisu8m3,10. 
ensis 1 16, 10. ni 1, 17. ensem I 37, 

23. ense £17, 71. enses E 7,2. ea- 
ses (accus.) im 15, 19. 

eo it IIII 6, 7. eunt U 14, 6. eat III 
10, 10. earaus £ 16,36. i in 11,49. 
50. 14, 17. ire I 2, 16. Ill 16, 9. 27, 

15. 43. £ 16, 21. enntlum £ 4, 9. 
ibis £ 1, 1. ibit m 20, 6. ibimas. I 

7, 26. II 17, 10 (bis), iturus £ 9, 
30. iturum I 35, 29. 

eodem {adu.) II 3, 25. m 1, 38. 

EoU I 35, 31. £ 2, 51. 

Ephesnm I 7, 2. 

epulis I 36, 15. IIII 8, 30. epulas III 

8, 6. E 2, 61. 

equa II 16, 35. in 11, 9. 

eques I 20,5. in 2,4. 12, 11. £ 4, 15. 

16, 12. 17, 74. equitem m 1, 40. 
im 11 , 27. equitum n 1 , 20. 16, 
22. m 16, 20. 

equino in 4, 34. equina £8,8. 
equitat I 8, 6. equitare I 2, 51. II 9, 

24. equitanit mi 4, 44. 

eqnos im 3, 4. equo m 24, 54. IIII 
6, 13. ecum m 7,26. mi 2, 18. 14, 
24. equorum I 25, 14. equos I 34, 

8. U 1, 20. E 9, 17. equis I 6, 3. 7, 

9. 12, 26. 15, 9. 25. 19, 11. UI3.16. 
IIII 4, 30. 

eradenda ni 24, 51. 

ergo I 24, 5. II 7, 17. £ 2, 9. 17, 27. 



252 



INDEX VEBBORVK 



erUe IH 27, 63. 

eripiunt 11118,32. eripe 11129,5. eri- 
puit n 17, 24. eripi II 12,27. erep- 
tu8 E 2, 60. ereptum IIII 8, 25. 

erro I 34, 3. errat III 18, 13. errem 
III 27, 51. errare III 4, 7. errans 
'II 14, 18. errantls E 2, 12, 

erubescendis I 27, 16. 

eram II 18, 32. 

erutas E 6, 17. 

Erycina I 2, 33. 

Erymanthi I 21, 7. 

Esquilini £17,58. EsquilinaeE 5,100. 

et I 1. 16. 23. 2, 2. 9. 18. 34. 35. 39. 

3. 8. 9. 19. 30. 4, 17. 20. 5, 6. 6, 1, 

11. 7, 6. 27. 8, 16. 9, 13. 10, 3. 5. 

15. 20. 11, 6. 12, 22. 31. 37. 41. 42. 
43.56. 13,6. 17. 14,6. 15.8. 11. 

12. 17. 18. 16, 15. 18. 24. 17, 2. 6. 
11. 14. 27. 18,2.15. 19,3.8. 11. 
20, 6. 9. 21, 5. 14. 22, 10. 23, 4. 24, 
6. 25, 6. 13. 26, 1. 27, 5. 8. 28, 1. 9. 

16. 24. 29, 2. 12. 30, 2. 5. 7. 31, 17. 
32, 2. 3. 11. 13. 34, 1. 9. 10. 13. 35, 

10. 11. 18. 21. 25. 30. 33. 36, 2. 37, 

4. 25. 26. Ill, 2. 4. 7. 14. 23. 25. 2, 

11. 15. 21. 8, 11. 13 (bis). 17. 19. 
22. 3, 27. 4, 10. 15. 21. 5, 14. 6, 1. 
2. 7. 11. 18. 21. 7, 9. 11. 8, 10. 14. 

9, 8. 18. 20. 10, 10. 11. 6. 14. 12, 6. 
15. 13', 1. 2. 5. 6. 9. 17. 18. 22. 23. 
26. 31. 35. 14, 3. 21 (bi«). 26. 15. 5. 
6. 11. 19. 21. 16, 11. 23. 26. 31. 37. 
39. 18, 9. 18. 24. 28 (bis). 19, 3. 9. 

10. 16. 25. 31. 20, 10. 17. 18. 22. IH 
1, 1. 15. 37. 39. 45. 2, 3. 5. 8. 13. 
14. 23. 25. 3,1.9.20. 24. 3p. 31. 35. 
41. 49. 64. 71. 4, 1. 6. 15. 18. 2^. 
31. 34. 36. 46. 53. 59. 64. 5, 6. 9. 

12. 15. 19. 23. 34. 43. 6, 3. 9. 11 
(bis). 14. 22. 23. 35. 39. 42. 7, 10. 
19. 31. 8, 2. 6. 14. 16. 26. 9, 10. 22. 
10, 7. 11, 11. 14 (bis). 21. 26.35. 
39. 49. 60. 51. 12, 16. 13,12. 14,10. 

17. 18. ^1. 26. 16, 6. 16, 2. 6. 7. 10. 

14. 23. 30. 17, 2. 3. 7. 10. 16. 18, 2. 
19, 3. 4. 7. 24. 20, 13. 21, 3. 11. 16. 

18. 21. 23, 3. 10. 20. 24, 2.4. 11. 13. 
22. 24. 26. 46. 48 (bis). 52. 60. 25, 
6. 10. 13. 26. 2. 7 (bis). 9. 27, 2. 

5. 14. 19. 22. 23. 26. 29. 32. 46. 61. 
67. 28, 10. 12. 14. 29, 3. 6. 7. 9. 12. 

15. 19. 22. 26. 27. 37 (bis). 49. 54. 
59. 30, 5. 11. 16. IIII 1, 14. 16. 17. 
22. 2, 19. 22. 41. 46. 3, U. 16. 24. 
4, 6. 29. 38. 39. 46. 52. 71. 75. 6, 8. 

13. 22. 30. 31. 34. 36. 6, 3. 16. 34. 
7,3.7.11. 16.21. 8,12.14. 9,7. 



14.'16. 35. 37. 10, 1. 3. 4. 11, 9. 23. 

26. 29. 12, 6. 11. 25. 13, 2. 6. 6. 10. 
12. 21. 14, 11. 23. 31. 33. 36. 42. 
46. 16, 2. 6. 6. 8. 9. 12. 13. 14. 20. 
E 1, 11. 22. 23. 2. 7. 21. 31. 35. 47. 
67. 4, 1. 4. 9. 14. 5, 2. 3. 16. 19. 23. 
37. 43. 44. 51. 95. 97. 100. 6, 4. 7, 
15. 8, 3. 7. 9. 9, 13 (bis). 22.34. 10, 
17. 24. 11, 21. 22. 12, 7. 13, 1. 6. 8. 

9. 14. 15, 1. 7. 14, 17. 19. 16,11.13. 
20.32.35.37.40.42.44. 17,3. 10. 17. 
20. 21. 25. 30. 45. 49. 50. 68. 77. 
CS 10 (bis). 31. 32. 39. 48. 66. 67 
(bis). 68. 61. 71. 

et (= etiam) I 4, 11. 9, 21. 10,13. 12, 
25. 16, 15. 28, 7. II 10. 17, 13, 37. 
19,13 III 2. 14. 4, 70. 16, 8. 21, 11. 

27, 5. 25. E 16, 45. 

ei ipostpositum) 112,11. 29,14. 31, 

10. 37, 8. Ill 24, 48 (bis), im7, 15. 
E 1, 12. 2, 20. 3, 22. 9, 13. 10, 18 

11. 8. 16, 2. 40. 17, 2, CS 3. 
et... etil, 2. 7, 13. 9, 18. 14, 13. 

23, 8. 32, 9. II 3, 16. 13, 37. HI 4, 
8. 41. 5, 10. 6, 18. 11, 5. 6. 13, 6. 
14,7. 17,2.3. 24,43. IHI 1, 13. 

15, 31.E 11,9. 10. C8 76. 
etenim IIII 6, 17. 
etiamlllll, 29. nnO, 19. 
Etrusca E 16, 4. Etnucum III 29. 

35. CS 38. Etrusco I 2,14. Etrusca 

E 16, 40. 
etiaganti IIII 15, 10. 
eaebit I 1. 6. 
eueUo euolsis III 4, 55. 
euenit UU 4, 65. 
Euhias Ul 26, 9. 
Euhius 1 18, 9. II 11, 17. 
euhoe II 19, 6. 7. 
euincet II 15, 6. 
enitata I 1, 5. 
Eumenidam II 13, 36. 
Europe (myth,) lU 27, 26. 67. 
Europen III 3, 47. 
Eurus I 28, 26. IIH 4,43. E 10, 5. 16, 

54. Euro I 25, 20. U 16, 24. Ill 17, 

11. mi 6, 10. 
Euterpe 1 1, 33. 
ex I 29, 7. n 1, 1. in 2, 6. 3, 21. 24. 

32. 30,12. mill, 18. Ell, 6. 

16, 47. 

ezamen I 35, 31. E 2, 65. 
exanimas II 17, 1. exanimari m 

12,3. 
exaret E 8, 4. 
excantata E 6, 46. 
excldo excidit m 5, 29. 
excXdo excisus m 3, 67. 



INDEX VEBBOBVM 



253 



ezeipere m 12, 16. excipiebat II 15, 

16. excepit nil 9, 23. 
ezciUre £ 17, 79. excitatar E 2, 5. 
exdadet n 15, 10. 
ezcnbiae HI 16, 3. 
exeubo excnbat im 13, 8. 
ezcatitiir m 9, 19. 
execraU £ 16, 18. 36. 
exemplnm mi 11, 26. exemplo III 

5,15. 
exeo exit £ 10, 1. exitura II 3, 27. 
exercet mi 14, 21. £ 2, 3. 
exerciUtas £ 9, 31. ' 
exercitna 1 16, 21. 
exhaoriebat £ 5, 31. 
exigo f exiget lUI 15, 18. exegi III 

30, 1. exactos H 13, 31. m 

22, 6. 
exigai I 28, 3. exiguo 1 18, 10. exi- 

gaifl n 9, 24. m 6, 12. 
exiUa I 4, 17. exile £ 8, 10. 
ejoHo exilifl £ 17, 52. 
exUiam £1 3, 28. 
eximit U2, 19. eximet HI 14, 14. IIII 

15,18. 
exitiiimI15,21. U19, 16. exitio I 

16, 17. 28, 18. m 16, 13, 
exitam m 6, 6. 29, 29. exitas mi 8, 

34. 14, 38. £ 17, 81. 
expaait I 37, 23. 
ezpedit II 8, 9. expediant im 4, 76. 

expediat £ 16, 15. expedire £ 11, 

25. expedles m 24, 8. expediet I 

27, 24. expeditus I 22, 11. expe- 

dita £ 5, 25. expedite I 8, 12. 
experior expertas I 3, 34. mi 4, 3. 

experUe m 14, 11. 
expen m 4,65. 11,11. expertes IIII 

14,7. 
expes £ 16, 37. 
expetit £ 11, 3. 
expiare E 17 , 88. expiatar £ 5 , 90. 

expiandi I 2, 29. expiatis II 1, 5. 
expiraaero £ 5, 91. 
exple n 7, 22. 
expUcoit im 9, 44. explicaere m 

29, 16. 
expognat m 15, 9. 
fexiecU £ 5, 37. 
exficcet 1 31, 11. 
exsomnia m 25, 9. 
*exsacU £ 5, 37. 
extendat m 3, 46. extento II 2, 5. 

extente U, 15, 3. 
extinxit m 4, 27. 
exto extant £ 5, 35. 
extra m 4, 10. 



extremam III 10, 1. extrema E 3,22. 

extremes IH 11, 47. lUI 14, 31. 
extricata III 5, 31. 
extraat £ 2, 43. extructis II 3, 19. 
exal U 16, 19. m 5, 48. exules m 

3 38. 
exnltim III 11, 10. / 

exuo exuere £ 17, 15. 



Fabricium I 12, 40. 
fabula £ 11, 8. fabulae I 4, 16. 
fabulosus I 22, 7. fabulosae III 4. 9. 
facies IIII 13, 22. faciem IIII 5, 14. 

10, 5. 
facilis I 25, 5. facili II 12, 26. faci 

lem II 11, 8. m 21, 4. 
facio faclam III 28, 2. facere III 24. 

43. feceriB nn 8, 21. fecerit IIII 

7. 22. facturus I 22, 6. 
facandia UU 7, 23. 
facundus facunde I 10, 1. facunda 

mi 1, 35. 
faece I 35. 27. m 15, 16. 
Falerni I 27, 10. II 3, 8. 11, 19. E 4. 

13. Falerna m 1, 43. Falernae I 

20, 10. Falernis II 6, 19. 
fallax m 7, 20. fallacis I 5, 12. 
fallit III 16, 32. 17,12. fallat III 24. 

60. fallant £ 15, 21. falle III 11, 

40. fallere II 8, 10. lU 14, 20. IIU 

4, 52. fallentis £ 16, 45. falleret 

115,22. im6,16. fefellitllO, 

16. E 3, 7. 5, 68. 
falsis U 2, 19. m 7, 14. 
falx falce I 31, 9. £ 2, 13. 
fama 1 12, 46. m 1, 12. mi 15, 14. 

Fama II 2, 8. 
fames III 16, 18. famem I 21, 13. 
famosos III 3, 26. famosis III 16, 3. 
famulis m 1, 36. 17, 16. 
fana HU 4, 48. £ 16, 19. 
fanre III 23, 20. 
fas I 18, 10. n 19, 9. 13. HI 29, 32. 

ini 4, 22. E 5, 87. 
fasces 1 12, 35. 
fascinnm E 8, 18. 

fastos m 17, 4. fastus mi 14, 4. fa- 
stis mi 13. 5. 
fasHdio fastidit m 1, 23. fastldienti 

£ 5, 78. 
fastidiosas III 1, 37. fastidiosam III 

29,9. fastidiosaE 17, 73. 
fastidiom E 4, 12. fastidia £ 12, 13. 
faUUs m 3, 19. fatale I 37, 21. 



2M 



IKDEX VERBORTM 



fatigas II 11. 12. fatigent I 2,26. fa- 
tigaret IIII 14, 19. fatigatum UI 
4, 11. fatigatis III 6, 48. 

Fatum Fati II 17, 24. fata I 15,6. 24, 

17. II 13, 16. Ill 3,67. 9, 12. 16. 11, 
28. IIII 2, 38. 13, 23. E 7, 17. 17, 
62. CS 28. fatiB I 12, 61. 

fauet ni 11, 60. fauete lU 1, 2. fa- 

uentium III 24, 46. 
faoillam III 6, 23. 
Faunas I 17, 2. II 17. 28. Faune lU 

18. 1. Fauno I 4, 11. 
Faaoni I 4, 1. Fauonii ill 7, 2. 
fauor mi 8, 26. 

Faustitas IIII 5, 18. 

faustus faufltis IIII 4» 26. 

faux fauce E 14, 4. 

fax facem IIII 13, 28. face III 9, 13. 

11, 33. UU 6, 38. 
febriam I 3, 30. 

fecunda III 23, 6. fecanda III 6, 17. 
felix m 27, 13. IIII 2, 48. 13, 21. E 

12, 26. CS 66. felices 1 13, 17. £ 
16, 63. felicior E 16, 17. feliciores 
E 2, 14. 

femina IIII 1 , 29. feminae E 9 , 12. 

feraina 111111,34. feminis 1 16, 14. 

C8 19. 
femur E 8, 9. 
f enerator £ 2, 67. 
fenestras I 26, 1. 
fenore E 2, 4. 
fera E 6, 8. ferae III 3, 41. E 6, 66. 

feris E 16, 10. 
ferax £ 6, 22. feraci lUI 4, 68. CS 

19. feraces I 31, 4. 
tFerentiIII4, 16.- 
ferias mi 6, 37. 

ferio feriunt II 10, 11. feriam 1 1,36. 
m 11, 43. feriemus II 17, 32. fe- 
rient m 3, 8. 

ferior feriatos IIII 6, 14. 

fero fert £ 6, 3. 9, 13. ferunt I 4. 10. 
Ill 16, 33. 17, 2. 24, 13. ferre I 36, 
28. n 3, 14. 6, 1. 6, 2. 12, 17. m 
27, 74. E 1, 10. ferens n 18,27. £ 
10, 2. ferrem lU 14, 27. ferres mi 
8,6. feretI7,26. 11116,22. 29, 
64. UU 1, 16. E 16, 13. feremus 
£1,11. ferent£16, 21. laturi E 
1, 9. latura E 1, 22. tulit 1 12, 42. 
II 7, 16. Ill 6, 46. tuleris m 23, 1. 
tuleris im 8,22. fertur I 7, 23. 16, 

13, m 6, 41. 20, 13. mi 2, 11. £ 
9, 32. feruntnr m 29, 34. ferar £ 
17, 34. feratur £ 10, 11. ferebar £ f 1, 

20. ferebari8ll,19,27. ferar 1120,1. 
feroxI6, 3. 16,13. 32,6. 36,10. 



II 6, 13. m 3, U. im 9, 21. fero- 
ces mi 4, 31. feroces(acritf.) im2, 
34. ferocTs m2,3. ferociorI37,29. 

ferrata IIU 14, 30. 

ferrumI2,21. 36,40. ferro m 11, 

32. 27, 46. mi 6, 9. 4, 60. £ 6, 10. 
16, 66. 

fertilis II 6, 19. Ill 16. 31. CS 29. 

fertile IIII 3,10 fertilibus n 16,8. 
feruidus I 30, 6. feruidum £ 1, 27. 

feruido I 9, 10. feruida £ 17, 32. 

feruidi IIII 13, 26. feruidos 11 15, 

9. feruidifl I 1, 4. m 24, 36. ferui- 

diore Ell, 14. 
feruit mi 2, 7. feruens 1 13, 4. 
feruor I 16, 24. 
ferus U 8, 14. fera m 29, 40. £ 16, 

7. ferae U 12, 1. UU 6, 27. feris 

£ 7, m. 17, 11. ferotf I 10, i, Ul 4, 

33. fera I 15, 4. 

fessus in 29,22. fessum II 7, 18. fes- 
sis n 4, 11. m 13, 11. fessos £ 2, 
63. CS 63. fessas m 4, 38. 

festinas I 28, 36. festinat IIU 11, 9. 

festus m 8, 9. 14, 13. 18, 11. festo 
m 28, 1. festos II 3, 7. festas mi 
6, 42. E 9, 1. festis E 2, 69. 

fetus IIII 6. 27. CS 31. 

fetus feta HI 27, 4. 

ficus £ 16, 46. 

fideii m 2, 26. edclem II 4, 18. im 
4, 3. fidelibus 1 1, 27. UU 6, 15. 

fides I 18, 16. n 18, 9. m 16, 30. 24, 
69. IIU 5, 20. fidei m 7, 4. fidem 
16,6. fide I 33, 4. E 17, 37. 

Fides I 24, 7. 36, 21. CS 57. 

fides fidem I 24, 14. fide I 17, 18. £ 
13, 9. fidibus I 12, 11. 26, 10. 36, 
1. II 13, 24. m 4, 4. im 9, 12. 

fidicen im 3, 23. 6, 26. 

fidit I 14, 16. m 24, 20. fidens UI 

4, 60. fidentes m 3, 69. 
fidus mi 9, 40. fidum U 12, 16. 
figit m 24, 6. ^ge m 15, 2. ^xae £ 

5, 39. 
figura I 2, 41. 

filia I 14, 12. 16, 1. m 16, 8. filiae 

III 27, 36. filiam E 6, 64. 

fiUus I 2,43. m 9, 14. 27, 68. UU 6, 

6, filium I 8, 14. 
filum fila II 3, 15. 

finditim 11, 16. findunt £ 13, 14. 

findere I 1, 11. 
fingoIIU 2, 32. fingent UU 3, 12. 

fingitur lU 6, 22. 
finire I 7, 17. m 4, 39. finitis 1 19.4. 
finis I 34, 11. mi 11, 32. £ 17, 36. 

finem I 8, 12. 11, 2. fine 1 18, 10. 



INDEX VERBORYM 



255 



n 18, 30. fininm E 2, 22. finTs HI 
18. 2, finibus I 3, 6. 
finitimam III 24, 38. finittmi E 16. 3. 
fio fis mi 13, 2. fit I 24. 19. fiant E 
5, 52. fias I 16. 27. fieres II 8, 3. 
fies m 13, 13. fiet UI 14, 24. 
firmaret m 6, 46. 
firmajB £ 1, 16. firmo E 12. 3. firinior 

mi 4, 61. 
fistala m 19,20. fistula I 17. 10. mi 

1. 24. 12, 10. 
Flacco E 15, 12. 

flagello m 26. 11. flagellis E 4. 11. 
flagitiaro im 9. 50. flagitlo m 5, 26. 
flagito U 18. ^3. 

flagnres E 5. 81. flagprans I 25. 13. fla- 
grante mi3.9. flagrantia II 12,25. 
flamina m 19, 19. 

flamma I 16, 3. mi 2, 16. 4, 43. E 
17. 33. flamma I 27. 20. flammae 
imil.ll. flammi8mi6.19. E5,24. 
flatn im 5, 10. 

flanos n 3. 18. flana m 9, W. flanae 
n 4, 14. flaaom I 2, 13. 8, 8. flanam 
15,4. flaao IIII 4, 4. flaaoft E 
16.33. 
flebilUI24, 9. flebili im 2, 21. fle- 
biliboB U 9. 9. flebilior I 24 , 10. 
flebiliter UU 12, 5. 
flectisn 19, 17. flectere m 7, 25. 

ira 1, 6. 
fles m 7 , 1. flebo E 6. 16. flebis 1 25. 
10. flebit I 5, 6. fletaram E 5. 74. 
fleait E 14, 11. fleuere II 9, 17. 
floret E 16, 44. 

flof m 15, 15. flore I 4, 10. HI 29, 
3. mi 10, 4. flores m 8, 2. florum 
m 27, 29. flares I 26, 7. U 3, 14. 
ra 27, 44. floribua U 11, 9. m 13, 
2. mi 1, 32. 
flactM I 14, 2. m 27. 42. flactibus I 
1, 15. 28, 26. n 14, 14. mi 8, 25. 
E2,51. 10, 4. 
fluDen U 6, 11. 9, 21. mi 4, 38. 15, 
24. flnminia I 20, 6. m 29, 33. fla- 
raine II 14, 17. flamina I 9. 4. 34, 
9. n 1, 33. mi 7, 4. E 13, 14. flu- 
aiiiiim 1 12, 10. 
/bo fiaat E 15, 20. flaentem E 9. 35. 

fliixttm6.20. E7, 19. 
flaiui im 12, 3. flaniU 121,5. U 5.6. 
foeo 1 9, 5. focnm E 2, 43, 
foedere m 24, 23. 

foedMM foeda m 6,4. foedis m 5, 15. 
Foliam E 5, 42. 

folii* I 23.6. n9,8. mi7,9. mi 3, 7. 
fomenU E 11, 17. 
foBf m 13.1. fontem n 19, 10. fonte 



m 6. 19. t^ontes E 2, 27. fontiam 

III 13. 13. im 14, 45. foDtibus I 

26, 6. Ill 4, 25. 
for fari UII 6, 18. 
Porenti III 4, 16. 

fores m 10, 3. 16, 2. foribns III 26. 8. 
forma 11 4,6. formae K 15, 15. forma 

E 15, 22. formas I 33. 11. 
Forndae Formiarum III 17, 6. 
Formiani I 20, 11. 
formidatus III 6, 15. 
formidnlosus II 17. 18. formidulosis 

E 5, 55. 
formo formasti 1 10, 3. formandae III 

24. 54. 
formosa mi 13, 3. 
fors I 9, 14. 
forsan II 16, 31. 
forset I 28, 31. 
fortasse E 13, 7. 
forte im 9, 1. E 16, 15. 
fortis I 6, 1. 37, 26. II 10, 22. HI 6. 

32. im 2, 43. 4, 53. E 17, 52. forti 

E 1, 14. fortes I 7, .W. H 16. 17. 

nil 4, 29. 9. 25. fortium IIII 8. 3. 

fortibus IIII 4, 29. fortiorm3,50. 

fortiter I 14, 2. 
fortuitam II 15, 17. 
Fortuna I 31, 10. 34, 15. Ill 29, 49. 

Fortunae 11 1. 3. 
fortnna I 7, 25. 37, 11. m 3, 62. IIII 

4, 71. 14, 37. E 4, 6. fortunam III 

27, 75. 
fonimim2, 43. E2, 7. 
foruos foraae II 13. 21. 
fossor in 18, 15. 
fragilem I 3, 10. m 2,28. fragili III 

23, 16. 
frangit E 10, 8. frangat I 35. 16. 

frangere 123, 10. HI 27, 47. fregi 

II 7, 7. fregerit E 3. 2. fregisse II 

13, 6. fractas III 3, 7. fracta II 7, 

11. fractos£10,6. fractis 1114,14. 
frater I 27, 11. E 17, 43. fratres I 

3,2. n2, 6. m4, 51. fratruml 

35,34. 
fratemae E 7. 18. fratema I 21, 12. 
fraadnlento III 3. 24. 
frauM fraadis im 9, 37. frandem I 

28.31. fraadeI3,28. 1119.20. 

CS. 41. frandes {accwt.) Ill 27. 27. 
fraxinos HI 25. 16. 
frementem mi 14, 23. frementes E 

9, 17. 
fremitum III 27, 23. 
frena IIU 15. 10. frcnis I 8, 7. 
freqaens I 35. 14. II 17, 25. Ill 1, 

34. freqnentis CS 24. 



256 



INDEX VEBBORVM 



freto E 9, 7. freta I 3, 16. 15, 1. fre- fundo fundis £ 17, 63. fande n 7,22. 

tis I 33, 15. n 7, 16. fundens I 31, 3. fosam est E 7, 4. 

frigidam III 4, 22. frigido I 1, 25. fundus I 12, 44. m 1, 30. fundi E 4, 

frigida E 13, 13. frigidas III 7, 6. 13. fundo III 11, 27. 

frigus I 9, 5. m 13, 10. frigora IIII funebrls E 6, 18. 

7, 9. frigoribus HI 19, 8. funeratus III 8, 7. 

frondis IIII 4, 58. fronde III 4, 12. functus II 9, 13. functum II 18, 38. 



mi 2, 36. frondes I 25, 19. HI 18, 
14. ♦£ 2, 27. frondibus I 18, 12. 
frons ni 13, 4. fronti I 7, 7. frontem 



functos mi 15, 29. 
funis lU 10, 10. funibus I 14, 6. 
4,3. 



E 



in 29, 16. E 8. 4. fronte I 33, 5. n funus I 37, 8. H 18, 18. E 8, 11. fu- 



5, 16. mi 2, 67. E 13, 5. frontium 

I 1, 29. 
fruitur I 5, 9. frui I 31, 17. 
frustra I 24, 11. H 14, 13. 15. m 7, 

21. 13, 6. E 17, 72. 
fruticeto m 12, 16. 



frux fruge III 23, 4. frugum IIII 6, furiosa II 16, 5. 



nori m 16, 4. funere II 20, 21. 

funera I 8, 15. 15, 10. 28, 19. IIII 

14, 49. f uneribus 1 35, 4. 
Furiae I 28, 17. 
furiale m 11, 17. 
furiaro I 25, 14. 



39. CS 29. fruges III 24, 13. im 

7, 11. 16, 6. 
fucatus E 12, 11. 
fuco m 5, 28. 
fuga m 30, 6. E 16, 66. fugae U 13, 

28. fugamII7,9. 13,17. fugae 
nn 8, 15. 

fngaz n 3, 12. 5, 17. fugacem m 2, 
14. fugaces II 14, 1. fugacis II 1, 
19. im 6, 33. 

fugis E 12, 25. fugit n 11, 5. 16, 20. 
m 7, 18. fugiunt 1 12, 30. fuge I 
9, 13. II 4, 22. fugiens UH 27, 41. 

29, 48. fugiente U 9, 12. m 2, 24. 
fugientum m 18, 1. fugientls III 

12, 14. fugeret I 7, 22. fugies 1 15, 
31. m 20, 3. fugient iftl 7, 19. 
fugit I 22, 12. 28, 20. m 3, 16. IHI 

13, 17. E 3, 14. 6, 63. 9, 8. 17, 21. 



furit I 15, 27. m 29, 18. furere II 7, 
28. E 11, 6. furens 1 13, 11. furen- 
tem I 16, 26. 

furor mi 16, 17. E 5, 92. 7, 13. fu- 
rorem I 37, 12. furore III 27, 36. 

furtim 1 13, 7. 

furto 1 10, 8. 

ffuruae II 13, 21. 

Fusee I 22, 4. 

fustes m 6, 41. 



Gadis n 6, 1. Gadibas U 2, 11. 
Gaetulu8l23, 10. Gaetulae m 20, 

2. Gaetula8lI20, 15. 
Galaesi II 6, 10. 
Galatea m 27, 14. 
galean 115, 11. galeae I 2, 38. 
GallUe mi 14, 49. 



fugeritlll, 7. n2, 16 
fugo fugatm21,24. fugatisim4,39 
fulges im 11, 5. fulget m 2,18. ful- Gallica I 8, 6. Gallicis m 16, 35. 

gent II 16,3. fulgens U 12, 8. m GaUus Galli E 9, 18. 

3, 43. fulgentem m 16, 31. ful " - - - 



gente C8 61. fulgentia I 7, 19. ful- 

gentis n 12, 15. m 28, 14. fulge- 

bat E 15, 1. 
fulgor n 1, 19. 
fulgura n 10, 12. 
fulminis m 4, 1. fnlmine m 4, 44. 

74. fulmina I 3, 40. 12, 60. 
fulmineo m 16, 11. 
futmino fulrainantis III 3, 6. 



Ganymede UU 4, 4. 

Gargani II 9, 7. 

gaudes I 26, 7. im 8, 11. gaudet I 
4, 3. 34, 16. m 6, 21. 18, 15. E 2, 
19. gaudetis III 4, 42. gaudeat I 
25, 18. U 12, 27. gaude £ 14, 15. 
gaudentem II, 11. gaudentes IIII 
14, 51. 

gaudia m 6, 28. mi 12, 21. gaudiis 
mi 11, 14. 



fuluos mi 2, 60. E 6, 5. fuluae im gazae II 16, 9. gazis I 29, 2. 

4, 14. gelidum 1 1, 30. im 5, 25. gelidae 

fumat m 18, 8. 1 26, 4. gelido I 12, 6. 21, 6. gelida 

fumum m 8, 11. 29, 12. im 11, 12, U 8, 11. geiidos m 13, 6. 

fumo m 6, 4. Geloni II 20, 19. Gelonos II 9, 23 

fnnalia m 26, 7. lU 4, 36. 

funditns 1 16, 20. gelu I 9, 3. 



INDEX VEKBORVM 



257 



geminmnt 1 16, 8. 

^miniiB m 29» 64. geminif IIII 7, 6. 
gemmiu m 24, 48. gemmiB II 16, 7. 
gemo gemant 1 14,6. gemens Illl 12, 

5. gementis n 20, 14. 
genae 111110,8. genaslld, 6. mi 

1, 84. genis im 13, 8. 
Genaanos HH 14, 10. 
gener £ 6, 13. generam II 4, 18. 
general I 22, 16. generator 1 12, 17. 

generosiorm 1,10. genero8iasI37,21. 
^eniUlia C8 16. 
genitor I 28. 7. 
Genltun DI 17, 14. 
gens I 3, 26. nil 4, 53. E 2, 2. gen- 

tia 1 12, 49. 16, 22. mi 6, 2. genii 

1 15, 11. £ 16, 63. CS 47. genie U 

3, 23. genies I 35, 10. H 13, 20. 

gentibus I 3, 28. 11 9, 21. genils I 

2,5. 
genna E 13, 4. genibns I 23, 8. 
genns I 2; 9. 36. 3, 27. 14, 13. U 4, 

15. 14, 18. 18, 38. m 6, 18. 17, 4. 

19, 3. ira 7, 23. 14, 10. E 4, 6. 6, 2. 
Germania mi 5, 26. E 16, 7. 
germinat £ 16, 45. 
gero geris m 6, 6. 21, 2. gereniem 

im 4, 18. gerei mi 4,67. gesserit 

16,4. 
Geryonen II 14, 8. 
gestio m 16, 24. gestis im 12, 15. 

gestiens HI 3, 54. 
getto gestat I 8, 10. gestans 1 36, 19. 
GeUe m 24, 11. im 15, 22. 
Giganteo III 1, 7. 
tGigaa n 17, 14. m 4, 69. Gigan- 

tom n 19, 22. 
gigno genait m 10, 12. geniiia.m 

24.80. 
glaeiefl II 9, 5. 
gUeiet m 10, 7. 

glaebaa ni 6, 39. glaebis £ 16, 55. 
gloria I 18, 15. gloria m 26, 2. 
gloriantis £ 11, 23. 
Gljcerae I 19, 5. 30, 3. 33, 2. m 

19,28. 
GoidioB II 5, 20. 
Gnidot Gnidi I 30, 1. Gnidon m 

28 13. 
Gnosul 15, 17. 
STMilid I 5, 1. 

gradam I 3, 17. 33. grada I 36, 2. 
Graecia I 15, 6. IIH 5, 36. 
Graeco III 24, 57. Graeca I 20, 2. 
Gragi I 21, 8. 
Grata E 10, 12. Graiae U 16, 38. 

Graionun UU 8, 4. Grais U 4, 12. 
graminis 1 15, 30. gramine II 3, 6. 

BORATlva I 1. 



Ill 7, 26. rai 12, 9. £ 2, 24. gra- 

mina mi 1, 39. 7, 1. 
grandi E 13, 11. grande II 1, 11. 17, 

4.in20, 7. grandiaI6, 9. 
grando grandinis I 2, 2. grandine III 

1,29. 
gratiae £ 1, 24. 
Graiia m 19, 16. mi 7, 5. Gratiae 

I 4, 6. 30, 6. m 21, 22. 
grains I 9, 22. 10, 20. 12, 39. m 9. 1. 

grata 1 19, 7. 32, 14. m 11, 6. IIII 

11, 23. gratnm E 9, 3. graiae IIII 

6, 21. gratum I 35, 1. m 3, 17. 

graioI5, 3. m 11, 23. grata I 4, 

1. 33, 14. im 11,23. CS23. graiae 

m 29, 13. gratamm mi 13, 22. 

grate 1 15, 14. 31, 5. mi 2, 29. 8, 

1. gratior im 6, 7. 
granains mill, 27. 
granida I 22, SL 
grauis im 6, 17. E 1, 6. 12, 6. graue 

12,5. graui E 2, 57. granem I 6, 

6. 18,5. 115,6. graue m 23, 8. 

im 11, 26. 14, 14. grani 1 12, 68. 

16,17. ni9, 8. £4,17. 11,2. 

graues I 2, 22. im 9, 8. E 11, 26. 

grauTs 1 4, 7. 16, 16. U 1, 3. m 3, 

30. mi 9, 22. granibuB m 5, 4. 

grauiore 11 10, 10. 
grex E 16, 60. gregis m 13, 8. gregi 

I 24, 18. gregem E 16, 62. grege 

I 37, 9. m 12, 16. 29, 21. E 16. 37. 

greges U 16, 33. m 1, 5. E 2, 12. 
Grosphe 11 16, 7. 
gruemE2,'36. 
gnxgeB n 1, 33. 

guttur £3,2. guituri £ 17, 72. 
*Gyasni7, 14. m4, 69. 
Gyges n 6, 20. Gygen m 7, 6. 

H. 

babes I 27, 17. im 13, 18. habei £ 
1, 18. 2, 87. 16, 23. habeni I 28, 
9. tliabeniis E 17, 81. habebit HI 
26,4. habuere im 4, 48. habebi- 
tur m 5, 2. 

babilU in 19, 24. 

habiiabilTs IHI 14, 5. 

habiUnda E 16, 19. 

Hadriae I 3, 15. 33, 15. II 14, 14. Hi 
3,6. 27.19. HadriaUll,2. Ill9.2a. 

Hadriano I 16, 4. 

HaediUae I 17, 9. 

ffaedus Haedi m 1, 28. 

haedus UI 18, 6. E 2. 60. haedo 1 a 
1^ m 13. 3. ^ *^ *. 



12. m 13, 3. 



n 



258 



DtDEZ VBRBOKYN 



Haemoniae I 37, 90. 

Haemus Haem.0 I 12, 6. 

haerere III 24, 55. haerentem 1 17, 

27. 32, 10. haesit I 2, 9. 
Hannibal lUI 4, 49. £ 16, 8. Hanoi- 

balls mi 8, IC. Hannibalem 11 12, 

2. m 6, 36. 

harenael 28, 1.23. barenas IU4,31. 
Hasdrnbal im4,38. Hasdrnbale Ull 

4 72 
hasta ni 2, 4. hastaa 1 15, 17. 
baud £ 1, 32. 

Hebri (fiom. propr,) Ul 12, 8. 
Hebro ijgeogr.) I 25, 20. Hebrnm III 

25, 10. 

Hector U 4, 10. lUI 9, 22. Hectorem 

E 17, 12. 
Hectoreis III 3, 28. 
bederae UH 11, 4. b^deri I 25, 17. 

E 15, 5. bederae 1 1, 29. hederis I 

36, 20. 
heiulatio £ 10, 17. 
Helene HH 9, 16. Helcnae I 3, 2. £ 

17, 42. Helenen I 15, 2. 
HelieoniB 1 12, 5. 
berba £ 2, 57. 5, 67. berbas £ 5, 21. 

herbU UI 23, 11. lUI 2, 55. £ 3, 7. 
berboao IH 18, 9. 
Hercules UI 3, 9. IIH 8, 30. £ 17, 

31. Herculis HI 14, 1. lUI 5, 36. 

£ 3, 17. Hercnlem lUI 4, 62. 
Herculeas I 3, 36. Hercolea II 12,6. 
heres II 3, 20. 14 25. 18, 6. beredis 

im 7, 19. beredi IH 24, 62. 
beroa 1 12, 1. 
Hesperiae III 6,8. IHI 5,38l Hetpe- 

ria I 36, 4. 
Hesperio {adi.) inil5,16. Hesperiae 

II 1, 32. 17, 20. Hesperiis 1 28, 26. 
beu I 2, 37. 5, 5. 15, 9 (bis). 19. 24, 

11. m 24,30. im 1, 33. 6,17 (bis). 

10,6. 13,17. E 5,101. 11, 7.2Ubis). 

15, 23 (bis). 16, 11. 17, 14. 
Hiber II 20, 20. Hiberis 1 29, 15. 
Hiberia £ 5, 21. Hiberiae HII 5, 28. 

14,5a 
Hibericis £ 4, 3. 
bibernns £ 2, 29. 17, 55. bibemnm 

£ 15, 8. hiberna Ull 12, 4. 
bic I 21, 13 (bis). II 18r 36. 38. UI 1, 

10.12. 5,37. 6,15. 8,9. 14,13. 

26, 4. lUI 8, 7. E 4, 11. 7, 11. 11, 
5. baec UI 20, 10. lUI 8, 9. £ 7, 
10. 16,35. boc m 3,69. 10,19. UU 

3, 21. £ 1, 23. 3, 5. 5, 101. bono I 
1, 7. 12, 26. 4L 26, 10. 11. 32, 2. 
m3, 54. Bl,9. t9,17. 16,10. 
boc I 8, 2. 15, 32. U 8, 13. lU 5, 



13. 14, 27. IIU 4, 45. E 2, 52. 6, 7. 
boc (flW.) UI 6, 19. £ 3, 12. 13. 4, 
20 (bis), bac U 11, 13. UI 3, 9. 13. 

15. 58. 27, 58. IIU 11, 18. £ 9, 6. 

16, 17. 17, 63. bamm II 14, 22. bis 
IIU 10, 8. £ 3, 6. bos I 12, 3.3. bas 
£ 2, 61. baec I 6, 5. lU 27, 61. £ 
2, 38. 67. 5, 8. 11. 83. 11,16.19. 13, 
7. 16, 25. 35. GS 73. bis lU 6, 33. 

hie (a/a.) I 2, 49. 50. tl7, 14. 17,17. 

21. 19, 13 (bis). 34, 16. UI 26, 6 

(bis). £ 5, 47* 
biemps I 4, 1. £ 2, 52. hiemis I 25, 

19. hiemes I 11, 4. 15, 35. U 10, 

15. UI 1, 32. 
bine 1 17, 14. 34, 14. UI 4, 58. 59. 6, 

6. 17, 2. Xm 5, 31. E 2, 31 (bis). 5, 
97 (bis). 

binnitum II, 16, 34. 

hio biet £ 8, 5. 

Hippolyten HI 7, 18. 

Hippolytom WJ 7, 26. 

hireus £ 12, 5. 16, 34. 

Hirpine II 11, 2. 

hirsntis £ 12, 5. 

Hispanae UI 6,31. 8,21. Hispana III 

14,3. 
bispidam UU 10, 5. bispidos II 9» 1. 
Hister UU 14, 46. 

bistorias lU 7, 20. bistoriis II 12, 10. 
bodie UU 10, 7. 
bodiemae UU 7, 17. 
Homerus UM 9, 6. 
bomicidam £ 17, 12. 
bomini I 3, 35. II 13, 13. bominem 

IIU 8, 8. bominam 1 10, 2. 12, 14. 
bonestam IIU 9,41. bonestae U 18, 8. 
honor II 11, 9. £ 17, 18. honorem I 

7, 8. U 19, 14. £ 11, 6. honores I 
26, 10. bonorum I 17, 16. lUI 14, 
2. honores I 12, 20. U 1, 16. 20, 
24. lU 29, 51. bonoribns 1 1, 8. UI 
2, 18. 

Honor CS 57. 

bora U 16, 32. lU 13, 9. 29, 48. lUI 

7, 8. horae U 17,19. Ul 8,27. h«ra 

19, 20. boras U 13, 14. boria I 

12, 16. 
Horati lUI 6, 44. 
borna III 23, 3. homa E 2, 47. 
borret £ 2, 6. 5, 27. borrenda lU 3, 

45. borrendam UU 14, 27. 
borrescis U 10, 3. 
horrtum borreo I 1, 9. lU 28, 7. bor- 

reis lU 16, 27. UU 12, 18. 
borribili I 29, 4. U 19^ 24. 
borridus lU 21, 10. horrida I 34, 10. 

UI 4, 50. UU 5, 26. E 13, 1. hor. 



rarax VERBOKVM 



250 



ridi m 29, 22. horridi I 24, 16. 

horrida m 24,40. horridis £ 10, 3. 
horto nn 11, 2. 
hospesin 3, 26. hospitis II 13, 8. 

bospitea n 5, 22. HI 24, 60. £6, 

1. hospitibas lU 4, 33. 
hospitae III 7, 9. hospitam 1 15, 2. 
hoapiUle £ 17, 49. hospitalem II 

3,10. 
hostia 1 19, 16. ID 23, 18. 
hoaticU ni 2, 6. 
hostile I 16, 21. hostiliam E 9, 19. 

hostilTs £ 6, 53. 
hosiii m 8, 21. £ 6,14. 9,27. hoetem 

1 2, 40. nn 4, 10. CS 62. hosUnm 

1 6, 1. m 5, 6. 27, 21. nn 14, 22. 

hostibus in 5, 83. hoatis n 7, 13. 
bac n 8, 13. ni 1, 34. 6, 6. nil 11, 

9. £ 4, 9 (bis). 6, 3. 9, ti7. 33. 16, 

67. 59. 
bnmana 13, 26. hamanae 1 12, 49. 

-f-hnmanaiii £ 5, 88. hmnannm £ 

6, 2. hmnanoa III 3, 51. *hamana 

£ 5 88. 
bnmUla I 37, 32. in 4, 16. hmnilem 

n 17, 32. bumili m 25, 17. 80, 12. 

bamills m 1, 22. 
bnnras £ 16, 52. hami III 5, 44. ha- 

mnm UI 2, 24. ini 1, 28. 14, 32. 

£5,80. 
Hyadas I 3, 14. 
Hydaspes I 22, 8. 
Hydra mi 4, 61. 
hydrops n 2, 13. 
Hylaenm n 12, 6. 
Hymcttiae n 18, 3. 
Hymetto U 6, 14. 
Hyperboreos U 20, 16. 



I. 



iacere £ 2, 23. 8, 16. lacentem 1 37, 

25. CS 51. iacentes n 11, 14. 
iaeio iactas ni 1, 34. 
i4feio iactet I 2, 18. iactes 1 14, 13. 

iacUUim 4, 54. UctaUm I 32,7. 
iaetuM iactibns I 25, 2. 
iaenUtor in 4, 66. 
iaaiior iaonlamnr n 16, 17. iacnlari 

m 12, 15. iacalatas I 2, 3. 
iandmm iacnlo I 8, 12. iaoulis I 22,2. 
lam I 2, 1. 4, 3. 5, 16. 8, 10. 9, 2. 15, 

11. 25, 6. II 1, 17. 18. 5, 10. 13. 15. 

15, 1. 20, 9 {bi«). 13. Ill 3, 25. 6. 

9. 8, 23. 14, 11. 29, 17. 18. 21. IIII 

1, 7. 30. 38 (bis). 3,16. 4,7. 15. 69. 



5, 2. 6, 41. 7, 1. 11, 31. 12, 1. 8. 18, 

13. £ 2, 68 (bis). 5,88. 12, 10. 11. 

16, 1. 17, 1 (bis). CS 27. 53.55.67. 

iam dadam m 29, 5. lam nanc m 

6,23. 
iamboB 1 16, 24. £ 14, 7. iatnbis I 

16,3. 
ianitor 11111,16. ianitorem ni 14,23. 
ianaa I 25, 4. m 9, 20. 10, 5. 
Unam (Qairini) im 15, 9. 
lapeti I 3, 27. 

lapyz m 27, 20. lapyga I 3, 4. 
lasonem £ 3, 12. 
ibi n 6, 22. 
Ibyci in 15, 1. 
Icariis 1 1, 15. 

Icarus Icari ffl 7, 21. Icaro II20, 13. 
Icci I 29, 1. 
icta im 5, 15. 6, 9. 
ictmn n 17, 28. in 22, 7. IIII 6, 36. 

ictu in 8, 8. 16,11. ietits II 15,10. 

im9, 23. tictibuflI25,2. 
Ida m 20, 16. 
IdaeisI 15, 2. 
idem n 10, 16. 22. 11, 9. 19, 27. m 

12, 13. CS 10. eadem nn 10, 7. 

idem ipbtr,) in 4, 67. isdem in 

2,27. 
IdomeneoB nil 9, 20. 
idonens n 19, 26. ni 26, 1. idonenm 

mi 1, 12. 

Idas mi 11, 14. IdibiiB £ 2, 69. 
iecur 1 13, 4. 25, 15. m 4, 77. IIII 1, 

12. £ 6, 87. 
ieiimae £ 5, 23. 
ignara II 1, 34. 
ignanos £ 6, 2. 

igneae n 17, 13. igneam I 17, 2. 

igaeas m 3, 10. 
ignis 1 15, 36. 16, 11. m 4, 76. £ 14, 

13. ignemI3,28.29. in 29, 18. 
igniI4,8. 34,6. igiles m 3, 55. 
igniam im 12. 26. ignes (ace.) I 
10, 15. n 1, 7. mi 14, 24. igliis I 
12, 47. im 2, 57. ignibns 1 13, 8. 
27,16. 37,13. m7, 11. 19,6. £ 
5,82. 

ignotus n 18, 6. Ignoti IIII 9, 27. 

ignota £ 3, 11. 
ilex nn 4, 57. £ 15,5. illcem III 13, 

14. ilice £ 2, 23. 16, 47. ilices III 
28, 10. £ 10, 8, 

ilia £ 3, 4. 

IHa Iliae I 2, 17. Iin 8, 22. Ilia III 

9,8. 
flliacas I 15, 36. 
nioBini9,18. IlioninS, 18(bi8). 

37. £ 14, 14. 

17* 



INDEX VERBORVH 



Ilithyia CS 14. 

IHum lUo 1 10, 14. 15» 33. m 19, 4. 

im 4, 53. E 10, 13. 
//ti«IliaeE17, 11. CS37. 
ille 1 12, 53. 24, 9. U 6, 13. 21. 13, 1. 

8. 17, 8. m 5, 32. 6, 15. 7, 5. 9, 22. 

21, 9. 29, 41. im 4, 40. 6, 9. 13. 

8, 7. 9, 61. 13, 6. E 2, 1. 9, 29. ilia 

m 4, 49. E 10, 17. illius IHI 13, 

18 (bU). nii I 3, 9. 12, 19. HI 1, 13. 

illi if,) I 32, 9. II 5, 14. HI 20, 8. 

E 12, 9. illam I 1, 9. 12, 26. n 2, 

7. 13, 5. m 2, 6. 3, 33. IHI 3, 3. 

ilUm n4, 17. m 15, 11. illo UI 

17, 5. iUis n 15, 13. ilia E 16, 63. 

illifl (/*.) mil, 42. E 9, 6. illis (n.) 

n 13, 33. 
aiic m 24, 17. IIII 1, 21. 25. E 13, 

17. 16, 49. 
illig^atarum E 3, 11. inligatum I 27, 

23. illigata £ 1, 25. 
illitam im 9, 14. 
iliac mi 11, 9. 
illu«trat mi 14, 6. 
niyricis I 28, 22. 
imago I 12, 4. 20, 8. m 27, 40. ima- 

gini I 24, 15. imagines E 8, 11. 

17, 76. 
imber m 30, 3. imbres im 2 , 5. E 

13, 1. imbrinm m 27, 10. imbres 

I 7, 16. U 9, 1. £ 2, 30. imbribus 

E 16, 54. 
imbuit I 13, 16. imbntum E 5, 65. 
imitaris I 2, 42. imitotus UU 2, 57. 
immanis m 11, 15. immanem m 4, 

43. immane I 27, 6. immanis UJI 

14, 15. 
immemor 1 1, 26. 15, 30. II 18, 19. 
immerentis II 13, 12. £ 7, 19. imme- 

rent 18 £ 6, 1. 
immeritns m 6 , 1. inmeritam 1 17, 

28. inmeritis I 28, 30. m 2, 21. 
immetata III 24, 12. 
imminena III 22 , 5. imminente I 4, 

5. imminentum m 27, 10. immi- 

nentis 1 12, 53. 
imminnit m 6, 45. 
immitis I 33, 2. 11 5, 10. 
immodicae 1 13 10. 
mmolare 1 4, 11*. immolabitur £ 10, 

23. immolato im 11, 7. 
immanis m 23, 17. immanem mi 

12, 23. 
impar im 6, 5. imparibas £ 11, 18. 

impares mi9,13. imparls 133,10. 
impedire I 4, 9. 
impellant im 12, 2. impalerit m 7, 

14. inpulsa mi 6, 10. 



imperiosias 1 14, 8, 
imperitare 1 15, 25. 
imperium I 35, 16. m 1, 6. imperi I 

2. 26. mi 15, 14. imperio I 37, 8. 

m 4, 48. 5, 4. 16,31. imperus UU 

1, 7. 14, 40. 
impero imperas m 6, 5. 
impetret CS 51. impetrato imS,42. 
impetus III 1, 28. im 4, 10. impeta 

im 14, 30. impetus IH 6, 10. 
impiger m 16, 26. im3,4. 8,30. 

14, 22. 
impius impia II 19, 22. £ 16, 9. im- 

piaeII8,19. UU 8, 17. impium 127, 

7. impiam £ 10, 14. impio U 17,22. 
mi 4, 46. impia m 1, 17. E 3, 1. 
impiae I 3, 23. UI 11, 30. 31. im- 
plos m 4, 42. 27, 1. impias lU 24, 
25. £ 5, 84. impia II 1,30. E 5, 13. 

impleris £ 17, 59. 

implicataE 5, 15. 

implumibas £ 1, 19. 

impono imposuisse lU 4, 52. impo- 
situra U 3, 28. impositam m 4, 
76. 13, 14. impositas UU 14, 12. 

importunus im 13, 9. importuna m 

16, 37. 

impotens I 37, 10. U 1, 26. HI 30, 3. 

impotentia £ 16, 62. 

imprimeret 1 16, 20, impreasit 1 13, 

12. fimpressa UU 6, 10. 
improbaturum £ 5, 8. 

improbo IU9,22. improbaelU 24,62. 
impudens UI 27, 49. 50. UU 13, 4. 
impudica £ 16, 58. 
impune 1 17, 5. 31, 15. UU 9, 33. £ 

17, 59. 
imputata £ 16, 44. 

imus imo I 35, 2. lU 11, 27. £ 11, 10. 
ima I 34, 12. imis 1 10, 20. £ 14, 

1. 16, 25. imos m 1, 15. 

in (cum accug.) I 2, 40. 45. 6, 18. 7, 8. 

8, 16. 13, 6. 14, 1. 16, 24. 19, 9. 26, 

2. 27, 1. 28, 8. 30, 4. 32, 2. 33, 6. 
35, 29. 39. 36, 12. 17. 37, 16. II 2, 
6. 3, 19. 27. 5, 4. 7, 1. 15. 9, 2. 11. 

4. 23. 13, 3. 12. 14. 16, 25. 20, 10. 
UI 1, 5. 6. 11. 34. 3, 21. 45-. 51. 4, 
21. 67. 5, 16. 65. 6, 20. 7, 29. 8, 15. 
11, 34. 35. 47. 16, 8. 24, 45. 47. 25, 
2. 29, 36. 42. mi 1, 9. 28. 2,23.26. 
39. 56. 4, 2. 9. 28. 4, 11. 62. 10. 5. 

13, 28. 14, 3. £ 1, 24. 2, 32. 39. 53. 

5. 4. 63. 6, 11. 7, 12. 10, 14. 19. 13, 
8. 15, 4. 16, 25. 29. 17, 9.10.18.81. 
CS 67 

in (cum abL) I 2, 42. 4, 11. 5, J. 12,5. 

6. 15, 29. 16, 23. 17, 17. 19. 20, 3. 



INDEX YERBOBYlf 



261 



22, 9. 22. 25, 10. 37, 19. H 3, 1. 2. 
6. 4, 7. 5,7. 9, 4. 16, 1. 14. 26. 18,2. 
27. 19. 1. 18. 20, 3. m 2, 6. 3, 39. 
51. 4, 9. 6, 8. 8, 3. 12, 10. 16, 34. 
18, 11. 23, 11. 25, 8. 27, 29. mi 4, 
4. 30 (bis). 58. 5, 29. 6, 11. 20. 11, 
2. 12, 9. 24. 28. 13, 8. 14, 17. E 1, 
17. 2, 11. 24. 26. 3, 5. 22. 4, 15. 5, 
1. 67. 11, 4 (bia). 9. 12, 5. 19. 15, 

12. 17, 33. 47. 63. 69. 
Inachiam £ 12, 15. Inacbia E 11, 6. 

12, 14. 
Inacho H 3, 21. m 19, 1. 
inaeqaales 11 9, 3. 
inaestoet £ 11, 15. 
inane IH 11, 26. E 5, 7. inani 11 20, 

21. inanis £ 6, 3. 
inkraU E 16, 43. 
inarait E 3, 18. 
inandaz HE 20, 3. 
inbelliB I 6, 10. IH 2, 15. £ 1, 16. in- 

bellem im 4, 31. inbelli 1 15, 15. 
incedU Ul, 7. £ 15, 18. incedas III 

18,3, 
iacendlo E 5, 66. incendia im 8, 17. 
incerto £ 9, 32. 11, 20. incertos m 

29,61. 
inceataa IH 3, 19. incesto III 2, 30. 

incestos m 6, 23. 
incboare I 4^ 15. 
inefdo incisa im 8, 13. 
metfnb inceptos £ 14, 7. 
incitat £ 8, 7. 
inelinare m 28, 5. 
incloflit nn 13, 16. inclosus nil 6, 

13. inclosa 11124,87. incloaam in 
16,1. 

incola I 16, 6. incolis in 10, 3. 
incolnmem 13, 7. m 24, 31. inco- 

Inmi m 5, 12. IIU 5, 27. incolu- 

mes nn 10, 8. 
ineomptnin fn 11, 23. £ 5, 16. in- 

comptifl 1 12, 41. 
incontinentia ni 4, 77. incontinentia 

1 17, 26. 
htcoquo incoctoB £ 3, 7. 
incoimpta I 24, 7. 
incredibili n 17, 21. 
increpare £ 17, 28. increpnit mi 

15,2. 
incnbnit I 3, 31. 
vRou incnd e 1 3 5, 39. 
indeeorant mi 4, 36. 
indeeoro n 1, 22. 
Indiae m 24, 2. 

indicat I 5, 14. indicant mi 8, 19. 
* indictam m 25, 8. 
Indicnm I 31, 6. 



indignatio £ 4, 10, 
indigno m 24, 61. 
indoeilis I 1, 18. indocili ni 3, 14. 

£ 16, 37. 
indoctomll 6, 2. 
indoles im 4, 25. 
indomitae n 14, 4. indomitam m 

24, 28. £ 12, 9. indomito £ 12, 19. 

indomitas im 14, 20. 
indormit £ 5, 69. 
indnlgens n 2, 13. 
Indus mi 14, 42. Indi CS 56. Indos 

1 12, 66. 
inemori E 5, 34. 
inemptas £ 2, 48. 
ineo inDre m 3, 34. 

inermem I 22, 12. 

iners n 9, 5. m 5,36. mi 7, 12. iner- 

tem m 4, 45. £ 12, 17. 
inertia £ 14, 1. inertiae im 9, 29. 
infamis £ 17, 42. infamem m27,45. 
. infame n 14, 19. infamis I 3, 20. 
infans m 4, 20. 
infectum m 29, 47. 
infelix im 12, 6. 
inferias n 1, 28. 
inferins £ 5, 79. infima n 3, 22. infi- 

mis nn 8, .81. 
infernis mi 1, 25. 
infero intulit I 3, 28. £ 16, 58. intu- 

lerat m 4, 49. 
infestns m 8, 19. £ 15, 7. infestis 

n 10, 13. 
inficit £ 7, 15. inficiet m 13, 6. in- 

fecit m 6, 34. 
infidelis E 16, 6. infideles £ 5, 50. 
infidns £ 17, 65. infidnm I 35, 25, in- 

fidi nn 15, 23. infido £ 6, 13. 
infirmas £ 2, 16. 
infodio infossus £ 5, 82. 
informis n 10, 15. 
infrequens I 34, 1. 
in fringe infreg^ £ 11, 22. 
infondam £ 5, 77. 
ingemens £ 5, 31. 
ingenium E 11, 12. ingeni I 6, 12. n 

18, 9. ingenio m 21, 13. 

ingens I 7, 32. II 3, 9. 10, 9. im 9, 

19. ingentem m 6 , 35. ingentis 
n 2, 23. 

ingenuus m 24,55. ingenue 1 27,16. 
ingrata £ 17, 63. ingratam m 10, 9. 
ingrato 1 15, 3. ingrata £ 11 , 16. 
inguine £ 8, 19. 12, 19. 
inbaeret £ 12, 20. 
inbormit 1 23, 5. 
inbospitalem I 22, 6. £ 1, 12. 
inbumato I 28, 24. 



262 



INDEX VERBORVIC 



iniciat 1 17, 26. iniecit mi 16, 11. 

iniecta III 4, 73. iniecto I 28, 36. 
inindco inimicat IIII 16, 20. 
immicus inimica 1 12, 22. 36, 24. ini- 

mice n 2, 2. inimica 1 12, 69. ini- 

micis £ 17, 74. 
iniqu^ inicam I 2, 47. II 10, 4. ini- 

qaae n 6, 9. iniqaos 11 4, 16. ini- 

quas ni 1, 82. iniqua I 10, 16. 
ininrioso I 35,13. iniuriosis £ 17,34. 
iniuBsae £ 16, 49. 
inlabatnr (finlabetar) HE 3, 7. in- 

lapsuB n 17, 27. 
inlacrimabilem II 14, 6. inlaeriroa- 

biles mi 9, 26. 
inlaqueant m 16, 16. 
inlitterati £ 8, 17. 
inmensas im 2, 7. 
inmiserabiiis in 5, 17. 
inmortalia im 7, 7. 
innantem III 17, 7. 
innocenB HI 24 18. innocentis 1 17,21. 
innumerabiliB m 30, 4. 
inominata £ 16, 38. 
inopa m 16, 28. inopeB II 14, 12. 
inornatum nil 9, 31. 
inpaoidi 1 16, 23. inpauidum m 3, 8. 
inpermisBa III 6, 27. 
inplacidom im 14, 10. 
inpronisa 11 13, 19. 
inpubem II 9, 15. inpube £ 6, 13. 
inquam n 8, 13. 

inquieti m .3, 5. inquietis £ 5, 95. 
inqninauit £ 16, 64. inqainauere III 

6,18. 
inrepertum m 3, 49. 
inreaectum £ 6, 47. 
inretorto n 2, 23. 
inritatm29, 41. 
inrupta 1 13, 18. 
insania III 4, 6. 
insanire m 19, 18. insanientis I 34, 

2. insanieniem m 4, 30. 
insamis insani I 16, 15. insanos m 

21, 3. insana m 7, 6. 
insciuB m 6, 37. inscium Itll 4, 6. 
inBepnlta £ 6, 99. 
insequor inflecntae 1 12, 7. 
insero inflitam im 4, 38. 
insero finBeris 1 1, 35. inserit £ 2, 

14. inserere m 26, 6. insercres II 

6, 21. insereB 1 1, 85. 
ituido insedit E 3, 15. 
insigne insignibuB £ 5, 12. 
insignem I 21, 11. 33, 5. 34, 13. m 

20, 6. insigne U 1, 13. Ill 25, 7. 

insigni 1 12, 39. inaignlB I 7, 4. Ill 

1,15. 



insistet £ 16, 11. 

insitiua £ 2, 19. 

inBoIens I 5, 8. 16, 21. £ 16, 14. in- 

Bolentem 11 4, 2. m 29, 50. inso- 

lenti n 3, 3. 
insolentiae £ 17, 75. 
inBolitoB im 4, 8. 
insomniB in 7, 8. 
iBBons II 19, 29. 
inBperata mi 10, 2. 
inBtar IIII 5, 6. 

inBtitor 1116,30. inBtitoribusE 17,20. 
institntae m 8, 11. institatam III 

27, 5. 
insto inBtat £ 10, 15. inBtantiB III 3, 

3. instanti II 14, 3. 
inBulaB £ 16, 42. inauliB IIII 8, 27. 
inBaltetIII3, 41. 
insurgat £ 10, 7. 
intabnissent £ 5, 40. 
intactos £7,7. iniactae 1 7, 5. in- 

tactam I 35, 35. intactas E 9, 22. 

intactiB m 24, 1. 
intaminatis m 2, 18. 
integer I 22, 1. U 4, 22. 17, 8. m 7, 

22. integrae m 4, 70. integrum 

m 2, 30. mi 4, 66. integro IIII 5, 

38. integrlL I 31, 18. integra 1 14, 

9. integriB I 26, 6. 
intemptata I 5, 13. 
intenta mi 4, 14. 
interl 8, 6. 12,46. 47. 32,6. m 3,11. 

37. 6, 47. 6, 26. 10, 6. 15, 5. 16, 28. 

18, 13. 23, 10. 27. 51. IHI 1, 36. 3, 

14. 15, 26. £ 1, 1. 2, 38. 61. 8, 5. 

16. 9, 15. 12, 23. 15, 2. 
interdum II 12, 28. 
iniereo interire II 18, 16. interitara 

mi 7, 10. 9, 1. 
interfuBa 1 14, 19. 
interim III 20, 9. £ 2, 26. 
interimo interempto IIII 4, 72. 
interior e II 3, 8. intumo I 9, 21. 
interlunia I 25, 11. 
interminato £ 5, 39. 
intermissa mi 1, 1. 
intersum interest U 3, 22. IIII 8, 29. 

intersis I 2, 46. 
intonata £ 2, 51. 
intonsi II 15, 11. in tons um I 21 , 2. 

intonsos E 15, 9. 
intorti II 13, 35. 
intra H 9, 23. m 11, 43. 
intrarit £ 15, 16. 
intueris E 5, 9. 
intamescit E 16, 52. 
inueniet I 24, 8. 
inaerecandns £ 11, 13. 



INOBX YSSBOKTM 



263 



lAttersum £ 2, 63. inuerso £ 10, 5. 

inuersi III 5, 7. 
iaaicem I 25, 9. IH 28, 9. *£ 5, 88. 
inuicti m 27, 73. inaicte £ 13, 12. 
i&nides I 29, 1. inaidet II 6, 20. UII 

2, 24. innidens I 37, 30. inuidenda 
n 10, 7. inuidendis III 1, 46. 

umidia II 20, 4. 

inrndus Ul 19,22. inaida 1 11,7. IIH 
8, 24. inaidae £ 7, 6. innido mi 

3, 16. 5, 9. inaidi lU 24, 32. 
inoioUtes III 4. 36. 

iuaisQS III 27,71. innisi I 34, 10. in- 

nisom III 3,31. 14, 23. inaisam III 

IS, 15. inaiBaa II 14, 23. 
iniiitet £ 2, 28. 

ioaitam 1 18, 12. inaito III 11, 22. 
inaleo I 23, 1. 
imiltiu £ 6, 16. 17, 56. inultaU 1, 

26. inaltae IH 3, 42. inultos I 2, 

51. inultis I 28, 33. 
inuoliUnt IIH 10, 3. 
inaolao HI 29, 55. 
inatile 1 14, 13. m 24,48. intttiU III 

17, 10. innUlIs £ 2, 13. 
io nn 2, 49. 50. £ 9, 21. 23. 
iocosa 1 12, 3. 20, 6. xocoai UII 15, 

26. iocosae III 3, 69. iocoBo 1 10, 

7. m 21, 15. iocose £ 3, 20. 
ioco 1 33, 12. n 12, 18. iocos m 21, 

2. ioeia II 1, 37. 19, 25. 
locas 1 2, 34. 

lolcos £ 5, 21. 

loniens £ 2, 54. lonicos III 6, 21. 

lonius £ 10, 19. 

ipse 1 16, 12. 20. 2. £ 14, 13. 17, 77. 
ipsa II 8,13. £16,2. ipsam {masc.) 
1 28, 33. 33, 13. ipsam I 3, 38. U 
18, 18. ipso 1 12, 17. m 6, 8. 12, 
11. ipso (is.) mi 4, 59. ipsis I 31, 
13. ipsoa m 1, 6. 

ira III 2, 12. 8, 6. mi 15, 19. iram 
£5,54. 10,13. iraeI16, 9. 17. 
iranim m 27, 70. iras m 3, 31. 

iracanda 1 15, 33. iracnnda (p/ur.) I 

3, 40. iractuddior m 9, 23. 

iratiis £ 15, 14. iratee m 27, 46. 

iratum £ 2, 6. iratos m 21, 19. 
inritom m 29, 45. 
ifeitumil, 18. im8, 18. 
istcE5, 3. 
Isthmiiu im 3, 3. 
iUl24,ll.ni6, 10. 
lUUaem5, 40. im 14, 44. lUlia 

1 37 16 
lUlmii n'l3, 18. lialo U 7, 4. Italae 

mi 15, 13. Italos m 30, 13. Ita- 

Iasim4,42. 



iter I 22, 5. H 17, 12. m 2, 22. 16, 

7. 27, 5. CS 43. 

iierare I 34, 4. n 19, 12. itersblmns 

I 7, 32. iterabitar m 3, 62. itera- 
tae £ 12, 21. 

iternm 1 14, 10. 28, 10. 

Ityn mi 12, 5. 

lubae I 22, 15. 

iubet 1 19, 2. m 24, 42. £ 5, 17. 18. 

iubeas m 24, 57. iabe 11 3, 14. ia- 

bente m 21, 7. iabentes U 15, 19. 

iubentium III 3, 2. iUMas £ 5, 91. 

11, 20. inasa m 6, 29. GS 39. itusl 

£ 1, 7. iassaa £ 17, 37. 
iucunda £ 1, 6. iueonda (pUir.) £ 2, 

36. incundior £2, 55. 
index m 3, 19. mi 9, 41. iudice I 

28, 14. 
iadicantem H 13, 22, 
iugerani5. 1. m 24, 12. £4,13. 

iogerum m 16, 29. 
iitffo iogandis CS 18. 
iugam I 35, 28. U 5, 1. m 3, 14. iugo 

m 9, 18. iuga I 33, 11. U 6, 2. m 

6, 42. 29, 8. £ 1, 11. 3, 11. iagia 

n 19, 18. m 25, 8. 
lagurtbae II 1, 28. 
lagarthino £ 9, 23. 
luUam 1 12, 47. lulia mi 15, 22. 
lulus lale mi 2, 2. 
iangas II 2, 11. ionxerii £ 16, 30. 

iangite CS 28. iungentar 1 33, 8. 

iancta m 19, 17. ianctae I 4, 6. 

iunctaa I 25, 1. iunetis m 28, 15. 
ianior I 33, 3. ianiorea III 6, 25. 
lano n 1, 25. m 4, 59. ItmoniB I 7, 

8. lonone m 3, 18. 

Inppiter I 2, 30. 11, 4. 16, 12. 22, 20. 
n6,18. 10,16. miO, 8. 16,6. 
im4,4. 74. £16,63. looia 1 10, 
5. 28, 9. 32, 14. H 17, 22. m 1, 6. 
3, 6. 64. 25, 6. 27, 73. mi 8, 29. £ 
2,29. 17,69. CS32. Ion! I 21, 4. 

II 7, 17. m 4, 49. mi 15, 6. E 9, 
3. lonem 1 3, 40. m 5, 1. £ 5, 8. 
10, 18. 13, 2. CS 73. loae 1 1, 25. 
2, 19. 28, 29. m 5, 12. 

iarabas £ 15, 4. iuremus £ 16, 25. 
inris n 8, 1. iure m 16, 18. mi 11, 

17. iora I 28, 32. m 3, 44. 
lastitiae 1 24, 6. H 17, 16. 
iustom m 3, 1. iusto 1 12, 54. m 7, 

24. ia8taim2,14. iustia mi4,6. 
iuuencae II 5, 6. 
iuaencom m 27, 45. iauencia n 8, 

21. innencoa £17, 39. iaaenciB 

im 4, 30. E 1, 26. 
ittuenescit im 2, 56. 



264 



nVDEX ▼SBBORVM 



ianenu m 9, 3. TTTT 4, 24. ianeni 
m 11, 37. £ 12, 3. iaaenem I 2, 

41. m 7, 4. nn 2, 21. 5. 9. 11. 22. 

iunenes I 26, 2. mi 13, 26. iaue- 
nam I 28, 19. 35, 30. n 8, 7. m 

14, 9. 16, 9. 20, 5. nn 1, 8. 12, 15. 
ianenes I 6, 18. 11 12, 7. 

ianentae III 2, 15. CS 45. iuaenta I 

16, 23. m 14, 27. 
ianentas U 11, 6. UH 4, 5. £ 17, 21. 
lauentas I 30, 7. 
ianentoB I 2, 24. 4, 19. 36, 36. in 4, 

60. 6, 33. 
imto iuaat 1 1, 4. 2, 38. 36, 1. HI 19, 

18. nn 1, 31. E 2, 61. 9, 37. 11, 1. 

13, 9. iauant 1 1 , 23. ianem £ 1, 

15. iuaet £ 2, 39. 16, 31. iuueru 
(fitiaerit) £10, 22. iaaerint£2,49. 

Ixion m 11, 21. 



K. 



Kalendifi m 8, 1. £ 2, 70. 



L. 



labantig in 6, 45. 

labitnr 1 2, 19. 13, 7. labnntur n 14, 

2. £ 2, 26. labentlB m 6, 3. lapsa 

n 19, 12. 
labor I 3, 36. mi 3, 3. laboris n 14, 

20. laboremni3,38. nn 2, 29. 

£ 1, 9. laboro £ 1, 15. 17, 24. la< 

boram I 32,14. fll 13, 38. nil 4, 6. 

labores I 7, 18. m 4, .S9. im 9,32. 

laboribuB n 18,39. m 15,3. 24, 15. 

Iin 4, 45. £ 5, 31. 16, 16. f 17, 64. 
laboriosa £ 16, 60. laboriosi £ 17, 16. 
/oftoro laborat n 3 , 11. labor an t n 

9, 7. laboret m 8, 25. laborantes 

19,3. laborantis 1 17, 19. m 22, 

2. laborabas I 27, 19. laborarint 

£5,60. 
labris 1 13, 12. 

lac lactu n 19, 10. lacte mi 4, 15. 
Lacaena mi 9, 16. Lacaenae n 11, 

23. m 3, 25. 
Lacedaemon I 7, 10. 
Lacedaemoniam ni 5, 56. 
lacerant m 11, 42. lacerare m 27, 

46. laceranda ni 27, 71. 
lacertae I 23, 7. 

laeertus lacertis I 9, 23. m 5, 35. 
lacesso n 18, 12. laceseit I 35, 7. la- 

cessat m 2, 10. 



Laeo (tLacon)£6,6. Laconin6,ll. 

Laconicas n 18, 7. 

lacrima mi 1, 34. lacrimi n 6, 23. 

lacrimia m 7, 8. 
lacrimosam 1 21, 13. lacrimo8aI8, 14» 
lacnnar n 18, 2. 

loots laca n 15, 4. lacus im 1, 19. 
laedere in 27 , 60. laedentem 1 13, 

15. laesora £ 15, 3. Ue«aI33,4. 
Laertiaden 1 15, 21. 
Laestrygonia m 16, 34. 
laetitiae I 27, 1. laetitia n 3, 4. 
laetor laeUtor n 19, 7, 
Iaeta8l2,46. n 16, 25. m 8, 27. 

22, 6. 29, 42. m 6, 31. £ 9, 2. lae> 

ta I 25, 17. m 21, 21. 29, 49. lae- 

turn 1 12, 57. ni7,26. m4, 34. 

£ 2, 45. laeUm I 21, 5. Iin 6, 15. 

laetos nn 2, 41. laetis I 10, 17. 

nn 4, 13. 
laenos m 27, 15. laeaom ni 26, 6. 
Lalage n 5,16. Lalagen I 22, 10.23. 
lambit I 22, 8. 
Lamiae I 26, 8. 36, 7. Lamiaa III 

17,2. 
lamnae n 2, 2. 
Lamo m 17, 1. 
lana m 5, 28. lanae £ 12,21. lanae 

(plur.) n 16, 37. ra 15, 13. 
langues £ 12, 14. Isnguet £ 8, 18. 
lan^escit m 16, 35. 
langaido n 14, 17. m 29, 21. £ 2, 

64. langnidae £ 5, 56. lan||^dior» 

III 21, 8. 
langrnor n 2, 16. E 11, 9. 
Lanuoino m 27, 3. 
Laomedon m 3, 22. 
lapaihi £ 2, 57. 
lapis ni 1, 41. lapides in 11, 2. 24, 

48. 29, 36. nn 13, 14. 
Lapitbas II 12, 5. Lapithis I 18, 8. 
lapsus 1 12, 10. 
laqueaU n 16, 11. 
laqaeo £ 2, 35. laqneis lU 24, 8. 
lare 1 12, 44. lares £ 2, 66. CS 39. 
Lare m 29, 14. Lares ni 23, 4. K 

16, 19. Laribos mi 5, 34. 
largas im 12, 19. largi mi 1, 18. 

larga m 18, 6. largis fmi 1, 18. 

mi 2,55. £ 16, 53. largiora n 18, 

13. large I 9, 6. 
Larissa I 7, 11. 
lasciual 19, 3. 111111,23. lascini 

m 13,8. lascinae in 15, 12. lasci- 

uos II 11, 7. lasciuis I 36, 20. 
lassi £ 2, 44. lasso n 6, 7. 
latet 18, 13. latent im 9,6. £5, 

55. 9, 19. lateat £ 12, 6. latens E 



INDEX VEBBOKYM 



265 



5,67. Utenti8l9,21. latentem mi 

6, 19. Utentis 1 17, 6. 37, 23. 
Lmimi £7,4. Latinae nn 14, 7. 

Latiniim I 32, 3. lUI 15, 13 La- 
tino U 1, 29. 
Isiitantem HI 12, 16. 
Latinm I 35, 10. C8 66. Latio 1 12, 

53. nn 4, 40. 
Latonae nn 6, 37. Latonam I 21,3. 

m 28, 12. 
LaUmt Latoe I 31, 18. 
Imtrent £ 5, 58. 
Istrones £ 4, 19. 
latos 1 14, 4. 22, 19. n 7, 18. m 10, 

20. 24, 38. 26, 5. 27, 26. £ 4, 3. 10, 

3. 11, 22. latere £ 11, 10. 
Itffitf {oM:) latum I 28, 3. latu» I 22, 

14. m 11, 9. late ni3. 45. 16, 19. 

17, 9. nn 1, 16. 4, 23. 6,11. latius 

n 2, 9. 16, 2. m 1, 9. 
laadon4,22. ni29,53. laadas I 

13, 3. landat 1 1,17. landantesim 

1,27. laadabunt I 7, 1. laudaue- 

ram £ 11, 19. landantar IHI 5, 23. 

Isadande mi 2, 47. 
Unis nn 6, 26. lanit n 3, 18. in 4, 

61. 12, 10. £ 17, 51. laaere m 12, 

3. laaeiit £ 16, 28. 
laorea n 15, 9. laurea nn 2, 9. 
laoniB n 1, 15. lauro m 4, 19. 30, 

16. lanram n 2, 22. m 14,2. laura 

n 7, 19. 
Ittf laadem im 14, 39. laade m30, 

8. nn 4, 67. 8, 28. laades I 6, 11. 

20, 7. im 8, 20. CS 76. laudibiu 

I 12, 14. 21, % 

laxo m 8, 23. 

leaenae m 20, 2. leaenae (p/ur.) ni 
11, 41. 

Ledae 1 12, 25. 

fe^lecta£2, 55. lectnm m 21, 5. 
lectaa CS 6. 

Lenaee m 25, 19. 

lenimen I 32, 15. 

lemo lenit m 14, 25. lenlte I 27, 7. 
lenire £ 5, 84. 

lenia I 24, 17. m 1, 22. 18, 3. CS 14. 
52. lene I 1, 22. m 4, 41. 21, 13. 
29, 2. leni U 19, 15. m 20, 13. la- 
nes I 9, 19. lenior 1 19, 16. leniter 
n 19, 30. 

lentaa m 19, 28. lentom m 13, 6. 
lento n 16, 26. lentis 1 13, 8. £ 
1^6. 

leo I 23, 10. leonis 1 16,15. n 19,23. 
m 29, 19. leonem in 2, 11. mi 4, 
16. leonnm 1 22, 15. leonibus £ 7, 



11. leones ni3,39. m 27,52. £12, 

26. 16, 33. 
leporem I 37, 18. £ 2, 35. 
Lesbia £ 12, 17. 
Le8buI17,21. Lesbium im 6, 35. 

Le8bioI26,ll. 32,5. Le8bia£9,34. 
Lesbonm 1 1, 34. 

Lethaeos £14,3. Lethaea im 7,27. 
letam 1 12, 36. leti I 3, 33. 28, 16. II 

13, 19. leto m 22, 3. 27, 61. IIII 
9,50. 

Lenconoe 1 11, 2. 

IcuiB 1 14, 18. 18, 9. 25,10. m 27,37. 
£ 16, 48. lenem 1 10,18. lenes 1 1, 

31. 6, 20. 31, 16. lenis n 16, 15. £ 
2, 28. lenior m 9, 22. lenins I 24, 
19. leniore ni,40. leniora n4,ll. 

lenis n 11,6. nn 6, 28. £ 16,34. leni 
E 2, 33. lenes I 2, 38. n 20, 11. 
lenia 1 17, 12. n 7, 21. 

leuo lenat im 2, 25. CS 63. lenasset 
n 17, 29. lenato £ 13, 17. leuare 
n 18. 38. £ 13, 10. 17, 26. lenan- 
tia £ 11, 17. lenata £ 16, 26. 

lex mi 5. 22. legis im 14, 7. lege 

m 1, 14. 3, 58. nn 2, 12. cs 20. 

leges n 15, 18. m 24, 36. £ 17,69. 

legibns m 24, 58. 
libelli £ 8, 15. 
Liber 1 12, 22. 16, 7. VL 19, 7. m 21, 

21. im 8, 34. Liberi 1 18, 7. nil 

15, 26. Libero m 8, 7. Libernm I 

32, 9. nn 12, 14. 

Uber libros I 29, 14. £ 17, 4. 

libera £ 11, 16. Uberi £ 17, 57. libe- 
rnm CS 43. Ubero I 87, 1. Ill 5, 
2%. Uberas m 24, 12. liberae IIII 

14, 18. libera £ 11, 26. Uberrima 
£ 4, 10. 

Uberi Uberos E 2, 40. 5, 5. 

libero liberat im 7, 26. 

libertina I 33, 15. £ 14, 15. 

libet 1 16, 4. m 25, 14. £ 2, 23. U- 

beat nn 3, 30. Ubens m 4, 29. 9, 

24. libenter £ 1, 23. 
libidinosns £ 10, 23. 
libido I 25, 13. libidinis £ 5, 41. li- 

bidine E 16, 30. libidines nn 12, 

8. libidinnm 1 18, 10. 
Libitinam m 30, 7. 
Libra n 17, 17. 
Libnmis I 37, 30. £ 1, 1. 
Libyam II 2, 10. 
Libjcis 1 1, 10. 
licentlae im 15, 10. licentiam III 

24, 29. 
Licentia 1 19, 3. 
licet n 11, 16. m 24, 3. 27, 13. 29, 



266 



IKDEX VBRBORVM 



42. IIII 11, 30. 12, 26. £ 4, 6. lice- 
bit I 28, 35. E 15. 19. 

Licini II 10, 1. 

lictor II 16, 10. 

Licymniae II 12, 13. 23. 

lignum II 13, 11. m 17. 14. ligna I 
9, 5. iignis K 2, 43. 

ligonibus III 6, 38. £ 5, 30. 

fLigurinum lUI 10,5. Ligurine IIII 
1.33. *10. 5. 

lilium I 36, 16. 

limen I 25. 4. liminis III 10. 19. li- 
mina III 4, 10. E 2, 8. 11. 22. 

limites II 18, 25. 

limo 1 16, 24. 

lingna IIII 1 . 36. 8, 26. linguae III 
8, 5. 12, 4. Un 6, 2. Unguis III 1,2. 

Hno leui I 20, 3. 

linquis I 35. 24. linque III 8.28. lin- 
quere lU 16. 24. liqui UI 27, 49. 
liquimufl I 35, 36. linqnar I 28, 33. 
linquenda II 14, 21. 

lintea I 14, 9. IIII 12, 2. E 16, 27. 

Liparaei III 12. 8. 

liquidum I 35, 20. II 20, 2. liquidam 
I 24, 3. liquidae III 4, 24. liquidis 
I 5, 2. mi 8, 7. 

liquo liques 1 11, 6. 

liquor III 3, 46. liquorem I 31, 3. 

Liris I 31, 7. Lirim III 17, 8. 

lite III 5, 54. litium Ul 14, 26. liti- 
bus mi 2, 44. 

litus tl 28, 3. II 10, 4. m 17, 10. 
CS 38. litofis m 4, 32. litore I 2, 
14. 32, 8. mi 5,14. £ 10,21. litora 
n 18, 21. 20, 14. E 16, 40. 63. lito- 
ribus ra 17, 8. 

Htmtt lituo 1 1, 23. litui II 1, 18. 

liuido £ 5, 47. liuidos 11 5, 10. liui- 
das IIII 9, 33. liuida I 8, 10. 

locas II 18, 18. 

locuples II 18. 22. 

locus n 6, 21. loco mi 12. 28. £ 11, 
14. locorum I 38. 3. loca I 22, 7. 
locis £ 5, 68. 

Lolli im 9. 33. 

longus III 8. 37. 11.38. longa I 28, 
35. U 16, 30. long! II 14, 19. Ion- 
gam I 4, 15. 11, 7. £ 11, 28. Ion- 
gum II 6, 17. m 4, 2. longo I 2, 
37. £ 5, 33. 8, 1. longa II 7, 18. 
11119,27. iongos III 27, 42. Ion- 
gas I 25, 7. IIII 5. 37. longa U 12, 
1. m5, 53. longeIIII9.2. lon- 
gior III 24, 14. lougius U 20, 4. 
IIII 5. 11. 

loquax III 11, 5. loquaces m 13, 15. 

loquor im 9, 4. loqaimnr 1 11, 7. lo- 



quar m 35, 18. mi 2, 45. loqui 

mi 15, 1. £ 13, 7. loquentem I 

22, 24. locutus £ 2, 67. loquenda 

un 4, 68. 
loricis I 29, 15. 
larum lora III 5, 35. 
lubricus I 19, 8. £ 13, 14. 
Lucana £ 1, 28. 
Luceriam III 15, 14. 
lucernae III 21, 23. lucerais I 27, 5. 

lucernas m 8, 14. 
lucidum II 12, 14. CS 2. Incida I 3, 

2. lucidas m 8,33. lucidalll 26,6. 
Lncina £ 5, 6. CS 15. 
Lucre tilem 1 17, 1. 
Lucrino II 15, 3. Laorina £ 2, 49. 
Utcror lucratus mi 8, 19. 
lucrum m 16, 12. £ 11,11. lucri IIII 

12, 25. Incro I 9, 14. II 4 19. 
luctere mi 4, 66. luctantem I 1. 15. 
luctuosae III 6, a luctnosis Ul%, 19. 
luctus II 20, 22. luctum £ 16, 39. 
lucus I 7, 18. lucos in 4, 7. lucis I 

4, 11. 12, 60. 
ludibrium 1 14, 16. 

ludis IIII 13, 4. ludit m 4, 5. 11, 10. 
18, 9. 27, 40. ludere U 5, & lU 15» 

5. 12. 24, 56. 29, 50. ludentem II 
12, 19. lusit m 27, 69. mi 9, 9. 
lusimus I 32, 2. 

ludo II 19, 26. ludum II 1, 8. lU 12, 

2. 29, 60. mi 2, 42. ludo I 2, 37. 

m 4, 11. ludos CS 22. 
lugubris II 1, 33. Ingubre £ 9, 28. 

lugubri m 3, 61. lugubris I 24, 2. 
lumbosE 11, 22. 
lumine mi 3, 2. lamina £ 17, 44. 

luminibus m 6, 28. 
luna 1 12, 48. U 5, 20. £ 15, 1. lunae 

mi 2, 58. lunam II 16, 3. £ 5. 46. 

17, 78. luna I 4, 5. m 23, 2. lunae 

n 18, 16. nU 7, 13. 
Luna II 11, 10. CS 36. 
luo luam £ 17, 37. lues III 6, 1. 
lupa m 27, 3. 
lupatis I 8, 6. 
lupus I 22, 9. m 18, 13. £ 16, 7. lupo 

E 2, 60. lupum I 15, 30. lupi E 5. 

99. luporum mi 4, 50. lupis I 33, 

8. £ 4, 1. 7, 11. 16, 20. lupos I 17, 

9. £ 6, 2. 12, 26. 

luridum m 4, 74. luridi IIII 13, 10. 

lurida E 17, 22. 
lustratam III 25, 12. 
lustrum II 4, 24. CS 67. lustrojm 

14, 37. lustra IIU 1, 6. 
luteus £ 10, 16. 
lux lucem m 8, 15. mi 5, 5. luce 



INDEX VERBORVM 



267 



mill, 19. luces (lire.) nil 6, 42. 

lacibQB im 15, 25. 
Lyaeo I 7, 22. HI 21, 16. E 9, 38. 
Lycaeo I 17, 2. 
Ljcambae £ 6, 13. 
Lyce m 10, 1. mi 13, 1. 2. Lycen 

mi 13, 25. 
Lyciae m 4. 62. 
Ljcidan I 4, 19. 
Ljciaei £ 11, 24. 
Zyeutf Lycias I 8, 16. 
Lycorida I 33, 5. 
Lycnrgi II 19, 16. 
Lycus Lycam I 32, 11. 
LycM in 19, 23. Lyco DI 19, 24. 
Lydem 11,7.25. 28,3. Lydennil,22. 
Lydia I 8, 1. 13, 1. 25, 8. lU 9, 6. 7. 

Lydiae III 9, 20. 
Lydis im 15, 30. 
lympha U 3, 12. lymphae m 11, 26. 

13, 16. lympha U 11, 20. £ 16, 48. 

lymphis £ 2, 27. 
lymphatam I 37, 14. 
lyncas U 13, 40. mi 6, 34. 
lyrae I 6, 10. 10, 6. IH 3, 69. IIU 3, 

23. lyra I 12, 1. 21, 12. II 11, 22. 

in 19, 20. 28, 11. im 1, 22. 15, 2. 

E 9, 6. 17, 39. 
lyricis 1 1, 35. 



M. 



Macedo m 16, 14. 

macerat £ 14, 16. macerer I 13, 8. 

machinae I 4, 2. 

maeiea I 3, 30. ni 27, 23. 

macUta 1 19, 16. 

macalosnm im 5, 22. 

madet m 21, 9. 

Maeeenaa I 1, 1. 20, 5. II 12, 11. 17, 
3. 20, 7. Ill 8, 13. 16,20. 29,3. im 
11. 19. £ 1, 4. 3, 20. 9, 4. 14, 5. 

Maeonius im 9, 5. Maeonii I 6, 2.^ 

maeret II 4, 16. m 4, 74. maerentis 
m 5, 47. maerebis £ 15, 23. mae- 
ataa n 3, 5. macBtis II 1, 13. 

magia I 25, 18. n 12, 27. 13, 30. in 
9, 5. £ 1, 21. 2, 50. 12, 23. 

ma^ater m 6,31. magistro m 11, 1. 

Magnessam m 7, 18. 

magnns £ 4, 15. magna in 3, 6. 5, 
39. 24, 21. magni I 10, 5. 12, 50.. 
nn 5, 36. £ 5, 64. 17, 43. magnae 
I 12, 37. mi 6, 1. magnum III 4, 
49. magnam m 27, 74. magnum 
n 16, 14. Ill 24, 42. £ 5, 87. 
magnorum £ 15, 3. magnos I 



2, 49. n 1, 21. magnas m 16, 

28. magna m 3, 72. maior I 

3, 16. n 20, 4. in 1, 14. 20, 8. IIII 
6, 6. 14, 14. E 1, 18. mains 1 12, 17. 
m 4, 67. 11, 30. im 2, 37. 4, 64. 
£ 5, 77 (bis). CS 12. maiore ini 2, 
33. maiornmm6, 1.16,18. maxime 

nn 14, 6. 

magus I 27, 22. 

Maiae I 2, 43. 

maiestas mi 15, 15. 

mala n 19, 24. malas m^7, 54. 

mallgnus 128,23. malignumn 16,39. 

mdlo mauis I 2, 33. m 4, 3. 27, 13. 

63. mails m 24, 58. malit I 4, 12. 
malobathro n 7, 8. 
malum E 13, 17. mail m 24, 49. £ 

11, 7. malo I 14, 10. £ 15, 18. mala 

II 13, 28. m 6, 8. 12, 3. 
mains I 22, 19. £ 12,7. malum £ 11, 

17. mala I 3, 28. 15,5. £ 10,1. ma- 
larum £ 2, 37. malos £ 6, 11. ma- 
las £ 3, 7. mails 1 13, 18. £ 16, 16. 
male I 9, 24. 17, 25. n 10, 17. Ill 
14, 11. im 6. 14. 12, 7. £ 12, 16. 

mains I 14, 5. in 29, 58. 

maluae I 31, 16. £ 2, 58. 

mammae £ 8, 7. 

mane im 5, 39. 

maneo manet I 1, 25. 13, 6. 28, 15. II 

18, 31. £ 12, 10. 13, 13. 16, 41. 17, 
30. manent m 11, 29. £ 17, 62. 
maneant I 28, 33. mane in 7, 32. 
manentem in 29, 33. 

Manes I 4, 16. Maninm £ 5, 94. 

Manlio m 21, 1. 

mannos m 27, 7. mannis £ 4, 14. 

mono manat ini 1, 34. manant n 9, 
2. £ 16, 47. manet m 11, 19. ma- 
nantibus E 2, 27. manabit 117, 15. 

manns in 3, 6. 6, 9. 23, 17. IIII 11, 
9. E 10, 12. 16, 4. manum I 35, 36. 
E 3, 21. 4, 19. manu I 35, 18. II 12, 
6. 13, 2. m 16, 44. £ 3, 1. manus 

1 17, 26. m 23, 1. nn 4, 73. 7, 19. 

£ 5, 60. 17, 1. 49. CS 53. manibus 
m 25, 16. 

MarceHi 1 12, 46. 

mare 1 16, 10. 28, 18. £ 13, 2. 17, 30. 
maris I 5, 16. 28, 1. II 6, 7. 18, 20. 
mi 5, 10. man m 29, 61. mare I 
1, 14. 3, 19. 6, 7. 11, 6. 12, 15. 14, 
1. 26, 2. II 1, 34. 9, 2. 12, 2. 19, 17. 
Ill 1, 26. 4,45. 24,4.47. 29,36. Iin 
5. 19. 12, 1. E 2. 6. 52. 15, 8. 16, 

29. marl I 16, 4. II 6, 20. £ 5, 79. 
9, 27. 32. 10, 5. CS 53. 

Mareoiioo I 37, 14. 



268 



INDEX YEBBOBYH 



Maricae HI 17, 7. 

marinas E 5, 27. marinae I 8, 13. 
ni 26, 6. nn 6, 6. ll, 15. marlno 
m 23, 15. 

marita £ 8, 13. marita CS 20. 

xnaritat £ 2, 10. 

maritus III 5, 6. mariti 1 17, 7. Ill 
6, 26. marito III 11, 12. 37. mari- 
tum n 5, 16. marito m 6, 30. 14, 
5. maritos II 8, 24. 

marmore 1 19, 6. marmora II 18, 17. 
Iin 8, 13. 

marmoream im 1, 20. 

Mars Martis. HI 3, 16. Marti I 28. 17. 
ni 3, 33. Martem I 6, 13. Marte I 
17, 23. n 14, 13. m 6, 24. 34. IIII 
14,9. 

Marsus 1 1, 28. HI 6, 9. Marsi III 
14, 18. Marsae U 20, 18. Marsa £ 
17, 29. Marsi £ 16, 3. Marsis £ 
6,76. 

MartialTs 1 17, 9. 

Martii im 1, 39. Martio HI 7, 26. 
lUI 14, 17. Martiis IH 8, 1. 

mas mares I 21, 10. 

mascula m 6, 37. masculae £ 5, 41. 

Massagetas I 35, 40. 

Massicam III 21, 5. Massici 1 1, 19. 
Massico II 7, 21. 

mater I 19, 1. IHI 1, 6. 5, 9. E 13, 
16. matris U 8, 9. Ill 6, 40. IHI 4, 
14. 6, 20. matrem I 23,3.11. matre 
1 16, 1. II 4, 20. in 24, 17. im 2, 
55. matres I 35, 11. U 8, 21. Ill 

14, 9. £ 17, 11. matribus 1 1, 24. 
matres I 25, 14. CS 14. 

materiem m 24, 49. 

materna 1 12, 9. 

Matinam I 28, 3. Matinae IIII 2, 27. 

Matina £ 16, 28. 
matrona III 2, 7. 4, 59. matronis I 

15, 34. im 15, 27. 

matmet II 11, 23. matorare III 7, 16. 

maiurus matura III 6, 22. maturo III 
15, 4. matunim IIII 5, 3. matures 
nn 4, 65. CS 13, maturior II 17,6. 

Mauortis UU 8, 23. 

Mauri I 2, 39. I 22, 2. Maura U 6, 3. 
Mauris m 10, 18. 

Maximi HQ 1, 11. 

Medea £ 3, 10. Medeae £ 5, 62. 

medicata III 5, 28. 

mediocritatem II 10, 5. 

meditor HQ 12, 23. meditatur III 6, 
24. nn 14, 28. meditantur III 8, 
23. meditans in 25, 5. meditantis 
III 22, 7. 

medius ni9,28. m 3, 46. mediae m 



19,10. medio n 4, 7. in 29, 34. 

medios m 16, 9. nn 14, 24. me- 

dias in 2, 12. 27, 27. 
medulla £ 5, 37. 
Medus I 27, 5. UI 8, 19. ini 14, 42. 

CS 64. Medo I 29, 4. Medum n 9^ 

21. Medo in 5, 9. Medini6,6. 

Medis n 1, 31. ni 3, 44. Medos I 

2,51. 
Megillae I 27, 11. 
met mella n 6, 15. 19, 12. Ill 16, 33. 

E 2, 15. 16, 47. 
melior I 7, 25. 16, 28. 33, 13. ni 1, 

12. 6, 16. 12, 11. £ 16. 16. 37. me- 

liore I 27, 20. meliora I 29, 16. 

melius 1 11, 3. 27,42. mi 2. 

37. £ 16, 23. CS 67. melius (adu.) 

I 2, 22. n 12, 11. in 3, 49. 16, 30. 

24, 9. nn 5, 8. 

melos in 4, 2. 

Melpomene 124,3. ni30, 16. ini3, 1. 

membra I 1, 21. £ 6,99. 17,17. mem- 

bris £ 12, 7. 
memento I 7, 17. n 3, 1. 17, 31. in 

29, 32. £ 10, 4. 
memor I 33, 1. 36, 7. in 27, 14. nn 

5. 36. 12, 26. memorem 1 13, 12. 

nil 1,61. 14,18. memore8nil7,4. 

im 14, 4. 
memoro memorem 1 12, 34. 
Memphin III 26, 10. 
mendax n 16, 39. mi, 30. 11, 35. 

mendaci £ 17, 39. 
mens 1 13, 5. U 19, 5. m 5, 13. IIII 

4, 25. 10, 7. £ 5, 76. 17, 17. raenUs 

n 16, 11.^ mentem 1 16, 6. 22. 37, 

14. n 3, 2. mente I 31, 19. in 3, 

4. 25, 3. £ 1, 9. mentes m 24, 53. 

£ 7, 16. mentibus in 21, 17. 
mensa n 16, 14. mensis m 11,6. IIII 

5,32. 
mensem nn 11, 15. menses {aceus,) 

n 9, 6. mensTs nil 6, 40. 
mensorem I 28, 2. 
mentito IIII 6, 14. 
mento n 7, 12. £ 5, 36. 
meo mearis I 4, 17. 
mercator 1 1, 16. 31, 11. mercatorem 

m24.40. 
merces I 28, 27. ni 2, 26. mereedem 

mi 8,22. mercedeI27,14. in3,22. 
mercor mercemur m 19, 6. 
Mercurialium n 17, 29. 
Mercurius I 24, 18. 30, 8. II 7, 13. 

Mercuri 1 10, 1. m 11, 1. 
merebere im 12, 16. merentem in 

3, 13. merita in 28, 16. nil 2, 35. 
meretriz I 36, 26. 



INDBZ VERBOBYM 



269 



mergos E 10, 22. 

meridiem III 28, 6. 

Merionen I 6, 16. 15, 26. 

meriUs UI 30, 16. UU 8, 24. 

merses Iin 4, 66. 

meram I 9, 8. m 29, 2. men 1 19, 16. 
36, 13. mero I 7, 19. 13, 10. 18, 8. 
U 7, 6. 12, 6. 1^ 26. Ill 13, 2. 17, 
14. 21, 12. UII 1,31. 6,33. £ 11, 14. 

merx merce I 31, 12. Ill 7, 3. im 12, 
22. merces III 29, 60. 

mesflomm £ 3, 4. 

meU II 1, 4. 

HeUarnm flnmen IIU 4, 38. 

Hetello II 1, 1. 

metire £ 9, 36. metiente £ 4, 7. 

meto meUte II 15, 16. 

miio metendo IIII 14, 31. 

metait H 10, 13. in 11, 10. mi 6, 20. 
metnnnt 1 17, 8. 35, 12. n 8, 21. 
metaens 1 1, 16. m 19, 16. 24, 
22. metaente n 2, 7. metaentls 
in 12, 4. metuam m 9, 11. 14, 16. 
metnes 1 17, 24. metaemiLi II 14, 
16. metaatar I 26 , 4. metuendus 
in 2, 4. metaende I 12, 23. n 
19,9. 

mttus metam n 20, 17. £ 9, 37. meta 
I 23, 4. 36, 37. U 19, 6. HI 24, 7. 
£ 1, 17. metiu I 26, 1. 

Meuiam £ 10, 2. 

mens IIII 11, 19. mea 1 17, 13. meum 
I 1, 2. 13, 3. m 29, 57. mei mi 6, 
35. meae I 3, 8. II 6, 6. 17, 5. Ill 
16, 30. 19, 28. IIII 2, 46. meo I 26, 
8. meae £ 17, 75. meum £ 2, 63. 
meam I 22, 10. meo II 13, 10. £ 1, 
16. 6, 81. 13, 6. mea n 7, 19. 18, 
2. m 29. 64. £ 16, 11. meo £ 15, 
17. 17, 69. mei I 26, 9. meae £ 6, 
60. meoramU7, 5. imil,31. 
mfeamm n 17, 3. in 4, 69. meis 
ira 8, 2. meis (/".) 1 17, 4. E 6, 49. 
meos in 18, 2. meas im 1, 34. £ 
8, 2. mea I 20. 10. lUI 2, 56. 13, 1. 
E 12, 13. 15, 4. meis III 3, 66. meis 
(/:)nn 9, 30. E 17,73. meis III 16, 
27. im 12, 22. E 1, 26. 11, 15. 
mica m 23, 20. 
micai 1 12, 46. 

miles 16,4. n 13, 17. ni5,5. 26. UII 

6, 5. £ 2, 5. 9, 13. milite II 5, 6. nil 

14, 9. militum III 6, 37. 21, 20. £ 

4, 20. militibas in 5, 20. 

militaria I 8, 5. 22, 13. militaria £ 

9,15. 
miUiiae n 6, 8. 7, 2. Iin 1, 16. mili- 



tiam 1 18, 6. 29, 2. militia n 7, 18. 

in2, 2. 4, 37. 
vdtUo militani ni 26, 2. militabitur 

£ 1, 23. 
mille in 7, 12. £ 4, 13. 9, 17. 
milao £ 16, 32. 
Mimas in 4, 53. 

minae ini 8, 16. minas Iin 3, 8. £ 6, 3. 
Minae ni 1, 37. 
minaz £ 12, 31. minacis £ 16, 4. mi- 

naci 1 10, 10. n 1,17. in 4,64. mi- 

naces n 7, 11. nil 9, 7. minacium 

n 12, 12. minacis m 26, 8. 
Mineruae in 3, 23. 12, 7. ini 6, 13. 
ministrum I 38, 6. Iin 4, 1. 
minor minabitur I 28, 25. minatus £ 

9, 9. minati II 8, 20. 
minor I 12, 67. in 5, 42. mioorem n 

11, 11. in 6, 6. minoreE 1, 17. 

minus I 2, 27. 25, 6 (bis), mi 3. 

16. £ 6, 61. 8, 17. 18. 12, 14. 

minores 1 12, 48. n 9, 2%, minora 

£ 16, 2. minimum I 11, 8. n 6, 19. 
Minos 1 28. 9. mi 7, 21. 
minuit I 37, 12. n 16, 30. minuentur 

nn 11. 36. 
miraris m 8, 3. miratur mi 14 .43. 

mirantur n 13, 30. mirari in 26, 

14.29, 11. mirabere 1 4. 19. mirabi- 

marE16,63. miratami9,16.£3,10. 
mims £ 16, 31. mirum n 13, 33. Ill 

4, 13. mire II 5, 22. 
miscet nil 5, 35. miscent I 1, 30. 

misce IIIl 12, 27. miscuit III 5.38. 

miscnisse £ 17, 61. miscentnr ni 

19, 12. mixtum £ 9, 5. mixtae mi 
11, 10. mUta I 28, 19. mixtis mi 
1,24. 

miser I 27, 18. £ 14, 13. 17, 27. mi- 
ser o III 11, 46. £ 17, 63. miseram 
I 21, 13. m 7, 10. miseri I 6, 12. 
miserae II 8, 22. miserarum ni 12, 

1. miseros II 16, 10. miseras in 
29, 68. mi 15, 20. 

miserabilis I 33, 2. 
miserantis n 3, 24. 
missilibus m 0, 16. 
mitescnnt nn 7, 9. 
mitis CS 33. mite I 18, 2. mitibus I 

16, 25. E 2. 17. mitior m 10, 18. 
mittis £ 12, 3. mittit £ 5, 22. mitta- 

mus III 24, 60. mitte I 38, 3. II 

20. 24. ni 8, 17. 27. 74. E 13, 7. 
mittere I 33,12. imi4,24. mittam 
im 4,70. mittes I 12,59. misit I 2, 

2. 16, 25. £ 6, 86. misses III 4. 75. 
mobilium 11,7. mobilibus I 23, 5. 

mobilibus I 7, 14. 



270 



IHDBX TSKBORVM 



moderer^ I 24, 14. 

modici 1 18, 7. modicis I 20, 1. 

modo in 14, 1. 27, 47. £ 2,23.24. 17, 
70. 71. 

modulate I 32, 5. 

modus I 24, 1. 86, 11. II 6, 7. modam 
116,2. mi6, 2. modo n 17, 21. 
ni 25, 17. im 2, 28. modorum IIH 
6, 43. modifl II 12, 4. modos II 1, 
2. 40. in 9, 10. 11, 7. 30, 14. lUI 
11,34. moduli 9,9. Ill 3,27. 7,12. 

moechos I 26, 9. 

moenia I 7, 3. 18,2. Itt 17.6. E 1,30. 
moenibus in 2, 6. E 17, 13. 

moles n 16,2. molem 11129,10. mole 
in 4, 65. molibus in 1, 34. 

moliar m 1, 46. 

mollire £ 5, 14. molHuit (fmollibit) 
ni 23, 19. 

mollis 116, 81 . E 8, 9. 12, 16. 14, 1. 

16. 37. molH I 7, 19. moUinra II 9, 

17. mollis I 37, 18. £ 1, 10. mol- 
libus n 12, 3.1in 1,6. £ 5, 83. 11, 
4. mollior in 10, 17. 11, 43. 

mollitift E 11, 24. 

Molossns £ 6, 5. 

Monaeses in 6, 9. 

monet 1 18, 8. 9. Ill 7, 20. Iin 7, 7. 

monaere CS 5. 
mons montis I 20, 8. monte im 2, 5. 

E 17, 69. montiam in 6, 41. 22, 1. 

29, 38. raontisI2, 8. II 10, 12. 

montibus 1 23, 2. 29, 12. E 10, 7. 

16, 47. 
monstrauit £ 12, 17. monstrorlin 

3,22. 
monstrum I 37, 21. im 4, 63. mon- 

stri III 27, 48. monstra 12,6. 3, 

18. £ 16, 30. monstris III 4, 78. 
monumentum (f monimentum) in 30, 

1. monimenta (f monumenta) I 

2, 15. 

mora I 28, 35. ni 14, 23. morae in 
29, 5. moram II 14, 2. moras nn 
12, 25. 

morbi II 2, 14. morbo I 37, 10. 

mordaci nn 6, 9. mordaces I 18, 4. 

mordet I 31, 8. raordeor nil 3, 16. 

moriarin 30, 6. mori in 2, 13. 15. 
21. 9,11.15. 14.15. 19,2. 24,24. 27, 
58. nn 8, 28. rooriiuro I 28, 6. 
moriture II 3, 4. mortaos £ 17, 79. 

moror II 17, 6. in 27, 50. moraris E 
9, 21. moramur £ 16, 24. moreris 
II 3,23. moretur 138, 4. morari III 
11, 14. morantem I 12, 9. n 7, 6. 5, 
52. morabor II 20, 3. 

morosa I 9, 18. 



mors II 16, 29. ni 2, 14. 27, 37. mor- 
tis I 3, 17. Ill 24, 8. roorti I 28. 13. 
n 14, 4. nn 14, 18. mortem in 5, 
36. nn 8, 15. morte I 37. 29. II S, 

12. Ill 14, 2. ini 2, 16. 
Mors I 4, 13. 

mortalis in 29, 31. £ 13, 12. morUle 

I 35, 3. in 26, 18. morUlinm £ 2, 

2. mortalibus I 3, 37. mortalis ni 

4,47. 
moa nn 4, 19. 5, 22. E 7, 11. morem 

I 27, 3. 36, 12. nn 1, 28. more I 

10, 4. n 11, 24. im 2, 28. 15, 29. 

mores ni 6,7. im4,36. mores nil 

2, 22. CS 45. moribus ni 1, 12. 

24, 35. 
motus ini 13, 18. motum n 1, 1. mo- 

tns ni 6, 21. 27, ^. 
moues 1 15, 10. Iin 1, 2. moaet ni 

1, 16. fin 7, 20. motteas in 20, 1. 

mone £ 13. 6. moaere £ 17, 76. 

mouentis III 1, 8. moaentls HI 4. 

68. monebat I 26, 5. mooit n 4, 4. 

5. in 11, 2. £ 17, 8. moneri III 

21, 6. mouenda £ 17, 3. motas I 

21, 16. 
mox 1 1, 17. 4, 20. II 1, 10. Ill 6, 25. 

47. 27. 69. nn 4, 9. 7, 11. 14. 14. 
mugiunt II 16, 34. mugiat III 29, 57. 

mugientinm £ 2, 11. 
mulces III 11, 24. 
malctra £ 16, 49. 
maliebrem £ 16, 39. mulicbriter I 

37 22. 
mulier 1*37, 32. m 3, 20. 7, 13. 14. 5. 

24, 18. £ 2, 39. 12, 1. 24. 
mulierculam E 11, 23. 
multa I 28,27. ni 30,6. ini 2,25. 11. 

5. multi I 36, 13. in 9, 7. multum 
I 25, 5. in 27, 47. £ 16, 11. 17, 20. 
multo I 15, 6. 30, 3. ni 18, 7. IIH 

13, 27. multa I 5, 1. m 23, 14. IIH 
4, 66. 5, 33. £ 2, 31. 15, 19. multo 
(n.) n 8, 7. multi nn 9, 26. multa 
in 16, 43. multis P24, 9. multos I 

' 1, 23. multa I 36, 6. II 16, 18. Ill 

6, 7. 16,42. nn 9,45. £ 5,74. mul- 
tis in 7, 7. 11, 33. 17, 10. 

munditiis I 5. 5. 

mundus mundi I 22, 19. Ill 24. 38. 

mundo III 3, 53. mundum 1 12, 15. 
mundus (adi.) mundae III 29, 14. 
muneretur E 2, 21. 
munia n 5, 2. 
muniant III 11, 18. mnninit C& 4.3. 

munierant III 16, 3. mnnitao HI 

28.4. 
munns n 1, 11. £ 3, 17. 6, 65. mime- 



INDBX ySBBOBYH 



271 



ris nn 3, 21. mnneri mi 8, 12. 

mimere 11 14, 10. IHI 2, 20. ma- 

ners I 28, 4. Ill 10, 13. 16, 16. mu- 

neram mi 8, 4. nrnnera 1 18, 7. II 

1, 3a im 15, 26. £ 12, 2. muneri- 

bns m 16, 15. mi 1, 18. 9, 48. 10, 

1. 14, 2. 
Ifiireiiae m 19, 11. 
mnrice 11 16, 36. mnricibas E 12, 21. 
mnrmnre 11 1, 17. 
mnrreuin m 14, 22. 
nmriu III 3, 65. muros nil 6,24. nra- 

riR I 16. 20. 
Miua I 6, 10. n 1, 9. 37. 12, 13. m 8y 

70. im 8, 28. 29. MaBam 11 10, 19. 

Mnsarum m 1, 3. Mosis I 26, 1. 

mi 9,21. MuasI 32, 9. m 19,13. 
mosa I 17, 14. 
nmUt 1 17, 2. m 7, 3. £ 4 6. mata- 

mos n 16, 19. mntet £ 1, 28. mii* 

Ure I 16, 26. 29, 15. 34, 13. CS 39. 

mntarei m 6, 42. muUait£9,28. 

mator 11 20, 10. muiatiifl 111110,5. 

aaUtae I 36, 9. E 5, 33. mnUa 

I 2, 41. 35, 28. matato8 I 5, 6. 
mntia im Z, 19. 
mntai im 1, 30. matnnm £ 15, 10. 

mutni m 9, 13. mutnis II 12, 15. 
ifyeenas I 7, 9. 
MjgdonuM m 16, 41. Mygdonias II 

12,22. 
MjrUle I 33, 14. 
Myrtoam 1 1, 14. 
myrtOB I 38, 7. 11 15, 6. myrto I 4, 9. 

25,18. 38,5. II 7,25. m4, 19. 23,16. 
Kjfornm £ 17, 10. 
M jslen n 9, 10. 
M jrtUenen I 7, 1. 



N. 



Naiadnm m 25, 14. 
nam 1 18, 3. 23, 5. IH 7,21. 11. 1. 30. 
13, 6. 23, 9. mi 14, 9. 34. £ 6, 5. 

11, 7. 14, 6. 15. 12. 17, 45. 
aamqtie I 22, 9. 34, 5. mi 1, 13. £ 6, 

11.12,4. 
aanctae (fnactee) m 11, 41. 
nardi im 12, 17. nardo U 11, 16. IIII 

12, 16. E 5, 59. 13, 9. 

nmria E 12, 3. narium II 15y 6. nari- 

bna nn 1, 21. 
aarraa m 19, 3. narrat m 7, 17. nar- 

ratitrm21, 11. 
■jtscerU CS 11. nascnntor n 20, 11. 

naaci II 4, 19. natcentem IIII 3, 2. 



naacente m 23, 2. natos n 3, 21. 

im9, 2. Data m 21, 1. Datum II 

4, 5. Date £ 13,12. natot n 18,28. 

m 5. 42. im 4, 55. natifi I 27, 1. 

28, 31. nata IIH 4, 36. 
oatalU II 17, 19. Datalem I 21, 10. 

m4, 63. natalinilll, 18. 
natfi {accus,) £ 8, 5. 
naio nataDtia 13,18. aatannit 12, 11. 
naturae I 28, 15. 
naafra^m 1 16, 10. 
oauifl I 3, 5. 14, 1. 37, 13. E 10, 1. na- 

nis n 13,27. IH 6,31. nauim (fna- 

nem) I 32, 8. naulum HI 16, 15. E 

1, 1. 4» 17. 9, 19. nauTs U 16, 21. 

nauibus I 6, 3. 15, 1. E 9. 8. 
nauita 1 14, 14. II 13, 14. lU 4, 30. 

naniUe III 24, 41. im 5, 19. naui- 

tis n 10, 15. 17, 54. 
nansiam £ 9, 35. 
nauta 1 1, 14. 28, 23. nautae £ 16, 

59. nautis I 12, 27. 28, 18. II 16, 4. 

E 16, 7. 17, 20. 
ne I 2, 5. 8, 15. 11, 1. 17, 25. 18, 7. 

28, 23. 33, 1. 35, 13. 36, 10. II 1,37. 

4, 1. 8, 23. Ill 2, 9. 3, 68. 7, 23. 8, 

25. 10, 10. 11, 38. 29, 6. 60. IIII 7, 

7, 9, 1. 15, 8. £ 12, 23. 16, 26. 

ne (suffix.) 113,21, lU 5, 5. 27.38. 

42. E 1, 7. 4, 7. 7, 3. 13. 11,11. 
Neacra E 15, 11. Neaerae 111 14, 21. 
Neapolis £ 5, 48. 

Nearchum III 20, 6. 

nebnlam III 16, 6. nebulae I 22, 19. 

Ill 3, 56. 
necl 1, 19. 20. 88. 3, 12. 14 (bis). 38. 

4, 4. 18. 19. 6, 5. 7. 8. 7, 10. 11. 16. 

8, 6. 9, 2. 11. 12. 16. 11, 2. 12, 18. 
23. 13, 5 (bis). 18. 16, 10. 11 (bis). 
17, 8. 9. 22. 24, 18. 12. 19, 10. 12. 
20, 10. 22, 2.. 8. 15. 25, 3. 28. 4. 31. 
19. 20. 35. 19. 22. 36, 18. 37.22. 23. 
II 2, 14. 5, 3, 7, 18. 8, 18. ». 4. 10. 
12. 15. 11, 4. 12, 2 (bia). 6. 17. 18 
(bia). 13, 39. 14, 2. 15, 17. 16, 15. 
22. 17, 2 (bis). 7 (bis). 13. 14. 18, 
7. 12. 34. 20, 1. 8. Ill 1, 27. 41. 42. 

43. 2, 15. 19. 3, 6. 25. 26. 4, 28. 75. 
77. 5, 29. 7, 27. 9, 2, 10, 13. 14. 15. 
17. 18. 11, 5. 43. 14, 14. 15. 15, 15. 
16. 16, 33. 34. 35. 38. 18, 6. 23, 5. 
6. 24, 14. 19. 20. 38. 27. 15.16, IIII 
1. 29 (bis). 30. 31. 32. 2, 39. 4, 22. 

5, 14. 7.27. t8, 9. 9,9.19. 12,3 
(bis). 13, 13. 14. E 1. 29. 2, 6. 3, 
15. 17. 5, 67 (bU). 75. 7. 11. 8. 1.% 

9, 23. 10, 9. 11. 11,26. 12, 3. 13, 16. 



272 



INDEX YEBBOKYM 



U, 16. 16, 15. 21. 16. 6 (bis). 7. 26. 
83. 51. 62. 65. 60. 17, 32.^46. 47. 

necesBitas I 3, 32. 

Kecessit^s I 35, 17. Ill 1, 14. 24, 6. 

neclego, t neglego necle^ I 28, 30. 
neclegens III 8, 25. necleget III 
21,10. neclectas 1112,30. neclecta 
CS 68. neclectum I 2, 35. neclecti 

me, 7. 

neco necato I 29, 6. 

nectar III 3, 12. nectaris I 13, 16. Ill 

3,34. 
nectis I 29, 5. nectes £ 17, 72. necte 

I 26, 7. 8. nexae I 38, 2. nectendis 

IIII 11. 3. 
nefas 1 3, 26. 11, 1. 18, 10. 24, 20. 37, 

5. II 13, 9. Ill 4, 68. 24, 24.30. IIII 

5, 22. 6, 17. 11, 30. E 5, 87. 16, 

14.26. 
nefasti I 35, 35. nefasto II 13. 1. 
neglego uid. neclego. 
nego negat II 12, 26. neget I 29, 10. 

negabitis £9, 11. negauerit III 16, 

21. negarit II 16, 81. ncgatum 

£ 17, 27. negata I 22,22. Ill 2,22. 
negotio III 29, 49. negotia III 5, 

53. negotiis E 2, 1. 
nempe £ 12, 22. 
nemus I 1, 30. 17. 5. Ill 10. 5. 17, 9. 

25, 13. Un 2. 30. £ 6. 9. nemorum 

I 21,5. m 22,1. IIII 3,11. nemora 

III 26. 2. 
nenia III 28, 16. £ 17, 29. neniae II 

1. 38. neniae {phtr.) II 20, 21. 
Neobule III 12, 8. 

nepos 1 10, 1. £ 1, 34. nepotera III 3, 
31. £ 17. 8. nepotes I 2. 35. II 1. 
27. nepotnm II 13. 3. Ill 17. 3. ne- 
potibofl £ 7. 20. 

NeptnniuB E 9. 7. 

Neptunns £ 17. 55. Neptuni III 28. 

2. Neptonum III 28, 10. Neptano 
I 28. 29. £ 7, 3. 

neguam neqaiores III 6, 47. 

neque I 1, 32. 3, 38. 4, 3. 6, 5. 7. 16. 

8, 5. 10. 9, 16. 12, 21. 16, 9. 18. 3. 

20. 11. 22, 13. 38. 6. 7. II 4, 18. 10. 

1. 2. 19. 11, 10. 13. 15. 14, 22. 16, 

3. 7. 8. 9. 18, 1. 5. 20. 3. Ill 1, 26. 
38. 3, 4. 5, 27. 6. 26. 7. 29. 9, 6. 10. 
13. 11. 5. 43. 12. 1. 2. 12. 21. 19.20. 

24. 36. 29. 46. IIII 3, 6. 4, 31. 7, 

25. 8, 4. 20. E 1. 29. 2, 5. 6. 6. 101. 
7, 11. 9. 25. 12. 3. 9. 16. 3. 63. 58. 
17. 25. 31. 

nequiquam I 3. 21. 15. 13. 16. 
neqnitiae III 4. 78. 15. 2. 
Nereidam III 28, 10. 



Nereinm £ 17, 8. 

NereuB 1 16. 5. 

Neronum JIII 14, 14. Neronibos IIII 

4, 37. Nerones Ull 4. 28. 
neru58 £ 12. 19. neml £ 8. 17. ner- 

uos I 28. 13. nernifl III 11. 4. 
nescio III 24. 64. nescis HI 27. 73. 

nescit III 13, 10. 24. 64. nescias 

II 4. 13. 
nescioB I 5,11. ne8ciain2,17. nescii 

I 6, 6. nescios IIII 6, 18. 
Nessi £ 17, 32. 

Nestora I 16. 22. 

neu I 2. 61. 33, 2. 35, 14. 36, 11. 12. 

13. 15. 16 (bis). £ 16, 27. 
neue I 2, 47. 

nex necis £ 7. 18. neoem III 7. 16. 
ni un 6, 21. £ 1. 8. 
nidumm4.14.IUI12,5. nido IIII 4,6. 
niger £ 10,5. nigri 11127,23. nigrae 

IIII 4, 68. nigro I 24, 18. IIII 2, 

23. nignun I 6, 16. nigro I 32, 11. 

U 8, 3. Ill 6, 4. nigri IIII 12, 11. 

nigroram IIII 12, 26. nigris I 5, 7. 

21. 7. 32, 11. E 12. 1. 
nihil I 19, 12. 28. 12. 38, 5. II 16. 27. 

18. 11. Ill 23, 13. 27. 31. IIU 2. 37. 

£ 11, 1. CS 11. 
nil I 3, 37. 7. 27. 12, 17. 14. 14. 26.9. 

II 3, 22. 24. Ill 16, 22. 26, 17. 18. 
11114,73. £11. 11.17.17,81. 

Nilas III 3, 48. IIII 14. 46. 
nimbos II 16. 23. nimbis IIII 4, 7. 
nimis I 2. 37. Ill 7. 14. 24, 62. 
niminm II 12, 6. niminm (neutr.) I 2, 

17. 19, 8. 22, 21. II 3. 13. 10. 3. 28. 

III 3, 68. 8, 26. im 5, 2. nimio I 

18, 16. 33. 1. 
Niobea IIII 6. 1. 
Niphaten II 9. 20. 

Nirens III 20, 16. Nirea £ 15, 22. 
nisi I 10, 9. 14, 16. II 2. 3. 14. 17, 28. 

Ill 17. 12. 27, 63. £ 7, 12. 
nisus IIII 4, 8. 
nites I 5, 13. nitet II 11. 10. nitent 

IIII 6. 8. nitens II 6, 18. nitentls 

I 14, 19. II 7. 7. 
nitido ni 24. 20. nitidum I 4. 9. Ill 

19,25. nitido CS9. nitidis II 12. 19. 
nitor nititur IIII 2, 3. nitantnr £ 1. 26. 
niter 1 19, 5. Ill 12. 8. 
niualis 1 37. 19. niaali III 23. 9. 
niaens IIII 2. 59. niueo II 4. 3. ni- 

aeum III 27, 26. 
nix niuis I 2^ 1. nine I 9, 1. Ill 25, 

10. 26, 10. im 12, 4. nines III 24. 

39. lUI 7, 1. 13. 12. £ 13,2. ninea 

m 10, 7. £ 2, 30. 6, 7. 



INDEX VERBORVK 



273 



M ?,M'5- 8'i2- i*.i2. ran 

E?4 Lk-; r} ^^' *3- 11113, 12. 
13 if Tm' o^^^' ^^- "obiUum HI 

_„. *■. "' "^- nocentem II 14, 16 
nocentiun. im 9, 42. nocenliu. E 
I M, ^'''"•"t M 8, 2. nocituram 
NocUIncani IIU 6. 38. 

ih^i 4 v.',' *^- '^^^ 13. nomine 
76. Ilii 2 4. ^'" '"*°*'"* ^^ 27, 

"7,^2. 19* 3, 16. 24. 36. 6,20. 13 
J3. U, 9. 10. 18. 16 21 22 9fi 49 

^ 14 '« '^^ IL- 2^'1«- 2'> »3. 16 
S: « •,^d^-.?9. 3. 31, 3. 6. 6. 7 




?i^;8fk^'|-fA*^*'20-26.27. 
25 9 f\^- fA ^?- 29- 33. 46. 7, 7. 

2ft 1 V.' i?' '• !*• 16, 5. 19, 2 24 

l*2l:I.Von'»^«;2M«-34:25; 




T?||-tt-tJ-37-8. 11,22.33. 

13.15,13.16,67.59:17 3.64:'^- 
J^onae in is, lo. 
nondam 11 1, 5. 5, 1.2 
Qonne I 14, 3. 
noniun IIU 11, 1. 

norma II 15, 12 " ^ i', ll. 

-5. E 1, 5. nostri lU u, gj^ 27 14 

HOBATlVa II. 



nobis E 9,36. nos I 4, 16. 7, 25. II 

3, 27. Ill 6, 47. E 16, 41. 
noBces I 16. 27. noscent II 20, 19. 

noui 11127,19. nosti E17, 77. norig 

IIII 11, 13. 
nostrum II 17, 21. nostri IIII 4, 71. 

nostro I 16, 16. IIII 16, 6. nostrum 

I 3, 39. nostro II 1, 36. lU 6, 24. 

nostrig I 2. 47. nostros III 6, 11. 

nostra II 6,2. nostris III 3,29. IIII 

15, 27. 
n6ta I 36, 10. II 3,8. notam 1 13. 12. 

IIII 2. 69. notis IIII 8, 13. 
Nothi III 16, 11. 
Notus I 7, 16. 28, 22. IIII 6, 9. E 16. 

22. Noti I 3. 14. Noto E 9,31. Noto 

E 10, 20. Notis III 7, 5. 
notus II 2, 6. Ill 4,70. E 17. 18. nota 

I 2, 10. IIII 13, 21. notas III 11, 

25. mi 2, 6. notis IIII 13, 16. no- 
tior II 20, 13. 

nouem III 19, 11. CS 62. 

Nouemdialis E 17, 48. 

nouerca E 5, 9. 

noutis noua I 3. 30. II 8, 18. E 12. 20. 
nouae CS 19. nouom I 31, 2. no- 
nam E 5, 66. nouo I 36, 18. II 15, 
20. Ill 1, 45. nil 4, 16. noua I 7, 
29. 35. 38. Ill 4, 12. 25, .S. E 16.30. 
noui I 14, 1. nouae II 18, 16. no- 
uis E17,64. nouasim 12,19. noua 
I 2, 6. II 9, 18. im 2. 10. nouis I 

26. 10. IIII 1, 32. E 16, 6. 

nox I 4, 16. 28,15. Ul 11,60. E 16, 1. 

17, 25. noctis II 8, 10 IH 19, 10. 

noctem 1 9, 19. 17, 25. nocte III 7. 

29. 27. 31. 29, 30. IIII 9, 28. E 10. 

9. 12, 15. CS 24. noctes 126,7. Ill 

7, 7. E 15, 13. 
Nox III 28. 16. E6. 51. 
nubes II 16, 2. nube I 2, 31. ,111 29, 

44. nubes I 12, 30. nubium IIII 2 

27. nubibus III 29, 10. nubes IIII 
14, 22. nubibus II 9, 1. 

nubila I 7, 15. 34, 6. 

nttAonuptamiO,2. niI6,41. nuptam 

. E 6, 66. nuptae II 8, 23. 

nudus in 16,23. nuda I 24.7 ITT 97 
52. nil 7, 6. nudum 1 14. 4 n,,il ' 
III 20, 11. nudisIII 19,17 El? r ? 

nullus II 2 . 1. nulla I 22 .17 W it' 
14. 18, 29. E 5, 29. 16 17 ,V^' 
E17,24. nulliusVie eVn^r, 
24,10.36,6. nnllam 1 18- r"V 
lum I 28. 19. nulla E \ A^^' "^^■ 
la 1 28, .34. E16 fir '^- »^^^- 

num I 24, 15. IT 12, 21 P o « 

' *A- E 3, 6. 8, 17 

18 



274 



INDEX VERBORVH 



Nnmantiae II 12, 1. 

numen HII 1, 26. 5, 35. E 6, 54. 15, 

8. numine III 10, 8. IIII 4, 74. nu- 
mina £ 17, 3. 

numero I 28, 1. II 2, 18. niimeros I 

11, 3. numeris IIII 2, 11. 
Namidae {Plo(i) I 36, 3. 
Namidanmi III 11, 47. 
nnmquam 1 1, 13. II 13, 13. m 4, 60. 

6. 46. E 16, 46. 

nunc I 1, 21. 22. 4, 9. 11. 20. 5, 9. 7, 
31.9,18.21.11,5.14,18.16,25.29.1. 
34,3.36,4. 37,1 (bis). 2. Ill, 17.5,6. 

7. 10,7. Ill 1,30. 31. 32. 4, 3. 6,23. 

9, 9. 11, 5. 26, 3. 27, 45. 29, 34. 36. 
52 (bis). IIII 4, 11. 8, 8 (bis). 10,3. 
4. 12, 18. E 5, 63 (ter). 11, 23. 13, 
2 (bis). 8. 15, 17. 

ntintius III 7,9. nuntium 110,6. nun- 

tios im 4, 69. 
niiper 1 14, 17. II 8, 22. Ill 14, 9. 26, 

1. 27, 29. im 14, 8. E 9, 7. CS 56. 
nupHae nnptiaram III 11, 11. nuptias 

1 15,7. Ill 6,17. nuptiali III 11,33. 
nutrit mi 5, 18. natriant CS31. na- 

trita im 4, 26. 
nntrix I 22, 16. nutricis III 4, 10. 
Nymphae I 30, 6. II 8, 14. Nyrapha- 

rum 1 1, 31. Ill 18, 1. Nymphis I 

4, 6. Ill 27, 30. Nymphas H 19, 3. 

Nymphis IIII 7, 5. 



0. 

I 1, 2. 4, 14. 7, 26. 30. 9, 8. 14, 1. 

2. 16, 1. 26, 6. 80, 1. 32, 13. 14. 35, 
38. II 7, 1. Ill 5, 38. 89. 10, 13. 13, 
1. 14, 1. 10. 21, 1. 24, 26. 25, 14. 
19. 26, 9. 27, 34. 50. nil 2, 46. 47. 

3, 17. 19. 4, 37. 5, 37. 10, 1. 14, 5. 
43. E 3, 4. 6, 1. 49. 74. 10, 15. 12, 
25. 15.11.17,30.46. CS 2. 

ob mi 16, 12. 

obarmet III 4, 21. 

obdnctaE 13, 5.* 

ohedo obesae E 12, 3. 

obeo obeam III 9, 24. obire II 17, 3. 

obibo II 20, 7. 
obicere m 10, 3. obiecto II 11. 3. 
obligasti II 8, 5. obligatos E 17, 67. 

obligatam II 7, 17. 
oblicumIII22, 7. 27,6. obliqno II 

3, 11. 
obliuionem E 14, 2. obliuione E 5, 

70. obliiiiones IIII 9, 34. 
obliuioso II 7, 21. 



obliniscitur E 2,38. oblitas in 5,11. 
obprobrium II 13, 4. Ill 24', 42. IIII 

12, 7. obprobriis I 16, 28. 
obrnit 1 15, 3. 28, 22. 
obscena^ £ 5, 98. 
obscuro I 7 , 15. obscuram II 5. 23. 

obscura I 34, 14. 
obseratis £ 17, 53. 
obsero, obsideo, obsoletus uid. opsero, 

opsideo, opsoletns. 
obstetrix £ 17, 51. 
obstinatas III 11, 7. 
obsto obstantTs m 5, 51. 20. 5. IIII 

9, 43. E 2, 32. obstaret IIII 8, 24. 

obstitit III 3, 53. 
obstrepit III 30, 10. IIII 14, 48. ob- 

strepunt £ 2, 27. obstrepentis II 

18, 20. 
obstrictis I 3, 4. 
occasionem E 13, 4. 
Occidentis E 1, 13. 
occldit I 24, 9. 28, 7. m 8, 18. IIII 4, 

70 (bis), occideris IIII 7, 21. 
ocetdo occidis £ 14, 5. 
occnltare III 16, 27. 
occuUum in 29, 17. occulto I 12, 45. 
occnpat IIII 9,46. occnpes III 24, 3. 

occapet II 12, 28. Ill 27, 54. occu- 

pa 1 14, 2. occupato III 29, 44. oc- 

cupare £ 16, 24. occupaui 11 18, 6. 

occupauit 1 12, 19. mi 11, 21. oc- 

cupabitur £ 16, 10. occnpatam III 

6,13. 
occurram E 5, 92. 
Oceanns 111114,48. £16,41. Oceano 

IIII 5, 40. Oceano I 3, 22. Oceano 

(rubro) I 36, 32. 
ocior I 2, 48. II 16, 23.24. fU 20, 13. 

ocius U 3, 26. 11, 18. 
octauom II 4, 23. 
oculo II 2, 23. oculos I 36, 18. 11 12, 

16. oculis I 3, 18. 32,11. Ill 24,32. 
odi I 38, 1. Ill 1, 1. 19, 22. odimas 

in 24, 31. [odere m 4, 67. oderit 

I 8, 4. n 16, 26. 
odor £ 12, 8. odorem II 15, 7. odore 

m 18, 8. odoribus I 5, 2. £ 17. 23. 
odorati II 11, 15. odoratis m 20, 14. 
odoror £ 12, 4. odorarie £ 6, 10. 
offensus E 17, 42. offensae E 15, 15. 
oflTero optulit ni 16, 43. 
officina £ 17, 35. officinas 1 4, 8. 
olentis 1 17, 7. olentem E 10, 2. 
olim 1 10, 9. II 10, 17. m 11, 5. UU 

4, 5. 9, 9. £ 3, 1. 14, 7. 
oUna £ 2, 56. olinae £ 16, 45. oli- 

nam I 7, 7. olinae 1 31, 15. 
oliuetis II 15, 7. 



INDEX VERBOBVM 



275 



oliaom I 8, 8. 

oloribns m 28, 16. im 1, 10. 

Oljmpicam 11,3. 

Olympo ni 4, 62. Olympnm 1 12, 68. 

omen III 27, 1. omine III 11, 61. omi- 

nibns UU 6, 18. 
ominatis UU 14, 11. 
omitte III 29, 11. 
omnU 1 4, 20. II 8, 17. 16, 6. HI 8, 

16. 30, 6. nU 2, 61. 4, 71. E 16,36. 

omne III 18, 9. £ 6, 44. omnem £ 

2, 69. omne I 2, 7. UI 1, 16. 3, 62. 
4, 68. 6, 6. 11, 36. 17, 4. 24, 4. UII 
4, 19. £1,3. 23. 13, 17. CS 48. 
omni II 3, 6. 16, 27. E 2, 4. omnes 
1.36,17. 113,26. nil 9, 26. £6, 
67. omniam II 3, 25. £ 6, 3. 69. 
omnibng n 14, 9. Ill 4, 13. omnia 
I 8, 1. 12, 46. 28, 16. II 6, 13. 9, 6. 
14. £ 3, 9. 11, 3. omnia I 3,26. 18, 

3. mi 4, 22. 
oneret III 11, 46. 
onni I 9, 2. 
onnsta £ 8, 14. 
onyx mi 12, 17. 

opacam 11 16, 16. opaco m 4, 61. 

operata III 14, 6. 

operio opertos II 8, 9. 

operosae HI 12, 7. operosa IIII 2, 

31. operosiores m 1, 48. 
opifex m 27, 30. 
opimn8im4, 61. opima £ 10, 21. 

opimae 17, 11. opimae I 31, 3. 
oppidnm £ 6, 44. oppidi I 1, 16. op- 

pida II 16, 18. oppidis III 4, 38. 

27,34. 
opponat £ 3, 21. oppositis I 11, 6. 

Ill 26, 8. 
op9 ope I 6, 16. mi 2, 2. opes 11 12, 

22. mi6,28. 29,12. ira4,60. 

opibns m 3t 28. 
opsero opsita 1 18, 12. 
opscssam £ 14, 14. 
opsoleti n 10, 6. opsoleta £ 17, 46. 
optigit £ 4, 1. 
opio optat £ 17, 66. 67. 68. optatom 

mi 14. 39. optaiis mi 8, 30. 
optume im 6, 1. 
tipulentua opulenta 1 17, 16. opnlen- 

tior m 24, 1. 
Opnntiae 1 27, 10. 
opoB I 7, 6. 16, 26. CS 37. opus II 1, 

6. £ 12, 16. openun m 17, 16. 
oraIIl,36. orae I 26, 4. m 8, 21. 

orae 1 12, 66. ora HI 14, 4. oras I 

37, 24. m 8, 46. ml 14, 6. oriU 

12, 6. n 9, 4, 



orbis I 36, 30. m 3, 7. 27, 76. CS 22. 

orbem 1 12, 67. 
orbum mi 2, 44. 
OrciU3, 24. 18,30.34. Oreo I 28, 

10. IIII 2, 24. Orcum IH 4, 76. 27 

60. Oreo ni 11, 29. 
ordinal mi 11, 20. ordinet III 1, 9. 

ordinaris II 1,11. ordinarat£l7,9. 
ordinem IIII 16, 9. ordinibus m 

3,36. 
Oricum III 7, 6. 
Orientis 1 12, 66. 
orig^nem m 17, 6. origines IIII 

14, 46. 
Orion II 13, 39. m 4, 71. 27, 18. £ 

10, 10. 16, 7. Orionis I 28, 21. 
orior orientis III 1 , 28. 27, 22. orta 

1116,33. orteI12,60. UU 6, 1. 

orti UU 6, 32. 16, 24. 
omat £ 16, 46. omare I 37, 3. orna- 

tus IIII 8, 33. ornatum IIII 3, 7. 
oritur omo UI 27, 68. omi I 9, 12. 

II 9, 8. 
Ornyti lU 9, 14. 
oro I 8, 2. £ 17, 2. orat I 31, 2. 
Orpbea I 12, 8. Orpheo I 24, 13. 
ortum mi 2,68. fmi 16, 16. ortu III 

27, 12. ortus mi 16, 16. 
08 ore 11 19, 32. lU 3, 12. 11, 20. 26, 

8. IIII 2, 8. £ 6, 11. 23. 36. 8, 20. 

ora I 8, 7. £ 4, 9. 17. 7, 16. 
OS ossa E 6, 23. 16, 13. 17, 22. ossi- 

bua I 28, 24.' 
oscinem III 27, 11. 
osculum III 6, 41. oscula 113, 16. 

36, 6. II 12, 26. 
oBtendit lU 29, 18. ostendet IIII 3,9 . 
OBtro m 29, 16. 
Otbone £ 4, 16. 

otiosa £ 6, 43. otioso UI 18, 11. 
otium II, 16. II 16, 1. 6. 6. IIII 16, 

18. E 1, 7. 17, 24. otio 1 16, 3. 
ouile £ 16, 61. ouilia IIII 4, 9. 
ouU ouium lUI 12 , 10. ouibus II 6. 

10. ouis £ 2, 16. 61. 
ouom oua £ 6, 19. 



P. 

pacisci UI 29, 69. pancta (f pacta) 

III 3, 22. 
paco pacatum IIII 6, 19. 
Pacori lU 6, 9. 
PactoluB £ 16, 20. 
PactnmeiaB £ 17, 60. 
PadaB £ 16, 28. 

18* 



276 



INDEX VERBORVM 



paelex III 27 , 66. paelicem £ 3, 13. 

6, 63. paelice III 10, 15. paelicum 

E 5, 70. 
Paelignas £ 17, 60. Paelignis III 

19,8. 
paene II 13, 21. Ill 6, 13. 7, 17. IIII 

11, 18. 

paenitet in 24, 50. E 11,8. 

pagns III 18, 12. pagi II 13, 4. 

palaestrae I 10, 4. 

palamlllie, 17. E 11, 19. 

PalatinaB OS 65. 

PalinuniB III 4, 28. 

palla E 5, 65. 

Pallas I 12, 20. 16, U. E 10, 13. Pal- 

ladis I 6, 15. 7, 6. HI 4, 57. 
pallesco palliiit III 27, 28. 
pallida I 4, 13. 

pallor III 10, 14. E 7, 15. 10, 16. 
palma 1 1, 5. IIII 2, 18. palmaiu III 

20, 12. 
palumbes III 4, 12. 
palus paludcs III 27, 9. 
pampino III 25, 20. IIII 8, 33. 
Panaeti I 29, 14. 
])anno I 35, 22. paunos £ 17, 51. 
Panthoidcn I 28, 10. 
Paphi I 30, 1. Paphum III 28, 14. 
par parem I 6, 16. 24, 8. IIII 13, 24. 

E 9, 23. 15, 14. pariter I 35, 28. 
Parca II 16,39. Parcae II 6, 9. E 13. 

15. CS 25. ParciB II 17, 16. 
ptti'co parcis III 28, 7. parcit III 2, 

15. parcas III 10, 17. parce I 28, 

23. II 7, 20. 19, 7. 8. Ill 8, 26. IIII 

1,2. E 17, 0. parcite III 14, 12. 

parcentTs III 19, 21. parcent III 9, 

12. 16. peperci III 11, 46. pepor- 
cit I 35, 38. 

parens I 34, 1. parca III 16,44. parci 
II 8, 22. parcius I 25, 1. 

parens II 13, 37. Ill 10, 12. parentis 
112, 13. II 13,5. 19, 21. E.3, 1. 
parentem I 10,6. 11111,34. parente 
I 7, 25. parentesll 4,14. 9, 16. E5, 
101. parentum I 2, 23. II 20, 6. Ill 
6,46. parentinm III 24, 21. paren- 
tibus III 6, 33. E 16, 8. 

paries I 5. 14. Ill 26, 4. 

pario peperit II 1, 16. Ill 3, 32. 

Ptnis Paridis III 3, 40. 

Parius Pario I 19, 6. 

parmula II 7, 10. 

paro paras I 29, 2. parat I 15, 12. 
parent III 29, 28. parabat I 37, 
8. pararet III 5, 50. parabo E 5, 
77. parauero E 1, 32. paratus E 1, 



3. 17, 38. parati II 17, 12. pa- 
rata E 6, 12. paratis I 31, 17. 

parrae III 27, 1. 

Parrhasius IIII 8, 6. 

parricidae III 29, 8. 

pars n 17, 18. HI 24, 37. 30, 6. IIII 

2, 46. E 16, 15. 37. CS 39. partem 
11,20. 27, 10. 1117,5. £2,39. 
parte 1 13, 16. 15, 30. U 16, 28. HI 

3, 39. 55. partes IH 16, 24. partis 

I 2, 29. partibns I 35, 32. 
Paribus II 13, 18. Parthi U 13, 18. 

Parthum 1 19, 12. IIII 5, 25. Par- 
thorum HII 15, 7. E 7, 9. Parthos 
1 12, 53. m 2, 3. 

particulam I 16, 14. 28, 25. 

parturit I 7, 16, IIH 6, 26. 

partus III 4, 74. CS 13. partubus 

parum 1*12, 69. 30, 7. II 18, 22. IIII 

1, 35. E 1, 16. 7, 3. 

paruos IIII 2, 31. 12, 17. parni E 13, 
13. paruom III 25, 17. pamo II 

16, 13. Ill 29, 14. pama I 28 , 3. 
parnis lU 18 , 3. 72. pamos III 5, 
42. 23, 15. parua II 16, 37. Ill 16, 
39. IIII 16, 3. 

ptttco pascunt I 31 , 15. pascore III 

27, 66. pascitur III 23, 9. pastas 

£ 2, 61. 
t pascna £ 1, 28. pascuis III 16, 36. 

IHI 4, 13. E 1. 28. 
pastor 1 16, 1. Ill 29, 21. pastoribns 

E 6, 6. 
Patarous HI 4, 64. 
patcfecit IIII 14, 36. 
pateo patet HI 9, 20. patens III 16, 

7. patentiU 16, 1. 
pater I 2, 2. 50. 3,3. 12,49. 18,6. 

24, 3. Ill 3, 13. 11, 45. 24, 27. 27, 

34. 57. 29, 17. IIH 6, 22. t7, 15. E 

2, 21. 17, 65. patris III 24, 59. pa> 
trem I 7,21. patre 1 15,28. patrum 
IIII 4, 30. 5, 3. 14, 1. 16, 29. CS 

17. patres III 5, 46. IIII 4. 55. pa- 
tribus IIII 6, 32. 

Pater IH 29, 44. 

patera I 19, 15. patera I 31, 2. pa- 

teris IIII 5, 34. pateras IIH 8, 1. 
paternns IHI 4, 27. paterni I 20, 5. 

II 2,6. paternum II 16,13. paterno 
1 29, 10. paternos II 18,26. paterna 
E 2, 3. paternis E 17, 46. 

patientia I 24, 19. 

patitur I 19, 10. patimur I 3, 39. pa* 
tiuntur II 3, 16. patiar III 3, 36. 9, 
15. 11119,32. patill, 18. 11,3. 

III 2, 1. 24, 43. IIII 9, 49. patiens 



nCDEX TERBORTX 



211 



I S, 43. 7, 10. 8, 4. 10, 20. passi I 

7,30- 
patiia nn 6. 16. patriae II 16, 19. 

nn 5, 5. C:? 42. patnam III 6, 20. 

patria in 2, 13. 19. 2. lUI 9, 52. 
patriiu nn 4, 5. patriis U 7, 4. pa- 
trios I 1, 11. in 27, 49. E 16, 19. 
patrnae in 12, 4. 
panconiin m 16, 30. panca n 11, 5. 

15,1. 
paaet £ 12, 25. paaeat lUI 5, 25. 

paaentis lUI 14, 49. paaentem U 

7, 14. Iin 4, 9. 

pamdas I 1 , 14. panidam im 16, 6. 
E 2, 35. panidam I 23, 2. paaidae 
1 2, 11. 

panimentiiiii U 14, 27. 

paalam n 1, 9. lUll, 22. lUI 9, 29. 
paulo m 20, 3. 

/'AcAcffPaiiH>:Mazinii)ini 1,10. Paa- 
lam ^Aemlium) I 12, 38. 

paaore E 5, 96. 

panper 1 35, 5. II 3, 22. Ill 30, 11. 
paaperifl UI 15, 1. E 11, 12. paa- 
peri n 18, 33. UI 21, 18. pauperem 
n 18, 10. 39. paapernm I 4, 13. II 
20, 5. in 29, 14. E 17, 47. 

paaperies in 16, 37. 24, 42. panpa.* 
ricm 1 1, 18. 18, 5. HI 2, 1. 29, 56. 

nn 9, 49. 

panpertas 1 12, 43. 

pax pacds U 19, 28. pacem lU 5, 38. 

pace III 29, 35. 
Pax OS 57. 
peccas I 27, 17. peccet I 33, 9. UI 

27, 20. peccare lU 7, 19. 24, 24. 
pectes I 15, 14. 
pectoa I 3, 10. H 10, 15. 12, 16. E 

8, 7. 17, 28. 49. 71. pectoris I 16, 
22. pectoreU19,6.£l, 14. pcctora 
lUI 4, 34. 14, 18. E 5, 14. 13, 10. 

pecuniae lUI 9, 38. pecuniam III 
16,17. 24,61. £2,69. pecimia 
E4, 5. 

pecua I 2, 7. 4, 3. UI 18, 9. 29, 37. 
mi 12, 11. E 1, 27. 2, 45. pecoris 
C8 29. pecori III 13, 12. E 15, 7. 
16, 61. pecore E 15, 19. 

pedes peditis I 2, 39. 

pedestribns II 12, 9. 

Pegasus I 27, 24. IIU 11, 27. 

peieratill 8, 1. 

peior in6,46. peins 11119,50. peiora 
I 7, 30. pessuma IIU 8, 4. 

pelagna I 35, 8. pelago 13, 11. 

Pclca III 7, 17. 

Pelidae I 6, 6. 

Pelion m 4, 52. 



pelle E 17. 22. pelles U 20, 10. pel- 
libas E 17. 15. 

pellitis n 6, 10. 

pello pellit II 2, 14. pellite I 7, 31. 
pelleate II 11, 7. pepalit IlII 14, 
16. pepalisse III 18, 15. peUitnr 
II 18, 26. paUo III 15, 10. 

Pelopis I 6.8. 2^.7. U 13,37. E 17,65. 

penatis II 4. 15. Ill 14. 3. 

Penates acvus.' Ill 27, 49. Penatis 
m23, 19. 

pendet III 1, 18. 19, 20. 

pendalam lU 27. 59. 

Penelopen I 17, 20. Ill 10, 11. 

penetralia II 13, 6. penctralibas IHI 

4, 26. 

penit pene E 12, 8. 

penitus I 13, 8. 21, 4. 

pensam^IU 27, 64. 

Penthei U 19, 14. 

per I 3, 26. 39. 6, 7. 8, 1. 10, 10. 15, 

I. 17, 5. 22, 5. 6, 34, 7. II 1, 7. 3, 
6. 7, 13. 9, 6. 12, 11. 14, 15. 19, 21. 
20, 2. 12. in 2, 12. 4, 7. 12, 13. 14. 

15. 23. 16, 9. 17, 4. 18, 2. 20, 5. 22, 

6. 27, 6. 43. 29, 63. IIU 1, 34. 39. 
40. 2, 10. 14. 29. 35. 4, 19. 42. 43, 
44. 59 (bis). 76. 5, 19. 8, 14. 9, 3. 
43. 14, 4. 24. 15, 3. 13. E 1, 11. 5, 

5. 7. 8. 25. 6, 7. 11, 7. 16, 21. 17, 2. 
3. 4. CS 21. 41. 

peractisIIU14, 39. CS27. 
perambulat UII 5, 17. perambnlabis 

E 17, 41. 
percalsae E 7, 16. tperculsum E 

11,2. 
percarrisse I 28, 6. 
percassit 17, 11. percussura E 11, 2. 
perdam El, 34. perdere I 8, 3. Ill 

II, 32. E 16, 3. perdemus E 16, 9. 
peredit III 4, 75. 

peregrina III 3, 20. 
perenniiis III 30, 1. 
pereo pereat I 27, 12. Ill 3,66. E 12, 

16. perireI37, 22. IIU 9, 52. E 
5, 91. pereiintis III 11, 27. per- 
eunte I 25, 7. periret lU 5, 17. E 
7,10. perirent I 2,22. 16,'19. tper- 
ibit UII 9, 52. peritura IIU 4, 16. 

perfectius E 5, 59. 

perfero perfer III 8, 15. pertulit UII 

4,56. 
perficient (fperficiunt) UII 4, 73. 
perfidus 1 15, 2. IIU 4, 49. perfida III 

7, 13. perfidum II 8, 6. 17, 9. Ill 
27, 67. perfidis III 5, 33. E 9, 10. 

perfnndi E 13, 9. perfiisus I 5, 2. 
Pergama U 4, 12. 



278 



INDEX VERBORVM 



*PeTg&meAgl 15,36. 

pergunt II 18, 16. 

perhorrescit II 13, 16. perhorrui III 

16, 18. 
periculosae II 1, 6. 

periculum II 12, 7. Ill 25, 18. E 1, 3. 
periclo III 20, 1. 

peritus II 20, 19. 

periura I 35, 26. Ill 3,27. 24,59. per- 
iuramlll 11, 34. 

perlacidior I 18, 16. 

permisceo permixtns I 1, 24. 

permitte I 9, 9. permisit III 4, 3. 

permutem III 1 , 47. permutare II 
12, 23. 

perniciem II 13, 4. Ill 5, 16. 

pemicis £ 2, 42. 

perpeti I 3, 25. 

perpetuus 1 24, 5. perpetuum I 13, 
14. perpetuo I 7,6.17. fperpetuos 
I 7, 17. 

perprimat E 16, 38. 

perrumpere III 16,10. perrupitl 3,36. 

Persae I 2, 22. IIII 16, 23. Persarum 
1119,4. Pensas I 21 , 15. Persia 
III 5, 4. 

persaepe £ 14, 11. 

persequor I 23 , 10. persequitur III 
2, 14. persequemur £ 1, 7. 

Persicos I 38, 1. 

personuere 1 17, 12. 

perstringis II 1, 18. 

pertinax III 29, 50. pertinaci I 9, 24. 

pernicax III 3, 70. peruicacis E 17, 
14. peniicacis II 19, 9. 

perunxit E 3, 12. pernnctum £ 5, 59 

pernste £ 4, 3. pernsta E 2, 41. 

pes pedem II 12, 17. IIII 6, 35. E 14, 
12. 16, 58. pede I 4, 7. 13. 35, 13. 
37, 1. Ill 2, 32. 12, 12. 18, 16. 20, 
12. 25, 11. IIII 1, 27. E 11, 20. 16, 
48. pedes in 11, 49. £ 16, 21. pe- 
dum I 36, 12. pedes II 19 , 32. E 
17,14. 

pestilentem III 23, 6. 

pestis pestem I 21, 14. 

petitor UI 1, 11. 

peto III 16, 23. petis IIII 11, 21. E 
6, 4. petit II 18, 11. Ill 19, 27. E 
9, 31. petimus I 3, 38. petunt CS 
55. petamus E 16, 42. pete III 14, 

17. petens E 5, 97. petentibus III 
16, 42. peteret I 33, 13. petam II 
6, 11. E 5, 93. petet II 5, 16. Ill 
19, 14. pctiucrit £ 6, 15. petiisse 
III 14, 2. petitus E 11, 10. petita 
£ 5, 10. 

Petti E 11, 1. 



Phaethonmill, 25. 

Phalantho II 6, 12. 

pharetral 10, 11. 21, 11. 22, 4. II 

16,6. 
pharetratos III 4, 35. 
phaselon (fphasehim) III 2, 29. 
Phidyle III 23, 2. 

Philippos II 7, 9. Philippis III 4, 26. 
philyra I 38, 2. 
Phocaeorum £ 16, 17. 
Phoceu n 4, 2. 
Phoebus III 21 , 24. IIU 6 , 29 (bis). 

15, 1. CS 62. Phoebi I 32, 13. Ill 

4, 4. CS 75. Phoebe I 12, 24. IIII 
6, 26. CS 1. Phoebo IH 3, 66. 

Pholoe I 33|„ 9. II 5 , 17. Pholoen I 

33, 7. ni 15, 7. 
Phrahaten II 2, 17. 
Phrygiae II 12, 22. 
Phrygius III 1,41. Phrygiae II 9, 16. 
Phryne £ 14, 16. 
Pkryx Phrygum I 15, 34. 
Phthius IIII 6, 4. 

Phyllidis n 4, 14. Phylli IIII 11, 3. 
piacnla I 28, 34. 
piciis III 27, 15. 

Pieri IIU 3, 18. Pierides IIII 8, 20. 
Plerio ni 4, 40. Pieria III 10, 15. 
pietasI17, 13. 1114,2. 11127,35. 

mi 7, 24. 
piger 1 15, 26. pigris I 22, 17. 
piget pigeat £ 16, 27. 
pignus I 9, 23. 
♦Pimplea I 26, 9. 
Pindaricae IIII 9, 6. 
Pindarus 11112,8. Pindarum IIII 2, 1. 
Pindo I 12, 6. 
pingo pictis I 14, 14. 
pinguis II 12, 22. pinguc III 4, 16. 

pinguia III 16, 35. E 16, 57. pin- 

guium IIII 12, 9. pinguior II 1, 29. 

pinguissimis £ 2, 55. 
pinna II 2, 7. 20, 2. Ill 2, 24. pinna.s 

m 29, 54. pinnis I 3, 35. IIII 2, 3. 
pinus I 14, 11. II 3, 9. 10, 10. IH 22, 

5. ini6,10. E 16, 57. pinu II 11,4, 
Piplea I 26, 9. 

pira £ 2, 19. 

Pirithoo lUI 7, 28. Pirithoum IIII 

4,80. 
pisces III 1, 33. piscinm I 2,9. pisci- 

bus im 3, 19. 
piusI24, 11. IIII7, 15. piaIII21, 

4. piae E 16 , 63. pio III 23 , 20. 

pii III 3, 58. piorura II 13, 23. piis 

E 16, 66. pios III 4, 6. pias I 

10, 17. 
pix pice III 8, 10. 



INDEX VERBORVH 



279 



placeo im 3 , 24 (bis), placet I 33, 

10. m 24, 14. £ 16, 23. placent 
im 12» 12. placeat m 7, 24. pla- 
cens n 14, 21. placnit 1 10, 7. p]a- 
cuere III 4, 24. CS 7. placitum 
n 17, 16. 

pUcidus CS 33. placido IIII 3, 2. 
placidae CS 46. 

placo places II 14, 6. placare I 36, 2. 
placaris III 23, 3. 

plagas 1 1,28. £2,32. plagisIU 5,32. 

Plance I 7, 19. 

Planco in 14, 28. 

plaUnus n 15, 4. platano II 11, 13. 

plaastra in 24, 10. 

plaaaas I 20, 4. 

plebs m 14, 1. plebi8(tplebi) n2, 18. 
plebe n 4, 18. 

plcctontur I 28, 27. 

plectro I 26, 11. U 1, 40. 13, 27. nU 
2 33. 

Pleiadilin lUI 14, 21. 

picnus nn 11, 2. plena ffl 8, 3. ple- 
num ni 25, 2. plennm I 17, 15. 11 
1, 6. pleno m 18, 5. plena ini 12, 
24. pleno II 19, 6. CS 59. plenas 
II 12, 24. plenis mi 14, 2. plenius 
n 13, 26. 

plerumque I 34, 7. HI 21, 14. 29, 13. 

ploro m 27, 38. plorat IIII 2, 22. 
plorem £ 17, 81. ploret ni 3 , 68. 
plorares m 10, 4. plorauit II 9, 14. 

plama IIU 10, 2. plomam £ 5, 20. 
plamae n 20, 12. 

plumbum I 35, 20. 

plnrimus I 7, 8. plurimum IIII 2, 30. 
plurima IIII 1, 21. 

plus 1 18, 15. 33, 1. m 7, 24. lUI 14, 
13. E 1, 22. plures 1 11, 4. pluris 
I 32, 3. plura I 36, 6. Ill 16, 21. 
22. 38. E 16, 53. CS 44. pluribus 
E 1, 25. 

Plutona II 14, 7. 

Plutonia I 4, 17. 

plnaii lU 3, 56. pluaios 1 17, 4. 

poculum £ 5, 38. 78. 17, 80. pocula 

1 1, 19. 17, 21. 20, 12. U 11, 20. Ill 
19, 12. E 14, 3. poculis IIH 12,23. 

podex £ 8, 6. 

poena II 8, 2. IIII 5, 24. poenarum 

E 17, 19. poenas lU 1 1 , 26. E 17, 37. 
Poena III 2, 32. 
PoenuB II 2, 11. 13 , 15. Poeno I 12, 

38. n 12, 3. Poenorum mi 4, 47. 

Poenos in 5, 34. 
poeto mi 2, 33. poeUe im 6. 30. 
pollicis Iin 6, 36. pollicem E 5, 48. 
polIicituB 1 15, 32. 29, 16. lUI 5, 3. 



Pollio II 1, 14. 

polluitur nil 5, 21. 

Pollux ni 3, 9. 29, 64. 

polnm I 28, 6. ni 29, 44. polo E 
17, 77. 

Polyhymnia 1 1, 33. 

polypus £ 12, 5. 

pomarla I 7, 14. 

pomifer nil 7,11. pomifero III 23,8. 

Pompei U 7, 5. 

Pompili 1 12, 34. 

pomum pomis E 2, 17. 

pondus n 5, 4. pondere £ 4, 18« 

ponit in 2, 19. IIII 12, 5. pone I 22, 
17. 21. Ill 10, 9. IIII 12, 25. po- 
nite I 19, 14. Ill 26 , 6. ponere I 3, 
16. 40. IIII 3, 16. 8, 8. £ 2, 70. po- 
nes I 16, 3. ponet nil 1 , 20. po- 
suit II 13, 1. Iin 6, 11. posuisse I 
34, 16. Ill 5, 44. 20, 11. positurus 
in 4, 60. positus III 8, 3. positum 
U 6, 5. positos E 2 , 65. positas 
III 10, 7. 

Pontica 1 14, 11. fPonticum 11124,4. 

pontifex III 30, 9. E 17, 58. pontiti- 
cum II 14, 28. Ill 23, 12. 

pontus III 3, 38. ponto 1 12, 31. IIII 
2, 4. pontum in 27, 27. 

poplitibua in 2, 16. 

popularis III 2 , 20. popularibus II 
13, 25. 

populea I 7, 23. 

populo populata in 5, 24. 

populus I 2, 25. 35, 14.' II 17, 25. Ill 
8, 26. populo II, 32. 2, 46. mi 5, 
7. populum II 2, 19. Ill 5, 52. 6, 
20. 'populo I 21, 14. Ill 3, 24. po- 
pulorum III 30, 12. 

populus II 3, 9. populos E 2, 10. 

porca in 23, 4. 

porco III 17, 15. 

Porphyrion III 4, 64. 

porrigam ni 16 , 40. porriget II 16, 
32. porrecta ini 15, 15. £ 10, 22. 
porrectum III 10, 3. porrecta £ 5,80. 

Porsenae E 16, 4. 

porta m 27, 41. portas HI 5, 23. 
16, 14. 

portare I 26, 3. ni 6, 41. 

portentum I 22, 13. 

portions II 15, 16. 

portus nil 14, 36. portum I 14, 3. 
portu E 9, 19. 

poscis I 24, 12. poscit I 31, 1. poscat 

I 4,12. poscentis 11 11,5. poscentc 

II 12, 27. poposceris £ 17, 38. 
poscimur I 32, 1. 

possidentem im 9, 45. 



280 



INDEX VERBORVM 



possum poteB 111 U^ IS. 17,13. 27, 
68. E 6, 3. 12, 16. 17, 46. potest I 
28, 28. £ 9; 14. possnmus lUI 8, 

11. tpo8SuntI14, 8. 26, 10. poB- 
sim E 17,78.79. poasis CSll. pos- 
sit in 3, 43. 30, 4. possint I 14, 8. 
posse 129, 11. posses 1X1114,9. pos- 
set Ull 4, 27. £ 6, 13. 32. possent 
III 4, 58. im 13, 26. poterit I 27, 
22. poterunt £ 16, 36. potait III 
14,19. potuere III 11, 30. 31. po- 
tuisse II 4, 19. 

post(praep.)I3,29. 12,33. 15,35. 

18, 6. Ill 1, 40. 7, 6. 9, 6. 21, 19. 

im4,45. 8,16. 13,21. £5,99. 
post (adu.) Ill 20, 3. 24, 30. 
postero J 11, 8. postera III 30, 7. 

poster! II 19, 2. £ 9, 11. 
posthac IIII 11, 33. 
postls £ 11, 21. postibus III 1, 45. 

mi 16, 8. 
postmodo I 28, 31. 
postqnam II 4, 9. £ 17, 13. 
postulant II 6, 22. 
Postume n 14, 1 (bis). 
potens 13,1. 6, 10. Ill 25, 14. 29, 

41. 30, 12. nil 10, 1. CS 1. potent! 

I 5, 16. II 17, 16. potentem II 18, 

12. 11127,33. potentium IIII 8, 
26. potcntls 136, 23. CS 63. poten- 
tior IIII 1, 17. potentius III 16,10. 
potentiornm E 2, 8. 

potionibiis £ 5, 73. 

potior potietur II 3, 20. 

tpotis III 17, 13. potior III 9, 2. E 

16, 17. potior! E 15, 13. potiore II 

14, 28. IIII 2, 19. 6, 23. potius 1 2, 

49. 18, 6. II 9, 18. Ill 28, 1. 
poio potamus II 11, 17. potabi^ I 20, 

1. pota IIII 13, 6. poti III 15, 16. 
potor II 20, 20. 
praebes III 13, 12. praebet II 6, 17. 

IIII 11, 26. praebente lU 19, 7. 

IIU 14, 34. 
praecedes II 17, 11. praecedet £6,8. 
praeceps I 7, 13. praecipitem I 3, 12. 
praecipe I 24, 2. 
praeconis E 4, 12. 
praocordia £ 17 , 26. praecordiis £ 

3, 5. 5, 96. 11, 15. 
praeda III 20, 7. IIII 4, 50. £ 10, 21. 

praedae III 27, 55. praedam III 

6, 11. 
praefero praetulit IIII 9, 41. 
praefluit IIII 14, 26. praefliiunt IIII 

3, 10. 
prae^estientis II 5, 9. 
pracgnas III 27, 2. 



praemia 1 1, 29. IIII 8, 3. E 2, 36. 
Praeneste III 4, 23. 
praeniteat 1 .33, 4. 
praeparatum II 10, 14. 
praeponere I 7, 7. 
praescriptum II 9, 23. 15, 11. 
prae8ensI36,2. 1116,26. 1115,2. 

IIII 14, 43. praesentis III 8, 27. 

praesentibus £ 1, 22. 
praesidium I 1, 2. II 1, 13. praesidio 

I 16, 13. ni 29, 62. 
praestes im 5, 38. 
praeter I 3, 4. 6, 20. II 1, 24. 6, 13. 

14,23. in 27, 31. £3,9. 11,3. 

16, 40. 
praetereunt IIII 7, 4. praetereuule 

II 11, 20. praetereuntiiun IIII 3, 22. 
prata I 4, 4. IIII 12, 3. £ 2, 57. pra- 

tisiniB, 11. 27,29. 
prauilll 24, 62. praua III 3, 2. 
prece I 2, 26. 21, 16. 36, 5. UI 27, 11. 

im 5, 33. E 17, 43. precea III 10, 

13. nil 1, 8. £ 10, 18. preces III 

29,68. £6,86. 17,63. CS 70. 

precibus I 24, 17. 28, 33. nil 

6, 13. 
precor I 3, 7. 31, 18. ini 1 , 2 (bis). 

E 3, 20. 6,7. prccaraur I 2 , 30. 

CS3. 
prehendo prensus II 16, 2. 
prelo I 20, 9. 
prerait III 29 , 30. ini 6 , 24. pre- 

munt II 18, 4. premam £ 1, 33. 

premant I 31,9. premerer 04, 18. 

premet 14, 16. pressa I 14, 10. 

11129,4. pres6amIIII12,14. presso 

I 27, 8. pressa E 2, 15. 13, B. pre- 

mendo n 10, 3. 
pretiosus in 6, 32. 
pretium III 16, 8. 24, 24. mi 8, 12. 

pretio in 19, 5. 
Priamus I 10, 14. Priami I 16, 8. Ill 

3, 26. 40. nil 6, 15. 
Priape E 2, 21. 
primus I 3, 12.- IIII 4, 41. 9, 17. 24. 

primuni I 32, 5. II 13, 2. UI 6, IH. 

prime II 7, 5. prime III 7, 2. pri- 
ma in 7, 29. primae nn 6, 31. 

primes IIII 14, 31. primis ni 13, 

6. £ 4, 16. 
princeps 12,60. Ill 17, 7. 30, 13. 

principis IIII 3, 13. principi 1 16, 

13. principe 1 21,14. principum II 

1, 4. nil 14, 6. 
principium III 6, 6. 
prior nil 10, 4. CS 51. priori 11 15, 

8. priores II 8, 18. Ill 17, 2. lUI 

9, 5. prius I 3, 32. 12, 13. 33, 18, 



INDEX VERBOBVM 



281 



1. 25, 6. 33, 7. II 4, 1>. 17, 2. Ill 1, 

2. im 15, 28. E 5, 79. 

prisciu CS 58. prisca III 9, 17. E 2, 
2. prisci III 21, 11. priBcum IIII 

2. 40. priBCO II 3, 21. 

priuatus II 15, 13. Ill 8, 26. prinata 
I 37, 31. prinatis II 15, 5. 

priuignis III 24, 18. 

pro m 2, 13. 9, 11. 15. 19, 2. IIII 1, 
14. 9, 23. 51. 

pro [inieri,) III 5, 7. 

probas CS 15. probante I 2, 19. 

probrosis III 5, 39. 

probus proba E 17 , 40. probam III 
29, 56. probos CS 45. 

procax II 1, 37. 

procedis IIII 2, 49. 

procellae III 27 , 62. procellae II 9, 

3. procellas II 10, 2. procellis III 
29, 58. 

procera E 15, 5. proceras III 25, 16. 

procidit IIII 6, 11. E 17, 13. 

procndit IIII 15, 19. 

procul m 8, 15. E 2, 1. 

Proculeius II 2, 5. 

procnrrerit E 16, 29. 

procus precis III 10, 11. 

Procyon III 29, 18. 

prodeo prodis II 8,7. prodeat III 

14, 6. 
prodiga I 18, 16. prodi^am I 12, 38. 
prodiior I 9, 21. 
producas CS 17. producent III 21, 

23. produxit II 13, 3. 
proelinm IIII 14, 14. proelia I 6, 17. 

17,24. II 1, 30. 12, 10. Ill 13,5. 20, 

4. IIII 4, 68. 9, 21. 15, 1. proeliis 
I 12, 21. 

Proetum III 7, 13. 

profannm III 1, 1. 

proferet I 15, 33. protulit IIII 8, 6. 

profestifl IIII 15, 25. 

proficinnt III 24, 36. 

profagit E 16, 18. 

profagas IIII 14, 42. profugi I 35, 9. 

profando IIII 2, 7. 4, 65. profimdum 

UU 15, 21. 
progenerant IIII 4, 32. 
progenies III 29, 1. progeniem III 

6, 48. IIII 15, .32. 
prohibet III 19, 15. prohibent II 6, 

9. probibete I 27, 4. 
proiectam E 6, 10. 
proles III 6,38. mi6, 1. prolis CS 19. 

prolemCS47.prolemi5,23. 15,27. 
Promelbens I 16, 13. II 13, 37. E 17, 

67. Promethea II 18, 35. 
prominei I 21, 6. prolbineret £ 6, 35. 



promisit I 7, 28. promlssam E 14, 7. 
promo promis III 20, 10. CSIO. prome 

III 28, 2. promere III 21, 8. pro- 

mens I 34, 14. E 2, 47. promptae I 

36, 11. 
promouetIIII4,33. promo rat E 11,14. 
pronus III 27, 18. pronos I 29, 11. 

ini 6, 39. 
propagine E 2, 9. 
prope I 28, 3. Ill 8, 7. 15, 13. UII 1, 

19. 6, 3. 14, 20. 15, 24. 
propeUo propulit IIII 4, 6. 
propere III 19, 9. 
propero properas IIII 12, 21. prope- 

rat E 12, 9. properes I 8, 2. pro- 

peret III 14, 21. 24, 62. properent 

I 30, 6. properantis £ 2, 62. pro- 
peraret UI 5 , 48. properabantur 
E 12, 22. 

propinqui I 22, 21. propinquam III 

29, 10. propinquos III 5, 51. 
propior III 15, 4. proximum III 24, 

47. proximos I 12, 19. II 18, 23. 
proposuit I 18, 3. propositi III 3, 1. 
propriam II 2,22. proprio I 1, 9. IIII 

11, 18. proprios III 1, 5. 
propugnacula E 1, 2. 
proriperet I 8, 16. 
proroget (fprorogat) CS 68. 
proruas I 36, 13. proruet IIII 4, 66, 
prosequitur IIII 5, 33. 
Proserpina I 28 , 20. Proserpinae II 

13, 21. E 17, 2. 
prospectat E 2, 12. 
prospera IIII 14, 37. prosperam IIII 

6, 39. 
prosperes CS 18. 
prospiciens III 2, 8. 25, 10. 
prosum prodest I 28, 4. prosunt I 26, 

10. proderit (fproderat) E 17, 60. 
proterit IIII 7, 9. proteret UI 5, 34. 
proternitas 1 19, 7. 

proteruos E 16, 22. proteruo III 11, 

11. proteruom I 17, 24. protenia 

II 5, 15. proterni I 25, 2. proter- 
nae III 14, 26. proteruis I 26, 2. 

Protens I 2, 7. 

protinus III 3, 30. 

prouehunt III 4, 66. 

prouidus III 27, 8. prouida III 5, 13. 

prouoces E 8, 19. 

prudens I 3, 22. Ill 29, 29. IIII 9, 35. 

£ 17, 47. 
prninis I 4, 4. 
psallere IIII 13, 7. 
pubes I 25, 17. II 8, 17. Ill 5, 18. IIII 

4, 46. pube E 16, 7. 
publica II 8, 8. publicum III 24, 4. 



282 



INDEX VEBBORVM 



IIU 2,42. publico II 16, 18. publi- 

cas 11 1, 10. publicis IIU 8, 13. 
piidet I 35, 33. £ 11, 7. pudenda II 

4,20. 
piidica £ 2, 39. 17,40. pudicae III 5, 

41. pudicum IlII 7, 25. pudiciB 

IIII 9, 23. 
pudor I 6, 9. 24, 1. Ill 5, 38. E 11, 

18. pudori II 4, 1. 
Pudor I 24, 6. CS 57. 
puella IIII 11, 22. £ 3, 21. puellae I 

9, 22. IIII 9, 12. E 11, 27. puellae 

III 14, 10. IIII 11, 10. puellaram 

II 5, 21. puellis III 26, 1. puellas 
lU 11, 23. 22, 2. CS 36. puellis U 
13, 25. E 11, 4. 

puer I 5, 1. 9, 16. 13, 11. 19, 2. 27, 
20. 29, 7. 30, 5. 38, 1. II 11, 18. Ill 
2, 2. 12, 6. 14, 17. 19. 10. 24, 55. 
nil 1,15. 29. 8, 23. E 5, 12. 32. 83. 
6, 16. 9, 33. 13, 12. pueri E 11, 28. 
pucro III 9, 16. IIII 10, 7. pueium 
I 10, 10. 32, 10. Ill 4, 12. IIII 6, 
37. pueri I 19, 14. 21, 2. Ill 14, 10. 
27, 21. IIII 1, 25. 6, 31. puerorum 
CS 71. pueris II 18, 34. Ill 1, 4. 
IIII 11, 10. pueros I 12, 25. Ill 3, 
68. IIII 4, 28. 6, 18. CS 6. 34. pue- 
ris mi 9, 24. £11,4. 

puerpera £ 17, 52. puerperae IIII 
5,23. 

puertiae I 36, 8. 

pugilem nil 2, 18. 3, 4. 

puprnae I 15, 25. II 19, 27. in 20, 11. 
IIII 4,12. pugnas I 2,23. II 13>31. 

pugnax IIII 6, 8. pugnaccs III 3, 27. 

puyno puguat III 5,31. pugnare I 27, 

2. pugnauit nil 9, 19. pugnata 
m 19, 4. 

pugnus puguo III 12, 12. pugnis I 

12, 26. 
pulcher IIII 2, 47. 4, 39. pulchra I 

36, 10. pulchra I 16, 1. pulchra 

III 10, 6. pulchris IIII 13, 8. pul- 
chrior I 16, 1. II 8,7. Ill 9, 21. IIII 
4, 65. £ 14, 13. 

PuUiae in 4, 10. 

pullis £ 1, 19. 

puHus {adi.) pulla I 25, 18. £ 16, 46. 

pulsat I 4, 13. puldanda I 37, 2. 

puluillos £ 8, 16. 

puluinar I 37, 3. 

pulu|8 IIII 7, 16. pulueris I 8, 4. 28, 

3. pnluerein I 1, 3. Ill 3, 21. pul- 
uereI6, 14. 15, 20. 28,36. Ill, 
22. nil 6, 12. pulueres £ 17, 48. 

pumicibus Til. 5. 
punicoae IIII 10, 4. 



puiiico £ 9, 27. 

rnnico III 6, 34. Punicis III 5, 18. 

puppes E 9, 20. puppibus I 14, 14. 

pupulae E 5, 40. 

purpurae £ 2 , 20. 6,7. purpura U 
16, 7. purpurae UII 13, 13. purpu- 
rarum ni 1, 42. purpuras II 18, 8. 

purpureus lU 15, 15. purpureum U 
12, 3. purpureo II 5, 12. purpureo 
ni 3 , 12. purpurei I 35, 12. pur- 
pureis IIH 1, 10. 

purus I 22, 1. pura II 6, 19. purae 
III 16, 29. purum I 34, 7. puro HI 
4, 61. 10, 8. 19, 26. 29, 45. purae 
£17,49. purls £2, 15. purius I 
19, 6. 

putidam £ 8, 1. 

puto putando UII 11, 30. 

putres I 36, 17. £ 8, 7. 

PyUum 1 15, 22. 

pyramidum III 30, 2. 

Pjrrha I 5, 3. 

Pyrrhae I 2, 6. 

Pyrrhum (Epirot.) lU 6, 35. 

Fyrrhus Pyrrhe III 20, 2. 

Pythagorae £ 15, 21. 

Pythius I 16, 6. 



Q. 



qua m 3,46. 48. 8,25. 30,10.11. UII 
2, 59. 14, 5. 

quadrigis II 16, 35. 

quadrimum I 9, 7. 

quaero I 16, 26. Ill 27, 56. 29, 56. 
quaeris IIU 1 , 12. quaorit UI 6, 
25. 29, 22. IIII 5,16. E 2,70. quae- 
rimus III 24 , 32. quaeritis £ 16, 
16. quaerunt I 17, 6. quaere II 1, 
40. quaerere I 9, 13. II 11, 4. IIII 
4, 21. quaerens I 37,22. quaerenti 
I 23, 2. £ 12, 17. quaerentcm III 

4, 39. quaeret lU 24, 27. E 15, 
14. quaesieris I 11, 1. quacsitam 
III 30, 15. 

qualis UI 20, 15. IIU 1, 3, 14, 20. K 
2, 41. 6, 5. 13. quale I 22, 13. E 5, 
13. qualem IIII 4, 1. 13. ^quale E 

5, 59. quales E 8, 8. 
qualum III 12, 5. 

guam I 7, 12. 11, 8. 13, 8. 24, 10. 33, 

9. 36, 7. II 2, 10. 13, 21. lU 3, 51. 

5, 53. 16, 26. 41. IIII 8, 20. 11, 30. 

£ 2, 55. 5, 81. 10, 12. 12, 6. 7. 20, 
quamquam I 28. .S5. II 19, 25. Ill 9, 

21. 16, 33. 21*9. 



INDEX VERBOBVU 283 

qnamuis I 14, 11. 28, 11. UI 7, 25. 16.12, 10.11.12.16.26. 13, 2. 4. 17. 

10, 13. 11, 17. im 2, 39. 6, 6. 15,}. 20. 22. 16,6. 8. 10. 13. 19. 30. 

qnando I 24,8. IU17,2. E9,l. 16,27. 34. 46. 50. 53. 17, 7. 19. 29. 43. 50. 

qnandoqae im 1, 17. 2, 34. 72. 75. 80. CS 1. 6. 10. 17. 19. 22. 

quantas I 15, 9 (bis). E 10, 7. 15. 23. 25. 26. 29. 33. 37. 49. 50. 53.54. 

quanU E 4, 1. 11, 8. qaantam I 57.59.62.67. 69 (bis). 73.74. que— 

27, 6. n 5, 17. ni 19, 1. E 5, .35. que I 26, 12. 35, 10. II 1, 3. Ill 4, 

17, 31. quanto III 16, 21. 20, 1. 27, 19. 47. lUI 2, 22. 4, 55. CS 47. 66. 

17. quanta I 27, 19. quanta (ace) queant £ 11, 25. 

I 15, 10. quantis IIU 14, 19. quercus (accus.) 1 12, 12. Ill 23, 10. 

qaaienas 111 24, 30. lUI 13, 10. 

.qaater I 31, 13. querellam III 11, 52. qnerellarum II 




I 1, 18. Iin 8, 32. queror qneruntur £ 2 , 26. querenti 
que I 1, 4. 5. 24. 31. 2, 16. 38. 45. 3, I 2, 17. Ill 27, 66. querentem II 

3. 32. 4, 2. 6. 14. 16. 5, 6. 6, 10. 7, 13, 24. querebarE 11, 12. questus 
9. 18. 21. 26. 30. 9, 3. 19. 23. 10, 6. E 5, 11. questae I 2, 6. 

15. 18. 12, 10. 15. 25. 30. 37. 40. querqueta II 9, 7. 
14, 6. 18. 15, 12. 14. 18. 34. 16, 20. querulae III 7, 30. 
28. 17, 4. 20. 28. 18 , 6. 16. 19, 2. questu I 25, 16. 

14. 21, 3. 10. 11. 12. 14. 22, 1. 19. qui (retat,) 1 1, 19. 3, 10. 18. 19. 5, 9. 
24, 7. 25, 3. 27, 3. 16. 28, 1. 5. 8. 9. 10. 10, 2. 12, 14. 15. 32, 6. 36, 4. II 

16. 27. 29. 32. 34. 29, 4. 30, 1. 6. 8. 13, 10. 14, 7. 20, 17. Ill 2, 26. 4, 
31, 16. 32, 9. 11. 34, 8. 11. 35, 11. 45 (bis). 61. 62. 5, 33. 35. 17, 6. 19, 
16. 20. 32. 34. 40. 36, 9. 37, 11. 14. 13. 26, 5. UII 2, 55. 4, 41. 6, 26. 8, 

II 1, 2. 20. 31. 2, 19. 22. 3, 9. 18. 4, 18. 9, 47. 10,4. 11,15.12,18. 14,17. 
21. 5; 24. 6,8.15.17. 7,4.18. 26.45.E1, 18.2,1. 11,3. U,11.CS9. 
8, 7. 11. 22. 9, 21. 23. 10, 11. 11, 8. 63. quae I 2, 10. 3, 6. 11, 5. 14, 17. 
16. 12, 6. 9. 11. 13, 4. 20. 23. 14, 4. 25, 5. 14. 26, 6. 35, 1. 37,'21. II 12, 
8. 14. 19. 15, 4. 12. 16, 33. 17, 4. 27. in 11, 9. 37. 22, 9. 23, 9. 26, 9. 
16. 24. 31. 18, 10. 16. 20. 28. 34. 27, 33. 41. 28, 13. IIU 3, 18. 4, 53. 
19, 3. 6. 10. 14. 24. 26. 28. 32. 20, 7, 8. 13, 19. 20. 15, 19. E 5, 45. 51. 

4. 11. 12. 15. 16. 20. 22. Ill 1, 4. 94. 8, 13. 12, 16. 17, 76. CS 69. 
12. 20. 23. 30. 36. 44. 2, 5. 23. 28. quod I 32, 2. Ill 1, 25. 4, 13. 29, 
3, 19. 23. 29. 38. 40. 43. 56. 59. 68. 32. E 2,28. 9,35. CS26. cuius E 12, 
t4, 4. 4,11. 15.43.46.51.55. 63. 74. 19. cui I 24, 3. 6. 33, 10. II 1, 15. 

5. 4. 7. 11. 23. 36. 42. 47. 6, 3. 20. 16, 13. Ill 1, 17. 13, 4. 16, 43. 29, 
35. 36. 8, 3. 9, 18. 20. 11, 3. 10. 13. 42. IIU 4, 2. 12, 11. E 9, 25. CS 
19. 21. 28. 12, 7. 14, 9. 15, 8. 16, 2. 41. quem I 2, 38. 4, 10. 9, 14. 15, 
18. 29. 18, 3. 21, 18.22.23. 22, 1. 3. 29. 16, 2. II 6, 21. 20, 6. UI 2, 11. 
23, 4. 16. 24, 15. 39. 44. 56. 61. 25, 3, 32. 7, 1. IIU 2, 6. 3, 1. 5, 9. 6, 1. 

15. 26, 3. 27, 4. 15. 21. 27. 35. 54. 11 , 21. 14, 7. E 12 , 23. 17, 9. 10. 
65. 70. 28, 4. 14. 29, 12. 14. 22. 23. quam I 2, 34. 6, 3. 16, 6. II 3, 18. 
28. 31. 37. 39. 42. 47. 55. 60. 64. 30, 12, 17. Ill 22, 6. £ 12, 25. 13, 13. 
2. 6. ini 1, 22. 2, 7. 11. 23. 28. 30. quod I 22, 19. n 16, 31. Ill 29, 48. 
35. 38. 41. 43. 49. 51. .53. 4, 7. 23. 30, 3. IHI 8, 21. E 1, 33. 6, 57. 8, 
34. 49. 60. 67. 5, 13. 18. 6, 2. 11. 21. 19. quo I 3, 15. 4, 19. 34, 9. 10. II 
30. 31. 39. 7, 2. 5. 8, 1. 16. 23. 9, 7. 7, 6. Ill 9, 15. IIII 2, 37. 14, 34. E 
8. 11. 15. t20. 24. 27. 35. 36. 39. 11, 6. qua I 27, 12. Ill 3, 55. 56. 9, 
49. 60. 11, 17. 23. 12, 11. 19. 26. 13, 11. IIII 11, 5. E 1, 10. 2, 21. 10, 10. 
4- 21. 14, 4. 11. 16. 27. 31. 39. 42. quo I 2, 22. 27, 11. Ill 3, 21. CS 5. 
44- 46. 50. 16, 11. 14. 25. 27. 31. E qui I 9, 9. IIII 15, 21. quae (/.)Ul 
1, .31.2, 7. 13. 27. 30. 35. 45. 66. 4, ll,41.Iin3,10.10,3.12,l. quae(n.) 

16. 5, 20. 21. 33. 46. 79. 87. 93. 7, I 19, 12. Ill 11 , 29. E 16, 13. 35. 
16. 17. 8,5.9. 9, 16. 19.27.37. 10, 6. quorum I 12, 27. lU 24, 10. E 16, 



284 



INOEI YEBBOBVM 



65. quibus I 5, 12. 7, 5. 31, 9. 36, 
37. Ill 11, 7. 24, 12. mi 4, y^. 11, 
13. E 1, 6. 16, 39. CS 7. quos I 1, 

3. 13, 18. 14, 10. II 6, 14. m 3, 11. 

4, 8. nil 2, 14. 17. 4, 51. 6, 26, 11, 
35. quas I 16, 9. II 14, 22. IIII 4, 
74. 8, 6. 16, 13. K 2, 37. 5, 21. quae 
I 13, 16. 18, 14. 22, 7. 31, 7. II 12, 

21. 1116,49.26,2.29,64. 11117, 
20. 8, 14. 9, 1. 12, 21. 13, 14. E 9, 
9. CS 3. 49. qiiibus III 26, 3. E 5, 
63. 11, 22. qulB E 11, 9. 

qui (interrog.) II 1, 33. E 12, 7. 
quia nil 9, 28. 13, 10. 11. 
quicumque I 35, 7. II 13, 2. Ill 3, 63. 

4, 14. E 16, 17. quaecumque I 21, 
6. E 6, 8. quae . . . cumque I 27,14. 
quodcumque III 29, 46. quein ... 
cumque I 9, 14. 16, 2. quam... 
cumque I 6, 3. quodcumque I 28, 

25. quocumque III 21, 6. quicum- 
que II 14, 10, III 4, 14. 

quietem E 17, 65. CS 46. 

quieiiis quieta I 31, 7. quietum I 12, 
33. quietis III 3, 36. quietos III 
29, 40. quietiore E 10, 11. 

guilihet quamlibet E 11,23. quidlibet 
I 37, 10. qualibet III 3, 38. 

quin I 10, 13. II 13, 37. Ill 11, 21. E 

5, 91. 6, 3. 
quindecim CS 70. 
Quintilium I 24, 5. 12. 

Quintius Quinti (fQuiucti) II 11, 2. 

quint tu quinta I 13, 16. 

quippe I 31, 13. 

Quirinus III 3, 16. Quirini I 2, 46. 

IIII 16, 9. E 16, 13. 
Quiritem II 7, 3. Quiritium 11,7. 

IIII 14, 1. Quiritibufl III 3, 67. 
quia (intenog.) I 6, 1. 6, 13. 18, 6. 6. 

24, 1. 26, 3. 27, 21. 22. 29, 7. 10. II 

1, 29. 7, 3. 23. 11, 18. 21. 16, 19. 
11119,6. 29,26. IIII 6, 26 (bis). 

26. 27. 7, 17. E 2, 37. 16, 23. quae 
I 27, 21; II 1, 36. IIII 10, 7. 14, 1. 
(bis), quid 1 8, 13. 9, 13. 24, 13. 
26, 6. II 11, 11. 13, 33. 16, 17. 18. 
17, 6. 18, 23. 32. Ill 24, 64. 27, 68. 
IIII 8, 22. E 3, 6. 5,9. 61. 6,1. 8,2. 
16. 12,2. 16,24. 17,.S6. 63. 60. 
quod E 17, 36. cuius I 12, 3. cui I 

2, 29. 6, 4. Ill 6, 27. 27, 7. E 12, 

22. quem I 2, 26. 3, 17. 11, 1 (bis). 

12, 1. 3. II 7, 26. quid 1 12, 1.3. 14, 
2. 31, 1. 2. 36, 34. 35. II 11, 1. 13, 

13. Ill 4, 26. 63. 64. 55. 7, 1. 8, 2. 
9,17. 11,30. 24,33. 35. 27,19. 28,1. 
29, 27. IIII 4, 2. 5. 27. 37. 6, 45. 8, 



1. 13, 18. 14, 9. E 1, 6. 15. 4, 17. 5, 
3 (bis). 49 (bis). 12, 1. 17, 30. quo 
I 27, 11. Ill 10, 6 (bis). 19, 7. qua 
I 2, 26. 27, 12. quo III 19, 6. quae 
U 1,33. quis I 26,3. quos III 26, 2. 

quis {indffin.) 118, 7. Ill 27, 46. 51. 
E 3, 1. 6, 16. qua III 14, 19. quid 
11116,7. E 16, 12. quid I 6, 19. 
32, 1. IIII 2, 46. 9, 9. E 3, 19. quos 

• E2, 61. 

quisqnam III 7, 27. 9, 2. quicquam 

I 12, 18. 28, 4. 

quisque II 13, 13. Ill 16, 21. IIII 
5,29. 

quisquis U 1, 26. 2, 23. 10, 6. UI 24, 
25. nil 2, 1. quicquid I 1, 10. 10, 
7. 11, 3. 24, 20. 27, 17. 11 13,9. Ill 
16, 26. E 6, 1. 

quitds quiduis III 24, 43. 

quo I 4, 17. 38, 3. II 3, 9. 11. Ill 1, 
38. 3, 70. 11, 49. 13, 17 (bisV 1«. 
24, 46. 26, 1. 27, 37. IIII 1, 8. 7, 
15 (bis). E 5, 32. 7, 1 (bis). 

quocumque E 16,21 (bis).quo . . .cum- 
que I 7, 25. 

quod I 12,31. 20, 2. 26, 17. II 8, 17. 
16, 26. 18, 23. Ill 6, 6. 11, 46. 16, 
44. IIII 3, 8. 22. 24. 11, 18.; 12, 7. 
V ft 1 ^ 

quodsl I i, 36. Ill 1, 41. E 2^ 39. 10, 

21. 11, 15. 14, 13. 
quondam II 10, 18. 
quoque I 15, 26. 16, 22. 27, 9. 28, 21. 

II 16, 20. m 4, 66. 13, 13. 29, 16. 
IIII 3, 19. 

quotannis E 16^ 43. 

quotieus I 6,5. IIII 2,26. 9,40. 10,6. 

quotquot II 14, 6. 

quotus quota III 19, 7. 



R. 

rabiem I 3, 14. 15, 12. lU 24, 26, E 

12, 9. 
racemos II 6, 11. 
radix E 5, 68. 
ratio radat E 16, 64. 
fRaeti (^Raetis) IIII 4, 17. Raetos 

IIII 14, 16. 
ranios E 2, 13, ramis U 3, 11. 16, 9. 

E 2, 66. 
ranae E 5, 19. 
rapax I 34, 11. rapacis II 18, 30. ra- 

pacium IIII 4, 50. rapacibus E 

16, 20. 
rapidus 1 28,21. IIII 14,46, rapidum 

II 9, 12. rapidos 1 12, 9, 



nn>KX VBRBOBYM 



285 



rapis m 26, 1. rnpit n 17, 5. IH 2, 

12. mi 7, S. E 7, 13. rapiant III 
11, 49. rapiamas £ 13, 3. rapere 
n 12,28. rapiente III 3,52. rapiam 
1 18, 13. rapiet II 13, 20. raptus 
in 20, 16. raptam IIU 2, 21. rapU 
n 4, 8. raptas III 29, 37. rapta £ 
5, 23. raptis £ 6, 12. 

raptim III 6, 27. 

raptor m 20, 4. IIH 6, 2. 

rara I 2, 24. 36, 21. lUI 1, 34. rara 

E 2, 33. raro UI 2, 31. 
ratem I 3, 11. £ 10, 14. 16, 24. rates 

1 3, 24. rates {accus.) IIII 8, 32. 
ratis [acciis.) 1 1, 17. 

raocillU, 14. 

rmt^ rana III 27, 3. fraaos £ 16,33. 

recantatis I 16, 27. 

recedentis II 19, 31. 

recens I 35, 30. Ill 26, 7. 30, 8. re- 
cent! II 19, 5. recentis III 27, 43. 
recentam I 10, 2. 

reeiditar III 24,34. rccisos III 6, 40. 
recisas II 18, 4. 

recinentis III 27, 1. recines III 28, 
11. recinet I 12', 3. 

recipio recepto II 7, 27. IIII 2, 47. 

reclinat E 17, 24. reclinatam II 3, 7. 

reclndcre I 24, 17. E 17, 71. reclu- 
dens m 2, 21. recladitur II 18, 33. 

reconditum III 28, 2. 

recreat III 24, 16. recreatis III 4, 
40. recreare III 20, 13- recreatur 
I 22, 18. recreantur II 13, 36. 

rectos IIII 9, 36. rectum IIII 15, 10. 
recti mi 4, 34. rectos UII 4, 48. 
recte IIII 9, 46. rectius II 10, 1. 
m 15, 8. nil 9, 46. 

recumbit I 12, 32. reenmbens in 
3, 11. 

recurrit mi 7, 12. recurres E 5, 75. 

reddit E 16, 43. reddas I 3, 7. 16, 28. 
IIII 11, .S5. redde II 7, 17. IIII 5, 
5. reddere I 19,4. II 17,30. redde- 
ret I 20,7. reddet III 27, 71. 29,47. 
reddidi mi 6, 43. reddidit mi 14, 
38. reddidere £ 17, 44. reddidia- 
8C8 1 10, 9. redditam II 2, 17. 

redemptor m 1, 35. 

redeo reditm 9, 17. mi 5, 31. 8, 14. 
redcnnt m 18, 10. lUI 7, 1. 10, 8. 
redeas I 2, 45. redeat I 24, 15. re- 
deant mi 2, 39. redi UU5, 4. re- 
dire £ 16, 26. CS 58. rediens m 
21, 24. redennte ni 8, 9. rediret I 
2. 5. redibit in 5, 26. E 5, 76. re- 
<iUt im 8, 19. 

r<digo redegit I 37, 15. E 2, 69. 



reditum IIII 5,3. £ 13, 15. reditu 
IIH 2, 43. reditu 8 III 6, 52. E 
16, 35. 

redonabo m 3, 33. redonanit n 7, 3. 

reducis m 21, 17. redncit U 10, 15. 
IIII 2, 17. redacet £ 13, 8. redu- 
cent in 1, 21. reducta 1 17, 17. £ 
2,11. 

refero refert HI 5, 28. 7,16. E 16, 50. 
refemnt UII 13, 13. referat CS 22. 
refer UI 6, 6. referre ni 3, 71. re- 
ferentis mi 2, 58. referente III 

29, 20. IIU 6, 42. referam I 12, 
39. referent 1 14, 1. rettulit II 1, 
28. im 15, 5. 

reficit I 1, 17. refeceris UI 6, 2. 

refixo I 28, 11. refixa £ 17, 5. 

refrenare UI 24, 29. 

refringit III 3, 28. 

refugit I 1, 34. IIII 13, 10. refngimus 

I 35, 34. 

refulgens U 17, 23. refulsit I 12, 28. 
regali III 30, 2. regalTs IIII 9, 15. 
regiam I 37, 25. II 18, 6. 
regina I 30, 1. 37, 7. Ill 4, 2. 26, 11. 

CS35. 
regius III 2, 10. 27, 65. regium II 4, 

15. regiae U 15, 1. 
regnes I 12, 52. II 2, 9. regnanto III 

3, 39. regnare III 5,2. regnauit III 

30, 12. regnata II 6, 11. Ill 29, 27. 
regnum I 12, 34. 15, 8. II 2, 21. Ill 

16,41. im4, 2. regno IIII 1,4. 
regna 14, 18. II 13, 21. 19, 21. Ill 

4, 46. im 14, 26. £ 17, 2. 

rego regis I .S5, 1. £ 5, 51. regit III 

4, 48. 9, 9. 24, 19. E 5, 1. regat I 

3, 3. reget I 12, 57. 
Eeguli lU 5, 13. Regulum I 12, 37. 
reiecit nil 9 , 42. reiectae III 9, 20. 

reiectaeIII[8, 16. 
relabi I 29, 11. relapsns E 17, 18. 
relego releget III 11, 48. 
religo religas 15,4. religarat I 32, 

7. religata II 11, 24. IIII 11, 5. 
relinquit II 16,22. relincunt II 8, 19. 

relinqnerct m 5, 54. relinqnam 

II 20, 5. relinquent II 15, 2. reli- 
quit III 4, 78. £ 16, 20- 17, 22. re- 
lictum III 27, 34. relicta II 7, 10. 
11112,54. relicto I 10,14. relictis £ 
1, 21. relictos I 34,5. relictis II 1, 
37. E 17, 13. CS 44. 

reluctantis IIII 4, 11. 

remanete I 27, 8. 

Remi £ 7, 19. 

remige £ 16, 57. remiges £ 17, 16. 

remigio 1 14, 4. 



286 



IKDEX VEBBORYM 



remisceo remizto IIII 15, 30. 
reraiitas II 11, 3. remisso III 27, 67. 
reraorsnriim E 6, 4. 
remouissc III 5, 43. remotus I 28, 8. 

remoto II 3, 6. remotis II 2, 10. 

nil 14, 47. remotis II 19, 1. Ill C, 

28. IIII 4, 7. 
remug^at III 10, G. remugiens E 10, C. 
remiis remos E 10, 6. remis I 37, 17. 
renascens III 3, 61. renati E 15, 21. 
renidet II 5, 19. 18, 2. HI 6, 12. re- 

nidentls E 2, 66. 
reno renarint £ 16, 25. 
renodantis £ 11, 28. 
reparant IIII 7 , 13. reparare III 3, 

60. reparauit I 37, 24. reparata I 

31, 12. 
repensus III 5, 25. 
reperire I 15, 27. 
repetit III 14,3. repetat III 27,9. re- 

petens III 20, 6. repetes II 1 , 12. 

repetet I 15, 6. repetantiir I 9, 20. 
reponis 1 10, 17. reponens I 9, 6. re- 

poni III 5, 30. repostum E 9, 1. 
report© CS 74. reportasti E 9, 24. 
repnlsae III 2, 17. 
requies I 36, 12. 
res II 3, 15. HII 3, 6. 8, 10. rei IH 

16, 25. 24, 64. rem I 6, 3. CS 47. 
66, rerum II 17, 4. IIII 9, 35. 15, 

17. E 9, 37. CS 26. rebus I 2, 26. 
IIII 6, 23. E 5, 49. 16, 6. res I 12, 
14. II 1, 11. rebus II 3, 1. 10, 21. 
Ill 2, 6. 3, 59. 

reseces 1 11, 7. 

residunt II 20, 9. resedit III 3, 30. 

resigno III 29, 54. 

resoluent I 28, 34. 

rcsonare III 11,3. resonantis I 7,12. 

resorbens II 7, 15. 

respicis I 2, 36. 15, 22. 

responsum E 7, 14. responsa CS 55. 

restinguet II 11, 19. 

restituit IIII 15,6. restituet IIII 7, 

24. restituent III 7, 2. 
restrictis III 5, 35. 
resurgat U 17, 14. Ill 3, 65. 
retardet II 8, 23. 
rete retia E 2, 33. 
retegis III 21, 16. 
retorsisti II 19, 23. retorta III 6, 22. 

retortis I 2, 13. 
retractes II 1, 38. 
retro I 35, 25. II 11, 6. Ill 4, 26. 10, 

10. 29, 46. E 17, 7. 
retrorsnm I 84, 3. IIII 8, 16. 
retunsnm (frctusnm) I 35, 39. 



renehet E 13, 16. reuexit II 18, 36. 

renellis 11 18. 24. 

reuerti I 29. 12. 

reuictae IIII 4, 24. 

reuiscns I 31, 14. 

reaocant IIII 1, 8. reuocanii IIII 

16, 12. 
m/*reisll 1, 13. IIII 1. 14. 
rex I 26, 4. IIII 4, 2. E 17, 13. regis 

I 2, 15. rego I 36, 8. Ill 5, 9. 9, 4. 

E 16, 56. reges 11 14, 11. regum I 

4, 14. 35, 11. II 12, 12. 18, 34. Ill 

I, 6. 21, 20. 29, 1. Iin 3, 8. 12, 8. 
regibus I 29, 4. reges III 1, 6. 16, 
16. im2, 13. regibus 1 1,1. 

Rhodani II 20, 20. 

Rhode m 19, 27. . 

Rhodopen III 25, 12. 

Rhodos Rhodon I 7, 1. 

Rhoetus III 4, 55. Rhoetum II 

19, 23. 
rhombus E 2, 50. 
ridet II 6, 14. 8, 13. HI 29, 31. IIU 

II, 6. rident II 8, 13. rideant E 5, 
57. ridens I 2, 33. Ill 27,67. riden- 
tem I 22, 2.S. risit I 10, 12. UI 11. 
22. nil 4, 41. riseris E 17, 66. ri- 
sissent III 16, 7. risero E 15, 24. 
riserit IIII 1 , 18. 

rigent IIII 12, 3. E 8, 17. 

rigidum II 9,, 20. rigida III 10, 17. 

rigidi III 24, 11. 
rigo rigat III 3, 48. 
ripa III 29, 24. ripam III 1, 23. ripu 

I 2, 19. II 18, 22. ripae I 20, 6. ri- 

pas ni 25, 13. 27, 24. UII 2, 6. 31. 

7, 3. ripis E 2, 25. 
risus I 9, 22. risu U 16, 27. UII 

13, 27. 
rite I 32, 16. in 24, 10. ini4,25. 

6, 37. 38. 16, 28. CS 13. 
ritu UI 1, 46. 14, 1. 29, 34. 
riuos in 16, 29. riuom in29, 22. 

riuo II 3, 12. riuos I 29, 11. II 19, 

11. Ill 11, 14. 13, 7. riuis I 7, 14. 
rixa I 18, 8. rixae UI 14, 26. 27, 70. 

rixam lU 21, 3. rixae I 13, 11. 

rixarum III 19, 16. rixis I 27, 4. 
robiginem lU 23, 7. 
roborant lUI 4, 34. 
robur I 3, 9. II 13, 19. 
robastus III 2, 2. robustae UI 16, 2. 
rodens E 6, 48. 
rogat II 16, 1. roges E 1, 16. rogarc 

E 8, 1, rogando £ 14, 5. 
Roma in 3, 44. UII 4, 37. E 16, 2. 

CS 37. Romao lU 29, 12. IIU 3, 



INDEX VEBBORYM 



287 



13. 14, 44. Romam HI 3, 38. Roma 

in 6, 12. CS 11. 
Bom&nus £ 7, 6. 9, 11. Romana IIIX 

4, 46. Romanae UU 3, 23. Roma- 

nam CS 66. Romane III 6, 2. Ro> 

mana III 9, 8. Romanos £ 7, 17. 
Romuli II 15, 10. im 8, 24. Romu- 

lam 1 12, 33. 
Romulus (adiect.) Romnlae IIII 5, 1. 

Romnlae CS 47. 
rore III 4, 61. 23, 16. rores III 3, 56. 
rosa I 38, 3. rosae II 3, 14. Ill 15, 

15. im 10, 4. rosa I 5, 1. II 11, 14. 
rosae I 36, 15. rosaram III 29, 3. 
rosas III 19, 22. 

roseam 1 13, 2. 

rostrata £ 4, 18. 

rota ni 10, 10. rotis 1 1, 5. 

rotantes IIII 11, 11. 

rotnndiim I 28, 5. rotondioribus £ 
8,13. 

nibens II 11, 10. rubente I 2, 2. 

rnbro I 35, 32. Ill 13, 7. rubros £ 
17, 51. 

rubam I 23, 6. 

radcntls £ 10, 5. 

rodis m 2, 9. 24, 54. 

rugae mi 13, 11. nigis U 14, 3. £ 
8,3. 

mgosifl £ 9, 14. 

rainae II 1,32. ruinam 11 17, 9. roina 
II 19, 15. rainae III 3, 8. nilnas I 
37, 7. ruinis HI 5, 40. UU 14, 19. 

nnnpit lU 27, 5. £ 12, 12. mmpere 
I 15, 7. rumpent IIII 15, 22. rum- 
peret £ 5, 85. rapit 1 1, 28. rupere 
£ 13, 16. niperit £ 10, 20. 

rvo niit I 3, 26. lU 4, 65. lUI 2, 7. £ 

16, 2. mitis £ 7, 1. raens 1 16, 12. 
19, 9. nxentis I 2, 25. 11 5, 3. men- 
tea m 4, 58. 

ropes ni 27, 61. mpibas n 19, 1. 
mmiB n 7, 15. UII 1, 2. £ 16, 10. 
rus mris I 17, 16. 35, 6. rura 1 1, 17. 

31,7. n6, 11. 16,37. mi8,2. 

Un 6, 17. 18. E 2, 3. 
ma-ticiu £ 2, 68. nistica III 23, 2. 

nasticonim III 6, 37. 



Sftbaeae 1 29, 3. 

SabeUa £ 17, 28. SabellU Ul 6, 38. 

Sabina E 2, 41. Sabinam I 20, 1. 8a- 
binaU 9, 7. 22, 9. UI 1, 47. Sabi- 
nosIII 4, 22. Sabinis II 18, 14. 



sacer I 5, 13. £ 7, 20. sacrae 1 1,22. 
sacri I 28, 29. sacrum IIII 2, 35. 
E 2, 43. sacro II 12, 19. lUI 9, 28. 
sacra I 18, 1. Ill 4, 18. E 7, 8. sa- 
cro II 13, 29. in 19, 4. CS 4. sa- 
cris E 17, 6. sacras I 2, 3. sacris 
IIII 15, 25. 6acram...niam £ 4, 7. 

sacerdos III 1, 3. 3, 22. sacerdotam 

I 16, 6. 
sacramentam II 17, 10. 
sacrilega II 13, 2. 
sacro sacrare I 26, 11. 

sacrum ni 2, 26. 3, 62. E 17, 57. 
sacra nil 4, 54. 6, 14. E 5, 52. 

sacculum I 2 ,'6. saecnlo IIII 6, 42. 
£ 8, 1. saecula HI 6, 17. E 16, 65. 

saepe I 7, 16. 31. 8, 11. 12. 17, 1. 11 
7, 1.6. 8, 20. ni 2, 29. 7,31. 21,12. 
£ 14, 5. saepius II 10, 9. 

saetosa £ 17, 15. 

saeuii Iin 14, 27. E 3, 5. saeuiatlll 
3, 37. saeuiet I 25, 15. 

saeuitia II 12, 26. 

saenos 1 16, 11. Ill 1,27. saeua I 12, 
43. 19, 1. 28, 20. 35, 17. HII 1, 5. 
E 5, 47. saeuo III 10, 2. saeuam 
16,8. saeuo I 33, 12, 11110,2. 
29, 49. saenis I 12, 22. 37, 30. sae- 
nos II 12, 5. Ill 16, 16. saeua I 18, 
13. saenis III 11, 45. E 12, 13. 

saga I 27, 21. 

Sagana E 5, 25. 

siigax sagaces IIII 4, 75. sagacTs II 
5, 22. sagacius £ 12, 4. 

sagittae m 27 , 6. sagittii I 12 , 24. 
27, 12. Ill 4, 72. sagittas I 29, 9. 

II 8, 15. 13, 17. in 20, 9. sagittis 
I 22, 3. m 6, 16. 

sagum £ 9, 28. 

Salaminins I 15, 23. 

Saiamis Salamina I 7, 21. 29. 

Saliaribus I 37, 2. 

salicto n 5, 8. 

SaUi Salinm I 36, 12. IIII 1, 28. 

salinnm n 16, 14. 

salts II 18, 26. saliente III 23, 20. 

Sallusti U 2, 3. 

salsa £ 16, 34. 

saltos m 4, 15. saliibas U 3, 17. 

salubres £ 2, 58. CS 31. 

salueo salue I 32, 15. 

saban salo £ 17, 55. 

salnUri CS 63. 

Samio £ 14, 9. 

sancto nn 5, 4. sanctae I 2, 27. 

sanctior Iin 11, 17. 
sangoineis I 27, 4. 
sangnifl I 24, 15. U 20, 6. UI 27, 






288 



INDEX VERBORVM 



65. CS 50. sanguinis £ 7, 4. 16, 9. 

sanguinem IIII 2, 14. sanguine I 

8,9. 36; 2. II 1, 29. 12, 3.m 4, 34. 

6, 34. 13, 7. 22, 8. E 5, 19. 
sanies III 11, 19. 
sanius II 7, 26. 
sapiens I 7, 17. sapientium III 15, 

16. 21, 14. sapienter II 10, 22. IIII 

9, 48. 
sapientiae I 34, 2. Ill 28, 4. 
sapio sapias I 11, 6. 
saporem III 1, 19. 
Sappho II 13, 25. 
sarcnlo I 1, 11. 
Sardiniae I 31, 4. 
sat II 19, 26. 

satelles II 18,34. satellites III 16,9. 
satiate I 2, 37. 
satis I 2, 1. 13, 13. II 13, 13. 18, 14. 

m 1, 26. 15, 7. 16, 3. 44. 27, 69. E 

1, 31. 17, 19. 
Saturni II 12, 9. Saturno II 17, 23. 

Saturno I 12, 50. 
Satyrorum II 19, 4. Satyris I 1 , 31. 
sauclus I 14, 5. Ill 10, 15. 
sauio E 3, 21. 
sazum E 17, 69. saxo II 15, 20. IIII 

8, 7. saxa I 17, 12. Ill 16, 10. 27, 

62. E 16, 25. 17, 54. saxis I 12,29. 

Ill 13, 15. E 5, 97. 
scalpe III 11, 52. 
Scamandri E 13, 14. 
scandii II 16, 21. scandunt III 1, 38. 

scanderet II 19, 2*2. scandet III 

30,9. 
scaphae III 29, 62. 
scari E 2, 50. 
scatentem III 27, 26. 
Scauros 1 12, 37. 
scelestum III 2, 31. scelesta II 4, 17. 

scclesti E 7,1. scelcstas III 11,39. 
scelus I 2, 29. 3, .39. Ill 11, 25. E 7, 

18. sceleris I 22, 1. 35, 33. scelc- 

rum HI 24, 50. 
sciens I 15, 24. Ill 7,25. 9,10. scien- 

tioris E 5, 72. 
scientiae E 17, 1. 
scilicet I 37, 30. 1114,9. 1116,25. 

24, 62. IIII 8, 5. 
scindat 1 17,27. scindente IIII 14, 22. 
scit IIII 7, 17. scimus III 4, 42. scire 

I 11, 1. nil 4, 22. sciebat III 

6,49. 
Scopas IIII 8, 6. 

scopulos I 3, 20. scopulis III 7, 21. 
Scorpius n 17, 17. 
scortum II 11, 21. 



Bcribere E 11,2. scrlpserit 16, 14. 

scriberis I 6, 1. 
scyphos E 9, 33. scyphis I 27, 1. 
Scythes II 11, 1. IIII 14,42. Scythen 

IIII 6, 25. Scythae I 35 , 9. UI 8, 

23. 24, 9. CS 55. Scythas I 19, 10. 
Scythicum III 4, 36. 
secernit III 3, 47. secernnnt 1 1, 32. 

secreuit E 16, 63. 
secet I 1, 14. sectus III 27, 75. K 4, 

11. secto IIII 4, 61. sectis I 6, 18. 
secanda II 18, 17. 

sectamur IIII 4, 51. sectari I 38, 3. 

secundam E 7, 9. 

secundus secundum I 12, 18. secundo 
I 12, 51. II 10, 23. secunda E 16, 
23. 66. secundo III 11 , 50. secun- 
dos mi 14, 38. secundis II 10, 13. 
IIII 4, 45. 9, 35. 14, 16. 

secari IIII 4, 20. secures III 2, 19. 
23, 12. CS 54. 

securus I 26, 6. 

secus II 3, 2. in 25, 8. 

sed I 24, 19. 28, 16. 33, 7. 37, 12. II 
1, 37. 7, 13. 8, 6. 13, 30. 19, 27. Ill 
1, 37. 3, 57. 4, 63. 6,37. 27,17. IIII 

1, 33. 3, 10- 4. 22. 33. 6, 17. 8, 9. 9. 
26. 40. 12, 14. 13, 22. E 5, 86. 7, 

9. 8, 7. 11, 27. 16, 25. 17, 62. 69. 
sedes I 2, 10. 34, 11. II 6, 6. sedem 

E 13, 8. sede I 13, 6. sedes II 13, 
23. UI 3, 34. IIII 9, 6. sedibus I 

10, 18. 

sedet III 1, 14. E 4, 16. 

sedilibus E 4, 15. 

seditionibus III 3, 29. 6, 13. 

gedo sedare E 12, 9. 

sedulns I 38, 6. 

seges III 23, 6. segetis III 16, 30. 

segetes I 31, 4. 
segni III 12, 12. segnes in 21, 22. 
semel I 24, 16. 28, 16. Ill 5, 29. 26, 

12. 29, 48. IIII 2, 50. 3, 1. 7, 21. 9, 
18. 13, 14. E 5, .39. 15, 15. CS 26. 

Scmelao I 19, 2. 
Semeleius 1 17, 22. 
semina E 16, 55. 
semoti I 3, 32. 

semper I 5, 10 (bis). 27, 16. 32, 10. 
35, 17. II 6, .3. 8, 15. 9,1. 9. 17. 10. 

2. 11,9. 11110,19. 24,64. 29,6. 
111111,29. E12,15. 17,66. CS 
3.67. 

senectae II 6, 6. senectae II 14, 3. 

senectam I 31, 19. 
senectus II 16, 30. E 8, 4. 13, 6. se- 

nectnti CS 46. 
senex II 9, 14. seni III 19, 24. seneni 



IKDEX VERBORVM 



289 



» E 5y 57. senes 118, 22. senum I 
28, 19. 

senile £ 3, 2. 

scnsibus £ 14, 2. 

sententia £ 16, 17. sententiarum III 
4.70. 

senUs UI 28, 6. sentiunt III 1, 33. 
sentiant III 27, 22. sentire CS 73. 
sentietlU 23, 5. sensi II 7, 10. sen- 
flit in 5, 36. mi 6, 3. Bensere IIII 
4,25. 

separatis 11 19, 18. 

Kpelio sepaltae IIII 9, 29. 

septem m 11, 3. CS 7. 

Septimi II 6, 1. 

sepnlchri II 18, 18. 20, 23. sepulchro 
III 11, 51. sepnlchrnin £ 9,26. sc- 
pnlchrU II 1, 30. E 5, 17. 17, 47. 

sequor IIII 1, 38. sequitnr III 16, 17. 
sequare IIII 11, 29. seqni I 15, 18. 
23, 12. Ill 25, 19. sequetur II 5, 

13. 14, 24. sequemar £ 1, 14. 
secuta III 27, 59. 

sereno I 37, 26. sereno {neutr.) E 

15,1. 
Sereg III 29, 27. IIII 15, 23. Seraa I 

12, &6. 
Sericos E 8, 15. Sericas I 29, 9. 
series III 30, 5. 
sermones III 3, 71. 8, 5^ sennonibus 

III 21. 10. 
««'o scueris 1 18, 1. satum III 10, 0. 
serpens III 27, 5. serpente £ 3, 

14. serpentium £ 1, 20. serpentes 
I 37, 27. 

serua II 4, 3. 

serailem E 4,' 19. 

seruitnia, 21. seruiat II 2, 12. ser- 
uire £ 9, 14. seruiet I 29, 6. 

deruitas H 8, 18. 

#^r»<^ senias III 21, 6. serues I 3, 8. 
35, 29. seruet C8 27. seruate IIII 
6, 35; seruare II 3, 2. scruatura 
IIII 13, 24. scruata II 14, 26. 

meruit semis £ 9, 10. 

8era8l2,45. 16, 19. sera I 38, 4. 
sera III 8, 22. sera III 11, 28. se- 
rius II 3, 26. 

Sesti I 4, 14. 

seu 1 1, 27. 28. 3, 16. 4, 12. 7, 19. 20. 

II, 4 (bis). 12, 63. 13, 9. 23, 6. 6. 
n3,5.6. 17,17 (bi8).19. Ill 4,3.4. 
22. 23. 24. 6, 30. 31. 21, 2. 3. 4. 24, 
57. 58. mi 2, 10. 13. £ 16, 29. 17, 
38. CS 16. 

seucrus I 35, 19. Ell, 19. seiieri I 
27, 9. seuerae III 6, 39. seuerae 

II I, 9. genera III 8, 28. 

nOBATITS I 1. 



si I 1,7.9.32. 3,23.13,13.16,8.24,13. 
32, 1. U 2, 10. 5, 21. 6, 9. 8, 1. 3. 

10, 17. 14, 5. 17, 5. 14. Ill 3, 7. 65. 

5, 17. 31. 53. 9, 12. 16. 17. 19. 10, 
1. 14, 19. 23. 15, 7. 16, 6. 26. 38. 
41. 18, 5. 21, 21. 23, 1. 3. 17. 24, 5. 
27. 34. 36. 60. 27, 6, 45. 51. 29, 31. 
53. 57. IIII 1, 12. 2, 45. 3, 20. 24. 

8, 21. 23. 9, 5. 9. 12, 15. 21. E 1, 5. 

6. 2, 51. 3, 1. 19. 5, 6. 6, 3. 15. 14, 
3. 15, 12. 16. CS 37. 65. 

Sibyllini CS 5. 

sic I 3, 1. 2. 7, 17. 24. 12, 31. tl6,8. 
28, 25. 33, 10. U 4, 18. 19. 5, 18. 10, 18. 

11, 14. 17, 15. m 3, 49. 27,25. mi 
5, 15. 8, 29. 14, 25. £ 5, 81. 7, 17. 

9, 3. \6, 23. 
Sicana E 17, 32. 

siccet E 2, 46. siccatis I 35, 27. 
sicctts sicca III 11, 23. . sicci IIII 5, 
39. siccis I 18, 3. siccos III 29, 

20. 0iccasI4,2. siccis 1 3,184£ 16,55. 
Siculum II 12, 2. Sicula HI 4, 28. 

Siculae II 16, 33. ill 1, 18. Sicu- 
las IIII 4, 44. 

sicut E 11, 1. 

sidet £ 5, 79. 

Sidonii E 16, 59. 

sidus I 12, 47. IIII 8, 31. £ 1, 27. 10, 
9. 17, 41. sldere III 1, 42. 9, 21. 
sidera I 1, 36. 3, 2. II 16, 4. m 1, 
32. 7, 6. E 5, 45. 16, 2. 17, 5. side- 
rum E 3, 15. CS 35. 

signum signa II 8, 11. Ill 6, 18. IIII 

1, 16. 15, 6. £ 9, 15. signis I 7, 19. 
IIII 2, 19. 

silentiam E 11, 9. silentio III 2, 25. 
silentiam £ 6, 51. 85. sileutio II 

13, 29. mi 1, 36. 

sileo sileant IIII 8, 21. silebo 1 12, 

21. tnil 9, 31. sileri IIII 9, 'M. 
silaa III 16, 29. 18, 14. silaae I 14, 

12, 23, 4 (irisyll.). UI 29, 39. sil- 
uam III 4, 63. silua I 22, 9. siluae 
I 9, 3. 12,8. 28,27. £ 13,2 (tHsylL). 
siluarum CS 1. sLliiis £ 11, 6. sil- 
uasIU 11, 13, siluis 121, 8. E 

2, 26. 5, 55. 

Siluani III 29, 23. Siluane £ 2, 22. 
similis I 23, 1. Ill 27, 6. simile I 12, 

18. similem III 15, 12. 19, 26. si- 

mili IIII 5, 23. 
Simois £ 13, 14. 
simplex I 5, 6. simplici I 38, 5. IIII 

14, 13. simplices II 8, 14. 

simul I 4, 17. 9, 9. 12, 27. 20, 6. 36, 
9. II 8, 5. 16, 2. m 4,37. 12, 9. 27, 
.33. IIII 7,10. £ 1, 8. 11, 13. 16,25. 

19 



290 



INDEX VERBORVU 



simulacra III 6, 4. 

sine 1 14, 6. 23, 3. 25, 16. 26, 9. 30, 

7. n 19, 20. in 4, 20. 5, 20. 6, 29. 

7, 7. 13, 2. 24, 35. 26, 2. 29, 15. 

38.66. mil, 24. 13,27. 14,32. 

CS41. 
singulos in 11, 42. 
singaltas in 27, 74. 
sinistra I 2, 18. 
sinistrorsnm £ 9, 20. 
sino sinas I 2, 61. sinebant II 16, 18. 
sinus in 27, 19. E 10, 19. sinum E 1, 

13. Sinn n 18, 27. sinus I 33, 16. 
Sisyphus II 14, 20. E 17, 68. 
Sithonia ni 26, 10. Sithoniis I 18, 9.. 
siticulosae £ 3, 16. 
sitim n 2, 14. Iin 12, 13. 
situm in 3, 49. 
situ in 30, 2. 
sine I 2, 33. 35. 41. 4, 12. 6, 19. 12, 

65. 13, 11. 15, 26. 16, 3. 4. 22, 6. 6. 

32, 7. n 14, 11. 12. UI 21,2. 27,61. 

mi 2, 17. £ 17, 39. CS 16. 
sobrius U 10, 8. 

socerum nil 1,39. socerorum ni 6,8. 
socianda Iin 9, 4. 
socinm in 24, 60. socii I 7, 26. 
Socraticam I 29, 14. Socraticis m 

21,9. 
Bodali I 26, 19. m 18, 6. sodales I 

27, 7. 37, 4. sodalinm n 7, 5. so- 

dalibus I 36, 5. im 8, 2. 
sol lin 2, 46. 6, 40. 14, 6. £ 9, 16. 

solis I 8, 4.* 22, 22. Ill 27, 12. lUI 

15, 16. solem II 9, 12. sole II 16, 

19. in29. 20. 45. 8olesIin6, 8. 

solibuB£2, 41. 16, 13. 
Sol m 6, 41. GS9. 
sole! I 26, 14. solitom I 6, 20. solitis 

I 12, 13. 
solido I 1, 20. solida ni 3, 4. 
solium solio n 2, 17. 
sollemnis IIII 11, 17. 
soUers Iin 8, 8. 
sollicitas ini 13, 6. sollicitat in 

1, 26. 
sollicitudines 1 18, 4. soUicitudini- 

bus £ IS, 10. 
sollicitus ni 29, 26. sollicitum 1 14, 

17. sollicitae in 7, 9. sollicitam 

III 29, 16. sollicita I 36, 5. solUci- 

tis im 1, 14. 
solor solantis II 6, 7. 
solum 1 18, 2. II 7, 12. E 16, 10. solo 

in 24, 39. 
soiuo solnat in 2, 29. solue £ 17, 7 

(bis), 46. soluere I 27, 21. HI 21, 

22. E 9, 38. soluet 1 13, 20. nn 2, 



64. soluitnr I 4, 1. soluatur E « 

13, 6. solui II 2, 7. solutus E 2, 4. 

5, 71. solnta £ 10, 1. soluto E 12, 

8. solutae I 4, 10. solntos ni 4, 
62. solutis II 6, 23. m 17, 16. IHI 

2, 12. solutis (/.) I 30, 6. 

solus nil 9, 20. sola im 9, 13. solo 

I 25, 10. 
somninm 11127,42. BomniisIIII 1,37. 
soranus III 1, 21. 11, 38. somnum II 

11, 8. Ill 1, 21. 21, 4. somno m4, 

11. somnos I 25, 3. II 16, 15. E 2, 

28. 6, 96. 14, 3. 
Bonitus I 1, 24. sonitum n 1, 32. 
sono sonant £ 13, 3. sonantem 11 13, 

26. Ill 4, 57. IIII 9, 2. sonante £ 

9, 6. 16, 12. sonari £ 17, 40. 
sonus E 17, 17. sonum II 17, 26. IIII 

3, 20. sono II 13, 38. 
sopor I 24, 5. sopore E 5, 66. 
Soracte I 9, 2. 

sordibus II 10, 7. E 17, 46. 
sordidus I 28, 14. II 16, 16. sordidae 

III 2, 17. sordidum IIII 11, 11. 

sordidos II 1, 22. 18, 28. . 
soror I 24, 6. Ill 14, 7. sorore m 3, 

64. sorores n 9, 16. soromm II 3, 

16. sororibus ni 19, 17. sorores I 

26,12. inn, 40. sororibus niI7,6. 
sorsHS, 27.8ortis IIII 11,22. sortem II 

10, 14. sortelll 16,32.24,16. £ 14,15. 
sortitur III 1, 15. sorticre I 4, 18 

sortito £ 4, 1. 
sospes I 36, 4. 37, 13. sospitis III 8, 

14. sospite I 28, 27. CS 40. sospi- 
tum in 14, 10. 

spadonibus £ 9, 13. 

spargit III 18, 14. sparge III 19, 22. 
spargere m 15 , 6. spargens E 5, 
26. sparges U 6, 23. spargent II 

15, 7. sparsisse n 18, 7. spargier 
ini 11, 8. sparsum ni 20, 14. 

Spartacus £ 16, 5, Spartacum III 

14, 19. 
spatio 1 11, 6. nn 6, 11. 
speciosa III 27, 65. 
spectaculum £ 5, 102. spectaculo E 

6, 34. spectacnla I 28, 17. 
spectat n 2, 24. spectandus Iffl 

14, 17. 
speculo nil 10, 6. 
specus in 25, 2. 
spernit 1 1, 21. in 2, 24. sperne 1 9, 

16. 30, 2. spemere n 16, 17. 16, 
40. ni 3, 50. Bpretns £ 6, 13. 

spero sperat I 6, 11. n 10, 13. speres 
1 13, 14. nn 7,7. sperare I 87,11. 
nn 11, 30. 



INDEX VERBORYM 



291 



spes mi 1, 30. 4, 71. spem I 4, 15. 

11, 7. Ill 21. 17. El, 24. CS 74. 

spes mi 11, 26. 12, 19. 
Spes I 35, 21. 
spicea CS 30. 
spicula 1 15, 17. Ill 28, 12. 
spiritns n 17, 13. m 11, 19. IXH 8, 

14. Ell, 10. spiritum II 2, 10. IC, 

38. nil 6, 29. spiritu E 17, 26. 
spiro mi 3,24. spirat IIII 9, 10. spi- 

rabat mi 13, 19. 
Hpissa U 15,9. splssa III 19,25. spis- 

sae mi 3, II. 
splendet II 16, 14. Ill 3, 25. splen- 

deal II 2, 4. splendentis I 19, 6. 
splendida im 7, 21. splcndidior III 

13, 1. 16, 25. spiendidc III 

11, 35. 
sponda £ 3, 22. 
sponsae lUI 2, 21. 
sponans III 2, 10. sponso I 29, 6. 

sponsos mil, 31. 
ttabUis CS 26. 
sUbulis I 4, 3. 
stagna II 15, 4. 
ttaiua statais m 24, 28. 
sUtnit II 13, 10. statnetnr I 29, 8. 
sUtoB UI 29, 25. stata III 4, 54. 
steUa 1 12, 28. Ill 29, 19. stellis II 

19, 14. m 15, 6. 25, 6. 
stercore £ 12, 11. 
sterilem m 23, 6. 
sternet III 17, 2. strauit im 14, 32. 

Ktraaere I 9, 10. 16, 18. stratus I 

1,22. 
Stesichori mi 9, 8. 
Sthenelns 1 15, 24. im 9, 20. 
stipendlom £ 17, 36. 
stirpis m 29, 37. 
9to sUt n 9, 5. stet I 9, 1. m 3, 42. 

28, 6. sUntem I 35, 14. stantis III 

27, 9. stent m 4, 58. 11, 22. ste- 

tere I 16, 19. 
Stoici £ 8, 15. 

atomacho 1 16, 16. siomachum I 6, 6. 
strenna m 28, 3. 
strepitom 1 15, 18. lU 19» 23. 29, 12. 

im 3, 18. strepitn III 10, 5. 
atrepont n 1, 18. mi 12, 3. 
stridore I 34, 15. 
itrix strigis £ 5, 20. 
stniis II 18, 19. 
stadet mi 2, 1. 
ttndiosa m 27, 29. 
Btadinm m 12, 7. mi 12, 25. studiis 

m24,54. 
atnltitiam im 12,27. staltitia 13,38. 



stupet in 25, 9. stapent £ 7, 16. 
stnpens II 13, 33. 

Btupris mi 5, 21. 

Stygia II 20, 8. Stygiis IIII 8, 26. 

Styx I 34, 10. 

suadere £ 16, 23. 

sub {cim accus.) I 8, 14. 9, 19. 18, 13. 
25, 11. 33, 11. II 18. 18. E 2, 44. 5, 
83. {eum ablat,) I 1, 21. 25. 5, 
3. 17, 22. 22, 21. 26, 3. 32, 1. 38, 7. 
II 1, 39. 3, 23. 7, 19. 11, 13. Ill 2, 
5. 27. 5, 9. 7, 30. 11, 29. 19, 4. 20, 
12. 29, 14. mi 1,4. 20. 4, 17. 26. 
£ 2, 23. 9, 3. 

subdactum I 3, 30. 

subeant III 4, 8. subire £1,4. 

subicio snbiectos I 12, 55. 

subigo subacta II 5, 1. subacta II 
1,23. 

sublime III 1 , 46. sublimi I 1 , 36. 
15, 31. m 26, 11. 

sublustri m 27, 31. 

submisere IIII 4, 63. 

sttbo subando £ 12, 11. 

snboles III 13, 8. mi 3, 14. subolem 
CS17. 

submit III 16, 14. 

subscribi III 24, 28. 

snbsequitnr I 18, 14. 

subsidere £ 16, 31. 

siibsum sub est mi 5, 40. 

subtemine £ 13, 15. 

Suburanae £ 5, 58. 

sucus III 27, 54. sncoB III 3, 35. 

sudor 1 15, 10. £ 10, 15. 12, 7. 

sui 1 18, 14. m 29, 41. sibi U 2, 13. 
Ill 6, 49. 8, 19. 16, 21. se (aecujt,) 
I 2, 17. II 16, 20. Ill 5, 33. IIU 9, 
38. se {abiat.) Ill 5, 43. 

sulcis m 1, 10. 

Sulpiciis mi 12, 18. 

sum mi 1, 3. es E 15, 17. est I 1, 
19. 27. 3, 37. 7, 5. 15, 25. 17, 14. 

24, 20. 27, 2. 28, 18. 35. 37, 1. H 2. 
1. 5, 5. 7, 28. 11,9. 13, 14. 16, 25. 
27. 17, 2. 18, 10. 19, 9. Ill 1, 6. 9. 

25. 2, 13. 26. 9, 22. 12, 1. 16, 43. 
44. 24, 21. 24. 25, 18. 27, 37. 29, 5. 
46. 57. nn 3,21. 24. 4,22. 30 (bis). 
52. 8, 10. 9, 34. 10, 4, 7. 11, 1. 2. 4. 
12,8. £ 4,2. 5,94. 7,4. 17. 8,20.15, 
12. 16,39. 17,23.25.63. sumns IIII 
7, 16. sunt 1 1, 3. 7, 5. 14, 9. Ill 24. 
52. mi 11, 14. sis m 27,13. £ 15, 
19. sit I 9, 13. 24, 1. 36, 12. II 4, 
1. 6, 6. 7. Ill 1, 14. 2, 28. 27, 18. 
£ 8, 3. 13. 16, 17. 26. esto m 22, 
5. 8, 15. £ 8, 11. esse III 27, 73. 

19* 



292 



INDEX VERBORVM 



onim III 0, 1. lUI 1, 3. eras II 19, 

28. crat I 3, 10. 37, 4. II 15, 13. 
Ill 9,6. £ 15, 1. easel K 5, 38. 
erit 1 11, 3. II 10, 18. Ill 5, 32. 10, 
19. crimas II 14, 12. eritis III 4, 

29. foret III 4, 13. IlII 8, 22. E 12, 
23. fore III.16, 7.E 16, 10. fui E 
11. 8. fuit III 11 , 34. 20, 16. 27, 
43. IIU 10, 7. E 7, 11. fuerat I 2, 
10. futurus E 2, 68. sum futurus 
E 1, 17. futurum I 9, 13. futuri III 
29, 29. futurnm I 7, 29. 

sumis I 12. 2. sumit III 2« 19. sume 
III 8, 13. 30, 14. sumere I 27, 9. 
sumeret III 5, 37. 

summa I 4, 15. summae IIII 7, 17. 

summouet 11 10, 17. summoucro II 
18, 21. suromotus £ 11, 18. 

suiumi III 24, 49. summa I 2, 9. sum- 
mo III 28, 13. summos II 10, 11. 
Hummis I 34, 12. Ill 24, 6. 

sumptnosa III 23, 18. 

sumptu II 16, 19. , 

super {atm acciis,) IIII 2.6. £9, 26. 
(cum Mai.) I 9, 6. 12, 6. 18, 8. Ill 
1, 17. 8, 17. nU 2, 42. E 5, 80. 7, 

3. CS 18. 

super (flrfii.) £ 1. 31. 17, 19. 

superare I 12. 26. superantis IQI 11, 
1. superantc I 12, 38. 

snperbiae IIII 10, 2. superbiam III 
10, 9. 30, 14. 

superbus E 4, 6. 15, 18. 17, 9. super- 
bum II 18, 36. superbaniE 5, 63. 
superbo I 37, 31. U 14, 27. K 8,|19. 
superbi CS 66. superbao I 28, 32. 
superbos I 10, 13. 12,34. 35, 3. IIII 

4. 70. superbas £7,5. superba 
E 2, 7. superHis UlI 15, 7. 

supercilio III 1, 8. 

super! IIII 7, 18. superis 1 1, 30. 6, 

16. 10, 19. 
superiecto I 2, 11. 
superni E 1, 29. saperne II 20, 11. 
superstes II 2,8. 17,7. CS 42. super- 

stitl III 9, 12. 16. superstite E 1, 

5. superstites E 5, 101. 
supcruacuos II 20, 24. 

supinum III 4, 23. supinas III 2;j, 1. 

suppetas E 17, 64. 

supplex im 14,35. E 17, 2. suppllce 

III 14. 8. supplices CS 34. suppll- 

cibns III 10, 16. 
supplicio III 24, 34. 
Ruppositos II 1, 8. 
supra ipraep.) Ill 19, 15. 
supra [fiftii.) II 18, 11. 
suprcmi I 32, 13. supremo I 21, 3. 



supremom II 17,11. supremo £17. 

68. suprema I 13, 20. 
sura suris E 8, 10. suras II 4, 21. 
surdior III 7, 21. surdiora £ 17, 54. 
surgit III 6, 30. surge lU 11, 37. 38. 

surgente II 9, 11. 
surripio surpaerat IIII 13, 20. 
sus E 12, 6. 

suscitat 1110,19. suscitabo 11127,11. 
suspendisse I 5,15. suspensa E5,3G. 
suspicio suspecta 1 17, 25. 
suspicor suspicari 11 4, 22. 
snspiret III 2, 9. suspirare III 7, 10. 
sustineant I 9, 2. 
susurri I 9, 19. 
suus sua £ 12, 24. sui I 1, 17. 13, 16. 

II 13, 5. snam £ 16, 46. sua III 4, 

65. £ 7, 9. sua IIII 9, 44. suis II 

8, 21. UI 4, 73. IIII 5, 29. £ 2, 3. 

9, 30. 16, 2. 
Sybarin I 8, 2. 

Sygambri IIII 14,51. SygambrosIIII 

2,36. 
Syrio II 7, 8. 

Syrtis I 22, 5. II 6, 3. 20. 15. E 9, 31. 
Syrus Syra I 31, 12. 



tabellas E 12, 2. 

tabernas I 4, 13. 

tabula I 5, 13. 

tabum tabo E 5, 65. 

taces III 19, 8. tacent £7, 15. taccn- 

tem II 10, 18. tacuit E 5, 49. 
taciturnitas IIII 8, 23. 
taciturnus I 31. 8. taciturna III 29. 

24. taciturna II 8. 10. 
tacitus IIII 1 , 14. tacitu UI 19 , 20. 

30,9. 
tactu III 2, 11. 
taedas UII 4, 43. 
taedinm 1 14, 17. 
Taenari I 34, 10. 
taeter HI 11, 19. 
tale E 3, 19. talium IIII 8, 9. 
talus talis I 4, 18. 
tam I 7, 10. 11. 24, 2. 
tamen I 3, 23. 7, 22. 12, 19. 15, 19. 

32, 6. 36, 6. II 18, 29. Ill 5, 50. 10. 

2. 16, 37. 24, 63. 29, 46. lUI 7, 13. 

11, 13. 13, 2. 
Tanais III 29, 28. Tanain III 10. 1. 

IIII 15, 24. 
tandem I 2, 30. 23, 11. 11 9, 18. Ill 

16, 2. IIII 4, 49. E 17, 6. 



INDEX VERBORVM 



203 



tan^at E 1, 30. tange in 26,12. tan- 

^ere I 8. 8. m 13, 10. 19, 16. tan- 

gct III 3, 54. tetigit II 19, 32. 

in 23, 17. 27, 33. tetigere II 7, 12. 

Ungi III 11, 10. tangcnda I 3, 24. 
Tantalus E 17. G6. Tantali II 18,37. 

Tantalnm II 18. 37. 
tantns £ 3, 15. tanti ¥!, 11, 7. tantam 

E 14. 1. 
tardauit U IT, 15. 

tardus tarda 1 3.32. tardiora E 17,62. 
Tarentum III 5,56. Tarenti 1 28, 29. 
Tarquini I 12, 35. 

Tartaro III 7, 17. Tartara I 28, 10. 
Unriformis IIU 14, 25. 
taurus III 27, 72. taiiri II 5, 3. tauro 

m 27, 26. tanrum E 12. 17. IIII 2, 

53. UurLs HI 13, 11. E 3, 11. tau- 

ris U 14, 7. 
Tecmesaae II 4, 6. 
lecti II 10, 7, tectum II 8, 19. tecta 

II 16, 12. 19, 14. lU 3, 60. 10, 6, 

E 12, 12. 
Ugo texere III 4, 13. tectum I 6, 13. 
Teium E 14, 10. Teia I 17, 18. 
Ifh telas III 12, 6. 
Telamone II 4, 5. 
Telegoni III 29, 8. 
Telephi I 13, 1. 2. Telephum IIII 11, 

21. Telephe III 19, 26. 
Telephus {mythol.) E 17, 8. 
Tellus C8 29. Telluris U 12, 7. 
tellng I 22, 15. 34, 9. 37, 2. II 14, 21. 

18, 32. IIII 14, 50. E 13, 13. 16, 43. 

tenureI7,29. 111,27. E 5, 80. 

15, 19. 
telo C8 33. tela IIO 9, 17. E 17, 10. 
temere I 12, 7. II 11, 14. 
TcmpeI7, 4. 21, 9. UI 1, 24. 
temperas IIII 3, 18. temperat I 8, 7. 

12, 16. Ill 4, 45. 24, 18. temperant 

I 20, 11. im 12, 1. temperet II 16, 
27. HI 19, 6. temperare E 17, 80. 
temperante E 16, 56. temperatam 

II 3,3. Ill 4,66. temperate II 2,3. 
tempeftas HI 17. 11. E 13, 1. 
Tempestatibns E 10, 24. 
tempestiua I 2,3, 12. Ill 19, 27. tera- 

pestiuius IIII 1, 9. 
templa 12,16. II 15 , 20. Ill 6, 2. 

tcmpHs III 11, 6. 
tcmptator in 4, 71. 
tempto temptat III 2, 22. 7, 12. tem- 

pUre III 23, 14. temptabo III 4, 

31. temptanit I 16, 23. temptaris 

1 11, 3. temptasse I 28, 5. 
tempus I 37. 4. temporis IH 29, 29. 

tempu» n 7, 1. Ill 6, 44. 23,8. IIII 



4, 20. E 16, 64. tempore II 3, 5. 
CS 4. tempora 1 28, 12. lUI 2, 40. 
7,18. 12,13. 13,14. tempomm 
III 30, 5. teraporibus IIII 9, 36. 
13 25. 

temporal 7, 23. 11125,20. IIII 1, 

32. 8, 33. 
tenacem III 3, 1. tenaci E 2, 24. 
tendis I 29, 16. II 18, 32. Ill 3, 70. 

tendit II 10, 20. IIII 2, 26. E 2,33. 

tendere I 1, 34. 29, 9. tcndens III 

5, 55. tendentes III 4, 51. tenta E 
12, 12. 16, 50. 17, 26. 

tenebriM nil 4, 40. 7, 25. 

teneo ini 1, 38. tones III 26, 9. te- 
net I 13, 1^. Ill 4, 62. 28, 14. IIII 
9, 6. 11,23. E 11,24. CS 69. tcnent 
17, 20. in 4, 16. tone I 18, 13. 
tenente III 14, 15. tenebo III 11, 
44. tenebit I 7,20. tenuit II 12,21. 
tenuere CS 38. tenuissc in 17, 8. 

tenor III 18, 5. IIII 2^ 54. tenerae I 
1, 26. 21, 1. ni 27, 54. tenerum I 
4, 19. tenero in 6, 24. tenero IIII 
12, 9. tenerae HI ^i, 52. tencris 
nil 1, 26. 

tenuem n 16, 38. tenui I 33, 5. II 
16, 14. 20, 1. tenues I 6, 9. 

tenuo tenuare in 3, 72. 

tenus III 15, 16. 

tepcbunt I 4, 20. 

tepidas II 6, 17. 

ter I 13, 17. 28, 36. 31, 13. II 9, 13. 

14, 7. 17, 26. Ill 3, 6.5. G6. 67. 18, 
16. 19, 14. 22, 3. IIII 1, 28. E 5, 
.33. 12, 15. CS 23. 

teretis E 11, 28. teretes I 1, 28. tere- 
tT8lI4,21. 

tcrgeminls I 1, 8. 

tergo III 2, 16. 5, 22. 

termes E 16, 45. 

Terminalibus E 2, 59. 

terminus III 3, .53. CS 27. terminum 
I 22. 10. terrainos II 18, 21. 

temos III 19, 14. 

tero terit E 4, 14. teritur E 16, 1. 

Terra in 4, 73. 

terra HI 3, .50. Iin 7. 3. E 17,30. 75. 
terrae I 28, 1. II 14, 10. Ill 1. 36. 
terram I 4, 7. Ill 4, 45. 18, 16. E 
7, 19. terra I 22, 22. E 1, 33. 9, 27. 
CS 53. terrae I 4, 10. terrarum I 
1, 6. II 1, 23. 6, 13. terris I 2, 1. 3, 
31. 11112,37. terras I 3, 23. 12, 

15. II 16, 18. Ill 14, 16. E 5,2. 
terris I 2, 42. II 2, 2. 20, 3. 

terrenum *III 24, 4. IIII 11, 27. 
terret I 10, 11. ni,20. 111111,25. 



294 



INDEX VERBORVM 



terreat I 26, 5. tenuit I 2, 4. 6. UI 

27, 7. 
terrorem III 4, 49. 
tertius E 11, 5. tertium lUI 2, 58. 

tertio IIII 14, 37. 
testa III 21, 4. testa I 20, 2. UI 

14, 20. 
testis UI 4, 69. IHI 4, 38. 
testor testatur II 1, 31. testatus I 

28 12. 
testudo i 32, 14. Ill 11, 3. testudinis 

nil 3, 17. testudine E 14. 11. 
Teucer 17.21. 15 , 24. IIII 9 , 17. 

Teucri I 7, 27. Teucro I 7, 27. 
Teucro (adiecL) IIII 6, 12. 
textis E 2, 45. 
thalamo 1 15, 16. 
Thaliae IIII 6, 25. 
Thaliarche I 9, 8. 

theatro 120,3. theatrislll, 10. 17,26. 
Thebae nil 4, 64. Thebas I 7, 3. 
' Thebanae 1 19, 2. 
tbesauris III 24, 2. 
Theseas IIII 7, 27. 
Thessalo II 4, 10. Thessala E 5,45. 

Thessalos I 10, 15. Thessala I 7, 4. 

Thessalis I 27, 21. 
Thetidis I 8, 14. IIII 6, 6. Thctide 

E 13 12 
Thrace II 16, 5. Thracen III 25, 11. 
Thracio I 25, 11. Thraciae IIII 12,2. 
Thracis II 19, 16. Thracum I 27, 2. 

E 5, 14. 
Thraessa III 9, 9. 
Threicio I 24, 13. E 13, 3. Tbreicia 

I 36, 14. 
Thurini HI 9, 14. 
Thyesten 1 16, 17. 
Thyesteas E 5, 86. 
Thyias III 15, 10. Thyiadas II 19, 9. 
thymain, 6. 11112,29. 
Thyna III 7, 3. 
Thyoneus 1 17, 23. 
thyrso II 19, 8. 
Tiberinis III 12, 9. 
Tiberis II 3, 18. Tiberim I 2, 13. 8, 

8 29 12. 
tibia 1 12 ,2. Ill 4, 1. tibiae III 7, 

30. 19,19. Uni,23. tibiasll, 

32. tibiis UII 15, 30. E 9, 5. 
Tibur II 6. 5. Ill 4, 23. 29, 6. IIII 3, 

10. TiburisI7, 21. 18, 2. IIII 

2,31. 
Tiburni I 7, 13. 
Tigris IIII 14, 46. 
tigris I 23, 9. tigres III 3, 14. 27, 56. 

tigrls HI 11, 13. E 16, 31. 
times III 11, 39. 29, 26. timet I 8, 8. 



n 13, 16. HI 24, 56. UII 9, 50. E 

1, 20. CS 54. timeant £ 16, 33. ti- 

mebo III 27, 7. timuit I 3, 12. 17. 

Ill 5, 36. timendum 1 35, 31. timenda 

E 6,9. timendorum III 1,5. timcn- 

dos ni 20, 10. 
timidas I 14, 14. Ill 19, 2. IIII 9, 62, 

timido III 2, 16. timidos II 13, 40. 
Timor IH 1, 37. timor II 16, 15. ti- 

mores I 37, 15. 
tinguere IIII 12, 23. tinguet II 14, 

27. m 23, 13. tinctus lU 10, 14. 

tinctae II 16, 36. 
Tiridaten I 26, 5. 
Titanas III 4, 43. 

Tithonns I 28,8. Tithonam II 16,30. 
titulos IIII 14, 4. 
Tityos III 11, 21. IIII 6, 2. Tityilll 

4, 77. Tityon II 14, 8. 
toga E 4, 8. togae I 36, 9. Ill 5, 10. 
tolerare II 5, 4. 
tollo E 6, 12. tollit II 16, 34. tollat 

12,49. toIleII5, 9. tollite I 21, 

9. 27, 2. E 16, 39. tollere I 1, 8. 3, 

16. 35, 2. Ill 16, 19. 24, 26. tollcns 

I 18, 15. sustulit I 34, 16. II 7. 14. 

sustulerit III 4, 44. snstiilerat II 

17,28. tollor III 4,22. tolli II 4,11. 

sublatamlU 24,32. 8ublataE6,7. 
tonantis K 2 , 29. tonantem III 5, 1. 

tonantls I 34, 7. 
tondet E 2, 16. tonsa IIII 4, 57. ton- 

sae UI 15, 14. 
tormentum III 21, 13. 
Torquate IIII 7, 23. 
Torquato E 13, 6. 
torqueo torserunt E 16, 69. torscrat 

E 17, 10. 
torquibus lU 6, 12. 
torret I 33, 6. Ill 9, 13. 19, 28. E 16. 

62. torrere IIII 1, 12. torrentia III 

1, 31. 
tortor III 5, 50. 

toruos III 5, 44. toruo I 28, 17. 
tot ini 9, 32. E 4, 17. 
totidem I 21, 9. IIII 2, 53. * 
totiens CS 23. 
tolus tota I 19, 9. to turn IIU 3, 21. 

totam E 5, 25. toto U 8, 10. 
toxicum E 17, 61. 
trabalTs I 35, 18. 
trabe I 1, 13, IIII 1,20. trabes II 18, 

3. trabibus lU 2, 28. 
tractas U 1, 7. tractare I 37, 27. 

tractauit II 13, 10. £ 3, 8. 
tractus nil 2, 27. 
tradam I 26,2. tradidit U 4,11. tradi 

in 27, 65. 



INDEX VERBORVM 



205 



tngoediae II 1, 9. 

tn]iiiiitI4,2. ni8,8. m24,10. 
ftrahentu ^trahenti III 5, 15. 
trahentes III 3, 15. trahentis £ 2, 
61 traheret 1 15, 1. t'rahet lUI 2, 
34. traxerim £ 14, 4. 
trans I 8, 12. IIH 5, 10. 
transfer I 30, 4. traiulatos £ 15, 23. 
transfnga HI 16, 23. 
transiliont I 3, 24. transiliat I 18, 7. 
transmntat III 29, 51. 
trananolat UU. 13, 9. 
treeenia II 14, 5. 
treeenUe UI 4, 79. 
tremit I 23, 8. trementi III 21, 19. £ 
5, 11. trementTs m 27, 23. £ 10. 8. 
tremendo I 16, 11. tremenda IIII 
6, 7. tremendae IIII 2, 15. tremen- 
dia nn 14, 12. 
tremnlo nn 13, 5. 

trepidat n 19, 5. lU 29, 32. trepi- 
dant IIII 11, 11. trepides II 11, 4. 
trepidet III 27, 17. trepidare II 3, 
12. trepidault II 4, 23. 
trepidia UI 2, 5. 
tm triam II 3, 16. £ 4. 8. trls IH 19, 

16. tribua III 19, 11. 
triboit I 11, 4. 
tribnno E 4. 20. 

triformifl HI 22, 4. triformi I 27, 23. 
trilln^ n 19. 31. UI 11, 20. 
trima UI 11, 9. 
triplex I 3, 9. 
tripodaa IIII 8, 3. 
trireml lU 1, 39. 

triatia E 10, 10. 17. 73. triate II 13, 
11. triati II 14, 8. UI 3, 62. triatea 
I 16, 9. UI 16, 3. 24, 33. triatia I 
3, 14. 7. 24. triatia I 16, 26. Ill 
4,46. 
triatitiaiii I 7, 18. 26, 1. 
trinmphalea E 8, 12. 
trinmphatia UI 3, 43. 
Triomphe lUI 2, 49. 50. £ 9, 21. 23. 
trinmpbaa Ull 4, 52. triumpho I 37, 
32. U 1, 16. 4, 7. UI 1, T. trium- 
phoa I 2, 49. .35, 4. 
trinmniralibQa £ 4, 11. 
trocho UI 24, 57. 

Troiae I 8, 14. 10, 15. lU 3. 60. 61. 
IIU6,3. Troiam UU 15,31. CS41. 
Troiana I 28, 11. 
Troica lU 3, 32. Troico I 6, 14. 
Troilon U 9, 16. 
tropaea U 9, 19. 
TVof Troaa UU 6, 15. 
tmdit £ 2, 31. truditar U 18, 15. 



trancuB U 17, 27. tmncia U 19, 11. 

UI 4, 55. 
trux truci I 3, 10. £2, 5. tracea £5,4. 
tu I 2, 33. 7, 17. 9, 16. 10, 17. 11, 1. 

12, 51. 58. 59. 13, 1. 14. 15. 15. 29. 

24, 11. 28, 23. 29, 13. U 6, 22. 8, 5. 

9. 9. 12, 9. 21. 18, 17. 19, 17 (bis). 
18. 21. UI 9, 22. 11, 3. 13. 13, 10. 

13. 16, 38. 20, 9. 21, 2. 13. 14, 17. 

28, 11. 29, 25. UU 3,1. 8, 4. 11. 21. 
£ 6, 9. 9, 21. 12, 25. 13, 6. 15, 3. 
17, 33. 40 (bia). 45. 56. CS 16. tni 
m 25.' 1. tibi I 3, 5. 11, 1. 12, 50. 
13, 9. 14, 9. 17, 14. 20, 4. 7. 24, 10. 

25, 3. 13. 28, 4. 28. 29, 5. 33, 3. II 

4, 1. 17. 5, 10. 14. 7, 20. 8, 1. 17. 9, 

10. 16, 31. 34. UI 7, 1. 22. 9, 1. 11, 
15. 38. 12, 5. 6. 13, 6. 18, 10. 14. 
20, 7. 27, 71. 29, 1. UU 6, 5. 8, 9. 

9, 34. 11, 14. 13, 13. 14, 34. £ 5.77. 
8, 3. 20. 10, 16. 11, 12. 12,1. 22. 13. 
15. 15, 20. 17, 19. 49. te (accus.) 
I 2, 47. 3, 1. 4, 16. 5, 1. 7, 19. 10, 

5. 9. 12, 21. 23. 14,1. 15,24. 27. 18, 
6 (bia). 11. 23, 9. 26, 12. 27, 14. 21. 
23. 28, 1. 31. 33. 34. 35, 5. 6. 9 
(bia). 17. 21. 38, 6. II 4, 13. 3, 6. 5. 

13. 6, 21. 7, 3. 15. 8, 21. 22. 13, 1. 

11. 26. 16, 33. 35. 17, 2. 5. 22. 19, 

29. UI 3, 13. 6, 5. 7, 31. 10, 11. 13. 
11, 1. 43. 49. 13. 9. 15,8. 13. 19,25. 

26, 21, 10. 19. 21. 23, 1.3. 27,15.59. 

61. 62. 29. 5. lUI 1 , 8. 19. 39. 40. 
2, 49. 53. 5, 32. 33 (bia). 7, 23 (bis). 

10, 6. 12, 22. 13, 10. 11. 14, 41. 42. 
45. 46. 47. 49. 51. El, 11. 2, 21 
(bia). 5, 5. ;8, 1. 12, 16. 13, 13. 15, 
13.21. 17,62.81. te (Mat,) I 
2, 52. 5, 9. 6, 4. 12, 57. 26, 9. 28, 

14. 27. 30, 5. 7. 32, 2. II 7,9. lU 9, 
24 (bis). UU 7, 21. 9, 30. 11, 29. 
14, 33 (bis). E 1, 5. 8. 4, 2. 7. 9, 3. 

11, 19. 
tabae 1 1, 23. 

tuentur I 17, 13. tuere CS 14. 

Tullo UI 8. 12. 

TuUua nil 7, 15. 

turn 1 13, 5. 20, 10. U 16, 5. 9. lU 29, 

62. nil 2, 45. 

tumet I 13, 4. tumentibua £ 8, 9. 
tnmidaa UI 3, 48. turaidaa UU 3, 8. 
tamultuoaum UI 1, 26. 
tamnltus £ 5,3. tamultnm UI 14, U. 

tumultu I 16, 12. Ill 27, 17. UU 4. 

47. tumultus U 16, 10. UI 29, 63. 
tunc E 17, 17. 74. 
tundit E 17, 55. 
tunica I 6, 13. 



2l)G 



INDEX VlSKBOnVM 



turba 1 1. 7. m 1. 13. 24, 46. E 6,97. 

turbam I 10, 19. turbas III 4, 47. 
iurbidus III 3, 5. turbidum II 19, 6. 
turbo turbaret K 15, 8. 
turbo turbinem E 17, 7. 
turdi8 E 2, 34. 
turgida III 13, 4. turgidam 13, 19. 

tiirgidi nil 12,4. turgida II 10,24. 
tarmam III 4, 43. turmae II 4, 9. 

CS38. turmas U 16,22. UII 14,23. 
turpiB III 5, 6. 27, 53. E 8, 5. turpis 

(genet,) E 5, 19. tnrpcm J 31, 19. 

turpe II 7, 12. Ill 27, 39. E 9, 15. 

turpi I 33, 9. turpes II 20, 22. tur- 

pinm I 37, 9. turpior II 8, 4. 
turpo turpaiit UII 13, 12. turparunt 

I 13, 10. 
tarris III 16, 1. turrcs II 10, 11. tur- 

res (acvwi.) till 6, 7. turrls I 4, 14. 

turribus E 17, 70. 
tus turis m 8, 2. turc I 30, 3. 30, 1. 

ni 23, 3. tura I 19, 14. UII 1, 22. 

2, 52. 
Tusco ni 7, 23. Tuscis IIU 4, 51. 
Tusculi E 1, 29. 

tutela n 17, 23. lUI 6, 33. 14, 43. 
tutor E 2, 22. 
tutus II 10, 6. UII 5, 17. tuta III 2, 

25. tutum I 17, 5. II 2, 21. Ill 16, 

7. 29. 63. tuto III 4, 17. tutis I 

27, 18. 
tuus im 5, 6. E 17, 50. tua II 8, 23. 

Ill 22, 5. UII 15, 4. E 1, 31. 5, 75. 

tunmst UII 3, 24. tni I 7, 21. tuist 

UII 3, 21. time I 15, 21. UII 1, 16. 

10. 2. 11, 22. E 1, 24. tuo E 3. 21. 

17, 72. tiuie I 15,32. II 5, 5. Ill 15, 

2. UII 6, 5. tuum E 1, 15. tuuin 

lUI 1, 26. 5. 34. E 8, 12. tuo I 25, 

7. UII 14, 9. E 1,4. 17,50. tua UII 

12, 21. E 14, 15. tuac III 3,13. 13, 
16. tuis III 10, 16. E 10, 15. tuos 
UII 9, 32. 14, 33. tuas I 6, 11. 15, 
7. 26, 12. UII 14, 2. tua UI 27, 75. 
tuis II 17, 1. Ill 7, 10. 24, 4. 29, 4. 
lUI 6, 21. E 17, 23. 

Tydides I 15, 28. Tydiden I 6, 16. 
tvmpano III 15,10. tympana 1 18, 14. 
f yndari I 17, 10. 
Tyndaridae UII 8, 31. 
Typhoeus III 4, 53. 
tyrannus II 17, 19. Ill 17, 9. tyraiini 
I 35, 12. Ill 2, 7. 3, 3. tyraiinos II 

13, 31. 

Tyriae III 29, 60. Tyriis E 12, 21. 
Tyrrhenus III 10, 12. Tyrrheiia III 

29, 1. Tyrrhenum I 11, 6. fUI 24, 

4. UII 15, 3. 



V. 

uaccae U 10, 34. UII 2, 53. 

uaco UHcat III 18, 11. 

uacuum I 3,34. 18,15. UII 15, 8. ua- 

cuam I 5, 10. UII 14, 36. uacunin 

III 25, 13. uacui I 6, 19. 32, 1. 
uada I 3, 24. uadis E 16, 26. 
uae 1 13, 3. 
uafer III 7, 12. 

uagor I 22, 11. uagautem III 14, 19. 
uagus I 2, 18. Ill 3, 9. uaga III 27, 

16. uagae I 28, 23. uago UI 13, 

12. uaga I 34, 9. uapas III 21, 10. 

UII 4, 2. uagis UI 29, 24. 
ualet I 34. 12. 11 5, 1. Ill 7, 27. ua 

lent E 5, 62. 87. ualere E 11, II. 

ualcntium III 25, 15. E 17, 4. us\- 

luenint E 16, 3. 
Valgi II 9. 5. 

ualidus III 4, 53. ualido I 31, 17. 
uallis I 15, 29. ualle I 17, 17. Ill 1. 

47. E 2, 11. ualles I 17, 11. 
uallus uallum E 9. 13. 
nana III 27, 41. u an ae I 24, 15. uaiio 

I 23, 3. uanae (nomin.) Ill 24, 36. 
unpor E 3, 15. 

Varine II 8, 2. 

Vario I 6, 1. 

uariuB II 5, 12. uariis I 12, 15. 18. 12. 

Farus Varc I 18, 1. E 5, 73. 

uastata UII 4, 47. 

nasto UII 14, 30. 

uates I 31, 2. 11 20, 3. UI 19,5. uatis 

II 6, 24. UII 6, 44. uati E 17, 44. 
uate lUI 9,28. E16,66.uatum UII 
3, 15. 8, 27. uatibuB I 1, 35. 

Vaticani I 20, 7. 

ubcre UII 4, 14. ubera E 2, 46. 8, 8. 

16, 50. 

uberes II 19, 10. IIU 15, 5. 

ubi {a(fu. loci) I 22. 17. 116, 3. 14. 

17. E 12, 6. 16, 43. 

ubi {temponiie) II 1, 10. 13, 33. Ill i;. 

41. 27, 69. IIU 5, 6. 7, 14. E 2, 67. 

5, 91. 11, 19. 
ubicumque III 27, 13. 
udam UI 2, 23. udum III 29, 6. udo 

I 32, 7. II 5, 7. 7, 23. E 10, 19. uda 

I 7, 13. 22. 
ue I 7, 2. 12, 6. 23, 10. II 5, 20. 7, 25. 

UI 2, 16. 4, 4. UII 2, 13. 18 (bi.^). 
/21.37. 4,13.63. 64. 9,17. 20. 32. 13, 

17. 14, 1. 15, 23. El, 27. 2, 50. 8, 

18. 12, 2. 17, 61. 
uectigalia III 16. 40. 
uectis uectes III 26, 7. 



INDEX VEUBORVM 



297 



ueclar uectabor E 17, 74. 

who nexit III 29, 48. aexere III 

3,14. 
Veia E 5, 29. 

ucl I 7, 3 (Via). 12, 1. 22, 7. 35, 2. 3. 
II 8, 3. 11, 13 (bis). Ill 11, 47. 24, 
45.47. 29,43.45. 11114,43. 9, 
2-2. 10, 8. E 1, 11. 13. 2, 17. 59, 60. 
9 35. 12 13. 
«rii* uellcra ill 16, 36. E 12, 21. 
ueto aelata I 35, 22. 
nelox 1 17, 1. Ill 25, 3. IIIl 12, 22. 
ueloci III 27, 63. uelocTs IIII 14, 
11. nelocins E 17, 61. 
M&wuela I 34,4. II 10,24. inil5,4. 
uelutI12,47. 37.17. 11111,9.41. 

IIII 2, 5. 6, 9. E 8, 6. 16, 18. 
uelnli III 28; 6. 

nena II 18, 10. nenia II 2, 15. 
VeDafranos III 5, 55. 
Venafro II 6, 16. 

uenalem III 14, 2. iienale II 16, 7. 
uenator 1 1, 26. .37, 19. 
ueneficae E 5, 71. 
nenefici E 17, 58. 
uenenatia I 22, 3. 

oenenum I 37, 28. ueiieni E 3, 5. ne- 

ncna II 13, 8. E 5, 62. 87. 17, 35. 

uenenorum E 5, 22. ueneuls 1 27, 22. 

neneratur CS 49. uenerantiir IIII 

14, 52. 
tuenitim 5, 31. neniant E 16, 49. 
aeaiaal 2, 30. ueni lUI 12, 22. 
"cnicn8lII5, 16. uenict I 19, 16. 
UII 10, 2. ueni UI 27, 37. 
venor uenari III 24, 56. 
fienier E 8, 9. 17, 50. uentrcm E 

2, 53. 
uentosnm III 4, 46. 

*iientiim I 23, 6. uento I 25, 12. II 
10, 23. Ill 20, 13. aenti I 12, 30. 
nil 4, 9. uentornm I 3, 3. uentos 
1 9, 10. 12, 10. 15, 4. 17, 4. uentis 
I 5, 7. 14, 15. 26, 3. II 10, 9. UI 
10,7. 29,24. E9, 30. 11, 16. 16, 
U. 17, 24. 
Venas I 4, 5. 13, 15. 18, 6. 19, 9. 27, 
U. 30, 1, 33, 13. U 7, 25. 8, 13. Ill 
9, 17. 11, 50. 16, 6. 21, 21. 27, 67. 
nn 1, 1. Veneris I 15, 13. Ill 18, 
6. 26, 6. ini 6, 21. 10, 1. 11, 15. 
15. 32. CS 50. Veneri I 33. 10. Ill 
10, 9. Venerem I 32, 9. 
«enu8 IIII 13 , 17. neiierem II 5, 4. 

HI 13, 5. 
Venusinae I 28, 26. 
*nepris I 23, 5. 
'»crn6,17. im7,9. ueris I 4, 1. 



t23,5. IIII 5,6. 12,1. uere 1117,2. 
ueraces CS 25. 
uerbenas I 19, 14. uerbenis IIII 

11,7. 
uerbera lU 12, 4. iierbere III 27,24. 
uerberes E 10, 3. uerberabit E 16, 

12. uerberatae III 1, 29. 
«^6i/wuerbaIIII1.36.2,11.9,4. E15, 

4. uerbis III 14. 12. E 5,84. 12, 13. 
iierecandu8 E 17, 21. uerccundum I 

27 3 
Verff'iiium 13,6. Vergili I 24, 10. 

IIU 12, 13. 
Veritas I 24, 7. 
uernas E 2, 65. 

uerni IIII 4, 7. ucrnis II 11, 10. 
uerres uerris III 22, 7. 
uerritur I 1, 10. 
uersiculoB E 11, 2. 
nerso uersare III 6, 39. uersatur II 

3,26. 
uersiis CS 5. 
uerticcm I 18, 15. Ill 16, 19. uertice 

I 1, 36. im 11, 12. uertices II 9, 

22. uerticibus III 24, 6. 
uertisEe, 3. uertatE2,52. 4,9. 

iiertite E 5, 54. uertere I 35, 4. Ill 

25,16. uertitIII3,20. E10,13. ner- 

terunt E 9, 17. uerterit IIII 10, 5. 

nerso 11129,2. uersa III 4,26. iier- 

8i8ll9, 11. 
uerum IIII 12, 25. 
ueriis ueraIII5,29. ueri 128, 15. ueris 

E5.6. uerosI37,15. verc 11114,13. 
uesani III 29, 19. 
nescimar II 14, 10. 
Vespero II 9, 10. HI 19, 26. 
iiespertinus E 16, 51. 
VestaeI2,16. 1115, 11 . Vcstara 1 2. 28. 
uester III 4, 21 (bis), uestrum ('S37. 

uestra I 21, 16. uestrls III 4, 25. 
uestimenta I 5, 16. 
uestio iiestiunt II 16, 37. 
uc^tU uestem I 17, 28. ueste I 35,24. 

iiestibus IIII 9, 14. 
uetat I 4, 15. 6, 10. lUI 8, 28. E 14, 

6. uetant E 17, 69. netet III 27, 

15. uetabo III 2, 26. uetita III 24, 

58. uctitum I 3, 26. 
uetulaeIIII13,25. uetuIamIII15,16. 
uelus III 8, 21. 18, 7. E 8, 3. uetcris 

I 1, 19. II 12. 9. uetus I 15, 8. iic- 

teres I 9, 12. uetcrum II 15, 12. 

ue teres lUI 15, 12. 
uctusto III 17, 1. aetustis E 2, 43. 
uexas E 6, 1. nexant II 9, 3. iiexet 

III 2,4. uexare IIII 14,23. uexata 

IIII 9, 19. 



298 



INDEX VEBBOBVM 



uia I 28, 16. uiam Ul 24, 44. £ 4, 7. 

uia III 2, 22. E 7, 8. uiarum II 6, 

7. ulas II 12, 11. m 7, 29. 
iiiator m 4, 32. 
uicarius III 24, 16. 
uicatim £ 5, 97. 
uicinufl III 7, 23. uicina III 19^ 24. 

uiclnam £5, 44. nicinae III 29,39. 
iiicis t uicem E 6, 88. nice 1 4, 1. IIII 

14, 13. E 13, 8. 17, 42. uices I 28, 

32. m 29, 13. nn 7, 3. 

uicissim £ 16, 24. 

uictima II 3, 24. Ill 23, 12. uictima 

E 6, 90. uictimas II 17, 30. 
uictorie, 2. mi4, 4. mi 6, 3. 9, 

44. 14, 82. £ 16, 11. uictorem im 

3, 6. 4, 67. uictore II 4, 10. E 9, 2. 
uictorum II 1, 27. E 10, 12. 

uictrices III 3, 63. IIII 4, 23. 

Hides I 9, 1. 14, 3. m 20, 1. 27, 17. 
£4,7. uidet CS 65. uidere E 2, 
62. 63. 16, 14. uidi II 19, 2. Ill 6, 
21 (bis), uidit I 3, 19. II 19, 29. Ill 
27, 32. nil 4. 16. uidimiis I 2, 13. 
II 13, 22. uidere IIII 4, 17. uideris 
mi 3. 2. 10,6. uideor II 1,21. Ill 

4, 6. uideri mi 2, 59. 13, 3. uisum 
(est) I 33,10. uisa est 1 1,27. uisum 
I 16, 30. 

uiduantur II 9, 8. 

uiduus I 10,11. uiduas IIII 5, 30. 

uietis £ 12, 7. 
• uiget 1 12, 18. uigui m 9, 4. 8. 

uigiles III 8, 14. uigilum m 16, 2. 

tiigito uigilans III 27, 38. 

uigor IIII 4, 6. 

uilis m 27, 67. uile I 20, 1. 

uillaE 1, 29. uilla H 3, 18. uillae 
m 22, 5. 

uincire IIII 1 , 32. uinxisse I 7, 23. 
uinctoim 11.7. uinctum mill, 24. 

Htnco uincunt III 24,41. ulncas £15, 
22. uincat I 36, 14. uincere E 11, 
24. uincor £ 17, 27. uinci IIII 4, 
62. uictus III 12, 12. IIU 6, 21. £ 
9, 27. uicta Ul 27, 36. uicti E 17, 
43. nictis II 9, 22. uictas IIII 
15,2. 

uincula IIII 7, 28. uincla £9,9. 

17, 72. 

Vindelici im 4, 18. 14, 8. 

uindex IIII 9, 37. uindicem mi 6, 2. 

uinea E 16, 44. nineae III 1, 29. 

uini I 4, 18. II 19, 10. uino I 7, 31. 
27, 5. Ill 12, 3. £ 13,17. nina 1 11, 
6. 18. 6. 31, 12. II 3, 13. lU 6, 26. 

18, 7. 21. 8. IIII 5, 31. 12, 16. E 2, 
47. 9, 34. 13, 6. 



uiola III 10, 14. 

niolaria II 15, 5. 

uiolens III 30, 10. uiolenter I 2, 14. 

uiolentior II 17, 18. 
tdpera uiperis III 4, 17. £5, 15. 

16, 52. 
uiperinus £ 3, 6. uiperino I 8, 9. II 

19, 19. 
uir II 18, 28. m 1, 9. 10, 16. 16, 14. 

uiri III 24, 22. £ 2, 44. 15, 12. ui- 

rum I 12, 1. Ill 2, 14. 3, 1. 68. 14, 

11. 24, 19. mi 8. 28. uiro I 23, 12. 
Ill 1, 9. 10, 2. li, 46. uiri I 7. 31. 
uirorum I 37, 10. II 17, 30. Ill 1, 
22. CS 70. uiris I 15, 9. uiros £ 
1, 10. 

uirent £ 13, 4. uirens E 17, 33. wi- 

rentis im 13. 6. uirenti 19, 17. 

uirenti {abl.) I 25, 17. uirentTs II 

5,5. 
uirga I 10, 18. 24. 16. 
uirginea III 4, 72. 
uirgo I 12, 22. Ill 2, 8. 6, 22. II, ,S5. 

uirginis III 16, 5. uirgine II 4 , 8. 

Ill 30, 9. uirgines I 2. 27. 4, 20 

21, 1. n 8, 23. m 15, 5. CS 6. uir- 
ginum I 6, 17. 29, 5. Ill 11. 26. 14, 
9. 27, 38. IIII 6, 31. uirginibus II 

12, 19. Ill 1, 4. IIII 1, 26. 
Virgo III 22. 1. 

uiridis I 21, 8. uiridi I 1, 21. 4, 9. II 
6, 15. Ill 25, 20. IIII 8, 33. uiridcs 
I 23, 6. uiridTs I 17, 8. Ill 28, 10. 

uirilis I 8, 15. £ 10, 17. uirilem III 
5,43. 

uirtus II 7, 11. ra 5, 29. 21, 12. 24, 

22. im 4, 31. 8, 26. 9, 30. E 9, 26. 
16, 6. 39. uirtutis III 24, 44. air- 
tutem III 24, 31. uirtute III 29. 
55. IIII 15, 29. E 15, 11. uirtutes 
ira 14, 8. 

Virtus II 2, 19. Ill 2, 17. 21. CS 58. 
uis II 13, 20. 17, 6. Ill 4, 65. nil 8. 

9. 11. 4. 15, 18. E 6, 94. 6, 6. 7. 13. 

uim I 16, 16. Ill 4, 66. 14, 15. 28, 

4. nn 4, 33. uires mi 16, 14. ui- 
res III 4, 67. 21, 18. UH 2, 22. E 
8, 9. uiribus £ 16, 2. 

nisit tl 4, 8. m 28, 15. nisam II 20, 
14. Ill 4, 33. 35. uisere I 2, 8. 37, 
25. Ill 3, 54. IIII 13, 26. CS 12. ui- 
sentur II 15, 3. uisendus n 14, 17. 

uita IIII 8, 14. E 1, 5. 17, 63. uitae 
I 4, 15. 7, 18. 22, 1. uiUm JU 2, 

5. 5, 37. 

uitiosa 1116,21. uitiosiorem m6,48. 
uitis III 1, 44. 23, 6. uitem I 31, 10. 



INDEX VERBORVM 



299 



mi 5, 30. nite 1 18, 1. 38, 8. uites 
I 20, 11. nlUnm £ 2, 9. 
Mf/tm nitio I 2, 23. oitia II 1, 2. ui- 

tiij I 2, 47. ni 27, 39. 
uUo aitu I 23, 1. nlUt I 8, 10. £ 2, 

7. oiteP I 14, 20. IHI 11, 31. uitet 

n 13, 13. uitabifl I 15, 18. 17, 18. 

aitabit m 30, 7. 
Qitreo mi 2, 3. nitream 1 17, 20. 
oitro I 18, 16. m 13, 1. 
aita m 14, 8. 
niialoB nil 2, 54. altoli I 36, 2. ui- 

tnlos III 11, 41. nitnlis II 5, 8. 
iiiaax I 36, 16. 
ninidus im 4, 10. 
wifoiuaiint 11124,11.11119,11. ninas 

Ul 27, 14. oinat I 32, 3. niaere III 

9, 24. aiaes II 10, 1. niuei II 2, 5. 

nixi m 26, 1. 29, 43. luxit III 5, 6, 

oixere im 9, 25. nixeris II 3, 5. 

nimtar II 16, 13. 
uinom 1 19, 13. uiuo III 8, 4. niuae 

in 21, 23. 
uix 1 14, 7. 27, 23. 37, 13. 
nlcerosnm I 25, 15. 
Mlcucor ulta IHI 12. 8. £ 3, 13. 5, 63. 
VHxci I 6, 7. E 16, 60. 17, 16. 
nlU n 8, 1. 14, 24. ullum I 24, 8. 
nlmo I 2, 9. nlmos U 15, 5. 
Qlnamm £ 4, 8. 
nltimam I 11, 4. ultimnm II 7, 1. E 

1, 13. ultima I 36, 4. II 18, 4. n1- 

tlmi n 20, 18. nltimae I 16, 18. 

nltimoa I 35, 29. nltimas III 3, 45. 
nitor I 2, 44. oltorem I 2, 18. 
altra (praepos.) I 22, 10. 28, 12. II 

18, 24. in 29, 31. 
oltra (admerh.) II 13, 15. 16, 25. 18, 

32. im 11, 29. 
nltro im 4, 51. 
nmbilieain E 14, 8. 
umbra I 7, 21. UII 7, 16. E 5, 93. 

ambraiD n 3, 10. umbra 1 17, 22. 

32, 1. umbrae n 13, 30. nmbras 

III 6, 42. 29, 21. 
nmbrosam lU 1 , 23. nmbrosis I 4, 

11. 12, 5. 
nniero II 5, 18. umemm I 21, 12. Ill 

20. 14. uroeroB I 2, 31. 13, 10. II 

2(>, 12. ni 12, 10. nmeris n 13. 

32. in 4, 60. lUI 10, 3. £ 3, 17. 

17. 74. 
amida E 12, 10. 
nmor I 12, 29. 13, 6. 
nmquam n8,2. 17,15. £3,15.19.7,12. 
luu in 29, 38. 
inicaa I 35, 20. 
nnda 1 12, 32. n 6, 4. 7, 16. undae II 



17. 20. unda n 14, 9. 20. 8. Ill 4. 

28. ondas III 27, 32. Iin 4, 44. 14. 
20. E 16, 21. undis I 2, 14. 28, 22. 
ni 12, 10. 

nnde {inierrog.) I 35, 36. lU 5, 37. 

27, 37. £ 5, 85. • 

unde {relat.) I 12, 7. 17. 28, 28. II 6, 

9. 12, 7. in 11, 38. 13, 15. nn 4, 

19. £ 11, 25. 13, 15. 
nndenoB CS 21. 
nndique I 7. 7. 16, 14. 29, 13. U 15, 

2. E 12, 7. 

ungnentam lU 14, 17. unguenta II 

3, 13. 7. 23. 

ungni n 8, 4. ni 6, 24.iuigaiba8 I 6, 

18. II 19, 24. E 5, 93. 
nngala £ 16, 12. 

unguo nnxere E 17, 11. nneti II 11, 
17. nncta n 1, 5. E 5, 19. nnctis I 

29, 8. nnctos ni 12, 9. anctig E 
5.69. 

unico in 14, 5. nnicis n 18, 14. unice 

I 26, 5. 
aniu ni 4, 48. £ 12, 4. ana I 28, 15. 

37, 13. Ill 11, 33. 27, 37. unum I 

7, 5. unius mi 9, 39. uni U 2, 12. 

22. nnum £5,4. nnnm E 12, 15. 

uno 1 17,19. II 8,3. 11,10. £14,15. 
nocalem I 12. 7. 
nocas II 20, 6. uocat m 6, 30. 24, 

46. nn 5, 13. noces I 14, 10. no- 

cei I 2, 25. nocantis I 30, 2. no- 
« canti I 32, 16. lU 7, 31. nocabit £ 

16, 22. uocaneriB nil 9,45. uocari 
I 2, 43. CS 15. nocatns II 18. 40 
(bis). Qocata III 22, 3. £ 5. 5. 75. 

Volcanna I 4, 8. UI 4, 59. 

uoIgariB in 2, 23. 

uoigo nolganit lU 2, 27. nolgata £ 

17, 57. uolgataB Iin 9. 3. 
nolgQB I 35, 25. U 13, 32. 16, 40. 

Ill 1, 1. 
uoliUnt im 5, 19. 
nolnns £ 11. 17. aolnere I 27. 12. 
uolo nolate £ 16, 40. ao I an tern I 37, 

16. uolantis II 16, 12. 

uoio ui« nil 13, 3. £ 12. 1. 17. 30. 
nolt I 3, 16. uoltiB I 27, 9. uelim 
in 16, 38. neliB n 12, 23. uelint 
in 3, 60. 8, 2. nolens III 30, 16. 
nolentem lUI 15, 1. nolente £ 17, 

17. noles I 16, 2. E 17, 40. 70. no- 
let ni 24. 25. nolnit n 12. 14. no- 
luere 1 12, 31. 

nolpes in 27, 4. 
Voltnre III 4. 9. 

noltns I 2, 40. 19. 8. Ill 3, 3. IIII 5, 
6. £ 17, 18. uoltnm II 4, 21. UI 5, 



30() 



INDEX VERBORVM 



44. uoltu I 37, 26. II 5, 24. 11, 11. 

Ill 11, 21. nil 9, 4l uoltus II 1, 

20. E 5, 4. 93. 
uolubilTs nil 1, 40. 
uoliicris III 28, 6. IIII 13, 16. II 17. 

24 (Faft). uolucrem I 34, 8. IIII 

I, 38. 
iiolmitas I 27, 13. 

Holito uoluere II 9, 22. IIII 6,40. uol- 

uontis III 29, 38. iioluitur IIII 

14, 25. 
iiomcrem E 2, 63. nomere III 13, 11. 
iios I 21, 5. 9. Ill 4, 29. 37. 41. 14, 

10. E 16, 39. CS 25. nos E 6, 89. 

97. CS 49. 
iioiluam II 17, 31. iiotina I 5, 14. 
uota IIII 2, 56. 8, 34. 13, 1. E 7, 9. 

iiotis II 8, 6. Ill 29, 59. IIII 5, 13. 

E 17, 62. CS 71. 
uoTieram III 8, 6. 
uox uocia IIII 2, 46. uocem I 24, 4. 

iioceI10,3. 11. Ill 4, 3. IIII 11, 

35. E 5, 45. 6, 9. iioces III 7, 22. 

uocibuBlI2,21. 11116,22. E 5, 

76. 17, 6. 78. 
urbs E 7, 10. iirbis IIII 2, 41. urbi 

III 29, 26. E 9, 9. urbcm I 2, 4. 7, 

5. Ill 6, 14. E 11. 7. 16, 11. 17, 59. 

CS 39. iirbe III 5, 12. 8, 17. CS 

II. urbcs I 35, 10. urbium III 16, 
13. 24, 27. ini 3. 13. iirbibus I 16, 
18. urbesII20, 5. Ill 4. 46. IIII 
4,42.56. 15, 2.20. urbibiiB E 9, 2i. 

urpes II 9, 9. 18, 20. iirget I 5,2. 22, 
20. 24, 6. Ill 27, 57. E 17, 25, ur- 
gent I 15, 23. urgentur IIII 9, 27. 
iirgcndo II 10, 2. 

lima II 3, 26. Ill 1, 16.11,22. 

Mrourit 1 14,8.19,5.7. urere El l,4.ure- 
ret nil 6, 19. E 7.6. urcntTs IIII 4, 
31. iiret I 15, 35. iiror I 13, 9. ure- 
ris E 14, 13. urimur I 6, 19. uran- 
tur E 16, 55. iiri III 7, 11. usto E 
10, 13. ustis E 9, 8. 

ursiis E 16, 51. ursis IIII 4, 18. 

usitata II 20, 1. usitatis E 5, 73. 

iiHqiiam II 13, 9. 

usque I 17, 4. II 9, 4. 18, 23. Ill 30, 
7. IIII 4,45. E 16,44. 17, 6i. unque 
ad E 1, 13. 

Vsticac I 17, 11. 



U8U8 III 1, 43. usnm I 27, 1. 11 11, 4. 
U8U II 2, 4. USU8 III 3, 51. 

ut (p. comparaliua) I 7, 15. 8, 13. 9, 
1. 14,3. 16,9. 23,9. 115, 19. 
Ill 4, 42. 5, 42. 7. 13. 10, 7. 25, 
12. 11114,57. 6,9. 14,29. E I, 
19. 33. 34. 2, 2. 4, 9. 5, 9. 27. 83. 6, 
16. 9, 7. 12, 25. 14, 3. it, 77. lit (p. 
temporalis) IIII 4, 42. E 3, 9. 5, 11. 
7, 19. 16, 64. ut (p. mirantis net in- 
dignantis) I n , S. E 2, 19. 61. 16, 
31. 53. 17, 56. 59. ut (r. coniuhcf.) 
1 1, 13. 15, 4. 20, 5. 37, 20. 27. Ill 
1, 9. 4, 17. 18. IIII 11, 13. 29. 13, 
26. E 1, 21. 25. 29. 7, 5. 7. 9. 8, 10. 
10, 3. 11, 16. 17, 64. 

utcumque I 17, 10. 35, 23. II 17, 11. 
Ill 4, 29. IIII 4, 35. E 17, 52. 

uterque II 2, 11. utriusque III 8, 5. 
utrumque II 13,29. 17,21. E 10, :i 
16, 56. utramque II 17. 8. 

uieriut utero III 22, 2. 

uti (p. comparatiua) I 15, 29. Ill 15, 
10. IIII 5, 35. E 6, 9. 81. uti (/». 
finalis) E 5, 37. 

utili IIII 9, 41. utilem I 12, 42. 

utinam I 35. 38. 116,6. 11127,51. 
IIII 5, 37. 

lUor uti II 2, 20. IIII 9, 48. 

utrumnc E 1, 7. 

uuae II 5, 10. uuara I 20, 10. E 2, 20. 
uuis II 6, 20. 

uuidus II 19. 18. uuidi IIII 2, .30. 
uuidi IIII 5, 39. uuida I 5, 14. 

uxor II 14, 22. 18, 28. Ill 3, 67. l.'i, 
1. 27, 73. E 2, 42. uxores I 17, 7. 
Ill 27, 21. 

uxorius I 2, 20. 



X. 



Xanthla II 4, 2. 
Xantho IIII 6, 26. 



z. 

Zepbyris III 1, 24. IIII 7, 9. 
zona lU 27, 59. zonis I 30, 6. 



CORRIGENDA ET ADDENDA 



Slmul atquc hoc iiolamcn prclo cxiit, Ferdlnandi liaug^i amicissimi 
opera adiati expectationc pliira repperimns errata; praeterea dc noiinullis 
locu iam aliter ac proximo anoo me sentire, tacere nohii; deniqne codi- 
cil ArgeutoratensU uetustissimi lectioneA memorabil lores adicere in rem 
esse arbitrabamur. 

c. I 3, 1 lestim. leg. ad Ter. ad. II pro ad Ter. ad II c. I 3, 37 nunc 
praetulerim ardui est c. I 4, 1 leg. Iiieinps pro hiems c. I 4, 8 n u n c 
praefero urit c. I 4, 9 leg. impedire pro inpedire c. I 6> 
11 leg. laud es pro I audi s c. 1 7. 7. adnotat. crit. leg. decerplam 

fronli pro decerptam frondi c. I 7, 8 nunc praetulerim honorem c. I 
7. 32 testim. excidit nuinerus uersus c. I 8, 6 leg. aequalcs pro 

aequalis c. I 16, 5 leg. adytis pro adyti c. 1 16, 28 leg. ob- 
probriis pro opprobriis c. I 17, 14 lectioni bine baud scio an pracfc- 

rendum crat bic c. I 17, 14 aduot. crit. preducta n cum ad u. 17 per- 
liocat, buc inrepsit c. I 21, 14 adnot. crit. leg. u pro u. c. I 22, 

1 testim. leg. Acron uolgatus pro Acr. c. 1 33, 2 adnot. crit. leg. rell. 
pro iS2 c. II 2, 18 leg. beatorum pro beatorums c. II 8, 2 nunc 

praetulerim Varine cf. mus. Rben. 1864 p. 212 c. II 10, 9 leg. Hilde- 

lierlas p. 992 pro Hildebertus 1. c. c. II 13, 4 leg. obprobrium pro op- 
probrium, item c. Ill 24, 42 c. II 13, 38 a<lnot. crit. post scb.;' add. 
eodd. Cruquii c. II 18, 2 testim. leg. non pro nou c. Ill 3, 7 nunc 
praetulerim inlabatur cf. c. IIII 5, 56 c III 3. 52 adnot. crit. leg. de.\- 
t«ra pro dextera c. Ill 4, 38 utrum lectio atblidit uerior sit an ab- 

Jidit, id prorsus nescio c. Ill 4, 69 — 72 adnot. crit. ante Hauptius add. 
Buttmannus Peerlk. Meinekius c. Ill 5, 49 adnot. crit. leg. qf pro qf 
c* lU 7, 4 adnoU crit. post Diuae excidit punctum c. UI 19, 19 aduot. 



302 CORRIGENDA ET ADDENDA 

criL del. uu. 19 — Peerlk. c. Ill 23, 19 adnot. crit. post 1 Bland, add. 
Ac. Acr. et sch.y c. Ill 28, 7 adnot. crit. leg. V pro 'V c. lUl 

6, 14 adnot. crit. Sed — Schwerdtius ad u. 17 pertinent c. IlII 6, 21 

adnot. crit. leg. item pro tem c. IllI 8, 5 adnot. crit. leg. 6 pro 5 c. IIII 
9, 42 adnot. crit. leg. 45 pro 55 c. IIII 11 , 5 excidit Humerus uersus 

c. IIII 11, 20 adnot. crit. leg. Ordinat euan. e pro Ordinal s c. IIII 11, 
35 adnot. crit. excidit numerus uersus c. IIII 13, 28 adnot. crit. leg. 

184 B pro 184 c. IIII 14. 46 leg. Hister pro Ister c. UU 15, 25 
adnot. crit. leg. prius et pro et epod. 2, 5 adnot. crit. leg. neque pro 
uaque; ibidem post q excidit ) epod. 2, 40 adnot. crit. excidit numenis 
uersus epod. 2, 43 adnot. crit. leg. 43 pro 42 epod. 6, 14 adnoU 

crit. leg. [bupalo pro bupa lo epod. 7, 5 testim. leg. cf. pro f. epod. 
16, 12 adnot. crit. leg. ab alt. m. pro ab. alt. m. epod. 16 , 33 adnot. 

crit. add. numerus uersus p. 212 supra contextum leg. 16 pro 16 — 17 
et p. 219 leg. 16—17 pro 17 et p. 222 del. 17 post HORATI EPODON 



ACCEDVNT 

ARGENTORATENSIS PRIMI = D 

(saec. Villi— X) 
LECTIONES MEMORABILIORES' 



I 
I I. 1—1 2, 1 deficit D 



1 12, 13 parenU5 D 
I 12, 15 et terras 2> 



I 12, 31 quia 2>, quod Dn 
1 12, 57 laetum Dx 

I 2, 31 candentis D I 13, 6 manenl Dx 

I 3, 37 ardui est D 1 13, 13 audies Dx 

I 4, 8 uisit in ras.Jnmargine uritD I 14, 8 Posslnt Dx 

I 6, 7 duplicis D I 15, 2 helenen Dx 

I 7, 2 ephesum D 1 15, 20 Grines Dx 

I 7, 9 dicet D I 15, 22 Gentis Dx 

I 7, 13 tiburni D I 15, 24 Teucer Sc stenelus Dx 

i 7, 14 pomaria D I 16, 8 Sic Dr 

I 7, 15 deterget D 117, 8 colubras 2>t 

1 7, 17 Perpeluos D 1 17, 14 hie Dx 

I 7, 27 teucro D pr. teucri D corr. I 18, 7 Ac Dr 

ead. m. 1 18, 15 Ettollens Dx 

I 8, 2 Hoc. .oro 2> 1 19, 11 £t uersis Dx 

I 8, 6 equitst D I 20, 10 Tu bibes Dx 

I 8, 7 Temperet 2> I 21, 5 coma// D (coma t) 

1 11, 5 Quae D I 21, 14 in om. Dx 



304 



AUGENTORATENSIS I = D 



1 22, 2 mauris Dx 
I 22. 1 1 expeditis Dx 
I 23, 1 Vital Dx 
\ 24, 13 Quid si Dx 
I 24. 15 Num Dx 
I 25, 5 facilis Dx 
1 26. 9 Piplea Dx 
I 27, 13 uoluntas D\x 
I 28. 3 latum Dx 
I 28. 15 mors Dx 
I 28, 31 forsel Dx 

I 29. 2— I 31. 15 deficit D 

1 31, 18 at Dx 
1 32, 1 Poscimiis Dx 
I 35, 17 sciua Dx 
I 35, 19 aena Dx 
I 35, 34 dura om. Dx 

II 



II 10, 18 cytliara Dx 

n 11, 24 comas Dx 

11 12, 13 dulcis Dx 

II 12, 28 occupet Dx 

II 13, 8 colclia Dx 

II 13, 23 dcscriptas Dx 

II 13, 28 Dura fugae • mala dura belli 
Dx 

II 13, 38 laborcm Dx 

II 13, 40 timidos D (timidas dx) 

II 14, 5 tricenis Dx 

n 14. 18 Cocytos Dx 

II 14. 20 Sisyphus Dx 

II 15 non coniinuatur carmini //1 4 
ui in cod. T, sed in D haec in- 
scriptioexlat: HAECDE PSEX- 
TISTEMPORIS LVXVRIA DIGIT. 

II 16. 34 sq. hinni 
Tum apta Dx 

II 17. 25 cu Z>r 

II 18. 8 purpuras clientcs in ras. D 



II 1. 28 Rettuiit Dr 




11 18, 25 Limiles Dx 


11 2. 5 Viuet Dx 




11 18. 30 fine Dx 


11 2. 7 aget Dx 




II 20, 12 umeros D 


11 2. 18 plohis D a. ras. x 




11 20. 13 nocior icaro Dx 


11 3. 11 qa/) a. ras,, q D p. 


ras. 




et corr, (qd t) 




III 


II 3. 13 breuis Dx 






II 4. 6 lecmcssae Dx 




III 1. 43 Delinit usus ncc falenie Dz 


II 4. 18 dclecta Dx 




III 1. 44 Vilcs Dx 


1 5. 13 sequilur Dx 




111 2, 27 Vulgauit archanae subisteui 


11 6, 19 Ferlili baclio minimum 


Dx 


Dxi 


11 8. 2 barinc Dx 




III 2, 29 pliaselon Dx 


II 9, 11 dcceduiil] codunl Dx 




III 2. 31 VEHSVS VLTIMVS 



Q. HORATI FLACGI 
OPERA 



RE(TENSVERVNT 



O. KELLER ET A. HOLDER 



VOL. II 

SERMONVM LIBRI H EPISTVLARVM LIBRI II 
LIBER DE ARTE POETICA 





LIPSIAE 

IN AEDIBVS B. O. TEVBNERI 



<DDCCC«LXVUII 



LIP8IAK, TTPI8 B. O. TBTBIIKRI 



LVDOVICO KAYSERO 
GVILELMO TEVFFELIO 



PIETATIS . ERGO 



^ := liber archetypuB codicum A et a. 

A =» codex ParisinnB 7900« saeculi (Villi—) X. olim Puteaneus. 
a = codex Auenionensis nunc Ambrosianas 0. 136 sap. saeculi 

viin (—X.) 

D = codex OberlinianuB A nunc ArgentoratenBis C VII. 7 Baeculi 

(vmi-) X. 

K = liber archetypuB codicum ^ et e. 

E == codex EmmerammeiiBiB 685 nunc Monacensis Lat 14685 

Baeculi XL 
e » Bchedae Stutgardianae hibb. poet, et phil. nr. 53 Baeculi 
Xl-XII. 
f == codex BliaudifontanuB nunc ParisinuB 7975 Baeculi XI. 
B =s codex BemenBiB 363 olim FloriacensiB saeculi VIII — Villi. 
C =» codicis Monacensis 14685 pars altera manu atque E scripta 

saecnlo XI. 
F ss liber archetypus codicum tp et tp. 

tp s codex Parisinus 7974 olim Bemensis saeculi X. 
^ SB codex Parisinus 7971 olim Floriacensis saeculi X. 
1' = liber archetypus codicum I et Z. 

1 s codex Parisinus 7972 olim Jo. Jacobi Menteli saeculi 

Vim— X. 
I s codex Leidensis Lat. nr. 28 olim s. Petri Beluacensis 
saeculi X ineuntiB. 
d' =■ liber archetjrpus codicum d et d. 

^ =s codex Harleianus 2725 sine Graeuianus saeculi Villi— X. 
d » codex Harleianus 2688 saeculi Villi— X. 
f sa. codex EinsidlensiB 861 olim b. Geroldi saeculi X ineuntis. 
tf =8 codex Pariflinus 7973 olim Floriacensis saeculi X ineimtis. 
p' a. liber archetjrpus codicum ^ et Fran, 

fi as codex Bemensis 21 olim Floriacensis saeculi X. 
Fran. » codex Franekeranus nuncLeeuwardensiB olimGenauen- 
sis saeculi XI—XIL 
p ss codex Nienburgensis nunc Dessauiensis A saeculi X ineuntis. 
m' = liber archetypus codicum m et Lips, 

« s codex Parisinus 10310 saeculi X— XL 
lAps. (II) a codex Lipsiensis rep. L 4. 88 saeculi X. 
« Bs codex SangallensiB oppidanus 312 olim FrancogallicuB saeculi X« 
T B« codex Turicensis Carolinus 6 saeculi X. 
g ss codex Gothanu» chart B 61 saeculi XV. 



r = codex Parisinns 9345 saeculi XL 

V = codex Parisinus 8213 saeculi Xlll. 

V =^ codex BlandiniuB qui dicitur uetustissiivuB. 

«/ = codicum aliornm atquo A g aut singuli aut nonnulli. 
CO =s cditionum ante Cruquium aut siugulae aut nonnullae. 
Porph.' = liber archetypus interpretationum Porph, et Parf. 

Porph. s interpretationeB codicLs Monacensu Lat. 181 saec. 

vmi (—X). 

Porf, » interpretationes codicis Wolfenbuttelani Gudiani 
Lat 85 saeculi XIIU. 
Pph\ s=s lemmata Pph et Pf, inter se congruentia. 

Pph, et Pf, = interpretationum Porph. et Porf, lemmata. 
Acr. = interpretationes Pseudoacronis. 
Ac. = lemmata Pseudoacronis (cod. v). 
sdiol. r =» ea scholia marginalia quae non ad Ac. Acr. pertinent, 
ueruntamen non solum in cod. y , sed in aliis quoque libris 
manu scriptis, ut in r Bamberg. Barcin. Franeker., passim- 
que etiam in cod. v reperiuntur. 
gloss, r = ea scholia interlinearia quae non tantum in cod. y, sed 

etiam in aliis, ut in J^ a Bamberg. Barcin. extant 
tractat. Vindob. = tractatus Yindobonensis de arte poetica nr. CXLY 
saeculi X. 



PASCIC7LVS 1 

Q. HORATI FLACCI 

SERMONVM LIBRI II 



BBCKN8VIT 



ALFREDV8 HOLDER 



Q. HORATI FLACCI 

SERMONVM 

LIBER PRIMYS 



I • 

\iui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem 



TE8TIMOKIA. 

I 1. INSCR. cf. Apoll. Sid. c. 9, 233 sqq.: 'non qnod per satiras, 
epistolarniD sennonumque sales nonumqae epodon libros carminis ac poe- 
ticam artem Phoebi landibns et ua^ae Dianae conscriptis nolnit sonare 
Flaccae'. c. 2.3, 453: ^qnamais post satiras lyramque tendat ille ad 
Pindaricnm uolare cjgnam' 1—3 cf. Hildebert. moral. phiL 980: 'ex 
hoc uitio oritur, quod nemo sua sorte contentns uiuat, sed laudet di- 
uersa sequentes' 1 ' qui fit Maecenas ' gloss. Mai class, anct. VIII 490 

VAKIA LECTIO. 

a" = omn. codd. DEyBFk'{Xl)d'{dd)u; g' =:aut omnes codd, P'vn' 
aagr{d!) aut ea pars horum codd. ex quibus non aliae lectiones no- 
iantur; g = aut omnes codd, vCagr{dl) aut ea pars horum codd, ex 
quibus non aliae lectiones notaniur 
Sekmonvm I 1. Q • HORATU Fir • EPISTOLARVM || LIBER • II- 
EXPLIC I INCIPIT SERMONVM LIBER PRIMVS -E Q • UORATIl FLACCI • 

LIBER. SERxMO^RIMVS INCIPIT y FINIJ [j POETICAi, SERMON LIfr. I- 
INCIPIT . ^ Q • HORATU • F • EPirARV - LIB • II • EXPpNCIPlT SERMON V - 
LIBI. Jf* Q- HORATU FLACCI (FIrd) EPISTOLARY LIBj^H • EXPLICIT 
INCfflT SERMONVM LIBER • 1 Jld (a cons, d) Q . HOR • F • SCLARE 
CARM EXPLIC iINCUrr SERMONV LIB PRIMVS u inscriptionibus carent 
J) (vl/] Q-II-F- Carmen seculare explicit: incipit Eclogarum [Sermo- 
nora Vi\ liber primos ^[Fj ^in Biandinm singula notata sunt hoc titulo: 
Ecloga 1. 2. 3. &c.' Cr. SERMONES hi libri nuncupantur eliam apud 
ueteres grammaticos, ex omnibus guos contulimus libris nullus exhi- 
bet titulum saturarum. HORATU FLACCI CARMINVM LIBER • V- 
EXPLIJCIT: INCIPIT SERMONVM LIB - 1 Porph. *Quamai« satu 
ram (saty : Por/*.) esse opus hoc saam Horatins ipse confiteatur . . . . 
tamen proprius titulos uoliiit ei accommodarc. nam hos priores duos 
libros ^sermouom' posteriores ^epistularum (episio: Porf.y inscripsit 
(inscribens Porph,) Porph,' ^Qaamois igitar hoc opus saturam esse Hora- 
tins ipse profileatnr . . . tamen proprios titulos uoluit ei accommodare hoa 
priores daos libros sermonum (eptarii v), posteriores rpistolaruro (ser- 
mones v) scribens' Acr. 1 Quid E a. ras, y Pph. alt. I, rccle Pph,' 
Porph.' Ac, maccenas EB {va et P) mecf nas d' mccenas J) mccenas cett.' 

UOBATIVS 11 1. 1 



J UORATI SEKMONVil 

seu ratio dederit seu fors obiecerit, ilia 

contentiis uiuat, laudet diuersa sequenlis? 

*o forlunati mercatores!' graiiis annis 

miles ait multo iam Tractus membra labore. 5 

contra mercator, nauem iactanlibus austris', 

^militia est potior, quid enim? concurritur: horae 

momento cita mors uenit aut uictoria laeta'. 

agricolam laudat iuris legumque peritus, 

sub gaiii cantum consultor ubi ostia pulsat. 10 

TESTIMONIA. 

3 cf. Sedul. carni. pascb. I 325: ^ambo crroro pares, quamqaam 
diuersa sequcntes' 4—19 cf. Maximus Tyrius diss. 21, 1 'xal idotg 
xov pL^v yBmoymov ^LayLaqC^ovxa^ xovq aaxii^ovi mg avvovxag §tqi xa- 
qCsvxl xofl av&riQm' xovg ds dno xdav iyLnXriaimv xal xav dinaaxriqCtov^ 
%al xovg nccvv iv avxoig sySoTLifiovg, odvQOiiivovg xa avxav xal Bvio- 
usvovg ini anaBdvrj fiimvai, xal yrjdiqi aatx^coi. anova^ ds xov (ilv ax^a- 
Tta>Ttxov xov bIqtivi%6v evdaiiLOviiovxog, xov dl iv el^i^vjj xov ax^a- 
xitoxmov xs&rjTcoxog. %al si! xig &s6iv mansg iv dgdiiaxi vnongixag ano- 
dvaag ^yiaaxov xov nagovxog ^Cov xccl (r^if/iiaroff fiBxaykKpUaki xol xov 
nlrjaiov, av^ifi av of avxol iyisivoi no9riaovai filv ra ngoxsgcc, odv- 
.govvxttt dh xa nagovxa. ovt(o Svadgsaxov xC iaxtv 6 avd'gancog xo- 
\ndii "^^^ (piXoLCxiov xal Snv&g dva%oXov xcxl ovdlv x6av {xa Duebnei') 
avxov dandisxai^, 4 — 6 *o felices mercatores — ait' Petrus Clania- 
ccnsis epist. IIII 36 6 — 7 ^mercator — potior' Petrus Cluniacensis epist. 
Ill I 36 7 — 8 ^concurritur — laeta' loann. Saresber. poller. VII 16 

VAUIA LECTIO. 

2 fors DEyFVd'u g {ei omn. Bland.) Pph' Porph.' Ac, Acr. 
sors B (et Lips.) schol. D t/; 'fortuna elegerit' Porph' schol, F cf, forji 
opp. ratio apud Cic. ad Att. XlllI 13, 3 ulla E ^ a. ras. {v a. ra$. 
o) y opp, Pph.' 3 laude B laudat Ey opp. Ac. sequciitis Bd' 
[Tt'r) y [Reginensis i Fossianus] sequentes ceit.'g' 4 fortunate B 
gaucs B aniiis 51" g" gloss. F arrais coni. Bouhicrus sed rf. Very. 
Aen. VIII 246: ^hic annis grauis atque animi matarus Aletea' Theocr. 
XXIIII 100: ^TiigsaCag noXXoCai pagvg nsg i6v hiavxoig^ Appulei. 
met. II 2, 85: 'senex iam grauis in annis' 5 mites. ^ inenhra Xii 

laljore] doiore u 6 ISCIPIT cod. e; 

ii'" := DE\Ee)y B FV {Xl)d' {6d)u 
iiauim D\yBpr.r{rcorr. cKFran.) nauem cell.'' D% q\eeuanuU) Porph! 
7 Milicia DX , pocior D porlior (p a. ras. quid enimil"'g" Pph.' 
Ac. cf. II 3, 142 quidni y orium ex Acr. : Square non et est comicuni' 
8 cita ii"V (c« 4 Btanif.) Pph! loannes Saresber. aut cita y 
Benll. [quod ex gloss. F inrepstsse uideatur) l^^ta y lela u le /la I 
Iclla X a. ras. 9 laudat] ladat d'l 10 cantug) canlu u (eiFran.) y 
opp. Pph! Porph! Ac. Acr. consultor canluni B opp, Pph! Acr. ubi 



LIB. I 1, 2—24 6 

ille datis uadibus qui rure extractus in urbem est, 

solos Telices uiuentis clamat in urbe. 

cetera de genere hoc, adeo sunt multa, loquacem 

delassare ualent Fabium. ne te morer, audi 

quo rem deducam. si quis deus *en ego' dicat 15 

'iam faciam quod *uoitis; ens tu, qui modo miles, 

mercator; tu, consultus modo, rusticus: hinc uos, 

uos hinc mutatis discedite partibus. heia! 

quid statis?' — nolint. atqui licet esse beatis. 

quid causae est, merito quin illis luppiter ambas 20 

iratus buccas inflet neque se fore poslhac 

tarn facilem dicat, uotis ut praebeat aurem? 

praeterea ne sic ut qui iocularia ridens 

percurraqn. (qdamquam ridentem dicere uerum 

TEBTIMONIA. 

13 — 14 'cetera — loqaacem nt lassare qaeant (lassare at ualeant ed. 
AscensJ) Fabium* loann. Sar. poller. I 13 24 'ridentem — uerum* 

loann. Sar. pol.VIII 11 'quam dicere uerum' ecbasis capt. 484 

VARIA LECTIO. 

5i"' = DE'yBFk'd'u; g" = omn. codd. ^'vn'aagr (del) 

praeter eos ex quibus aliae lectiones notantur; q = omn, codd, 

va agr (del) praeier eos ex quibus aliae lectiones notantur 

oslia] osli. vbi E ostia J^ {ndir) hostia cettfgPph, 11 rape E 

urbe Bu 12 uiuentis y [n a Ipr. ut uid, r) y [Mellic, Valen- 

Han, i] uiuentcs cttt!'^ canlat P^ 13 Cetera ^'^ A. d'w CaeteraZ^y/* 

loqce B opp, Ac. 14 ualent] uolent Epr. opp, etiam Pph,' 
ffloror E (merer e) 16 uultis 5i"g" 18 motatis E (won e) 

discite yi heia E p. ras, (aeg) beha E a, ras, eia cett," ^' 

19 nulent By nolint ceti,'"^" (et omn, codd. Cr.) cf. Cic. Cat. mai, 
23, 83: ^aiquis deus mihi largiatar . . . ualde recnsem' adqui 6' 

Iiealis Sl'"g" Ac, beatos vy 20 est] om, u pr, y opp, Pph.' Ac. 
inpiler yd' (Ir et Fran.) iuppiter cett.' g' turpiter Peerlk. 21 bucclias 
u opp. cr///'V' ^cr. ponsthac E a. ras. uu. 22 sq. inuerso ordine 
in B u. 22 poii u. 27 positua in y [^Taurin. i aut pr.] 22 prebeal 
yd'lu uu, 23 — 27 ne — ludo parentheii inelusit Bentl. 23 Pre- 
lerea E'V6'u Praeterea cett. at Lucretianum Praetereo y Bouhierus 
interea Peerlk. recte Pph.' Ac. ne DE'yBd'ug" ncc FV(gi) 

Ppli' ut add. E supra u. occularia 6 (ocularia di Acr,) 

24 — 27 quamquam — ludo parenCAesi tnc/u«j( Wakefieldus 24 — 26 
quamquam — prima parenthesi incluaii Lambinus 24 Percurrant B 



UORATI SEBMONVM 

quid uetat? ut pueris olim dant crustula blandi 25 

doctores, elementa uelint ut discere prima, 

sed tamen amoto quaeramus seria ludo:) 

ille grauem duro terrain qui uertit aratro, 

perfidus hie caupo, miles nautaeque per omne 

audaces mare qui currunt, hac mente laborem 30 

sese ferre, senes ut in otia tuta recedant, 

aiunt, cum sibi sint congesta cibaria: sicut 

paruola (nam exemplo est) magni Tormica laboris 

ore trahit quodcumque potest atque addit aceruo 

quern struit, baut ignara ac non incauta Tuturi. 35 

quae, simul inuersum contristat Aquarius annum, 



TESTIMOKIA. 

25—26 ^sic pueris — prima' loann. Saresber. metal. Ill 3 'at — 
doctores' Seruias ad Aen. VII 115 Mant — doctores' Seniius ad georg. 
Ill 360 25 cf. Hieronym. epist. 128: Plaque Pacatala nostra — littera- 
rum elementa cognoscat, iungat syllabas, discat nomina, uerba consociet, 
atque ut uoce tinnula ista meditetur, proponatur ei crustula' 27 cf. 
ecbasis capt. u. 831: 'ne tamen — ludo' 29—30 'per — currunt' schol. 
r Ad epist. I 5, 2 33 Seruius ad Aen. IIII 402. floril. Paris. 8818* 

et Nostradam. 188 36 — 37 'quae — prorepit' Seruius ad Aen. lUI 
403 36 Pseudoacron uolgatus (non A) ad epod. 11, 13 cf. Auson. epist. 

VARIA LEOTIO. 

quanquam Fk quamquam DlfyBd'u discere y a. ras, (pta) opp. Acr. 

25 Qui i' dant olim y olim daut celt:' (dat d] Pph! Seru. 
loann. Saresber, 26 ut discere] indiscere D pr. P 27 Set y pr. 

et Peerlk, tamen] tandem Peerlk, amato F amisso By [Argen- 
iorat. III, Regius] opp. ecb. capt. queramus E6^q>u qnaerantar 

Peerlk. 28 qui terram ry Meinekius MQrtit E 29 hie] 

hi- A caupo .a"V campo y [BruxelL 10063 a i. m. Valeniian. 390 
Vaiicani G Palatinus A\ DF Chisianus B ap. Feam; caupo Regi- 
nens.^ Zidichem.] schol. tacent alii alia coni. : causidicos uafer hie, 
callidus (prouidus, perfidus) hie cantor , responsi hie caopo, peruigit 
(praefidus, peruicus, perficns, perfidus) hie campo, feruidus tn campo 

meles B 31 ut molla y pr. ocia J) tua E recedunt 
y pr. 33 Paruola E'y i Fl' (v pr. a d a. ras. ut uid.) y [it Mo- 
nac. 375 Pulmanni cod. G codd. Bland.] Pph. Paruula J)B 

X corr. 6 u y 2 g' (puula g) Pf, Acr, cf. Auian. fab. 34, 15 (rfe for- 
tnica): ^paruola tunc ridens sic est affata cicadam' 34 thralt ^A 
qdcunq, E qu^ cumq; I> 35 strauit F6'{li) liaut EB [et Fran, i) liaud 
crtt/'gAc. ac] aut j5'v y at Ac. et y 36 conslrislat y a. ras. I pr. 



LIB. I 1, 25-46 O 

non usquam prorepit et illis utitur ante 

quaesitis pattens « cum te neque feruidus aestus 

demoueat lucro, neque hiemps, ignis, niare, ferrum, 

nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter. 4<> 

quid iuuat, immensum te argenti pondus et auri 

Turtim defossa timidum deponere terra? 

*quod si comminuas, uilem redigatur ad assem.' 

at ni id Ot, quid habet pulchri constructus *aceruos? 

milia frumenti tua triuerit area centum, 45 

non tuus hoc capiet uenter plus ac mens, ut si 



TESTIMONIA. 

24, 102: ^effasaque hiemem contristat aquarius unda' 41 sq. Semias 

ad Aen. X 526 43 florileg;. Cnsan. 46 florileg. Nostrad. 188 'non 

— mevLB* florileg. Paris. 8818 « 



YARIA IiECTIO. 

37 iVonus quam 3 proreppit u proripit B |>repit (e tit ras,) 6 

38 Quae^i///s D sapiens FXd'u uar. g'(r war.) y [« Argenior. Ill 
Bamberg. Barcin. BeroL 269 Bruxell. dill a i. m. 10063 a 2. m. 
Fran. Paris. S21Q a 2. m. 8219. Nostrad. 184 uar. Vossianus Zuli- 
chem. 1. omn. codd. CrJ^ paliens y Bu k corr. {v6 al 2 uar. r et §) 
Acr. com, Porph.' paciens BE' (g el Lips.) potieris ta potiens Ges- 
nerus 'sapiens] sapiens absolate dicitur; est enim nomen non parti- 
cipinm, ut si diceret, qai ante non enim tllis sapiens' sic mendosc 
Pph' Porph! 'quaesitis per aestatem patiens otitur atque contenta' 
Acr. qf. II 6, 91 epist. I 17. 14 el Seren. Sammon. de medic. 6 
uu. 81 sq. : 'pnluis qnem congerit alte dulcibus ex latebris patiens for- 
mica laborum' praelerea ef. uar. led. epist. I 7, 40 eslus u 

39 I>emoueat KBD'i(§!nar2 et omn. Bland.) Dimoueat yFX'd'uivagri) 
Dummoueat B i hiems B {it a a dg) hienips ceit."^* (hiepms r) 
mare] malre 6 40 obslel ii""sr" sit te] te sit y dicior Bl 

41 Qui k iinmensuin BBk'6[Cr in ras.\m: g) inmensum E'yFuffi' 
V 71 a d) 42 Fortim y deffbssa y 6 tomidom y Seruii cod. 

Paris. 7929 opp. Ac. (tvmdn g i) supponere Seruii Beginensis 

43 Quod si ByBFk'd'u (jfv a g) Ac. Quodsi E['itar) cminuas (= 
conm:) F cororainuas celt!" ^'' Ac. Pf. eons. Pph. uellem redicat' 
B opp, Pph/ 44 id] ud B a. ras. pulcri u {afj aceruo B 
aceruus ceU!"^" (aceruis a) 45 Millia B [Ipr.) Milia ceU."(s' {el omn. 
codd. Cr.) tua triuerit] trui attriuerit B 46 hoc il"'g" florileg. 
Nostrad. \dc y uar. {r2uar.)y flor. Paris. 8818* ac BFk'd'u {vO 
et %\ Fran.) florileg. Nostrad. quam BE*y {agr et jj Lips.) Porph.* 
Acr. gloss. F florileg. 8818* 



HORATI SERMONVM 

reticulum panis uenalis inter onusto 

forte uehas umero, niliiio plus accipias quam 

qui nil portarit. uel die, quid referal intra 

naturae finis uiuenti, iugera centum an 50 

mille arct? 'at suauest ex magno tollere aceruo'. 

dum ex paruo nobis tantumdem Iiaurire relinquas, 

cur tua plus laudes cumeris granaria nostris? 

ul libi si sit opus liquidi non amplius urna 

uei cyatho, et dicas 'magno de fluminc mallcm 55 

quam ex Iioc fonticulo tantumdem sumere'. eo fit, 

plenior ut siquos delectet copia iusto, 

cum ripa simul auolsos ferat Aufidus acer. 



TESTIMONIA. 

55 cf. Hildebei't. moral, philos. 961: 'ac si de mngno flumine cya- 
tlium proi^lnot quis sorbillandmu' 

VARIA LECTIO. 

47 panes E corr, />2 o;jp. Ac, uenalis E pr, y corr, [Tt'r)y [J/o/i- 
tepess, Paris. 8219] Pph. uenanis ^ uewales DE corr, y pr, Fk'd'ti 
[§ivoaeg) lionuslo y pr,6'u 48 ueas F umcro Bt^ [Paris, 
8214 pr,"] humero ceit!"%' nichilo u 49 niliil d' portaris E\ 
aul pr. die] om, (ppr. quid] om. E pr, 50 natura B finis 
E'yB{ag)y [Gronou, Begin, i Valenda^.} Pph,' Ac. fines ceity^' 
uiuent B uiuitis Acr, uiuentis Chaboiius opp. Pph. Porpfi . u. 61 in 
marg.y [cod, Paris. 8219] 51 ad E a. ras. ut uid, (cfi) at cett/ 
^obiectio* gloss, F suauest] sua ut (= sua uert natum ex sua- 

uest) B suaue est cett^'g'' Pph,' tulleiet X 52 Gu uy opp, 

/ "lull ^ 

Pph, Ac, tantumdem BFu {gr et p n) tan*dem y ttintundcm ceU," 
V 6 a [et Fran, Lips.) Pph! Porph! 53 cur] cum comment, 

Crugu, laudes cumeris] laudas cumeris X {a pr,) y cumeris laudas u 
54 si] otn. E opp, Pph,' 55 ciliato u pr, cyalo 6' et] 'mallem 
abesse particulam ^&' ut in duobus manuscriptis' Torrentius magno 
de] de magno y Hildebertus cf. Quid, am, II 19, 32: 'carpal, de 
magno flumine sumat ^aquam' mallem BE'y{p'vaagr ct Lips,) 

malle By malim FX'd'u (ct n) malis Porph! in interpret, raalit Acr, 
in interpret. 56 tantumdem Bu{g) tandude 9 tanlundem ^e/^"V' 

Ac, eo] (= con) B 57 siquos] siquis Ey opp, etiam Pph! 
el e deieclel DE'yB6\^'vn'agr) Pph! delcctat FX'u E p. ras. (<J) 
copia iusto] copia/ /luslo D copia cornu u y opp. Pph! Acr, 
58 auolsos E'yFX'y [Pulmanni G\ auulsos Bd'uDi g" auulsus D\(<g) 



y 



LIB. I I, 47—69 7 

at qui tantuli eget, quantost opus, is neque limu 

turbalam haurit aquain nee uitam amittit in undis. Gu 

ut bona pars bominum decepta cupidine falso 

^nil satis est' inquit» ^quia tanti quantum habeas sis'. 

quid facias illi? iubeas miser urn esse, lib^ter 

quatenus id Tacit: ut quidam memoralur Athenis 

sordidus ac diues, populi contemnere uoces C5 

sic solitus 'populus me sibilat, at mihi plaudo 

ipse domi, simul ac nummos contemplor in area'. 

Tantalus a iabris sitiens Tugientia capiat 

flumina — quid rides? mutato nomine de te 



TESTIMONIA. 



62 Hildebert. moral, philos. 990 65 cf. mythogr. Ill tract. 5, 6 

ap. Mai class, auct. Ill 186 = ap. Bodeum p. 174: 'innuit feneratoruiii 
uitam in omnibus, ut probat Horatius, sordidam' 68 — 70 'Tantalus — 
narratur' Seruins ad Aen. VI 603 (sed u. 68 non eztat in codd.) florileg. 
Xostradam. 68—69 'Tantalus — flumina' schol. Statii Theb. Ill 538 
Vincentius Bellou. spec. hist. 69 69 sq. 'quid rides? mutato nomine 
fabula de te narratur' florileg. Paris. 8069 'quid rides? fabula narra- 
tur, mutato nomine, de te ' mytliogr. II c. 102 ap. Mai class, auct. 
in 122 = ap. Bodeum I 109 



VAKIA LECTIO. 

59 Alqui Ey At qn B At qui ceity lanlo Icgel B laiiluli DE^yd'l 

superset . {yn'car) tantulo FVu{^') (tanto g) ajgel <p qnto. 

.^lopus B quanto est opus cett."'s" quantum est opus y Bentl, is] / Is 
d 60 TurbaU . . . aqua E opp, €61/^^' Pph/ neque BFk^d' 
tig' {el Fran,) Ac, nee BE^ (et /3) 61 Vt Bi ut uid, EfyBFk'd' 
\fi'v7t'agr) Pph/ At ii /> 2 ut uid. E-2 aut corr, B2uar. V uar. 
;a) par BiEpr, 62 abeas E abcs F habeas celt/' Acr, Bit- 

deberi. cf. LucH, ap, schol, luuen, \\\ 143: ^tantum habeas, taii- 

a 

tam ipse sies tantique habearls' 63 fi.cias E miserum] miseram 
y com*. Marcilius Bentl. opp, Pph! Porph! Ac, Acr, 64 Qua- 

Icnus .^'V Quatinas l\ (c( codd. Bland,) y ath^nis y 65 con- 
leronere EBd'{g) coutcnpnere u conterapDcrc cett!^' 66 ad X\ ut 
uid. aut X pr. at cett!'^'* ac Iry 67 acnium inos B pr, nuos X 
archa FX'u u, 68 om, Bpr. 68 a ^"'g' (c< Lips.) Pph/ ab y 

siciens BE ut uid. X fugiencia X fugencia B fugeiilia E opp, Ac. 
capiat] captas Peerlk, opp, Pph/ gloss, F et imitatui est hunc locum 
iam Maximianus el. I 185 sq,: ^non alker sitietu uicinus Tantalus 
undas captal* 6^ uiultato E de le] dCi^c t/^ 



HOEATI SERMONVM 

Tabula narratur: congestis undique saccis 7o 

indormis inhians, et tamquam parcere sacris 

cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis. 

nescis quo ualeat nummus, quem praebeat usuiu? 

panis ematuis holus, uini sextarius, adde 

quis huiDaua sibi doleat oatura negatis. 75 

an uigilare metu exanimem, noctesque diesque 

formidare malos Tures, incendia, seruos, 

ne te compilent fugientes, hoc iuuat? horum 

semper ego optarem pauperrimus esse bonorum. 

at si condoluit temptatum Trigore corpus so 

aut alius casus lecto te adflixit, habes qui 

assideat, fomenta paret, medicum roget, ut te 



TESTIMOMIA. 



72 florileg. Nostradam. ^aut — tabellis' florileg. Cusanum 76 cf. 
Gerberti epist. 8: 'fortnnam nostram sola uestra contarbat absentia no- 
ctesque diesque^ 78 'ne — fagientes' gloss. Mai class, auct. VIII 
162. 417 78—79 'horum — bonorum» Priscian. XVIII 2, 22 florileg. 
Cusan. et Nostradam. 



VARIA LECTIO. 

71 indormis] qui dormis Marklandus insoronis (uel indormis:) 
inhias Peerlk, opp. Ac. Acr, tamquam DE'Fd't^' tanquam ;^ilu(^') 
Tq = iDquam B qaanquam flnrUeg. Cusan. 72 ac w {et fi) y 

aut cett,"*q Pph! florileg. Cusan, et y florileg. Nosirad. tamquam 
Dpffd'g' lanquam EBtpXu {et Fran.) 73 quid u y quo cett.'" g" {et 
3 Bland.) Ac. uumus tf' nuramus cett."^" preheat X u 74 olus EB 
holus cett."<5' neganlis y 76 nodes] uocte di m. 78 omis. B 

78 Nee D{6) cpilent (= conp:) E compilent cett." g" Ac. 
79 optarem DE'yB{(Sag\ et Fran, obt: /3) Prisciani cod. Vind. 348 
optarim FX'd'u {vng i r a. ras. ut uid.) Pf. florilegia , Prisciani codd. 
plerique obtarum Pph. bonorum] maloruro B opp. Pph' Acr. 

80 Ac Ey At cett!' t^" eonduluit ypr. temtatu D temptatum 
ceti'"g" frigore corpus] corpore frigus u opp. Acr. 81 adflixil 
E'BFX'S'{v7ta) afflixit y a. ras. X corr, u {^g r uar. et omn. Bland,) 
aflixil I) afflxit yp. ras. y [Argentor. HI p. ras. Berolin. 269 Bru- 
xell. 10063 Montepess. Parisini 7976. 8213 uar. 8214. 8216. 8219 
corr, Nostrad. 184 Begin. 2 Valentian. i] ad fixit a r(ctP^/roj9o/t7anti*) 
82 Adsideat Bi FX' E p. ras. Adsiderat E a. ras. Assideat yd' X 
corr. M 2>2 assidat B • 



LIB. I 1, 70—06 y 

suscitet ac reddat gnatis carisque propinquis? 

iioQ uxor ^saluom te *uolt, non filius; oinnes 

uicini oderuDt, noti, pueri atque puellae. 85 

miraris, cum tu argento post omnia pouas, 

si nemo praestet quern non merearis aroorem? 

an si cognatos, nullo natura labore 

quos tibi dat, retinere uelis seruareque amicos, 

infelix operam perdas, ut siquis asellum 90 

in campo doceat parentem currere frenis? 

denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus, 

pauperiem metuas minus, et finire laborem 

incipias par to quod auebas, ne facias quod 

Vmmidius quidam. non ionga est fabula. diues 95 



TESTIUONIA. 

86 florileg. Paris. 8818* et Nostradam. 94—95 'ne — quidam' 

Chans. II 14 p. 228 K. Diomed. I p. 394 K. 



VARIA LECTIO. 

83 reddat gnatis DE' {a et p) reddat natis yBFk\v et n) natis 
reddat 6' u {r et Fran. Lips.) notis reddat a gnatis reddat g (et 
3 Bland.) u. 84 in marg. exhibet X 84 te uult saluum By saluum 
le uult cettr s" Pf. te salaum unit va y Pph. 86 Vuicini 6' 
atque] f^B uu. 86 sq. post u. 89 ponit Peerlk. opp. Porph/ 
87 prestet yFXu merearis] merearis y amorem] honorem u (su- 
perscr. f amore) y 88 An si B^B (v i ut uid. nh uar. r uar, et 
2 Bland.) y Pph. Porph. Ac. Acr. Ac si ^ y At si FV6u {P'v2<Sd2gr) 
Pf. Porf. Ad 81 ^1 Vt si a; alU alia eoni.: aut si, et si, nee si, non si, 
sic si , an sic , at sic , atqni nulla yBy opp. Pph.' Acr. 89 uellis 
q> a. ras. 89 — 90 seruareque amicos infelix, operam Boederlinus. 
uu. 90 sq. in fine huiua scrmonis ponit Peerlk. opp. Porph.' schol. F 
90 linfelix S perdas .Ji"V' P^rdes ar uar. (et 1 Bland.) y perdis Acr. 
all. I, *nideris tibi ita operam'perdere* >^cr. 91 campo />^'yPwg 

r© 

campum Fl'6'{gr et Fran. Lips, pr.) decent E' curre d' 92 que- 

rendi £"1 dum uy quoque Mureius 94 porto y partho E' 
auebas BE ug> corr. {v2Cagr) Ac. hauebas tff corr. d 2 habebas 

Fl'ip'viT^) Pph.' hbebas B habeas di hueebas y *cnpiebas' Porph.' 

*8 A 

ne facias 51" V' Charisius Biomedes nc fadat^ [omn. Bland. (?)] 

95 Vmmidius BE^yd{n'r) Acr. Vmidius Bk'u{aadget Fran.) schoL F 

u. 99 VTmidius y [^] Humidius F{v) (Charisii codd. uariant) Numidins y 

Biomedes opp, etiam Chan's. quidam] qui tarn Benil. opp. Porph/ 



10 HORATI SERMONVM 

ut meliretur nummos, ita sordidus ut se 

non unquam seruo melius uestiret, adusque 

supremum tempus ne se penuria uictus 

opprimeret metuebat. at liunc liberta securi 

diuisit medium, forlissima Tyndaridarum. loo 

*quid mi igitur suades? ut uiuam Naeuius, aut sic 

ut Nomentanus?' pergis pugnantia secum 

frontibus aduersis componere? uon ego auarum 

cum ueto te fieri, uappam iubeo ac ncbulonem. 

est inter Tanain quiddam socerumque Viselli: 105 

est modus in rebus, sunt certi denique fines, 



TESTIMONIA. 



100 'fortissima Tyndaridarum' Quintilianus Villi 4, 65 103—104 
'non — iubeo' gloss. Mai class, auct. VIII 614 106 sq. Hildebertus 
moral, philos. 981 .Vincent. Bellonac. specul. hist. 69 florlleg. Paris. 
8818* et Cusanum et Nostradam. 



VARIA LECTIO. 

Acr. Diomed. Charts. 96 metirerelur E sordibus B surdidus E 
97 Nonoumquam /> a. ras. {da, ras,)y 'potest et nonnnmquam legi' 
Acr, unquam u (g) umquam cetl!' g" seruo melius] melius serno 
y opp, Ac. adusque] at usque y pr. atusq E' 98 Suppremum 
DE S'u (j3') pfinuria q> 99 Opprimere E liperta D i aui 

a 

pr. libli E 100 lindaridarum y u corr. tindaridnirum m pr. tyn- 
daridu B Tyndaris. horum lo. Clericus ^tyndaridariiin pro tindari- 
dam' Ac. Acr. cf. Priscian. perieg. 670: 'post fines Tyndarida- 
rum' 101 quid rai] Quidne y Reisigius mi Bu {g et Fran.) 
mihi DE'yFl'^'c,' Pph! Ac. naeuius v [et omn. codd. Cr.) Pf. 
Porf. neuius ii"'g" Pph. Porph. Acr. nenius ^i menius y NAEViVS 
inscriptiones Maenius Glareanus aut DE'FX8'u{fi'vn(5ar et omn. 
codd. Cr.) Pph.' nn B(g) ac / sic] sic (= sicul) B 102 nomentus E 
nomentaneus 6' pges u opp. Ac. pugnanciai) 103 conponere 
lu componere cett/'g'Ac. auarum] Dauum glossar. Mai 104 ucto] 
ulto B ac DE'yBFX'6\Pi'vnag\) aut ti y xiar. (« g2 r) 105 tanaiu 

yB^' Pph! lanayn D tanai. 9) laiiaT t/;A'?^ lanla inquid da F! soce- 
rum] generu superscr. soceru u ^Socer proprium nomen est qui fuit 
hirniosus et libertus Beselli' schol. F que] am. E uiselli Dy 

BXcorr. {vaar ct Fran. 1 Lips.) Acr. uiscelli E (uissclli e) beselli Fl'6' 
(et :t) Porph. alt. I. breselli u biselli y [j3 pr.] Pph.' Porph.' om, 
gi (liselli g 2) VISELLIVS inscriptiones 



LIB. 1, 96—115 11 

quos ultra cilraque nequit consistere rectum. 

illuc unde abii redeo. nemof n ut auarus 

se probet ac potius laudet diuersa sequentis 

quodque aliena capella gerat distentius uber, no 

tabescat, neque se maiori pauperiorum 

turbae comparet, hunc atque hunc superarc laboret. 

sic festinanti semper locupletior opstat, 

ut, cum carceribus missos rapit ungula currus, 

inslat equis auriga suos uincentibus, ilium 115 



YARIA LECTIO. 

d 

107 ncquid Xpr,d' 108 unde] un ^ habiij;' abit B ne- 
nion ul E'yBu D p.ras. 1'2 {aa ei 2 Bland,)y Pph, Ac, ne noii utZ> a. 
ras. FX'6' {^'vn'gr) nemo uty [tertius Bland, et alii codd,j qui nemo 
uty [F] ut nemo auarus Pf, *qno modo nemo auarus se probet' Acr, 
* . . . dissentire (dissentiret Acr.) tamen auarum ait (ait solum Acr,) qui 
(om. Acr.) proposito sao gaudeat (gaudere Acr,) solus [om. Acr,) haec 
autera admiratio pronuntiantis non ad illud pertinet quod auarus se (se 
-non V Bamb. Fran.) probet sed quod nemo vlIxvlb* Porph! Acr, *^ nemo ita 
ot auarus se probat' gloss. Fran, ^nemon] a} ne n. i. iubeo utrunq; potest 

Icgi ne non t ne n; {sic) gloss, Fran, nemo • "] • y [Cronou.j nemon aut 
y [Paris. 8214flr. ras^ nee non ut y [Berol. 269] nemo ut si oo cur 
nemo nt Petnis Nannius qum nemo ut Keckius quia nemo ut flipper- 
deius nunc nemo ut Ritschelius nemoque ut Docderlinus nemo unquam 
at Kirchnerus nemo nam ut Graserus 109 ac Sl'"q' Pph.' at Vy 
pocius Dl sequenlis^'y 1 ^A' (a r et n) sequenles cettfy^Vit^' 
110 aligena D opp. Ac, distencius B 111 nee u opp. Ac, 

meliori u y [Paris, 8213 Wolfenhutt, Gud, 185] opp. Ac, Acr, 
paupcriorem D pr,[r pr. Icorr.) 112 Turbe E' conparel lu y (ctjS) 
coniparel ceii,"^' aparet g [uersui 113 qc praefigitur in J, uerr 

sum omis. cod. Fran, ^ add. post u, 121 scholiastae mantis, ddcl 
Pecrlk, opp, Ac. Acr,) 113 sic] si Hamacherus opp, Pph,* Ac, 

lucupletior d^ obslet Buar, y Porph! optet B obsto D uar. 
obslat cett!"^" ^totus iste uersus f diafon est (dia^fone y diane 
c e*v diafane Bamb,). nam hoc uersu interposito sequentem supe- 
rior! sensui adiungit. qui sensus talis est. quem ad modum auriga 
instat cum equis his qui nincunt equos suos. quando autem instat? 
cum rapit ungula currns. contempnit autem sequentem i. e. poste- 
riorem. ita auarus semper festinat uincere ditiorem se' Acr, 114 ut] 
sic Peerlk, opp. schol, F missis B 115 suos BFVd'u[(52 ei n 
Fran,) y Pph.' Porph,' Acr. uar. suis BE'y pr. dig Acr. *suis equis 
Septimus casus est. uincentibus datiuus. hoc est his instat qui prae- 
cednnt. Aliter quibus instat suos uincentibus' Acr. 



12 HORATI SERMONVM 

praeteritum temnens extremos inter euutem. 

inde fit ut raro, qui se uijisse beatum 

dicat et exacto contentus tempore uita 

cedat uti conuiua satur, reperire queamus. — 

iam satis est; ne me Crispini scrinia lippi 120 

compilasse putes, uerbiim non amplius addam. 



n 

Ambubaiarum conlegia, pharmacopolae. 



TESTIMONIA. 

119 ^ut conuiaa satur' Prise. V 2, 6 120—121 ^ne — pates' Acr. 
ad serm. I 4, 14 schol. y (non Acr.) ad serm. II 7, 45 Porph. ad serm. 
I 4, 14 121 cf. ecbasis capt. a. 1229: 'sermonem claudam, uerbum 
non amplius addam' 

1 2. 1 sq. tractatus de duce Ernesto ap. Haupt. German, antiqoi- 
tat. annal. yiI218: ' ambabaiamm — balatrones et hoc genos omne' 

I gloss. Mai class, anct. VIII pp. 73. 432. 439 'ambabaiaram collegia' 
p. 28 cf. Anson, epist. 9, 46: 'ant para.sitornm collegia Plautinomm' 

VARIA LECTIO. 

116 Preteritum yFk'S'u teiunens B {ay et P) templeus E 
tempnens cett,"^' inlereuotem Bpr.EyBuar. praeter euntem i9 

117 se] om. i\f pi\ uisxiisse X dixisse u uexisse E 

DESISIT cod. e; SI" = DEyBFVd'u 
118 el exaclo] 1 id {in septem fere liiterarum lacuna) B con- 
lemptus (pd^ contentus ceU/t^'Ac^ ulla Epr,yd'Dcorr.l superscr. 
{vnaag et omn. Bland.) Porph/ uita B uitac JDpr.Fk'uEcorr. {^rpr.) 
uite 7 t/ar. 119 Caedat Dy^Pil'd queamus] bealus B . 120 Nam 
ycorr.Xcorr. opp. Ac, Crispiui] crisippi uy opp. PphJ Porph,' Acr, 
iippum Bentl, lippi 5i"s" Pf, (lippini Pph.) Porph.' ad serm. \ 4 Acr. 
ad serm. I 4 schol. F ad serm. 11 7 121 Coupilasse Fu{v) Pph. 

Porph. ad serm. I 4 Compilasse cett."^" Acr. serm. 1 4 schol. F serm. 

II 7 putas B{nrpr.) pules ce//."g' Pph/ Porph/ h. /. et serm. 1 4 
Acr. ad serm. I 4 putes. uerbnm non amplius addam , infelix operam 
perdens, ut siquis asellum in campum doceat parentem currere frenis 
Peerlk. qui et ipse injelix operam perdidit 

I 2. Continuatur hie sermo prior tin J) i EBFX'6'u{7tg pr.) etiam 
D{v)y inscriptione careni TIGELLI (TIGELLU ya) HERMOGEMS MO- 
RES (MORIS r) DESCRIBIT yX2 {armarg.) (AD TIGELLIVM HKR- 
MOGENEM a) 1 Ambubaiarum 6'uBcorr. glossar. Mai com. 

Pph/ Porph/ ambubaiTum j9 Hambubaiarum DEyFX' clegia E col- 
legia cett/'<^"Pph/ pharma copul^ y pr. 



LIB. I 1 U6-121. 2, 1-.X2 13 

mendicif miinae, balatrones, hoc genus omne 

maestum ac soUicilum est cantoris morte Tigelli. 

quippe benignus erat. contra hie, ne prodigus esse 

dicatur metuens, inopi dare nolit amico, 5 

frigus quo duramque famem propellere possit 

huoc si perconteris, aui cur atque parentis 

praeclaram ingrata stringat mahis ingluuie rem, 

omnia conductis coemens obsonia nummis, 

sordidus atque animi quod parui nolit haberi, lo 

respondet. laudatur ab his, culpatur ab iilis. 

Fufidius uappae famam timet ac nebulonis 



TESTIMONIA. 

2 loann. Saresber. YUI 13 'mendici mimi balatrones' gloss. Mai 
class, auct. VIII 65 cf. Yopisc. Carin. 21, 1: ^ne patrimonia sua pro- 
scriptis legitimis heredibus mimis et balatronibus deputarent' 6 schol. 
Inuenal. XIIII 273 9 cf. ecbasis capt. 186 ^omnia distractis coemens 
obsonia gazis' 



YARIA LECTIO. 51" = DEyBFk'd'u 

mi 

2 qame E mimi y glossar. Mai, loannes Saresber. balathrones 
Ey{v) Pph/ Porph/ balairfaones D balatrones ceit/'g'Ac. Acr. baratro- 
nes y ^legitur et baratroncs' (bal: mendoit vd Bamb. Fran.) Acr. *gu- 
iosi qaaai baratrones' gloss. I mf stum By [Bamberg.'] Hestum cett." 
4' est] T (= et) B more B tigilli FllS{gr et n) ligelli cett. {§'v0ar 
corr. el Idps.) Porph.' Acr. 4 hie] id B opp. Ac. esse] esset By 



mctueDS 



u. 5 am. Dpr. 5 moriens inope B darae y 6 quo] quod u {et §) 
opp. schol. luuen. famen X propellere DEypr.Bifi'cagr et Lips.) 
depellere y corr. Fl'S 'u (v et n) schol. luuen. cf. Cic. fin. Uil 26, 69: 
^ famem propulsare' item Tac. ab exc. d. Aug. XIIII 24 7 percun- 
cleris By [npr. Fran.j perconteris cett." g Pph.' aui] a (= aut) B 

8 Preclarom yXd'u Ac. ingrata] irata Peerlk. opp. Ac. Acr. 
et cf. Lucrei. Ill 1001 sq. .* ^ animi ingratam naturam pascere semper 
atqae explere bonis rebus satiareqae nunquam ' Callimach. ah, §' 
fragm. 14, 3 sq. Bergk: ^oaaaz* odovxonv tvdod^i, vucUqt^ t* sCg 
axuQiazov idv^ mains] uen5 B 9 opsonia FX\v)y [% Paris. 8214] 
obsonia cett.'g uu. 10 — 13 om. y\Paris. 7976«i.m., Taurin.aum^ 
eosdem inter uu. 14 el 15 imeruU y [Paris. 8219] 10 Sordib' Ei 

parui quod u noluit B 11 Respondit laudat rabbis B 
abhillis 6 a. ras. 12 Fufidius DEy{^'ca\ ut uid. r et Lips.) Pph.' 
schol. r Fusidius Fi'd 'u (v et n) Ac. schol. F Fulidius B (g et 
V) FVFIDII in inscriptionibus reperiuvtur, FVTJDII ntuquam 
famam] fumam B 



14 HORATI SERMONVM 

[diues agris, diues posilis in I'aenore nummis]: 

quiuas hie capiti mercedes exsecat, atque 

quanto perdilior quisque est, tanto acrius urget; 15 

noinina seclatur, modo sumpta ueste uirili 

sub patribus duris Uronum. ^maxime' quis noo 

Supplier' exciamat, siinul atque audiuit? ^at in se 

pro quaestu sumptum Tacit hie', uix credere possis, 

quam sibi non sit amicus, ita ut pater iile Terenti 20 

Tabula quem miserum gnato uixisse Tugato 

inducit, non se peius cruciauerit atque bic. 

siquis nunc quaerat ^quo res baec pertinel?' iiluc: 

dum uilant stulti uitia , in conlraria currunt. 

TESTIMONIA. 

24 Acr. uolgatus (non nostri codd.) ad art. poet. 31 Gnnzo Nouar. epist. 



VARIA LECTIO. 

M. 13 ut glossema sequenti uersui ex arte p. 421 adscn'ptum 
uncis inclusimus auctore Sanadono. schol. et gloss, omittunt hunc 
uersum, nisi quod ad uocem posilis in gloss, F adscn'ptum est: 
^Gonlatis (coll. d'v) ad usuram' quod quidem non extat in cod. D, 
in 2 codd, hunc u, cum tribus antecedentibus deesse, antecedere 
uersui 15 in Paris, 8219 ad u. 10 monuimus 13 T^nore B Toe- 
nore Dyd'{vTt' Caret Fran,) Tenore EFk'u [g ei p) 14 quina sic B 
capitis 6 a. ras, (ri) opp. Pph! exsecat B6' (agr et ppr. Lips, omn. 
Bland,) Porph, alt. I. ciecal DEpr. yFV [v et p corr, Fran, i) Ac, Acr. 
com, Porph.' alt. I. execcat Porph. alt. I, exigat Pph,' Porf. alt, I, 
exigil E corr. 6* super scr, u F uar.luar. y gloss. F 8' 15 pdicior D 
perdilo B urget ii"s Pf, urguel q> corr.{ar et §n) Pph. cons. Ac. 

16 sectanlur Ipr. opp. Pph/ secletur upr. opp, Pph.' 17 liro- 
num B6/u{ynlr) Acr. tyronum DEyFl\[§'6ag) Ac, Acr. alt. I, 
18 lupiter y [a et §%) lubpiter Dpr, luppiler cett/'B corr, g excla- 
met d\c et Fran.) y ^ Inter rogatiue pronuntianduni . . . Quis non 

miretur . . . et exclamet' schol, F simulac yiy opp, Ac. gloss. F 
at] & t(;2 superscr. opp. Ac. Acr, ipse u(§')y in se c€tl,"g (ci 
omn. Bland.) Ac, 19 queslu BEyFXS'u Tacit om. d'pr, post hie 
inierpungunt Ey, post Tacit cett." hoc Fl'6'[p'g) liic cett,' Pph,' 
uii] uis A po^sW, ypr.y 20 sibi] tibial sit] om. i> terenti 
BEyB{vnaar ther: g)Pph! terentii FkTui^ terenc: Fran.) 21 quem] 
quam l gnato BEyB(^'aag) nato cett,'\vn'r) uixisse] Tugisse /> 



V c 



22 crutiauerit Fu cruciauerat B 23 ncn k querat Elu lice 
Ey om, B 24' stulti uitant y Vinccntius florileg, Paris, 8818* 



•LIB. I S, 13—30 15 

Maltinus tuoicis demissis ambulat; est qui 25 

inguen ad obscenum subductis usque Tacetus; 

pasUllos Rufillus olet, Gargonius hircum. 

nil medium est. sunt qui noltnt tetigisse nisi illas, 

quarum subsuta talos tegat instita ueste: 

contra alius nuilam nisi olenti in Tornice stantem. 30 



TE8TIMONIA. 

ad Aug. ap. Marten. I 312 loann. Saresber. poller. VIII 13 Entjch. II 8 
florileg. Paris. 8818' et Nostradam. 188 Vincentias Bellonae. spec. hist. 
69 25 sq. loannes Saresber. poller. VIII 12 25 'Maltinus — am- 
bulat' Acr. ad epod. 1 , 34 schol. Bamberg, ad serm. I 2, 64 'Malchinus 
— ambulat pro Maecenas' Acr. ad serm. I 2, 64 27 ' pastilles Ru- 
fillus hol&' gloss. Mai class, auct. VIII 421 cf. Senec. eplst 86, 13: 
'descripturus infamem et nimis notabilem delicils Horatius Flaccus quid 
alt? pastillos Buccillus olet. dares nunc Buccillum, perinde esset ac 
si hircum oleret et Gargonii loco esset, quern idem Horatius Buccillo 
obposuit' 29 Seru. ad Aen. II 516 schol. SUtii Theb. VII 654 



TARIA LECTIO. 

opp. loann. Saresber. uicia X 25 EGLOG A • II • Z' [ITE DE CON- 
TRARIETATE VITIORV Sorhon. 1578 mahre liiera indpit Paris. 
8214] Malchinus Dyd^ar et Lips.) Ac. Acr. ad h. I. et u. 64 Machin' £ 
Malbinus c Nalthinus I corr. d' [v et n) Pph/ Porph' loann. Saresb. 
Mallinus BFVu{g) Acr. ad epod. 1, 34 schol. F Malthacinus Peerlk. cf. 
lustin. XXXVIII 3, 4: ^in quod turn missi Aquilius et Mallios Maltinus 
(Malthinus cod. D) legati' ^ 8: ^Aquiliam et Mallium Maltinum' prolog. 
Trog. Pomp. lib. 38: 'Maltino' In Mommseni I. R. JV. «r.,6153 memo- 
ratur ^Manlius Maltinus' ^sub Malthini nomine quidam Maecenatem su- 
spicantur significari' Porph.' ^ M(a)ecenatem tangit' Acr, cf. Senec. 
episi. 114, 4 demissis EFk'd'uy corr.{l^'vnagr) Pph. Porph.' schol. 
yFd adu. 64 et loann. Saresber. demisis B Acr. ad u. 64 dimissis 
Dypr. (<J) Pf. schol. D Acr. ad epod. 1, 34 schd. Paris. 7985 ad u. 64. 
ef.Plaut. Poen. V 5, 24: *»anc genns hoc muliebrosum est tDnicis de- 
raissiciis' 26 Angueo X i obscenum SV'^ opscenO y [tt] subdu- 
ctis] subducli B demissis loannes Saresber. 27 rufillos y (a) ruGI- 
lus ceit." g Pph. glossar. Mai BHccillus Seneca or& X pr. gar- 
gonius DEyB'^pr.y[it'fSar et Fran.) Pph.' galgoni^ g gaorgonius y [j5] 
gorgonius q)X'u^corr.{v) Gargonios exAiftefit inscriptiones hyrcum 
yFX6'{ar et ^n) ircum B hircum ceit. {vagi et Fran. Lips.) 28 nolinl 

*snb 

EyBi^xXS^ [§>v7CCgr) Pph. nolunt Dq>u'^{al)Pf. Ac. 29 suta y 
sobdsuta X pulsata Seruii Paris. 1760 opp, Acr. sub sata vdl {et Fran.) 
Reisigius legit uy schol. Statii opp.Pph.' tetigi; Seruii Paris.' 17 60 

30 nula E ni X olenti ^"s"] olente gpr.BenU. 30 sq. stantem 



16 llORATI ȣRMONVM 

quidam notus homo cum eiiret fornice, ^macte 

uirtute esto' inquit sententia dia Catonis: 

^nam simul ac uenas inflauit taetra libido, 

hue iuuenes aequm est descendere, non'alienas 

permolere uxores'. ~ ^nolim laudarier' inquit 36 

'sic me' mirator cunni Cupiennius albi. 

audirest operae pretium, procedere recte 

qui moechis non *uoItis, ut omni parte laborent, 

utque illis multo corrupta dolore uoluptas, 

atque haec rara cadat dura inter saepe pericla. 4o 

hie se praeeipitem tecto dedit, ille flagellis 



TESTIMONIA. 

31-^32 ^Horatius: macte uirtate esto pro ^mactus uirtute" Prise. 
XVII 27 32 ^ut Horatius: sententia dia Catonis' schol. Pers. 1, 31 
ct. Sulpiciae sat. uu. 48— 50 : 'quos inter Prisci sententia dia Catonis 
scire adeo magni fecisset, utrumne secundis, an magis aduersis staret 
Komana propago?' 34—36 'non — uxores' Eutychis ars II 8 i>. 477 K. 

37 'quartam speciem addiderunt, quam Graeci dicunt x^«0iy, id 
est cum unius litterae uocalis in duas syllabas fit communio, ut: audire — 
recte' Marius Yictorinus 120, 9 



VARIA LECTIO. 

— fornice om,gi 32 inquid E a, ras. sentencia X diua u{etp)y 
opp. Sulpicia schol, Pers. 33 t^la B tetra ceiCq 34 Hac 

Fk'6 u uar. luuenles E ^qu B equum BEFk {g et^) (equem r) aequum 
ceit/ {vTc'aal et Fran.) 36 inquid ycorr. 36 cupennius Fk' schol. F 

opp. cett'^^'Acr. {aed cupenius schol. v) cupenius Porph. (ciipp. Porf.) 
37 audi resl,o pe B Audire est op: ceit." B superscr. <i Pph. Marius 
Victorinus (est om. Pf.) opere EyBk'd' precium Dk pcedere 
Pph. opp. Pf. Porph.' schol. y Viciorin. prccedere schol. v in Err- 
niano loco 38 moechis DyBS't^f corr.{vit'ret§)Pph! mechis uk corr, 

{pag elFran.) uioeclii/'/sf moechos F\Jl)y mechos A moechis non] moe- 
chis rem loann. Clericus {conl. Enn, ann. fragm. 454 V.) opp. Pph' 
Porph/ Acr. moecham rem Peerlk. opp. Pph.' Porph/ Acr. uullis 
Si" s" Pph/ Acr. laborenl] laboret / pr. Peerlk. opp. Pph/ laborant 
tfi 39 muila Bpr.rlfpr.{l) opp. Pph/ niillo Peerlk. opp. Pph/ do- 
lore uoluptasj omis. B relicta lacuna 40 alquc haec rara cadal] 

rara cadat atqne haec Peerlk. opp, Pph/ haec rara] -he^-rata E 
rara] rata Epr. Fk' opp. Pph/ schol. F cadat] cadant 2> a. ras. opp. 
Pph/ schol. r sepe Ek Ac. pcricula g> pr. Pph/ opp. Ac. 
41 hie] Ille (= hinc) B opp. Ac. precipitem yS'u fragellis B 



LIB. I 2, 31-51 17 

ad mortem caesus, Tugiens hie decidit acrem 

praedonum in turbam, dedit hie pro corpore nummos, 

hunc permixerunt ealones; quin etiam illud 

accidit, ut quidam testis caudamque salaeem 45 

demeteret ferro. Mure' omnes: Galba nega))at. 

tutior at quanto men est in classe secunda, 

libertinariim dico, Sallustius in quas 

non minus insanit quam qui moechatur. ut hie si, 

qua res, qua ratio suaderet, quaque modeslc 50 

munifico esse licet, uellet bonus atque benignus 



TESTIMONIA. 

43 ' dedit — nummos ' mythogr. II 30 ap. Bodeum p. 84 44 'hunc 

— ealones' Prise. X 1, 1 gloss. Mai class, anct. VIII 88 'caloj 
semns nnde et ealones' gloss. F in epist. I 14, 42 45—46 'accidit 

— ferro' Abbo Floriae. quaest. gramni. c. 7 45 'caiidamqae salaeem' 
Kntjchis ars I 1 , 6 p. 454 K. 



VARIA LECTIO. 

42 cesus DElS'u 43 Predonum Eu PredohiM IS in] om. B 
hic] ni g pr. opp. Ac, om. vy opp, Ac. hoc Pph' app. mythogr. 
44 Hinc y permixerunt EB6'y Pph. Pf. corr, Porph! permlserunt 
B uar, Prisciani cod. Da i. m. permixere y glossar. Mai perroinxe- 
niot ceti/q" Pf. pr. Prise. ealones] catonus B 45 quidam 5i"s" 
Abbo cnidam y [2 codd. Lambini, Peiropolitanus, in Cruquii cod. Tons. 
adscriptum'] Barthius Bentl. leslis Epr.y\B{7c'ar) y [^ corr. Harlei. 
2724. Mellic. Moniepess. Falentiart. i] testes cett."Ecorr. yns 

46 Deroeleret Sl'^^'Ac. Abbo Demeterent y [ Valicafius B ap. Feam] 
schol. D Barthius Bentl. cuidam testeis y [2 codd. ap. Lambin. (?)] 
• . . demeteret ferrum y Lambinus ferro Si" q" Abbo ferrum y [cod. 

Carrionis a i.»i.(?)] calba E negabit y i y opp. Pph.' Porph.' 

47 Tucior BE nierx est] merces Pf. mors upr.{et^n) Pph. raercs 

Bq^l merx celt! q Ac. mex / claijsse k 48 sallustius BFl {it') 
Pph. Porph. salustius DEyd'u{p'v<iaglr) Pf. Porf. in quas SV'g" 
Pph.' conn. Acr, in quia y [Paris. 7979] eoni. Nic. Heinsius in qua y 
[Regius, 1 ap. Gesner.] Bentl. 49 non] Num Ac. quam qui supra 
u. add. 6'2{n) opp. Pph.' moecalur 6' mechalur Du rede etiam 
Pph! ut />! autpr. EyBFk'S\§'v7c'agr) Ac. at Bi aut corr. g> su- 
perscr. (a duar. 1 2 ruar.) &uy e Pph. hic si 6 si] sit B sis X a. 
ras. 60 q res q(= quae res quae) B opp. Ac. *Xn antiquioribus in- 
oenio qua res (qua res inuenio v Bamb. Fran.) ut sit sensiis: in quan- 
tuB res* Acr. qufque B opp. Pph.' 51 Munifico BEyB ^corr. I 
corr.u 6'2 {^vaagr et Lips. omn.Bland.) Pph.' Munlficum Fk'i'D2{etn\) 

BORATITS II 1. 2 



18 UORATI SERMONYM 

esse, daret quantum satis esset, nee sibi damno 

dedecortque foret. uerum hoc se ampiectitur uno, 

hoc amat et laudat, ^rnatronam nullain ego tango'. 

ut quondam Marsaeus, amator Originis ille, 55 

qui patrium mimae donat fundumque laremque, 

^nii fuerit mi' inquil ^cuni uxoribus unquam alienis'. 

uerum est cum mimis, est cum meretricibus, unde 

fama malum grauius quam res trahit. an tibi abunde 

personam satis est, non illud, quicquid ubique 60 

ofOcit, euitare?'bonam deperdere famam, 

rem patris oblimare, malum est ubicumque. quid inter 

est in matrona, ancilla peccesue togata? 

Viilius in Fausta Suliae gener, hoc miser uno 



TESTIMOMIA. 

55 sq. Seru. ad eel. 10, 6 59 'fama — trahit' mythog^r. 11 30 ap. 
Bodeum p. 84 62 'rem — ubicunque' PhUargyrius ad Vergil, georg. Ill 136 

VARIA LECTIO. 

52 dampno Fk'u (va ci Fran,) damno celt! {n'cgr ei p) 53 uerum 
foret £ hoc] om. u amplctitur X 54 et laudat ^''g {et 1 Bland.) 
hoc laudat a (et Fran.) y 55 marsaeus D (et n) Pph, mars s^uus B 
marseus ceit/'^' Pf, Ac, origenis E originis cell/' Pph! Acr, 55 — 
56 ille; qui p: m: donans Bouhierus opp, Seruius 56 nimiae B 

nimp 2> mimae cett," Pph,' Porph! 57 mi Bu a, corr, (dp.ras, ri) y 
michi Gg [et §) mihi ceU!'{vn'ari et Fran,) inquid B unquam £B 

mimis 

{g) uq add, supra u, u umquam celU't^" alienis di(et m) 58 nimis 
9 opp, schol, F 59 trahit. an libi] tibi an trahit B opp, Pph! Porph! 

auum de B habunde i^A2(aa) Ac, abunde celi,''^'' abuti Schirachitis 
60 quicquid Sl"g' Pf, Porf,] quidquld g Pph. Porph. 61 disper- 

.de de 

dere E y [^Regius] .pdere 6 pdere d 62 quid inr B 63 in] add, 
sup, u. u (r 2) an B {et Fran,) y in cett,"^' Pph! Porph! Acr, 
andlla] an ancilla B peccesuc^^'g'' {et omn. Bland.) Pph, peccaaue/y. 
peccesne y Lambinus Benll, 64 Viilius BEyFd\vaagr et n 2 Fran. 

Lips,) Ac, Acr, Vilius y [n 1] /j\\\V u Tillius y [|3] Ulilius B; I n, L 

{I: UUIius) Fuluius Bentl, infauslas ull^ B fausl^ Pph! opp, Ac, Acr. 

syllae BF{vl) Pph, Porph. Acr. sylle y Ac. sillae X6'u{ar et §7C Fran. 2) 

sill^ E aille g {et Lips,) sciliae a silu^ y [Fran, i] sil^/y. Porf, gener] 
genere com. nescio quis miscell, obseruu,Amst, 1733, Linkerus opp. Ac. 
Acr, genero Meinekius opp. Pph! Ac, Acr. hoc] ac Linkerus opp. Ac. 



LIB. I 2, 52—76 19 

nomine deceptus, poenas dedit usque superque 65 

quam satis est, pugnis caesus ferroque petitus, 

exclusus fore, cum fLongarenus foret intus. 

huic si Muttonis uerbis mala tanta uidenti 

diceret haec animus ^quid uis tibi? numquid ego a te 

magno prognatum deposco consule cunnum 70 

uelatumque stola, mea cum conferbuit ira?' 

quid responderet? ^ magno patre nata puelia est' 

at quanto meliora monet pugnantiaque islis 

diues opis natura suae, tu si modo recte 

dispensare uelis ac non fugienda petendis 75 

inmiscere. tuo uitio rerumne labores, 



TESTIMOMIA. 

71 Prise, vim 8, 43 'uelataque atola' Acr. ad serm. II 3, 43 



YABIA LECTIO. 

65 p^nas u usq;] //// E, add. in marg. 

in hoc u, DESINIT cod. d 

66 Qam JD Qd u casus DEku u. 67 aeciusit Apitzius opp, 
Porph! Ac. Acr. 67 longa renus y^5 Acronis cod. y alt. I. 
longa rhenus B longu renus Acr. cod. v alt. L in interpret, looga- 
renus cettJ Porph! Acr. Lignarenas uel Tignarenus uei Lanarenus 
net Longurienus Linkerus 68 Hunc y a. ras. X opp, Pph' 
schol.r multoois y FV [v 2 n' g corr. r ei /3) Pph J Porph'. 
Acr., Ciceronis cod. Taurinensis pro Scauro 3. item S, sed litte- 
rae ultonls in ras,, multonis v i mottonis g pr, Muttonis Ang. 
Mains ad Cic. fragm. or. pro Scauro 23 opp, Porph/ Acr. mo- 

u 

tionis B mintonis E mutonis Du y in marg. {a a et Fran.) Acronis cod. 

y schol. D ad u. T2 schol. 6 uidenti DEyBFSX corr. g' Pph/ schol. 

t 
F gloss, r uideo^i A uidenlis uy 69 hec E heac X nunqd E 

70 DEFICIT n; SI* = BEyBFk'du; ^' == aut omn. codd. 
§'v6agr{l) aut horum codd. ea pars ex quihus non aliae lectio- 
nes notantur; g = aut omn. codd. vCagr (/) aut horum codd. 
ea pars ex quibus non aliae lectiones notantur e. q. s. progna- 
tum] cognatum B cunus D pr, recte JD corr. 71 conferbuit 
y B pr. F corr. k corr. 82 ^ {et fi) oreruuit B corr. ferbuil F k 
pr. di u 72 puella est] pueliae I) a. ras. puelia D p. ras. y 

73 meliore B opp. Acr. pugnaque B 74 tu si] lussi 8 a. 
ras. lb Dispensary S ac non] annon S i petentis k 76 Im- 
niiscere u (o) imiscere B Inmiscere cett/ c tuol tu ^ uicio D X 

corr. om. kpr. rei^nc v rerumne ay opp. Pph. Ac rcrumq. r 

2* 



20 HORATI SERMONVM 

nil referre putas? quare, ne paeniteat te, 

destne matronas seclarier, unde laboris 

plus haurire mail est quam ex re decerpere fructus. 

nee magis huic inter niueos uiridisque lapillos 80 

(sit licet hoc, Cerinthe, *tuoni) tenerum est femur aut crus 

rectius, atque etiam melius persaepe togalae. 

adde hue quod mercem sine fucis gestat, aperle 

quod uenale habet ostendit, neque, siquid honesti est, 

iactat habetque palam, quaerit quo lurpia celet. 85 

regibus hie mos est, ubi equos mercantur: opertos 



TE8TIM0NIA. 

80 cf. Boetias philos. consol. Ill 10: 'aut Indus calido propinquus 
orbi candidis miscens uirides lapillos' III 4: 'qnamuis se Tyrio su- 
perbus ostro comeret et nlueis lapillis' 81 'Horatius: femur, Cerin- 
the, tnum' Prise. VI 10, 62 86 cf. ecb. capt. 492: 'tempore sic 

pacis fuerat mos regibus illis' 



VARIA LECTIO. 

il'= DEyBFk'Su^ s' = codd. §'v($agr {I) praeier eos ex 
quibus aliae lectiones notantur; g = codd. vaagr (/) praeier e. q. $. 

77 refferre y quare ne poeniteai d ne] non E {et Fran,) y 
p^nileat y peniteat ceit' {fi'tsag) poeniteat vr 78 matronas sectarier 
6 {v6 et § corr, Fran.)y matronas secrarier E matronas sectari (r et |5 
pr,) y sectari matronas DyBFl'u [ag) schoL F in interpret, if. Plant, 
mil. glor. 91: *ait esse ultra omnis mulieres sectarier' laboris BFVn 
Biy uar. (/5'vi ut uid. ag) labores BiEy S a. ras. (v2 r pr.) yan.l. 
labori Peerlk. 79 aurire 6 k 80 huicj hunc u opp. Ac. Acr. omis. 
B opp. Ac. Acr. huic inx 6 in ras. uindis EyB (ag) uirides cett.'^' 
Acr, 81 hoc] os Hitzigius hoc . . . tuo tiy [Paris. 8214] b®c 
. . . tuum y [1 Bland."] hoc . . . tuum cett/ {fi'ca et cett. Bland.) 
Pph! schol. r schol. F nc . . . tuum r ho . . . tufl gf o . . . tu//in 
V tuum iestaiur etiam Priscianus cerinlhe BE y Pph.' crinlhe B 
Choirinte y [1 Bland.] cherinlhe F Acr. cherinle Xdu Cerintha Boeder^ 
linus opp, Porph.' schol, F 'nee magis erit tuum femur o Cherinthe 
tenerum aut crus rectum' Acr, aut] ac uy et a {ct Fran,)y 82 per- 
sepe Eku persep^t/; togatae {uel togate) est y [omn. Bland, ut uid. 
cum aliis] Bentl. 83 aperle] apertis B Pph.' apcrtam y 2 uar. y 

84 hostendit Id neqtie BEyFX'duifi'var) nee B{g) siquil S 
honeatie v y honesli est Sl^g Ac. 85 queril k quo lurpia] quel 
pia Ji caelet EyF 86 nouum sermonem incipiunt FkSu (fi'vagr) 
y [Bamberg. Barcin. Berol. 269 Lips. Mellic. Paris, 7976. 8213. 
8214. 8216. Nostrad. 184 Sorbon. 1578 Vossianus Zulichem. a/ii] 
Pph! opp. EyB[a)y; nullum interualium, sed maior littera initialis 



LIB. I «, 77—96 21 

inspiciunt, ne si Tacies, ut saepe, decora 

molli fulta pedest, emptorem inducat hiantein, 

quod piilchrae clunes, breue quod caput, ardua ceruiz. 

boc ill! recte: ne corporis optima Lyncei 90 

cootemplere oculis, Hypsaea caecior ilia, 

quae mala sunt spectes. ^o crus, o bracchia!' ueruni 

depugis, nasuta, breui latere ac pede longo est. 

matronae praetcr faciem nil cernere possis, 

cetera, ni Catia est, demissa ueste tegentis. 95 

si ioterdicta petes, uallo circumdata, (nam le 



TE8TIM0NIA. 

89 Prise. V 5, 29 Nonius 196, 31 p. 133 G. 'pulchrae climes' Cha- 
ns. I 15 p. 101 K. cf. Chans. I 18, 79 p. 78: 'clunes feminiiio genere 
dixit Melissus . . . et Horatius' Prise. V 8, 42: 'hie et haec cassis 
clunis' 'Horatius male: quod pulehrae dunes' Seru. ad Aen. II 554 

92 — 93 'uerum depingis nasuta' gloss. Mai class, auct. YIII 375 



VABIA LECTIO. 

in D(l) y; interuallum fine inscripttonc fi'y; cum inscripiione EGLOGA 
•III. FX 9 «. ras. ut uid, u Pph. y CONSIDER ATIO EQVI ae/rf.tf; (va) 
apertos y opp. il'g' (et omn. Bland.) Pph,' Porph' Acr, 87 Incspl- 
ciunl ^ faties u sepe EX u, 89 ante 88 ponrt Peerlk. 

88 MoIIe B Tula X fuil B pedes tcptorem B pede est emplorcm 
ceil!*;' inducal] AvLOit Bentl. 89 0«f//(Qvd E\ ut uid.) E 
pulchrc E pulcr^ u clune E capud Eypr. 6 a. ras. upr. ceruis 
Ipr. 90 ille E ne] tu Bentl. lyncei Di aut pr. yB (r et V) 

lincei r line: : : a lyncc^ E (<r et fi) linceis Fk'uDi aut corr, (v g 
et Fran.) cf. Boetius phil. cons. Ill 8: ^quodsi, ut Aristoteles ait, Lyn- 
ceis oculis homines uterentur' 91 Contemplere DEFVdu y uar. g' 
Conleaiplare y By Bentl. contemplans Erasmus contemplate Peerlk. 
hypsea EyBifi'g) Pph. Ac. Iiipsea D{aar) ypsea FX' ipsea 5u{v) Porph. 
sckoi. F Isaea Pf. Porf. cecior ilia eooiop E caecior , ilia BenU. 
ccclor Eu iliac B 92 — 96 o eras — petes] om. u pr. 92 sunt] 
om. By flint / spectes] species E spectas Bentl. o] omis. B 
opp. Ac. bacchia B brachia cett.'g Ac. Acr. 93 Depugis B Epr. 
B fffcorr. {I 2 uar. r et § Fran. uar. omn. Bland.) Depygis F6u 
{cagl) Ac, Depigys y Depigis X E corr. (v et Fran.) depingis glos- 
sar. Mai nasuta] nas • uTa B nausula d latere] litore Epr, 
loDgo est 52 'g' 94 Matrone Eu preter yXS 95 Caelera ByF 
ni] // ni // 9 cacia 2> copia B opp. Ac. Acr. desmissa X dimissa 
B ean§, Acr. opp. Pph.' 96 inter dicta B'^X'Su Ac. interdicta EyBtp 



22 HORATI 8ERMONVM 

Iioc facit insanum) mullac tibi turn officient res, 

custodes, lectica, ciniflones, parasitae, 

ad talos stola demissa et circumdala palla 

plurima, quae inuideant pure apparere tibi rem. lOO 

altera, nil opstat: Cois tibi paene uidere est 

ut nudam, ne crure malo, ne sit pede turpi; 

metiri possis oculo latus. an tibi mauis 

insidias fieri preliumque auellier ante 

quam mercem oslendi? ^leporem uenator ut alta 105 

in nine secletur, posilum sic langcre nolit' 

cantat, et adponil *meus est amor buic similis: nam 



TESTIMONIA. 



98 Sera, ad Aen. XII 611 ^ciniflones' ezhibet etiam ecbasis captiui 
u. 667 

VARIA LECTIO. 

97 mulla &ibi 6 raulle E turn DEyB62[vaagl2 ei § V) dum 
Fl'Su (r ct Fran. 1 Bland.) officient DEyBd {agr corr. et /3 1 V) 
officiant /Vl'u [vsrpr. et ^2 Fran. ceit. Bland.) 'inpediunt (imp: Porf.) 

Porph! in interpret, u. 98 del, Peerlk. opp, schol. et Seru. 98 lelica 
By paraaiti y [Basil. HI Montepess.'] Pph/ opp, Seru. uu. 99 
sq, inuerso ordine in F k' {v) y{Bresd. I Paris. 8214] 99 sq. 

palla — rem] om. y[Lips. ij 99 circundala.A palla] nain tc Fk' 
^^(vOy [Begin. i Vossian.\] u. 100 omis. Spr. aut \y[Vossian,i] 
100 q X que F pure apparere tibi] cur apparet ibi B 101 altera? 

nil obstant Coae tibi ; i'^^r/Ar. opstai Pph.pr. ostat S obstat cett.'g 
Pph. corr. Pf. cois BEyB Ppk/ Ac. chois Fk'S schol. F cloria 
u opp. Pph.' Porph.' Ac. Acr. cloriin y [Paris. 8213, superscr. 
\ chois] chlorin y pene Au poene BES 102 nndum y[l Bland.^ 

c i 

ne crure] nec»rurc E turpi d 103 Melyri F 104 feri y 

ferri E pcium BE auellier] ^uallie E 105 mercem] mercede 
E u pr. uenator] uenerator Ac. opp, Acr. ut] i ^ ut in 2> a. 
ras. 106 seclelur Sl'g' {ct omn. Bland,) Pph.' soclalur tp corr. y 
comment. Cruqu. in interpr, s\zSl'[(5agr el §) Pph/ si v Boederlinus 
sibi Botihierus tangere] tollere Pph! opp, Porph! noils B pr 
nolit celt! q' Pph! 107 Capiat Lambinus opp. SI ^' {et omn. Bland.) 
Pph! Porph! Ac. Acr, adponil B Pph. apponit cell! Ac. Acr. Pf, 
hwic E hue B opp, Pph! Acr, ^in medio ucrsu (107) ego au9fH- 

cor aliquid es8C contaminatum^ Barthius adu. XXXlX 2 p. 1755 



LIB. I 8, 97—118 23 

transuolat iD medio posita et fugientia captat'. 

liiscine uersiculis speras tibi posse dolores 

atque aeslus curasque grauis e pectore pelli? iio 

oonne, cupidinibus statuat natura modum quem, 

quid laiura sibi quid sit dolitura negatum, 

quaerere plus prodest et inane abscindere soldo? 

nuro, tibi cum fauces urit sitis, aarea quaeris 

pocula? num esuriens faslidis omnia praeter 115 

pauonem rhombumqne? tument tibi cum inguina, num, si 

ancilla aut uerna est praesto puer, impetus in quem 

continuo fiat, malis tentigine rumpi? 



TESTIMOKIA. 

114 — 116 'num — rhombnmqae' Seneca epist. 119, 13 118 cf. anth. 
I^ at. 1648 M.: 'tnrpe qnidem faclu: sed ne tentigine nunpar' praeterea 
cf. 1638, 4 sq. 

YARIA LECTIO. 

108 Tranuolal d 109 speransi doloiis Epr, y {var)y labo- 
res a dolores ceit' <s>' HO Atqu^ tf; eslus u que] om. £^ 
grauis E \ ut uid, {g)y [P Argent. Ill ul uid. Barcin, Bern. 542 
Gronou. pr. Lips. corr. Valeniian. graui Mellic.'] graues celt.' q' 
c] a ry iBerol. 269 LipsI] opp. V pelli BEyFVu {p'vaag2r) 

lolii By [ V Argent. Ill superscr. \ pelli , RegiuSy cod. Galei ei Re- 
giae Societatis et Magdalen, i ap. Bentl,'] uelli y ilii g i cf. Sil. Ital. 
XIII 262 sg.: ^Virriiis a Poeno nullam docet esse salutem, uociferans 
pnlsis ninendi e pectore curis'. Propert. Ill, 69 sq.: *idem 
Can casta solnet de rupe Promethei bracchia et a medio pectore pellet 
auem' 111 cupidoib; I slatual Sl'{^'v(5ag el codd. Bland.) schol. 
F stabat Pph. 'statuerit' Porph.' schol. y alt. I. sUtnit r y Pf. Acr. 
quem] q; B upr. Pph. {om. Pf.) 112 latura sibi, Lambinus 
latura, sibi Aldus 113 Querere EX6u abscindere BE y corr. 
FX'uf^ Pph! Ac. abscidere y pr. (r) abscedere B obscindere 6 

INBE A V. 114 BEFICIT d; Si' = BEy BFX'u; s'= aut 
omn. codd. ^* vCa gr [1) aut horum codd. ea pars ex quibus non 
(diae lectiones notantur; g = aut otnn. codd. vaagr[l) aut e. q. s. 

queris lu 115 oum] non X eisuriens X esurgeus E faslidio 
somnia B preler X 116 pauonem] j)ne B rombu u brombu B 

cum] nu B inguina y 117 Aaucilla X presto yFX 

puer] aut pucr FX'{v corr.) y \_Bem. 508. 542 Montepess. Paris. 
8214 Sorbon. 1578 Petropolilanus Begin. 2 Vossian. corr. Zulich. 2] 

inpelus Eu impe^l' 9 



24 HQRATI SERMONYH 

non ego: namque parabilem amo uenerem facilemque. 

illam 'post paulo'; ^sed pluris'; ^si exierit uir' 120 

Gallis, banc Philodemus ait sibi, quae neque magno 

stet prelio neque cunctetur, cum est iussa uenire. 

Candida rectaque sit; munda hactenus ut neque longa 

nee magis alba uelit quam dat natura utderi. 

haec ubi supposuit dextro corpus niibi laeuoni, 125 

Ilia et Egeria est; do nomen quodlibet illi, 

nee uereor ne, dum futuo, uir rure recurrat, 

ianua Trangatur, lalret canis, undique magno 

pulsa domus strepitu resonet, uaepallida lee to 

TESTIMONIA. ^ 

120 'Iloratius: illam 'post panlum' 'sed multo" Prise. XVIU 245 



VARIA LECTIO. 

St! = DEyBFku; g'= cmhL §' vaagr (/) praeter cos 

ex quihus aliae lecUones notaniur; ^ = codtL vCagr (/) praeter 

eos ex quibus aliac lectioncs notaniur 

119 parabile E 120 Ilia By opp. Ac. post SI' t; AjcJ] 

pos Prisciani cod. Vossianus paulo] paulum Prisciamts panllam 

;/ [•'] opP' Pp^' ^C' s&y U E si Bouhierus 121 Callis 2>i Callls 
E (iallis ceit!^' Pph' Porph! Ac, Gallius g Iianc] o»i. X 1 {non Ac. 
€t I) philodemus BEyBug' Acr, pliilodamus Fk' Porf. schol. F filo- 
damus Porph. p. Ac. sibi quae] siblq; El si quae B magi E 
122 precio Bl nee E [c g) y Bentl. neque ceit' t;' Ac. 

ucq; cum est Iussa ucnirc cunclclur X cunlelur u 123 actenus 

EBk' y 124 dat EyBg Pph! del BFVu{vr) 125 HcC A 

supposuit yBFVu [ag ei p) Pph! subposuil BE [var ct Fran.) 
dextrnm corpus mihi laeno y Lambinus dexlro ii'g' Pph.' laeuom 
E leuo y ^Fran. uar.] l^uo B laeuum BF[valr) Pf. Icuum yku^fi'cg) 
Pph. 126 ///lia t/; el] ~ B 127 meluo Fk'u(g2)y uereor 
BEyBg' futuo ^i'g' facio yuar. (r; fat: Fran, uar.) 128 canis 
latr& B lal//r& E 129 uae pallida yF {al) Pf. lii^ pallida B 
uc. pallida Ek uc. pallia D uel pallida uy ue pallida fi'vCg uepal- 

da 

lida r (e( V) Ue pallio Pph. ne pallida y Bentl. Pallida Ac. * quidani 
putant uaepallida (sic y Bamb. ; ue palUda v Fran.) nnam partem on- 
tionis esse qnomodo uesana; sed magis diuidendum est ut ue (ne v) 
interiectio sit . . .' Acr.; Porph.': ^qaidam putauerunt uaepallidam 
(uae p: Porf, uep: Porph.) nunc unam partem orationis esse ... at 
signtficet ^ualde pallida', sed mihi uidetiir • ne (lege uae) imitatiuo cha- 



LIB. I 2, 119—134. 3, 1-3 25 

desiliat roulier, miseram se conscia claroet, 130 

cruribus haec metuat, doti deprensa, egomet mi. 
discincta tunica fugiendunist et pede nudo, 
ne nummi pereant aut puga aut deniqiie fama. 
deprendi miserum est: Fabio uel iudice uincam. 



Ill 

Omnibus hoc uilium est canloribus, inter anilcos 
ut nunquam inducant auimuni cantare rogati, 
iniussi nunquam desistant. Sardus habebat 



TESTIMONIA. 

13. 1 — 3 'ut ait Flaccua in satyra: omnibus — amicos, rogati 
ut nomquam cantent, iniussi numquam desistant' Hieronym. epist. 6 
ad luliannm 'omnibus — desistant' Adami de Fulda musicae pars prima 
cap. 4 [M. Gerbert. Ill 336] Vincentius Bellouac. spec. hist. 69 flonleg. 
Paris. 8818' et Nostrad. 188 



VARIA LECTIO. 

rac:tere dictam, ot ilia perturbata mariti adaentu lamentationis uocem 
proferat' cow*, etiam schoL F 130 Dcsilial DEyB{fi'ag r uar.) Pph! 
Desilietc; Dissilint Fk' u[vr) 131 li^c om. Dpr, Iiec k doli] doti haec 
Nic, Heinsius Benll. deprensa By depusa E deprensa D depreheusa 
Fk'u ml EBti mihi DyFk' u, 132 om,ypr. opp. Pph.' For ph.' Ac. 
Acr. 132 Discinta E fugiendO st B fugieudum est cell'<i Pph! 
ct ii'g r uar. Pf. bc ar (et Fran.) y auty ut Pph. 133 puga Eti>2k 
corr, (l uar. ei § a. ras.) y Toga B pyga yu (cagir) pyge JFkpr. (pyg^ 

Pf. pic Pph.) piga D (v eifi p. ras. Fran.) 134 Deprendi D Deprensi k 
Deprebeodi u Pph! Fabio] Fabio hoc Peerlk, opp. Pph! Ac. uliii- 
cam k uincas Pph. per errorem^ rede etiam Pf, hune aermonem 

quarto* quintus tertiua 8extu9 cett, secuntur in Porph. 

1 3. DE HERMOGENE (ERM : Ey) TIGELLIO (TIG I : a ET Tl- 
GELLI E) MODVLATORE (MODVLATIONE E) Ey (car) EGLOGAIill. 
Fku inscriptione carent unius uersus interuallo relicto D{v) priori 
sermoni continuant By [Montepess!] tine interuallo aed mmore lil- 
iera initiali gl poai serm. I 5 exlat in Porph! ^ ogLOga ill -' (om. 
Pf.) hnius eglogae ordo post aecundam eglogam pnmi libri ordinatus 
est' Porph! ^In Tigelliom Hermogenem hie inuehitar' ^cAo/. F 

1 uicium Bk est] om. y Vincentius Adamus fforiieg. 8818* 
opp. Pph! Ac. Hieronym. 2 nunquam E k numquam cett. ^' 

3 Iniusli B nunquam E k numquam cett, g' 



26 HORATI 8ERM0KVM 

ille Tigellius hoc. Caesar, qui cogere posset, 

si peteret per amiciliam patris atque suam, non 5 

quicquam proficeret; si collibuisset, atb ouo 

usque ad mala citaret Mo Bacchae!' modo summa 

uoce, modo hac^ resonat quae chordis quattuor iroa. 

nil aequale homini fuit illi: saepe uelut qui 

currebat fugiens hostem, persaepe uelut qui 10 

lunonis sacra ferret; liabebat saepe ducentos, 

saepe decem seruos; modo reges atque tetrarcbas, 

omnia magna loquens, modo *sit mihi mensa tripes et 

concha salis puri et toga, quae defendere frigus 

quamuis crassa queat.' deciens centena dedisses 15 



TESTIMOMIA. 



6—7 'ab — Bacche' Acr. ad, eerm. II 4, 12 'ab — mala' Po^h. 
ad serm. n 4, 12 11 — 17 ^habebat — loculis' Senec. epist. 120, 20 
18—14 'omnia — purP Prise. VI 10, 67 



YARIA LECTIO. 

4 tigellius Dyuivaa) Porph,' Ac, ad h. i/. tigillius B{g) tigel- 
lus FV{^'r) tcgellus E *tigilli' Porph' in loco Luciliano cesar 
EXu qui] quod B possit B[Gg) 5 amicicia D amiticia E 
6 collibuisset il'g' 7 citare/ E cyUret a citaret ceit, <;' Pph/ 

Porph/ Acr. ad serm, II 4, 12 schol. y ad h. I. iteraret y naium 
ex Porph.\ BeniL bacchp E B (r) bacc^ y [Fran.] bach^ y (v) 
bacche Fk'u {el omn, codd, Cruq.) Pf, Acr, ad serm, 11 4, 12 bache 
Difiag etfi)Pph, Bacche et m [ed. Fabric.'] Baccheu! Hirschfelderus ; 
in Porph,' schol. ad u, 7: *io Bacche' post schol. ad uu. 7 sq.: 
^modo summa — ima' et post schol, ad uu. 10 sq.: ^ saepe uelnt 
— ferret* ponlum est 8 hac] haec Pph,' resonat DEyBq>u 

{fi'vaar) Pf, resooet '^V{g) Pph, quae] q; E chordis yB{a et fi 

cordis r) cordis DEFVu{vag et Fran.) quattuor EyFu {val) Pph, Ac, 

Acr, qualuor Bk{§ Ogr) Pf. •1111* B 9 equale J?t/;Au homini 

•bat 

fuit illi saepe, Peerlk, u. 10 omis, ypr. By 10 Curre- u 
currebat fugiens] curreret aufugiens Praedicowius opp. Pph.' Porph.' 
Acr, psepe E sepe Pph, 11 habeat E halebat y^^Vossianus"] 
aiebat Bentl. opp. Seneca et schol, F sepe lu 12 Sepe EX 
tetrachas E « 13 loquentes B opp. Senec. et Priscian. 14 Cooca 
E salis puri] satis pure B et] omis, y [Basil, III] Seneca 15 de- 
ciens B declcs cett' s' dedisset u pr, y opp, Acr, Senecae codd. 



LIB. I S, 4-26 27 

huic parco, paucis contento, quinque diebus 

nil erat in loculis. noctes uigilabat ad ipsum 

mane, diem totum stertebat. nil fiiit unquam 

sic impar sibi. nunc aliquis dicat mibi ^quid tii? 

nullane babes uitia?' immo alia. *et fortasse minora?' 20 

Maenius absentem Nouium cum carperet, ^heus tu' 

quidam ait Mgnoras te, an ut ignotum dare nobis 

uerba putas?' ^egomet mi ignosco' Maenius inquit. 

slultus et improbus hie amor est dignusque notari. 

cum tua peruideas oculis mala lippus inunctis 25 

cur in amicorum uitiis tam cernis acutum, 



TEATIMONIA. 



21 ^Maenius et satyiice absentem Nouimn cum carpit (caperes Porph.)' 
Porph/ ad epist. I 15, 26 25 sq. HiMebert. moral, pbilos. 996 floril. 
Paris. 8069 et Kostradam. 26 — 27 'Linz est fera acatissimi uisus qui 



YARIA LECTIO. 



plurifni ^pataret qnod dedisset ei aliqais . . .* schol. F 17 noctes 
St'^' Ac. noctis y {Bamherg7\ 18 unqiiam DEBXu [g) umquam 

ceii.g' 19 Impsar DEBX'u{§'vagr) inpar ^/*(<J) nunc] nif; nee 

/ pr. nu B u. 20 omis. B 20 Nulla ne,abes I uicia BX el 
Sl'g (el omn. Bland,) baud y aut y at Baxierus *et fortasse minora?' 
inierpunximua cum H. Keckio uu. 21 — 24 post u, 28 ponit 

Peerlk. 21 Maenius y B Pf. Porf. ad h. L Porph/ ad epist 

Memus E Meoius cett/ Pph. Porph. Ac. Maenius y Pf, corr, com- 
ment, Cruqu, absemtem X a, ras, caperet u reete eiiam Pph,' 

tQ 

tiif. 22 — 26 om, Epr.^ add, in marg, 22 ut] om. E opp, Ac, igno ^ 
23 mi yBumM BEFX' moenius y menius i^X'ti 24 improbus 
BBu {voaglr et Fran,) inprobus EyFX (ctfi) 25 tua] tria Hildehertus 
opp, Ac, peruideas DBFX'uy corr, g' Pph, Ac, florUeg. 8069 per 
uideas E{yr) Pf, preuideas y praeuideasy Bentl, jpuideas y [farcin.] 
Act. cod. Pari^. 7985 non nideas y florUeg, Nostrad, tu nideas eoni, 
Benii, praetereas (unde puieas) coni. MeruUius^ cf. Terent, hecyr, 418 
sq, : * o fortunate, neScis quid mali praeterieris, qui numqnam es ingres- 
sus mare' u'ldeM interpret, Porph/ Acr. rnskla SI' g Pph/ Porph/ 
Act. florUeg. 8069. Nostrad, Hildehert. male y ^Argent, III a. ras, ut 
uid,y Dresd. II, quidam codd, CruquH'] Bentl, 26 uiciis DX acute 
X pr, (v 2 superscr, I 2 superscr, et gloss. Fran,) y [Basil/ HI Begin. 2 
uar/] Porph/ acutum cett. g' schol. Lucan, florilegia Hildehert, 



28 UORATI SERMONVM 

quam aut aquila aut serpens Epidaurius? at lib! contra 

euenit, inquirant uitia ut tua rursus et illi. 

iracundior est paulo, minus aplus actitis 

naribus horum hominuni rideri posstt eo quod 30 

ruslicius tonso loga defluit et male laxus 

in pede calceus haeret: at est bonus, ut melior uir 

non alius quisquam, at tibi amicus, at ingenium ingens 

inculto latet hoc sub corpore. denique te ipsum 

concute, numqua libi uitiorum inseuerit olim 35 

TESTIMONIA. 

etiam parictes ligneos iiisa peiietrare diciiur uudc Horatiiis: cur -— Epi- 
daurius' 8chol. Vossianus II ad Lucan. VI 672 teste Vsenero 29 — 
30 'minus — naribus' schol. Pcrs. 1 , 40 

VARIA LECTIO. 

27 quam] Quida Ei quam mil aquila aul] ut iinx uel schol. 

Lucan, opp, Ac, aut aq.] ut aquila u y opp. Porph/ Ac. aut . quila I 
at u (a) Ac. ac DEy DFV [vgr ei |3) a w. /. tibi] om, E 28 uicia 
DX illi] illa^c. «w. 29— 37 post «. 53 ponit Pc^r/^. 29 Mra- 
cundior est] interrogatiue' Ac. Acr. Iracundior] infacundior Pcerlk. 
opp. Pph! Porph.' Ac. est] om. E i opp. Pphf Ac. aplus] 
actus FVy opp. Acr. Hildehert. aculis] aduncis dubia Bcnllei mu- 
spicio opp. Ac. Acr. schol. Pers. el cf. Anson, praef. ad griphum 
[edyll. 1,1]: ^veque me fallitforc aliquem qui hunc iocum nostrum a cu- 
tis naribuB et caperata frontc condemnet* 30 possit] in ras. 

D posset / 1 y Ruslitlus y Rusticus E teuso Epr. y opp. Porph/ 

, a 

Ac. toga tonso D opp. Porph. Ac. dc/7uit D defluit u laxus 
male E opp, Ac. 32 herd yk' u D corr. crit E haeret? Pecrlk. 

33 *et tibi amicus' Porph.' in inlerpr. (ac tibi Pph.') opp. Ac. 
•I (= aut) ingenium Igcs B 34 Incultu g Peerlk. opp. Ac. Acr. 
sub corpore] suppoclorc F (cf. uar. led. Verg. Aen. II 227. VI 266. 
X 626) corpore DEyB^ uar. g' peclore FVu y[fi2 Bruxell. 9777. 
Montepess. uar. Paris. 8213. 8214. 8216. Nosirad. 184 uar. Sor- 
bon. 1678. Begin. 2 ValCfiiian. «/if] cf. Auian. fab. 40, 1 tt6i pc- 
ctore uar. leei. exiat in cod. Durlac. cortice Pcerlk. ^te ipsum 

concute] . . . hoc Maenio respondetur' Acr. tc] ct D in ras. y 

aid ^ 

Opp. Ac. 36 numqua ByF nu qua u nuqua a nunq. E nc$|. 
(= nuncquam) B * Numqua pro num aliqua' Porph.' cons. Acr, 
uiciorum Bk iuseuerit BEyBl corr. (vcagr) Pf, Porph, Ac. insue- 



LIB. I 3, 27—48 29 

natura aut etiam consuetude mala; namque 

neglectis urenda Oiix innascilur agris. 

illuc praeuertainur, amatorem quod amicae ^ 

turpia decipiunt caecum uitia aut etiam ipsa liaec 

delectant, ucluti Balbioum polypus Hagnae. 40 

uellem in amicitia sic erraremus, et isti 

error! nomen uirtus posuisset honestum: 

ac pater ut gnati, sic nos debemus amici 

siquod sit uitium non fastidire: strabonem 

appellat paetum paler, et pullum, male paruos 45 

sicui filius est, ut abortiuus fuit olim 

Sisyphus: hunc uarum distortis cruribus, ilium 

balbulit scaurum prauis fullum male talis. 



TESTIMONIA. 



40 'ueluti— Agnae' glosa. Mai class, anct. VIII 432. 4C1 47 Miune 
— crnribus' schol. Statii Theb. VI 848 



VARIA LECTIO. 

ueril uyiy insederit Fk'{^') Pph. ^insita fuerit' Porph! com. schol. 

c 

y 'ingenuerit fecerit' Acr, 36 nanq^ B 37 neglexlis B Neglectis 
ceit/g' Neclectis y [Mellic.^ filix DyBu Ecorr, q>2 {vaar2) filex Fk' 
(jS') felix Epr. (g r i) Pph/ uu. 38—40 pott u. 24 ponit Peerlk. 
38 preuertainur yk praeuertamus PphS Peerlk. opp. Ac. amorem B 
amice u Ac. amici Fk'y 39 cecum Eu caecum, uitia Horke- 
Uus uilta E uicia k iiec k 40 Deleclat E polypus DEyFk 
Pph.' eona. Ac. polipus Bu hagnae By B («r) hagne Ac. aguae 
EFVu g' Pph! schol. Fran, glossar. Mai igne g Hagnae acribendum 

ei 

eum marmoribus uu. 41 sq. poat u. 48 ponit Peerlk. 41 amiti,a 
D amilitia Eu 42 uirtus nomen Vuy uirtus posuisset] uita im- 
posuisset Peerlk. uu. 43 — 48 poat i/. 40 ponit Peerlk. 43 Ac BEyB 
\agr tt Fran.) At Fk'u corr. (va et /3) Ut upr. uati u y amicis B 
44 sit] sic E pr. uicium k 45 petum Eu Pactum . . . Pullum Peerlk. 
aed cf. Fest.: ^antiqui . . . paerum quern quia amabat pullum eius dice- 
bant' pater et] pale B pullum p male k paruos B paruns 
celt.' g Pph! Ac. 46 Sicut B est] .q. E abortiuus il'g' 
47 Sisyphus BEy Pf. Ac. sisvfus B Pph. Sisiphus FVu Varum 
Boederlinus distorsit B 48 Balbuttit y Pph. Porph. balbulie B 
Balbulit ceil! Pf. Porf. Acr. Scaurum Boederlinus Hillum Rut- 

gersius Scaulum Bacierus opp. Pph! Porph! Acr. prauis Sl'^' 

paniis y[Bruxell. ^111 Sorbon. 1578 alii'] Peerlk. fultu B opp. Ac. 



30 IIORATI SBRMONVM 

parcius hie uiuit: frugi dicalur. ineptus 

et iactantior hie paulo est: eoncinnus amieis 50 

pbstulat ut uideatur. at est trueulentior atque 

plus aequo liber: simplei forlisque habeatur. 

ealdior est: aeris inter numeretur. opinor, 

haee res et iungit, iunctos et seruat amicos. 

at nos uirtutes ipsas inuertimus atque 55 

sincerum cupimus uas incrustare. probus quis 

nobiscum uiuit, multum demissus homo; illi 

tardo cognomen pingui damns, hie fugit omnis 



TESTIMOMIA. 

54 Bq. cf. ecb. captiui uu. 520 sq.: 'haec res conseniat iunctos et 
iung^t amicos. at uos uirtutes ipsas inuertitis omnes' 54 Willelmus 
uita 8. Thomae I 196 Oil. 



YABIA LECTIO. 

UU, 49 — 53 post u, 42 ponit Peerlk, 49 Parlius y niuit? 
y [om/i. Bland.'] 50 est? y [omn. Bland,] 51 Postuial ut Sl'^' 
postulo uti los. Kleinius at] ad B uu, 52 — 55 om. B 52 equo 
X Wher'i Peerlk. 53 Ca W/or i> esaPeerlk. acris BEy {ar)y 
[Bamberg, Bern, 542. Bruxell, ^111 Gronou, Lips, Mellic, Mon- 
tepess, Valentian.] acres Fk'ug' numeretur, opinor Peerlk, 

54 Hec E iungat . . . seruet T, Faber et iungit fp el] 

V 

quoque Willelmus 56 Sincerim t/; 5incertQ B i cupimus] fugimus 
B incurtare BEiB y [1 Bland, cum aliis] Pph,' Porph! {}n Luci- 
liano loco Porph.: 'incrustatus' Porf,: *incurtalus* exhibet) incureare 
r incrustare yFVu B uar, E 2 {§'v<5ag) Ac. Acr. uar. * Incrustare. 
(corr. uidetur Incurtare) minuere, Icctum est et incrustare' Acr. in- 
curtare non eat uox Latina ^bus////quis X 57 multum est ti y 
multum et conieci illi .ft'g' Pph.' Acr. iile y [V Paris. 8216 

cod. Sorb, ap. Valart,] Bentl. ille est Petrus JNannius aed c/". Cic. 
de oral, II 43, 182: 'eaque omnia quae probornm, demissorum, non 
acrinm, non pertinacium, non litigiosorum, non acerborum sunt, ualde 
beneuolentiam conciliant' 58 pingui il'g' {et omn. Bland.) Pph.' Acr. 
pingnis y pingui et Heindorfius pingui huic uel hui com. nescio quis 
damns] dom' E pr, aut l illi tardo cognomen pingui demus Pph' 
ille; tardo ac cognomen Bentl, ille: tardo et cognomen Hauptius 
ille; tardo cognomen . pingui damus Keckius ille: tardo cognomen, 
pingui damus Billenburgerus ^id est sensus: naturam in aitium uer- 
tentes pro pingui tardum dicimus' scholion ineptissimum Porph,' nee 
meliora Acr. hic] boo Ac, omnis Ey{var)y [Bamberg. Bruxell, 



LIB. I 5, 49—67 31 

iosidias nullique malo latus obdit apertum, 

cum genus hoc inter uitae uerselur, ubt acris 60 

inuidia atque uigeut ubi crimina: pro bene sano 

ac non incauto fictum astutumque uocamus. 

simpiicior quis et est, qualem me saepe libenter 

optulerim tibi, Maecenas, ut forte legentem 

aut taciturn impeliat: ^quouis sermone molestus 66 

communi sensu plane caret' inquimus. eheu, 

quam temere in nosmet legem sancimus iniquam! 



TESTIMONIA. 



66 'communi — inquimus' Eutychis ars II 12 p. 480 K. 67 cf. 
ecbasis captiui u. 515: 'quam temere in uosmet legem sancitis ini- 
quam' 



VARIA LECTIO. 

9777 Gronou. Lips. Mellic. Montepess. Paris. 8219 Valentian.'] 
omnes ceit.'q' 69 obdit] odit A pr. y opp. Pph.' PorphJ Ac. aper- 
tum D{vpr. ut uid.) y opp. Pph! 60 uersetur Sl'^' uersemur y 
\_V^ Bentl. *cuin in genere baius uitae uersemur insidiosorum homi- 
num' Acr. ubi] hubi I acris] ac res B u. 61 om. E pr. 
add. in marg. ead. m. 61 inuidia atque] inuidial^^ B 62 At 2> a. 
ras. y fictuj}' u uictu Ei 63 Simplitior Ey quis et est Sl'^' 
(et omn. Bland.) si qui est y ' ORDO fi • Et siquis est simpiicior qua- 
lem me tibi s(a)epe libenter exhibui o M(a)ecenas hunc appellant mo- 
lestam et stoltum' Acr. in proecdosi uerba: qnalem — Maecenas 
defmi$ae et ante forte extilisse amicnm eenaet Hitzigius libenter] 

libent E legente v a. ras. licentcr Praedicowius libenti Schneide- 
winus 64 Optulerim Ih^fiy [Barcin. Paris. S2 16 Zuiichem.'] Ob- 
Ittlerim ceiif q *si quis est s'mplex, ut legentem aut cogitantem 
molestus interpellet, statim eum carere communi sensu dicimus^ Acr. 

maecenas BF[v) m^c^nas y mecenas BEVuq' ut BEyBtp uar.q' 
aut X'uy Peerik. iiaut t^ baud q) baud v uar. 64 ... 65 ut forte . . . 
impeliat] aut forte . . . impeiiit? Peerik. 65 inpellat Ek (v) 

Ipellat g impeliat cell. ?' (el omn. Bland.) impediat Bentl. appel- 
lat y appellet Lambinus impeliat eonieci cf. uox 'impelimentum' eonl. 
Charts. V p. 294 AT.: ^impedio legentem' Diomed. I p. 315 K.: 
*impedio lectorem' molestus] modestus Fk' y ^quouis sermone: 
' molestas ! ' c : s: p: c:* distinadi ta [Mediolan. 1477]; nos inter- 
puwuimua ut Doederlintis 66 commnni et Peerik. opp. Ac. Eulych. 

plane] pia ne B heheu u 67 temere in] [e merem B sanc- 
ctm* u Iquam B omqnaro Ac. 



32 HORATI SERMONVM 

nam uitiis nemo sine nascitur; optfmns iile est, 

qui minimis urgetur. amicus dulcis, ut aequm est, 

cum mea compenset uitiis bona, pluribus hisce, 70 

si modo plura milii bona sunt, inclinet, amari 

si uolet: hac lege in trutina ponetur eadem. 

qui ne tuberibus propriis offendat amicum 

postulat, ignoscet uerrucis illius: * aequm est, 

peccatis ueniam poscentem reddere rursus 75 

denique, quatenus excidi penitus uitium irae, 

cetera item nequeunt stultis haerentia, cur non 

ponderibus modulisque suis ratio utilur, ac res 



TESTIHONIA. 

68 — 69 'nam — urgetur' Hieronymns epist. 79. 133 Hildebertus 
moral, phil. 962 floril. Nostrad. 188 'uiciis — urgetur' Vincent. Bello- 
uac. spec. hist. 69 florileg. Paris. 8818" et cf. Wernhenis de Elmendorf. 
[Hauptii antiqu. Germ. ann. IIII p. 302] uu. 668—662 71—72 cf. 

tractatus de duce Ernesto [VII 239 H.] : ' amare si cupis me, hac lege 
in tnitina poneris eadem' 74 — 75 'equum — rursus' Vincent. Bel- 

louac. spec. hist. 69 florileg. Nostrad. 188 'equum — reddere' florileg. 
Paris. 8818" 78 cf. tractatus de duce Ernesto [VII 208 H.j: 'en pon- 
deribus modulisque suis ratio utitur imperatoris' 

VAKIA LECTIO. 

G8 Na X heu Vincenlius opp. Pph! Ac. uiciis X obtinius 
E(p\ aut pr. G9 aiinimc B Pph. pr, minimis cett! q,' Pf, Pph. corr, 
Hieronym, florileg, Paris, Vincent, Hildehert, urgetur Sl'q' Pph,' 

florilegia urgnet^^y equm y [Sorbon. 1578] equum EX{getp) 
aequum ceti, g est] oro. g opp, PphJ 70 cum] cur B opp. Pph.' 
coiipenset Fu {ret /5) Pph. compenset celt.' g Pf, uiciis PX uilris B 
^sic ergo ex eo quod est bona per figuram syllepsi bonis adau- 
mimus' Pdrphyr, * amicus bonus debet conpensare mea nitia cum 
bonis 'et, si plura sunt bona, ad ea propensior fieri i. e. ea magis 
laudare' Acr. *Ordo est. amicus dulcis ut lustum est esse cum 
uitiis meis multis compenset bona facta mea' schoL F hisce] hisse 
y corr. hisqcc B 71 sunt] sint / pr. aroari] amare Doeringius opp, 

Pph,' Ac, Acr. 72 lege] ide B opp, Pph.' ponetur] pol«»t E 
73 Qui ne- uberi^ E 74 ignoscet DEyFg Pph,' Bend. ignosc& X 
iguoscal Bu (et pcorr.) y aequum DyBFX'u corr. equum Eupr, 
76 poscentem] poscenti florileg, 8818* opp, Vincent. uu. 76 — 80 
om. B 76 qualinus FX'y quatenus 'cf//. %' Pf. catenus Pph, quater. 
Ac, p^uitus D uicium DX 11 Caetera PyF herentia DEu 
lierencia X 78 racio X 



LIB. 1 3, C8— 88 33 

ut quaeque est» ita supplicits delicta coercet? 

siquis eum *seruom, palinam qui toliere iussus 80 

semessos ptscis tepidumque ligurrierit ius» 

in cruce suffigat, Labeone insanior inter 

sanos dicatur. quanto hoc furiosius atque 

mains peccatum est! paulum deliquit amicus 

(quod nisi concedas, habeare insuauis): acerbus 85 

odisti et fugis ut Rusonem debitor aeris, 

qui nisi, cum tristes misero uenere kalendae, 

mercedem aut nummos unde unde extricat, amaras 



TESTIMOUIA. 



81 Konias p. 134 cf. ecbasis captiui a. 628: 'semesos pisces quos 
Indus liqnerat hospes^ 84 sq. cf. Hildebert. moral, phil. 973: 'nemo 
satis credit tantum delinquere, quantum permittas, adeo indulgent sibi 
latius comes' 88 * nummos — amaros' gloss. Mai class, auct. VIII 578 



VARIA LECTIO. 



79 est] om. E opp. Ac. supplitiis u coercet EyF{va) 
cohercet /)Jl'tt (^'tfr) (coherct g) 80 eum Sl'^' Ac, enim y Heim- 
soeihius seruum .$l'g' 81 Semossos E y[Montepess.'\ semeso B 
Semesos cett/g' piscis B pisces cett/g' Nonius tepidum Sl'q 
Nonius trepidum y ligurrierit DEy pr. Fk' ug{et fi otnn. Bland,) ligu- 
rierit By corr. (v) lignrricrat Nonius 82 labeoue B labeone cett/^' 
Pphf Porph' com. Acr. Labieno Benli, 83 Sanj B sanos dicatur 
... p: e:] insanos dicat: ^qaanto . . . peccatum est!' Peerlk. ojtp, 
Pph' hoc D y BF k'ug {et Fran.) Ac. om. Ey [fi Bamberg. Bru- 
xell. ^111 Gronou. Mellic. Montepess. Paris. 8219 Nostrad. 184 
Vcorr. aliil uu. SAsg. om. B amicus, quod nisi coiicedas, ha- 
beare insuauis, acerbus; Doederlinus eons. Acr,: ^paulum si pecca- 
uerit amicus, odisti eum. quod paulum peccatum nisi concesseris 
saeous et acerbus nfdeare nel habeare (babeares v habueris Fran.y 
85 quod] qnoi Bentt. opp. Acr. habere Epr. acerbum Reisigius 
opp. Acr. 86 rusonem BEBF V % (e« scripta fere omnia Cruquii) 
Ac. Acr. russonem Pf. drusonem u y Porph.' rosonem y rossonem 
Pph. Rusones inueniuntur apud Sallust. lug. 104, 3 ct in inscript. Rhen. 
Bramb. 1230,4. 1471, 1 ^Octanius Druso acerbus fenerator fuisse 

traditor' Porph.' 87 qui] quid B cum] con if; cum tristes] 
conct ristes E kalendae D y BF u g' kalende g calend^ E 88 unde 
unde 2> allerum unde om. y glossar. Mai sch. D Acronis cod. Paris. 
7985 habet unde y [Montepess. super scr. \ una unn] go aliunde y 
[Begius'] extricta B amaras] amaros glossarium Mai opp. schol. F 

aOBATlTS II 1 3 



34 HORATI SERMONVM 

porrecto iugulo hislorias captiuus ut audit. 

commixit lectum potus mensaue catilium 90 

Euandri manibus tritum deiecit: ob banc rem, 

aut positum ante mea quia pulluni in parte catini 

sustulit esuriens, minus hoc iucundus amicus 

sit mihi? quid faciam, si furtum fecerit, aut si 

prodiderit commissa fide sponsumue negarit? 95 

quis paria esse fere placuit peccata, laborant, 

cum uentum ad uerum est: sensus moresque repugnant 

atque ipsa utilitas, iusti prope mater et aequi. 

cum prorepserunt primis animalia terris, 

mutum et turpe pecus, glandem atque cubilia propter lOO 

unguibus et pugnis, dein fustibus, atque ita porro 

pugnabant armis quae post fabricauerat usus. 

donee uerba, quibus uoces sensusque notarent, 

nominaque inuenere; dehinc absistere bello. 



TESTIMONIA 



99—102 'cum — tcrris, mutum et pingue pecus nobis fabricaue- 
rat usus' ecbasis captiui uu. 114 sq. 



YARIA LECTIO. 



89 captiuus Sl'g' Acr, 90 con^xli B Commixit y pr.{va\ r et 
Fran,) y Acr. Gomminxit ceil! {o g et fi) Ac. 91 Euandri mani- 

bus tritum SVq' Euandri tritum (Euandritnm mendosc Pph,) manibns 
y [Bruxell, 9777] Pph! manibus] labris Peerlk. tortum y 

[^Regius] BentL opp. Ac. deicit E pr, {)iecit B deiecit 2> E corr, y 
Flu g' Pph/ Acr, deiecit ob banc rem: inierpung. Peerlk. 

u. 92 omis. B 92 mea] me FV (f) Pph/ opp, Acr. 93 sustu- 
lit] Suslinuil y pr. opp, Pph/ Acr, hoc] hie Peerlk. opp. Acr. 
sch. F: Mdeo' iucundus EBFV{v(S pr.a r et Fran.) iocundus Dyu 
{a cprr, g et /?) forma icholus usitata ut hie Acr, sch. F 94 aut si] 
aiJ^ 'V' (= aui est) B uu. 95—100 omis. B 95 fide] fidei t/; «o- 
tum ex gloss. F: * fide] () fidei' cf. Tereni, Andr. I 5, 61 96 Ainc 
nout $ermonw initium in y [^Bruxell. 9777 Lips, Begin.] paria] 

paria( A patria E a, ras. 96 — 97 iaborant cum uentum, mfcr- 

P""ff- y [pmn. Bland."] u. 98 omis, y [Montepess. i] haheni 

il't;' Pph/ Porph/ 98 equi X u. 100 omis, y \_Mellic. pr.] 
100 atque] qf D 101 ungibus B Inguib; tf;i dchin B 102 post] 
p E faricauerat E pr, 104 absistere belJo] abstinere belli; E de- 
sistere hello Murctus 



LIB. 1 3, 89—119 35 

oppida coeperunt muoire et ponere leges » 105 

nequis fur esset neu latro neu quis adulter. 

nam fnit ante Helenam cunnus taeterrima belli 

causa, sed ignotis perierunt morlibus illi, 

quos uenerem incertam raplentis more ferarum 

uiribus editior caedebat ut in grege taurus. no 

iura inuenta metu iniusti fateare necesse est, 

tempora si fastosque uelis euoluere mundi. 

nee natura potest iusto secernere iniqum, 

diuidit ut bona diuersis, fugienda petendls; 

nee uincet ratio hoc, tantumdem ut peccet idemque 115 

qui tenerus caules alieni fregerit horti 

et qui nocturnus sacra *diuom legerit. adsit 

regula, peccalis quae poenas inroget aequas, 

ne scutica dignum borribili sectere flagello. 



TESTIHONIA. 



110 cf. ecb. captiui u. 350: 'uiribus editior, collecto turn grege 
maior' 117 — 118 'assit — equas' Vincentius Bellouac spec. hist. 69 
florileg. Paris. 8818* et Nostradam. 188 



VARIA LECTIO. 



105 c^perunt u ceper E legem y pr, 106 nequis] Neu quis 
u y neu quis] nequis ay u. 107 om. Ei opp, Pph' Porph! 
107 taelrima Fy teterrima ceU!% Pf, deterrima g y Pph, Aldus 109 
rapienlis EB(vg)y \_Bamberg.'] rapientes cett'^' 110 edicior D ^di- 
Uor y editor B cedebat DEBku uu. 1^1—124 omis. B 

•) uen 

111 inuenta] mta q) metu] mutu Ei necesse est 52'?' u. 112 

ow.y l^Barcin.] opp. Acr. 113 iniqnm y \Begiui\ iniquum S^4 Pph.' 
115 tantumdem if/A(^) tatumdem u tantundem D'Ky <p [v a a r et 
P) Pph. tandande / 116 caules Sl'g cauios g flores iVic. Heinsius 
opp. etiam Porph/ fregerit] infregerit Nic. Heinsio auctare Bentl. 
orli FX'u tt. 117 om. y [Fran, pr.] 117 sacra diuum Sl'^' diunm 
sacra a y [Argent. Ill Gronou. Paris. 8219 Ztdichem., 5 codd. Kirch- 
neril Pph.' </. art. poet. 114 atsit E adsit cett,' <i aasit a (et Fran.) 
absit r2 118 p^nas /> penas u inroget EF {a g ei Fran.) Irroget 
D I'm [yor et ^) Vincent, florileg. inrogat y 119 Nee u (a a et ^)y 
Pf. opp. Pph. scutica i$2 'g' scntira g scythica (sci: Pph) Pph.' 
honibiie £pr. flagella i^; pn 119 — 121 flagello, (nam, ut ferula 
caedas meritum maiora subire uerbera, non uereor) KeckitiS nam ut 

3* 



36 HORATI 6ERM0NVM 

nam, ut ferula caedas meritum maiora subire 120 

uert)era, non uereor, cum dicas esse pares res 

furta latrociniis et magnis parua mineris 

falce recisurum similt te, si tibi regnum 

permiltant homines, si diues, qui sapiens est, 

et sutor bonus et solus formosus et est rex: 125 

cur optas quod babes? ^non nosti, quid pater' inquit 

^Chrysippus dicat: sapiens crepidas sibi nunquam 

nee soieas fecit, sutor tamen est sapiens', qui? 

*ut quamuis tacet Hermogenes, cantor tamen atque 

optumus est modulator; ut Aifenus uafer omni i.'>() 

abiecto instrumento artis clausaque taberna 

sutor erat; sapiens operis sic optumus omnis 



VARIA LECTIO. 

ferula caedas meritum maiora subire uerbera? — non aereor, cum Wo' 
ckendorfius 120 ut] ne Ac, faerula 9 cedas BEu 121 uereor] re- 
moror Apitzius ueneror leepius opp, Ac, Acr, pares] om, E 122 
latrocin' E 123 Facce ypr. Facile upr. recisurum simili te] recisu- 
rum &; similia Pph.' recisum iri simul a Peerlk. simili] simili// ^ 
124 Permit// tanl X 126 obU ^ non] nQ m y opp. i>p^.' quid ^^F 
A '5' Pph! quod Diyu inqiut] in//quit A inquis y opp. Pph' 127 

I- 
Clirysippus EBF X ' Crisippus D Crysippus y Crisippus u uunquam E 
y A numquaro ceiU g' 128 quo DE y FVu g'Jc, qui B u y[l Bland. 
Lips. I cod. collegii Triniiatis ap. BenlL Paris. 8213 superscr. Va- 

lentian. 2] Bentl. q. « y [Paris. 8216] cf. uar. led. episL I 16, 
63 ^quo] quomodo, hoc interrogatioe poeta' Ac. Acr. ^qoo] qua 
ratione est sapiens sutor uolo ut dicas mibi' sch. F 129 Ut] £l 
uy quamuis />£ A 'ti quam uis^^F 130 Optumus 2>^ J* A (/ corr. 
r corr.) y\_Regin.i Vossianus Obtum' Gronoit.'] Optlmus EBug aife- 
nus DEyBFk' Pph. Porph. (alph: Pf. Porf.) Acr. alfien'ii [*Alfinias 
Varus ... 4 codices Bland, in annotalionibus^ (?)] onmi] olim 

u opp. Pph! 132 Sutor SI' <i' Pph.' Porph.' [^ustrina, babct F et 
in ipso carmine subsequenti erasis characteribus, tonsor erat' Cruq.^ 
Tonsor y [ F] Bentl. Mlfenus sutoris filius . . .' Acr. ^Alfenuro (ad 
fend v) Varum Cremonensero deridet qui abiecta ustrina (lege ab- 
iecto sutrino; tonstrina legit Bentl. ex cod. Regiae Socielatis nalum 
ex iibie«to ustrino) quod (quam Paris. 7985) in municipio sno exer- 
cuerat, Romam uenit . . .' Acr. ^Aifenus niminm uafer Cremonensis 
fuit qui abiecto sutrino quod in municipio sao exercuerat et ciausa 
taberna • i • (ugnriunculo suu Romam petiit . . . ' sch, F optumus 



LIB. I 3, 120—142. 4, 1—2 37 

est opifex solus, sic rex.' uellunl libi barbam 

lasciui pueri, quos tu nisi fuste coerces, 

urgeris turba circum te stante miserque 135 

rumperis et latras, magnorum maxime regum. 

ne longum faciam, dum tu quadrante lauatum 

rex ibis neque te quisquam stipator ineptum 

praeter Crispinuni seclabitur, et mihi dulces 

ignoscent, si quid peccaro stultus. amici, 140 

inque uicem illorum patiar delicta libenter, 

priuatusque magis uiuam te rege beatus. 



nn 

Eopolis atque Cratinus Aristophanesque poetae 
atque alii quorum comoedia prisca uirorum es 



TESTIMONIA. 



136 8q. cf. ecb. captiai n. 130 

I 4. 1 schol. Pers. 1, 123 cf. Acr. ad serm. 1. 10, 1: 'quod Lucilii 



VARIA liE'CTIO. 

omii 

y [P a. ras.'] obtam' y[Gronou.'] optimus SI' g Ac. omnis] olim u 
opp. Ac. 133 solus sic rex B solus, sic rex DEyFu sic rex 
bolusAy uellant] uelleut u[ai)y ojfp. Pph.' 134 tu] om. E 
cottrces EBFy p. ras. coherces D y a. ras. X\i g' 

INDE A V. \^b DEFICIT cod. B; 5i' = DEyFl' [XI) u; *;' = 
aut omn. codd. /5' [§Fran.) vaagr{l) aut ea pars ex quibus non aliae 
lectiones notantur; g = aut omn. codd. v(Sag r{l) aut ea pars e. q. s. 

135 Vrgeris Si' 5' Vrgueria a g 137 lauanlum I a. ras. 
138 poMt ibis comma ponit Doedcrlinus 139 Preler u et ii'g' at 
r i ut uid. y Maduigius 140 peccaro DEyFVu uar. {^'aar) y eon$. 
Acr. interpr. peccanero ef. Cic. ad Att. X 8, 5 peccabo u (v g) y 
142 Priuatus DEyFt;' Pph/ Porph.' Acr. Priuatu u Priualioi V y 

uiuam Sl'z Acr. uioat PphJ uiaet PorphJ 

I 4. In fine serm. I 3: HAKC EGLOGK ORDINE SVO .||SK- 
QVITVR ifdntte ,ehoL ^erm. 1 ($ Porph. DE VllS POETARVM SECVTVS 
(WECVTVS E) LVCILIVM D marg. E y sine iniefuallo D EGLOGA 
•V. DE VITUS (VIC: X) POETARVM SECVTVS (SEQVVTVS u) LVCILIVM 
Flu EGLOGA QVaRTA ISCIPIT a : inscriptione carcnt yi EGLOGA 
: V : Pph. post finem schol. serm. I 2 * DicU ergo modo undc naU %\t 
•atira simal qiialia esse debeat satira'^rr. 1 Que polls E aTOV\\op\w- 
ues E po&e E 2 comedia Eu uirorum Epr. y uirorum esv cell.'?' 



38 HORATI SERMONVM 

siquis erat dignus describi, quod malus ac fur, 

quod moechus foret aut sicarius aut alioqui 

famosus, multa cum liberlate notabant. 5 

bine omnis pendet Lucilius, bosce secutus 

mutalis tantum pedibus numerisque, facetus, 

emunctae naris, durus componere uersus. 

nam fuit boc uitiosus: in bora saepe ducenlos, 

ul magnum, uersus dictabat stans pede in uno. lO 

cum flueret lutuientus, erat quod toUere uelies. 

garrulus atque piger scribendi ferre laborem, 

scribendi recte: nam ut multum, nil moror. ecce, 

Crispinus minimo me prouocat: ^accipe, si uis, 

accipe tam tabulas; detur nobis locus, bora, 15 

custodes; uideamus uter plus scribere possit.' 

di bene fecerunt, inopis roe, quodque pusilli 

TESTIMONIA. 

uersus dampnasset in satura '£upolis atque Cratinus" 7—8 'face- 
tuSf emunctae nan's ''Donatus ad Terent. Phorm. IIII 4, 1 9 sq. Gun- 
zonis epist. ad Augienses [I 296" Marten, et Dur.] 11 'cum flueret 
lutulentus' schol. y ad serm. I 10, 50 'ego quantum ab illis tantum 
ab Horatio disscntio qui Lucilium flu ere lutulentum et esse ali- 
quid, quod tollere possis, putat . . . multum est tersior ac purus 
magis Horatius, et, non labor eius amore, praecipuus' Quintilian. X 
1, 94 17 sq. schoL F (om. quodque — animi) ad serm. II 6, 58 

VARIA LECTIO. 

SI' = DEyFk'{Xl)u 
3 ac Si' g Bentl. aut y 4 moecus F mccus X mccchas u 

aut sic:] at si carius E 8 Emunc^ E Emunctc y F duris g> 
conponere Eu componere cett/g' 9 uiciosas X sepe EX u. 11 
ante u, 9 ponit Peerlk. opp. Pph.' Porph' 11 lutulentus. erat 

DEy F u Pph! cona, Quintilian, lutulentus erat X ^ erat] deest tamen' 
gloss, r u. 11 Keckius in parenthesi eolloeat et garrulus atque piger 
cum dictabat u. 10 coniungU 12 Garrulus E\ 13 scribendi — moror] 
in parentheti eoUoeat Botheus nam] ia E opp, Pph! 14 minimo 
Sl'g Pph.' Porph! Acr. mimo a pr, Nic. Heinsius namino BenU. 
nnmero HoYkelius si uis E 16 Accipe iam J) pr, Ey uar, {a a 
g r) y Accipiam y F X' u{§' v et omn. Bland,) ^accipe si uis] accipia- 
mus ait' Pph! Porph! detur DE y ff' denlur F X'u (v r) 

16 uter] inter E scribere] //scripere X 17 Dii » (/3'a g) Di 
celt! (v <s r) 



LIB. I 4, 8-28 39 

fiaxenint anlmi, raro et perpauca loquentis; 

at tu conclusas hirqulnis follibus auras 

usqae laborantis, dum ferrum molliat ignis, 20 

ut mauis, imitare. beatus Fannius ultro 

delatis capsis et imagine, cum mea nemo 

scripta legat uolgo recitare limentis ob banc rem, 

quod sunt quos genus boc minime iuuat, utpote plures 

culpari dignos. quemuis media elige turba, 25 

aut ob auariliam aut misera ambitione laborat. 

hie nuptarum insanit amoribus, hie puerorum; 

hunc capit argenti splendor; slupet Albius aere; 



TESTIMONIA. 

19—21 'at — imitare' schol. Pers. 6, 10 



YABIA LECTIO. 

18 raro] rara y raro et perpauca Sl'^' schol. F serm, \\ 6, 58 
raro p pauca y [Gronou,^ ore et parna et paaca Peerlk. rari oris, 
panca Unkerus raro ore et pauca conieci loquentis ii'g' (et omn. 
codd. Cruq.) schol. Fsch. F loqnentes y loqaentem Lambinus 19 cclu- 
das E opp. Pph! schol. Pers. hirquinis E y [^Mellic.'] hyrquinis 

r 1 y [Zfp5. 1 Falenlian. i] hyrcinis DyF hirciiiis cell/ g Ac. 
20 laborantis DEyFk' {vagr) y [Bamberg. Bruxell. 9717 Lips. corr. 
Mellic. Begin, i Vossianus^ laborantes u{§'a) emolliat Bentl. opp. 
schol. Pers. 21 imitare] initare E fannius DEyFX'^ {et Fran.) 
Pph! Porph! Ac. Acr. faunius u [et /3) Acr. alt. I. sch. D 23 uolgo 



Htme 



EFV {v r) y [Lips. pr. Vossianus'] uulgo Dyug 24 n« iuuat E 

minimu g nimiu D pr. opp, Acr. utpute E ylLips."] ut, puto, 

Peerlk. plures Sl'^' pluris (g-enct.) Keckius iures Horkelius 
25 quem xm DyFV {v a et Fran.) quemuis E u (ag r et /3) Ac. elige 
DEy s (et ^, quartus Bland.) erue FX'u (et Fran.) eripe y [3 Bland.] 
extrahe ^ uar. y gloss. F; ^producito' Acr. in interpret, arripe Bentlei 
dubia 8U9pieio rape Linkerits erige conieci u. 26 eicit Apitzius 26 
auariciam X ob auaritia y [Begin!] ab auaritiam y [Gronou. a, ras. 
1 cod. Feae\ ab auaritia y [Dessau. II Gronou. p. ras.] lanus Douza 
pater ob auariliam St' ob auariciam g' aliquo uitio Peerlk. misera DE 
y {vaagr2 et (3) miser Fk'u {r\ et Fran.) omis. ^ pr.; if. Appulei. 
mag. 75, p. 86, 15 Kr.: *nec qnicqnam ei relictum est ex largiore 
fortuna praeter ambitionem miseram et profnndam gulam' 
27 nuptiarum y a. ras. amjoribi E 28 Albius] alter in Peerlk. 
opp. Porph! argenti, 8plenfk>reni (uel splendore) alius stupet aeris 
Linker us aer^ E aera eoni. nescio qui$ opp. Pph! 



\ 



40 HORATI SERMONVM 

hie mutat nierccs surgente a sole ad eum quo 

uespertina tepet regio; quin per mala praeceps 30 

ferlur uli puluis collectiis turbine, nequid 

summa deperdat meluens aut ampliel ut rem. 

omnes hi metuunt uersus, odere poetas. 

*faenum habct in cornu, longe fuge: dummodo risum 

exculiat sibi, non hie cuiquam parcel amico, 35 

el quodcumqne semel charlis inleueril, omnis 

gestiet a furno redeuntis scire lacuque 

el pueros el anus', agedum, pauca accipe contra. 

primum ego me illorum, dederim quibus esse poetas, 

excerpam numero: neque enim concludere uersum 40 

dixeris esse satis; neque, siqui scribal uli nos 

sermoni propiora, pules hunc esse poetam. 

TE8TIM0NIA. 

29 'hie — sole* schol. Pers. 6, 54 34 sq. florileg. Paris. 8069 et 
Nostrad. 'dummodo — amico' Acr. ad seVm. 14, 82 sqq. 39 *fie- 
riqiie tribuno] figurate per datiuom. ut supra: dederim quibus esse poe- 
tis (potis V poetas Fran.)' Acr. ad serm. I 6, 25 

VARIA LECTIO. 

29 molat E merces Sl'g sckoL Pers. 30 tepet DEy u uar. 
g' (ce V Mar.) Acr. cf. Quid. met. 1 63: *uesper et occiduo quae 
litora sole tepescunt' petet y [Zf)?5. i] palel FVu(v) y sch. F 

p 
preces A 31 Ferilur E 32 ampliel DEyq>u{(5agr) Ac. amplicel H>k' 
\^'v)y 33 poetam Bentl opp. Ac. 34 F^numEF{l et Fran.) Fenum 
X{g) Foenum Dyu q (ct /5) risum] risus D pr. y 35 Excuciat E sibi] 
tibi Rutgersius opp. florileg. Paris. 8069 Acr. ad u. 82 non hie 
DEyq>2i\f corr. ^' (Noc hie v) florileg. Nostrad. sch. v «. 82 non 

quam 

non Fk'y florileg. 8069 ii hujc u non (am. hie) y sch. y m. 82 
parcel] pacc& E pr. parcit y Acr. ad u. 82 florileg. Nostrad. opp. 
florileg. 8069 u. 36 omis.y [Paris. 8219 pr.'] 36 qdcunq, E in- 
Icuerit y Fit;' Ac. inleril E illeueril Du[(il) omnis DE\ {agr) y 
omnes FVuE2(fi'vo) Pphf 37 Gesligel D redeunlis D pr. Ey 
(a g r)y Ac. redcuules D corr. Fl!u (jS'va) Pph! 39 ergo y 

poetas SI' q' Ac. poetis y^Doruill. I superscr.] Acr. ad sertn. 1 6 
25 coni. Despauterius 40 Excerpa q> 41 siqui D E y jd k' 

quis 

iP'a r p. ras,) sibi <p si quis u {g) siquis a r a. ras. ut uid. is qui V2 y 
lGronou.~\ hi sjqui v 42 pulas E{ag)y schol. %f opp. schol. Dq> Fran. 



LIB. I 4, 2^-60 41 

ingenium cui sit, cut mens diutnior atque os 

magna sonaturum, des nominis huius honorem. 

idcirco quidam comoedia necne poema 45 

esset quaesiuere, quod acer spiritus ac uis 

Dec uerbis oec rebus inest, nisi quod pede certo 

differ! sermoni, sermo merus. ^at pater ardens 

saeuit, quod meretrice nepos insanus arnica 

Olius uxorem grandi cum dote recuset, 50 

ebrius et» magnum quod dedecus, ambulet ante 

noctem cum facibus'. numquid Pomponius istis 

audiret leuiora, pater si uiueret? ergo 

non satis est puris uersum perscribere uerbis, 

quem si dissoluas, quiuis stomachetur eodem 55 

quo personatus pacto pater, his, ego quae nunc, 

oltm quae scripsit Lucilius, eripias si 

tempora certa modosque et quod prius ordine uerbum est 

posterius facias, praeponens ultima primis: 

non, ut si soluas ^postquam Discordia taetra co 



TESTIMONIA. 

43 sq. Prise. XI 8, 34 et in marg. cod. B alt. man. Villi 7, 37 



VARIA LECTIO. 



44 sanaturum y 46 Iccirco E{fi)y Idcirco cett'q comedia 
Eu necne] nee ue /> numne Reisigius ne haec ne Franckeus 
46 quesiuere yq>Xu 47 quod] qni Pph/opp. Ac. 49 Seuit DEu 
insanus DEyi\>2 {vcagr et omn. Bland.) Pph! insanit FX'u y uar. (/5') 
natum ex u. 27 50 grandi DEy F corr. u A '2$' grandem Fpr. X' 

51 ambalat y Pph. opp. Sl'g Pf. Porph/ Acr. i52 numquid 
DFVuy uar. g' Pph.' (nnnq: Pf.) Ac. num qui y (r) y[Gronou. 1] 
nuqui E y\Lips. 1 Mellic.'] pomponius EyFl' Pph! Porph! Ac. 

pompuiius D pompei' u 54 puris] pueris i^/>r.Jl' opp. Acr. uer- 
bis] uerbu ^il'i opp. Acr. 55 qui uis BFu quiuis EyV Pph! 

56 Quo D 58 que] om. y ordine] in ordine if; a. ras. 
ner6tt c y [^Vossianus] uerbum DEyuq Sm g uersii FX' 59 ppo- 

nes E propones y 60 ut EFX'u D in ras. y uar. g' Ac, Acr. et 
J) a. ras. ut uid. y (r 1) y si soluas DE^yFX'ug' Ac. sit soluas X 
dissoluas '^corr. y sch. F in interpret. taetra DEyFX' tetra wg' 
terra g 



42 HORATI SERMONVM 

belli ferratos postis portasque refregit/ 

inuenias etiam disiecti membra poetae. 

hactenus haec: alias iustum sit necne poema, 

nunc illud lantum quaeram, merltone tibi sit 

suspectum genus hoc scribendi. Sulcius acer 65 

ambulat et Caprius, rauci male, cumque libellis, 

magnus uterque tiroor latronibus; at bene siquis 

et uiuat puris manibus, contemnat utrumque. 

ut sis tu similis Caeli Byrrique latronum, 

non ego sim Capri neque Sulci: cur metuas me? 70 

nulla taberna meos habeat neque pila libellos, 

quis manus insudet uolgi Hermogenisque Tigelli. 

nee recito cuiquam nisi amicis, idque coactus, 

non ubiuis coramue quibuslibet. in medio qui 



VARIA LECTIO. 



61 Bella y postis DEy {apr.)y [Lips, pr. Mellic. i ut tiirf.] 
postes Fk'u(s' u. 62 post u. 67 ponh v pr. 62 Inuenias ilV 
Pf, schol. y in t^xiu inuenics Pph. Acr, disiecti ii'g' discerpd y 
[1 cod. Valarti'] Pph. (dtiscerpti Pf.) quae lectio cgc serm. II 8, 
86 inrepsisse uideatur menbra E Xu poete y tp 63 hec X necne 
DX'u nee iie EyF 64 nunc] Nee E tantum] tamtu u tan E 

queram EXu meritone] merito. B 65 sulcius DEy^' Pph.' Acr. 
sulgius FX'y uulgi' u 66 ruuci] raacus Matth. Bon finis opp. Sl'g' 
{et omn. Bland.) Pf. Acr. post uoeem libellis interrogationis signum po- 
nit Boederlinus 67 at] ad J? ac / {et Fran, i) y 68 contemnat 
y{g) contempuat Bcorr.EFX' t^' condempuat B a. ras. contenpnal u 
69 Vt EyFVg'Ac. Ut, sed U in ras. ut uid. BEiuy *pro si posuit' 
Acr. sis tu Sl'g' Pph. ta sis <y y Pf. schol. Paris. 7985 c^li 
Ey Pph.' Porph.' ceii g {et §) caelii FV {aar ei Fran.) celii Bu{v) 
birri EyFX'ug Pph.' Acr. byrri B (jS'r) byrrias Porph. (birrhius Porf.) 
ei Acr. {v) in interpret, ban y [Berol. 269] sch. Paris. 7985 70 sim 
fl'<s' ^c. sam y [Basil. I Berolin. 269] Pph.' Porph.' capri BEyHfX' 
q> corr. ^ Pph. caprii u {et Fran.) Pf, capre (p pr. sulci BEy u pr. 

o 

{vaar) Pf sulcii g sulgii FX'u corr. {el Fran.) sul^i y [j3] suti Pph. 
snlcias (suit: Porph.) Porph.' in interpr. 72 manus] mens Maeh- 
lyus uolgi E (r) nwlgi B uulgi cett.' t^' 73 Nee BEyu^' Non F 
X'y Ncc recitem y [quidam libri apud Lambinum] Bentl. cui- 
quam] qaicquam y [cod. Magdalenensis'] Bentl. coactis X pr. {(S 
pr.) 74 ubi uis J^i/; 



LIB. I 4, 61.-85 43 

scripta foro recitent, sunl multi quique lauantes: 75 

soaue locus uoci resonat conclusus. inanis 

hoc iuuat, haul illud quaerentis, num sine sensu, 

tempore num faciant alieno. Maedere gaudes' 

inquit, *et hoc studio prauos facis'. unde petitum 

hoc in me iacis? est auctor quis«denique eorum, 80 

uixi cum quibus? absentem qui rodit amicum, 

qui non defendit alio culpante^ solutos ' 

qui captat risus hominum famamque dicacis, 

Ongere qui non uisa potest, commissa tacere 

qui nequit, hie niger est, hunc tu Romane caueto. 85 



TESTIMONIA. 

81 — 85 'absentem — caueto' Vincentius Bellouac. spec. hist. 69 
florileg. Nostrad. 81 'absentem — amictim' florileg. Paris. 8818* 

cf. Augnstini ad fratres in eremo serm. 26 [VI p. 1*279 '^d. Ben.] = 
anthol. Lat. Ill 144: ' quisquis amat dictis absentum rodere uitam, 
banc mensam indignam nouerit esse sui' 84 sq. florileg. Parisin. 8069 
84 cf. Gerberti epist 5: 'qnoniam, at ait poeta, nusqaam tnta fides, et 
quia finguntur nee uisa, nee audita, uoluntatem nostram uobis non 
nisi scriptis aperimus, nee uestram aliter recipiemus' 85 'hie — caueto' 
schol. Pers. 1, 110 Seruius ad eel. 5, 56 georg. I 320 Lactant. schol. 
Statii Theb. I 57 (sed om. cod. Monac.) 



VARIA LECTIO. 



75 quique] quisq D pr. 76 resonat] sonat t/; sonat / iuanis 
Ey FX' [v\ag) y [Argent III Fran, Gronou. Mellic, pr, Montepess, 
Vossian!] inanes Du^ Ac, conclusus, inanis. Doederlinus 77 haul 
Eypr. {et §1) baud Dycorr. FVuiyaa et Fran, corr,) aut g[et Fran, pr,) 

^ e 

quaerentis y {a pr. g) y [Argent. Ill pr.] qrentis y [Mellic^ querentis 
Ey [Lips J] quaerentes DF {vaa corr. Ir et fi) querentes lu [et Fran,) 

78 ledere EX u gaudes 52 'g'^cA. F sch. F gaudet sch. Bamb, in 
interpret, comment. Cruqu, (graai Ac.) 79 Inquit 2> a. ras, y(a et p 
corr.) y Ac. sch. F Benti. Inquid E Inquis FX'u^s' studium Peerlk. 
opp, Pph.'Ac. prauos y [ Valentian. l eodex in ortkograpkicis kaud tper- 
nendus] Pf. prauus Sl't; Pph. Ac. 80 sq. est — quibus] om. 91, 
add. in marg. q>2 81 Dili upr, 81 — 86 quibus? ^absentem — 
caueto' interloquentem inducit aecusatorem poetac Keckius 8I qui] 
qs florileg. Paris. 8818* 82 deffendit D suJulos D pr. sodaies 
Vincentius 83 dicatis DXpr. 84 non uisa J)EyFX'{p'vaar) sch, 

4 uisa 

F florileg, 8069 com. Gerbert. n uissa u n iuasa g commissa Peerlk. 
taceri E 86 hie niger] hoc nichil Vincentius opp, floril, Nostr. 
roman^ tfi 



44 HOBATI SERMONVM 

saepe tribus lectis >iideas cenare quaternos, 

e quibus onus auel quauis aspargere cunctos 

praeter eum qui praebet aquam; post hunc quoque potus, 

condita cum uerax aperit praecordia Liber. 

hie tibi comis et urbamis iiberque uidetur, 90 

infesto nigris; ego si risi, quod ineptus 

pastiiios Rufiilus olet, Gargonius bircum, 

liuidus et mordax uideor tibi? mentio siquae 

de Capitolini funis iniecta Petilli 

te coram fuerit, defendas ut tuus est mos: 95 

*me Capitolinus conuictore usus amicoque 

a puero est, causaque mea permulta rogatus 

TESTIMONIA. 

90 cf. ecbasis captiui u. 715: ^ comis et urbanus, animo pias, ore 
serenus' 92 'pastiiios Rufiilus holet' gloss. Mai class, auct. VIQ 421 



VABIA LECTIO. 

86 Sepe u uideas DEFug uideal J? uidetis X' uidea ^ ce- 
nare Du{agr ei Fran.) caenare y F' {valr2 et §) caenfre k canere E 

o 

quaterufs u 87 unns DEyug' Pph/ icaus FX'y {yn, I.) 'altimns' 
gloss. F auet DEyg>X'utlf corr. t^'Ac. aat Pph.' nouel i/;pr. i amet|/ 
[1 Bland, et 2 codd. Valart.'] Bentl. quauis DyFVu q Pf. Ac. 
quamuis E y [Bamberg. i 1 Bland. Mellic. Wolfenb. Hi, quidam codd, 

ueteres ap. Lambinum] Pph. quia g ^uaenis Peerlk. aspargere 

E(v) Pph. Porph. aspergere ceU.'(s' Pf. Porf. Ac. cunctos] cnnctis, 
Peerlk. opp. Pph! 88 Preler EX'u eum] in ras. D ui uid. 
prebet D aquam 52 'g' Pph.' Ac. aqua Muretus Octauium Pana- 
gathum Beeutua ,ut aeqnuin Peerlk. post] p' F a«t Peerlk. 

89 coudita] Candida y Reisigius opp. Sl'g Pph.' Porph.' Acr. 

90 comis et] comisc& E 91 ego] ergo E 92 Post illos E rufiilus 

Slg' refillus / rufinos ry gargonius DEy (vaget^) gorgonius FX'u 
{ar et Fran.) yrcu E hircum cett.' {vg) hyrcum 5' 93 liuidus] Luui- 
dus Bpr. mcio Xi siquae DEy [a r) sique Pf.Ac. siq; g Pph. siqua 
FX'u[P'va) *pro siqua nt alibi [c. HI 14, 10]: Spartacum siqua potuit 
nagantem fallere testa '^cr. 94 capitolini yu Dp. ras. ^corr. Xcorr. 
iP'aag) Pph.' Pof-ph: Acr. capitolinis D a. ras. EFX'{vr) . p&illa 
E 96 defendes y [Doruill. II Zulichem.^ Porph.' opp. sch. F 
mos] nos A 1 96 me] Meo E 97 a puero] M* vero E 



LIB. I 4, 86— liO 45 

fecit, et incolomis laetor quod uiuit in urbe; 

sed tamen admiror, quo pacto iudicium illud 

fugerit'. hie nigrae sucus loliiginis, haec est lOO 

aerugo mera. quod uitiam procul afore cbartis 

atque animo prius, ut siquid promittere de me 

possom aiiud uere, promitto. liberius si 

dixero quid, si forte iocosius, hoc mihi iuris 

cum uenia dabis: insueuit pater optumus hoc me 105 

ut fugerem exemplis uitiorum quaeque ootando. 

cum me hortaretur, parce frugaliter atque 

uiuerem uti contentus eo quod mi ipse parasset: 

^nonne uides, Albi ut male uiuat filius, utque 

Baius inops? magnum documentum, ne patriam rem no 

TESTIMONIA. 

107 sq. Prise. XVI 16 



VARIA LECTIO. 

98 incolumis FX'u{P'a) Porph/ incolomis Ey {vdgr) schol. F 
iiicolimis D letor u 99 ammiror E{P'g) iuditium Ey^ 100 hie] 
om. E nigre E sucus DEyFV^' Pph. Ac. succus u Pf. hec X 
101 pott mera interrogoHotna tignum ponk Doederlinus uicium 

Dl afore DEFk'g [et omn. Bland,) sch. F afore y affore u{0) Ac. 
102 atque] ex Peerlk. auimo; prius D ut Sl'^'Acr. sch, F 
et a corr. y [Montepess. superscr.'] Peerlk. id, Doederlinus 103 aliud 
DEyu[voa et jS in ras.) quid y[Fra«.] aliquid FV [gr) schol. F et 
Acr. in interpret, illud y [^Dresd. Ill] Peerlk. 104 michi u 105 in- 
seuit y schol. Bamh. opp. Pph! Ac. (et omn. Bland.) optumus y 
[ Vossian.2 Pf. (obUmus Pph.) optime E oplimus celt!% me] mi Lam- 
binus opp. Pph/ Acr. {et omn. Bland.) 106 uiciorum BX quaeque] 

atqacq q 

queq. B qu^ quod y quoq, E 107 ortar&ur E ' 108 mi BEu 
(/3 'aa) mihi y f X' (v g r) Prisciani libri parasset DyFuX corr. [oagr 
et §) Priscianus rass& E parar& v y parassem A' (et Fran.) 109 utque 
DEy^uXi {CaHr et Fran.) utq; (p a. ras. at qu^ Xi atque vgli ut 
uid. {et P) ut qui y [cod. Galeanus'] Benil. 110 Baius BEyX corr. 
{0pr. ar et 4 Bland.) Barus FX'{^'a corr. g) schol. F Bentl. Barrus 
u y Balbus v farris uel panifl malebat Bentl. Panis y [ms, Gesneri a i. 
m. (?)] interrogationis aignum ante loops ponit Doederlinus BAIA T*F* 
QVINTA inuenitur opud Momtnsen. L R. N. 288. BAIA . . . nr. 5914 
L.BAIVS RESTITVTVS spec. ap. Kellermann. Vig. 99 » [2, 26] 



46 HORATI SERMONYM 

perdere quis uelit'. a turpi meretricis amore 
^cum deterreret: ^Scetanl dissimilis sis', 
ne sequerer moechas, concessa cum uenere uU 
possem: ^deprensl non beila est fama Treboni' 
aiebat. * sapiens, uitatu quidque petitu 115 

sil melius « causas reddet tibi; mi satis est, si 
traditum ab antiquis morem serdare tuamque, 
dum custodis eges, uitam famamque tueri 
incolumem possum; simul ac durauerit aelas 
membra animumque tuum, nabis sine cortice'. sic me 120 
formabat puerum dictis, et siue iubebatj, 
ul facerem quid, ^ babes auctorem, quo facias boc', 
unum ex iudicibus selectis obiciebat; 
siue uelabat, *an hoc inhonestum et inutile factum 
necne sit addubites, flagret rumore malo cum 125 



TE8TIMONIA. 

116—116 'sapienB — reddit' gloss. Mai class, anct. Vni 697 



VARIA LECTIO. 



Ill qui A, a Dyq)Corr, (i/tf corr. alp. ras.r) aut EFVu {jg) at 
X corr. (opr.) otn. (5' 112 deterreret DEFVuyuar. (f^'vaag) schd. 
F deterrerer y (r) *cam uellet me retinere' schol, F scetani .ft' 
(|3'var et 3 codd. Bland,) Ac, setani a sectani g (et 1 Bland,) Scan- 
ttni uel Scatini Goeitlingius 113 mochas D mechas u 114 de- 
phensi u 115 quil(j E quidue y Pph.' Acr. in interpret, opp. glos- 

sar. Mai 116 reddat tp reddit y glossar. Mai rede etiam Pph. 
Porph! Ac. mi satis est si ^ w {?'o g) mihi satis est si Fl'(v) 
Porph/ mi satis etsi D sed mihi sat si / (a r corr.) y sat mihi est 
81 r pr. 119 lucolomem DEy[vGg) Incolumem u(alr et §) Inco- 
lumen Fk (et Fran.) possum DyFVu^' (et omn. Bland.) Bentl. 
possim Ey Lambinus 120 Nenbra A 121 sine iubeat E 

122 INCIPIT cod. C; SI' = omn. codd. DEy(fFk' (XI) u 
123 selectis J)yC (a agr a. ras. et /3) Pph.' electis Fk'u (v r p. rai. 
et Fran.) electi E cf, Plin. n. h. XXXIII 7 (2): ^decariae qaoque 
ipsae plaribas discretae nominibns fuere, tribunorum aeris et selecto- 
rum et iudicum' obiticbat E 124 uectabat E factum DEytpu 
(§'aagr (et omn. Bland.) factu Cipk\v) 125 Necne DCy2 Nee ne 
Ey\ Fk'u at dubites E (g) an dubit<& C pr. an dubites C corr. y ad- 
dubites celt.' (5' «. i . dubitea' gloss. F Eagret BEyCug tnglelFk' (et ft 



LIB. I 4, 111^139 47 

hic^atque ille?' auidos uicinum funus ut aegros 

exanimat morUsque metu sibi parcere cogit, 

sic teneros animos aliena obprobria saepe 

absterrent uitiis. ex hoc ego sanus ab illis, 

pemiciem quaecumque ferunt, mediocribus et quis 130 

ignoscas uitiis teneor; fortassis et istinc 

largiter abstulerint longa aetas, liber amicus, 

consilium proprium: neque enim, cum lectulus aut me 

porticus excepil, desum mihi. ^rectius hoc est. 

hoc faciens uiuam melius.' sic dulcis amicis 135 

occurram. hoc quidam non belle: numquid ego llli 

inprudens olim faciam simile?' haec ego mecum 

compressis agito labris-; ubi quid datur oti, 

inludo chartis. hoc est mediocribus illis 



TESTIMONIA. 

128-129 'sic — uitiis' Vine. Bell. spec. hist. 69 floril. Nostr. 188 



VARIA LECTIO. 

SI' = DEyCFl' {ll)u; s'= omn. codd §' [fi Fran.) vaagr{l) 

praeter eos ex quibus aliae leciiones noianiur; ^ = omn, codd. 

va a g r (t) praeier e, q, s, 

126 atque] itacf E auidos DEyCuX2t;' Pph/ Acr, uides Fk' 

u uar. y egros u 128 an:] amicos C obprobria DFk'u g' Porph.' 

opprobria y opppria C obppa E sepe k 129 Abstinerent E uiciis 
J) k 130 Pemiciem DEyCFkcorr. g' Perneciera V^ corr. Pernitiero 
u (r) Pphf quecuq; tp qu^unq; EC et] in ras. D ut uid, 
131 Ignoscas DEyCk corr, u {fi'oagr) Ignoscat FV{vi) uiciis Dk 
teneor] tentor Desprezius fortassis et] fortasse I; C 'EJt idtinc] 
In alio istis inuenitur. ut sit de mediocribus uitiis' Ac. Acr. istinc] 
istinc y [Bamberg.'} 132 abstulerint Dpr, Ey(va r corr. et §i) Acr. 
abstalerit D corr. CFk'u {eg rpr. et ^2 Fran.) etas k 133 cum] 

cis 

om. D pr. aut i, opp. Acr. 135 amicus u 136 occurram] Hoc cu- 

ram y pr. numquid] non qui A N qd y [/Van.] nc qd (= nunc quid) 

C nunqd E 137 Inprudens EyCFu{aa) Imprudens Lk'^s' ^c. 

faciam] om. D bee Eq>k hoc g 138 Compressis Dy q' Cou- 

pressis ECFu Cumpressis k labris] libris D quidatur k qd (= quod) 
datur Epr. opp. Pph.' oti Cy oci a olii yFVu(vr)Pph.' ociiDEy 
{fi'a g) 139 Inludo E y C u pr. k uar. (agr) gloss. F Illudo I) u 
corr. (a et Fran.) Includo' go uar. y Incumbo jPA'u uar. (v a 2 uar.) 
Ac. Pf. (incubo Pph.) 



48 HORATI SERMOKVM 

ex uiliis unum; cui 8i coocedere nolis, t 140 

multa poetarum ueniat manus, auxilio quae 
sit mihi (nam multo plures sumus) ac ueluti te 
ludaei cogemus in banc concedere turbam. 



V 
Egressum magna me accepit Arlcia Roma 
hospitio modico; rhetor comes Heliodorus, 
Graecorum longe doctissimus: inde Forum Appi 
difiertum nautis cauponibus atque malignis. 



TESTIMONIA. 

• 

141 — 143 cf. loannes Saresber. poller. Ill IS: 'ilico multa ada- 
latonim ueniet manus, et ueluti te Indaei cogent in suam concedere 
turbam' 141 cf. Senec. de uit. beat. c. 17: 'tota ilia comicorum 

poetarum manus in me uenenatos sales sues effudit' 

I 5. 1 Seruius uolgatus ad Verg. Aen. II 713 (deficiunt Thilonis 
codices) 



VARIA LECTIO. 

140 uiciis Dl nolis Sl't^' noles BenU, 141 ueniat DCF Vu 
{fi'vagr uar.) ueniat ueniat y uenil E ueniet ar Acr, Joannes Sa- 
resber, Dan. Heinsius Bentl, auxilio quae D a. ras, y C u (vaagr 
uar.) auxilioque EFV Dp. ras. (P'r) auxilio cpie Ac. 142 nam] ia E 

ac] et y loannes Saresber. opp. Acr. 143 ludei D y I u 
cogamus co [Mediolan. 1612] Bentl.. opp. Acr. schol. F 

I 5. EGLOGA VI . D Pph. ODOEPORICOS (om. a) ITER SVVM 
DESCRIBIT (DESCRIBIT ITER SVVM E a) BRVNDISII (BRVNDV: r 
ET BRVNDI: a) Ey {oar) imcriptione carent fi' vg I DESCRIBIT 
ITER SVVM A ROMA • BRVNDISIVM SEXTA EGLOGA (EGLOGA- VI • tp) 
Fk EGLOGA. VI. DESCRIBIT IT SVV A ROMA BRVNDISIVM u 1 Egres- 
sum]. gressu C accepit EyC(^'ag r a \ Bland.) Pph! Seru. uolg. 
e\ceip\iDFk'u{v6 et 3 alii Cruquii) cf. Plaui. Amphiir. I 1, 9 sq.: *ita 
peregre hue adueniens puplicitus ego hospitio accipiar' Cic.adAitAWQ^ 
4: *te in Arpinati uidebimus et hospitio agresti accipiemus' aritia C 
arithia u atroia E 2 Ilospicio DEV rethor Vu i&hor E heliodrus 
E elio dorus C 3 Gr^co? Cy Grecorum celt.' z' kc. longe DEy 
CI corr. {aal2uar.r)Acr. linguae Fk'uDuar.yuar. (vr uar. et Fran. 
3 Bland, lingue g ling^ §) linguam Paulyus cf. Vopiscus Aurelian. 
c. 4, 2: ^matrem quidem eius Callicrates Tyrius, Graecorum 
longe doctissimus scriptor, sacerdotem templi solis, qui in uico 
eo in quo habitabant parentes . . . fuisse dicit' unde E{1^ $uper- 
8cr. t inde) apii u appi cett.^ 



LIB. 



i, \^^m. r», I- I* 



4(> 



"^ her ignaiii diobinraji, z\\im ^t im 
P**^«nclis amui: mnm Ml gr^wiHi Af»j^i* i4rtU^. 

"■^ ?«i«~. %amii >, ja**r> ^wniur*;* a^j^^*' 

"■"^^-^ "^^ ' HUB ^rt '-i.^i.tr Oim »Mi^ '^^^^ ' 







Jl!' ~j # ii^-.Ut 



— -- ' -^ Jl. *♦_ J--^ 



1«« 







50 ItORATI SERMOXVM 

iiauta piger saxo religat stertilque supinus. 

iamque dies aderat» nil cum procedere lyntrem 20 

sentimus; donee cerebrosus prosilit unus 

ac mulae nautaeque caput iumbosque saligno 

fuste dolat; quarta uix demum exponimur nora. 

ora manusque tua lauimus, Feronia, lympha. 

milla turn pransi tria repinnus atque subimus 25 

inpositum saxis late candentibus Anxur. 

hue uenturus erat Maecenas optunous atque 

Cocceiusy missi magnis de rebus uterque 

legati, auersos solili coinponere amicos. 

hie oculis ego nigra meis collyria lippus :^o 

inlinere. interea Maecenas aduenit atque 

TESTIMONIA. 

20 cf. Sedulius op. pasch. IIII 113: 'iamque dies aderat uoctuma 
maestior umbra' 23 'quarta — hora' carmen de iiguris u. 179 p. 70 
Halm. 24 Eutjcbis ars II 16 p. 484 K. 

VAKIA LECTIO. 

[Lips, pr, Paris. 821 G pr.] 18 iDcepit C mis^ E misse Cy roul^ 
pastum reliuacula miss^ u opp. Pph.' Acr. 19 serlil ontisso c^uc 
I pr. suppinus tp 20 adheral F cu nil uy lyntrem y (a corr.) y 
lYiicj*e ^lintrem cett.'g' 21 Senlin'i? celebrosus ippr. 22 Emula? 
E naute £ 24 mauus omisso que A tuas J) Eutychis cod. 
Paris, opp. Pph.' lauimur Nic. Heinsius Bentl. opp. Pph/ ef 

Eutych. foeronia y, rede eiiam PphJ Porph.' Ac. Acr.; in lit ill is 
tnuenitur IVNO FERONIA limpha i>t/ 26 Millie y («) Hili//a E 
Milia cell/t; repiinus DyCFl\' (ce codd. Bland.) Pph. Porph. Ac. 
repin* E reppimus u pr. repsimus u corr. (a) y Pf. Porf. 2G liuposi- 
turn B iP'O agl) Pf. Porf. Inpositum E y C F k u [a r) Pph. I^orph. 
Imposttu V Impositis a2uar. Ac. saxis late BEyFk'u^'jPph/ s: 
lat^ C late aaxia ag {et quidam Bland. cod.)y Haxii a 2 uar. anxur I}K 

y Cuts' Pph: Porph.'Acr. anxyr Fl anxir / Pph. alt. I. 27 Hie y 
(/i ce jS corr.) opp. Pph.' maecenas 2>(7y [Bamberg.^ mecaenas y X (et ^) 
maecaenas F mecenas E u q optnmus y [Begin, a. ras. f^Gsst^- 
nus] oplimus Sl'g' Ac. uu. 28 — 31 om. y [Paris. 7976 «t.ff*.~! 
28 Cocceus E magn' E 29 aduersos E corr. (a) ^ acuer 
SOS E pr. opp. Ac. conponere F k {v ei j3) 30 collyria y jr (^ 
et /3) coUirigia C coUiria D^A'ii g 31 Inlinere BECFk lt%\\xk\x^ ' 
{viagl r pr. ct Fran.) Ac. Illinere u (a et ^) maecenas B C (v) mec€ 
nas y k {et Fran.) maecenas F (/) mecenas Eu ? atuenit E 



tJh. t (tt tV i9 

'^xesnft CaguEA^p)^ Omul VrntUtiun, i$t\ uunhHH 
^<=ai» iumui. kat/im uhu Ml w<;*j(U ^M^r i^utU**^^ 

uunumifr. mfloni: tUii^M^ ^4^m^ Jt^oi/*^, 

-'fcn^aa VTietMsiie 'fnauuiv #.-«t^A«ui»: <»>a»,Vf«« 
KUH- -< :iiTiijir ^niii'^%«^e i*ri;iui«»M»«^ 



.u\ 



""'- - "^ i ■ .• •■! .' J-- ■.- A. 

^^■' ■ ** i - • .' I- 



52, HORATI 8ERM0NVM 

qui conplexus et gaudia quanta fueniot! 

nil ego conlulerini iucnndo sanus aroico. 

proxuma Campano ponli quae uillula, tectum 45 

praebuit, et parochi quae dehent ligna salemque. 

hinc muli Capuae clitellas tempore ponunt. 

lusum it Maecenas, dormitum ego Vergiliusque: 

namque pila lippis inimicum et ludere crudis. 

hinc nos Coccei recipit plenissima uilla, r>o 

quae super est Caudi cauponas. nunc mihi paucis 

Sarmenti scurrae pugnam Messique CIcirri 

Musa, uelim memores, et quo patre natus uterque 

contulerit litis. Messi clarum genus Osci; 

Sarmenti domina extal: ab his maioribus orti 55 

ad pugnam uenere. prior Sarmentus *equi te 

esse feri similem dico/ ridemus, et ipse 



TESTIMONIA. 



43 ecbasis captiui 776 44 ecbasis capt. 991 46 ^parochi — 
salemque' Prob. de nomine p. 209 K. 47 Seruias ad georg. I 273 

VARIA LECTIO. 

43 conplexus Cq> I [c et fi) complexus ceU/<; 44 contulerim] prae- 
lulerim C y ecb, capt. opp, Pph/Jc, Acr. iucuudo DECF {vor) iu- 
cumdo I iocundo ywg' Pph/ 45 Proxuma Fk' Proxima celt.g' 

c -l 

Pph/ quae]q;£ lelura X teeum i^ 46 Prebuit u parroclii E 
Ac. Acr. quae DEyCFut; Prohus que k (q /) qui gy Pph' ligna] 
lingua E (/i) sed cf, Cic. ad Ait V 16, 3 47 mule g mulae y 

opp, Seruius ditellas C 48 it] ut E maecenas J)Cq>{yr) me- 
c^nas y maecenas of; (/) roecenas Ekug' uergilius C uirgilius cell.' 
g' 49 Nanque yC lippus E 51 super] semp C Caudi caupo- 
nas] cauponas claudii u caudi D [g r) y Pf. Povph! Ac. Acr. 

claudi EyCg' {et omn. codd. Cr.) Pph. cluudii Fk'u nun. q> 
52 scurre y roessiiq; E a. ras. Pph. {non Pf.) cicerri LFk'u {g et 
§ 2) Pf. cicerrei y [jS i] cicirri C {voar et Fran.) Pph, Porph, cidrci y 
cirei E cicirrius (cicerrius Porf) Porph. in interpr. cf. CICfiREIVS 
C. L L. I 565 53 patre] pat C 54 litis D pr. E y C (a\ r) y 
[Lips, pr.'] liles cell.'g' 65 Sarmenti (8erm: Pph.) domina exatat 
. . . Messi clarum genus Osci (orti Pph.) hoc ordinc Pph.' Porph.' 
exstet Pph. opp. SI' g' Pf. 56 uenire E (g) sarmentis E{g) 
sarmentius Porph.' opp. Acr. ad u. 63 57 ferri E redem' E pr. 



LIB. I 9, 



53 



Messius *ac€ipio', caput el mouet. *o tua cornu 

ni foret execto froDs' ioquit, *quid faceres, cum 

sic mutilus miDiteris?' at ilii foeda cicatrix ^ 

saetosam lacui froDtem turpauerat oris. 

Campanum id morbum, in faciem permulta iocatus, 

pastorem saitaret uti Cyclopa rogabat: 

nil ill! larua aut traglcis opus esse coturnis. 

multa Cicirnis ad haec: donasset iamDe cateuam 65 

ex uoto Laribus, quaerebat; scriba quod esset, 

niio deterius dominae ius esse; rogabat 

denique cur unquam fugisset, cui satis una 

farris libra foret, gracili sic tamque pusillo. 



TESTliMONlA. 

59—60 'quid — minitom' gloss. Mai class, aact. VIII 341 



TARIA LECTIO. 

58 Missus E Mesius C[r) opp. inscriptiones capud upr. toa] 
libi Peerlk. 59—61 *o si non esses mutilatos praeaecto cornu de 
sinistra parte fronds, quid faceres (facer& v), qnomodo miniUris at 
tanrns?'^cr. 59 Si upr. execlo ECFl' [et Fran,) exsccto Dyu^ 
inqd C 60 miDiteris DEy [6 et ^) mioiuris CFk'u {yagr el Fran.) glos- 
tar. Mai foeda DEyq^ faeda Cu (/3'a) feda Fl' 61 Saetosam By 
CFu Sactossam I Setosa Eq Sec: g I^ni y [&) leui ECFl'uD uar. 5' 
Ppk' Linkerus l^li D Meoi oris frontem pro leaam partem ponit in 
froDte' Porph/ *in leaa parte frontis habnit dcatricem' gioSS. F 
oris] orbe Horkelius ora Apitzius 62 CaDpanu u Immorbum I 
faliem u iocatus] locatns C 63 sallrat E cyclopa Fl (^) Ac. 
Act. ddopa DEyUg' dUo pa C ddopo £ rogaral C uu. 64~ 
67 Mtt. y Paris. 7976 a 1. m.J 64 lama] bariw D a. ras. 

9 uar. {rir] ^ef.Aer,: 'qoia deodssa erat (erat deai: v Bamb.j barl»a' 
aal" at C cotomis D pr. coturnis ceitfg' ^^,***^^ ^^^'u^v^ 
g H Fran.) ddrrus EyC [v itf a r et p) hec 1 66 qucr^t^^i^ \ 

Blamd. 




E doaiaas Pph. doaiai ais P/l domini yC\var]y J^rU re^i^,^ 
Porpk/: • id est: naUom praeiodlciom dominum P*~»«. f|,i^ ^^ 
decaria scribaraai sibi eomparasset ' dominae ceit. Jia, q{^^^ ^ 
g 68 unquam^ 7 (a) oiic qoi g umqaam cett,^ (et ^^^ ^^^ 
Cruqun* satbj saois Ai 



46 HORATI SERMONYM 

perdere quis uelit'. a turpi meretricis amore 
-cum deterreret: ^Scetani dissimilis sis', 
ne sequerer moechas, concessa cum uenere uti 
possem: ^deprensi non beila est fama Treboni' 
aiebat. * sapiens, uitatu quidque petitu 115 

sit melius, causas reddet tibi; mi satis est» si 
traditum ab antiquis morem serdare tuamque, 
dum custodis eges, uitam famamque tueri 
incoiumem possum; simui ac durauerit aelas 
membra animumque tuum, nabis sine cortice'. sic me 120 
formabat puerum dictis, et sine iubebatj, 
ut facerem quid, ^ babes auctorem, quo facias hoc', 
unum ex iudicibus selectis obiciebat; 
sine uetabat, ^an hoc inhonestum et inutile factum 
necne sit addubites, Hagret rumore malo cum 125 



TESTIMONIA. 

115—116 ^sapienB ~ reddit' gloss. Mai class, anct. YIII 697 



VARIA LECTIO. 



Ill qui I a Dyq>corr. {va corr, alp, ras.r) aut EFVu [g) at 
X corr, [opr,) om. (5' 112 delerrcret DEFVnyuar, (P'vcag) sch(^, 
F deterrerer y (r) *cum aellet me retinere' schol. F scetani ii' 
(^'var et 3 codd. Bland,) Ac, setani a sectani g [et 1 Bland,) Scan- 
ttni uel Scatini Goettlingius 113 mochas D mechas u 114 de- 
phensi u 115 quit(j E quidue y Pph! Acr, in interpret, opp, glos- 

* 
sar. Mai 116 reddat of; reddit y glossar, Mai recte etiam Pph. 

Porph! Ac, mi satis est si E u ifi'o g) mihi satis est si Fl'{v) 
Porphf mi satis etsi D sed mihi sat si ^^ (a r corr,) y sat mihi est 
si r pr, 119 lucolomem DEy [vag) Incoiumem u {air et §) Inco- 
lumen FX {et Fran.) possum ByFX'u^' {et omn. Bland.) Bentl, 
possim Ey Lambinus 120 Menbra X 121 sine iubeat E 

122 INCIPIT cod, C; SI' = omn, codd, DEyCfFX' {XI) u 
123 selectis DyC {a agr a, ras. et /3) Pph/ electis FX'u {v r p, rai, 
et Fran,) electi E ef, Plin. n, h, XXXUI 7 (2): 'decuriae qaoqae 
ipsae pluribus discretae nominibns fuere, tribunoram aeris et selecto* 
rum et iudicum' obitiebat E 124 uectabat E factum DEyq>u 
{§'<Sagr {et omn. Bland,) faclu Ci/;A'(v) 125 Necne DCy2 Nee nc 
EyxFVu at dubites E {g) an dubit& C pr. an dubites C corr, y ad- 
dubites celt't^' «. i . dubites' glo88, F ttagret BEyCufS tngleiFX' (rt j3) 



LIB. I 4, 111—189 47 

hic^atque ille?' auidos uicinum funus ut aegros 

exanimat mortisque metu sibi parcere cogit, 

sic teneros animos aliena obprobria saepe 

absterrent uitiis. ex boc ego sanus ab illis, 

perniciem quaecumque feruDt, mediocribus et quis 130 

ignoscas uitiis teneor; fortassis et istinc 

largiter abstulerint longa aetas, liber amicus, 

consilium proprium: Deque enim, cum lectulus aut me 

porticus excepit, desum mibi. ^rectius hoc est. 

hoc faciens uiuam melius.' sic dulcis amicis 135 

occurram. hoc quidam noD belle: numquid ego illi 

iuprudens olim faciam simile?' haec ego mecum 

compressis agito labris; ubi quid datur oti, 

inludo chartis. hoc est mediocribus illis 



TESTIKONIA. 

128—129 'Sic — uitiis' Vine. Bell. spec. hist. 69 floril. Nostr. 188 



TARIA LECTIO. 

SI' = DEyCFl' {Xl)u; g = omn. codd fi' {§ Fran.) v0agr{l) 

praeter eo$ ex quibus aliae leciiones notaniur; ^ = omn. codd. 

va agr (t) praeter e. q. s, 

126 atque] itaq) E auidos DEyCul2is' Pph/ Acr. uides Fl' 

u uar. y egros u 128 an:] amicos C obprobria DFl'u g' Porph/ 

opprobria y op^pria C obppa E sepe X 129 Abstinerent E uiciis 
Dl 130 Pemiciem DEyCFl corr. g' Pemeciem A'^ corr. Pemitiem 
u (r) Pphf quecOq; q> qu^unq; EC et] in ras. D ut uid. 
131 Iguoscas DEyCl corr. u (P'oagr) Ignoscat Fl'(vi) uiciis Dl 
leneor] Untor Desprezius forlassis et] fortasse i; C *£|t idtinc] 
In alio istis inoenitar. at sit de mediocribus uitiis' Ac. Acr. istinc] 
istine y [Bamberg.'] 132 abstulerint Dpr, Ey{var corr. et §\) Acr. 
abstalerit D corr. CFVu {og rpr. et ^2 Fran.) etas I 133 cum] 

cis 

om. D pr. aut i, app. Acr. 135 amicus u 136 occurram] Hoc cu- 

ram ypr. numquid] non qui A N qd y^Fran."] nc qd (= nunc quid) 

C nunqd E 137 Inprudens EyCFu{ca) Imprudens Dl'g' Ac. 

faciam] om. D hec E<p I boc g 138 Compressis Dy g' Con- 

pressis ECFu Cumpressis I labris] libris D quidatur I qd (= quod) 
datur Epr. app.Pph.' oli Cy oci a otii yFl'u{vr)Pph.' ocii DEy 
{fi'a g) 139 hiludo E y C u pr. I uar. (agr) gloss. F lUudo D u 
corr. (a et Fran.) Include ' go uar. y Incumho Fl'u uar. {v a 2 uar,) 
Ac. Pf. (incnbo Pph.) 



48 HORATI SERMONVM 

ex uitiis unum; cui 8i coocedere nolis, t 140 

multa poetarum ueniat manus* auiilio quae 
sit mihi (nam multo plures sumus) ac ueluti te 
ludaei cogemus in banc concedere turbam. 



V 

Egressum magna me accepit Aricia Roma 
hospitio modico; rhetor comes Heiiodorus, 
Graecorum longe doctissimus: inde Forum Appi 
difiertum nautis cauponibus atque malignis. 



TESTIMONIA. 

• 

141 — 143 cf. loannes Saresber. poller. Ill 13: 'ilico multa ada- 
latorum aeniet manus, et ueluti te ludaei co|j^ent in suam concedere 
turbam' 141 cf. Senec. de uit. beat. c. 17: ^tota ilia comicomm 

poetarum manus in me uenenatos sales suos effudit' 

I 5. 1 Serulus uolgatus ad Verg. Aen. II 713 (deficiunt Thilonis 
codices) 



VARIA LECTIO. 

140 uiclis Dl nolis ii'g' noles BenU. 141 ueniat DCF Vu 
{^'vagr uar.) ueniat ueniat y uenit E ueniet ar Acr. loannes Sa- 
resber. Dan, Heinsius BentL auxilio quae D a. ras. y C u {vaagr 
uar.) auxilioque EFX' Dp, ras, (fi'r) aaxilio que Ac, 142 nam] ia E 

ac] et y loannes Saresber. opp. Acr, 143 ludei D y k u 
cogamus co [Mediolan, 1512] BentL. opp, Acr. schol, F 

I 5. EGLOGA VI . D Pph, ODOEPORICGS (om. a) ITER SVVM 
DESCRIBIT (DESCRIBIT ITER SVVM E ff) BRVNDISII (BRVNDV: r 
ET BRVNDI: a) Ey (oar) inscnptione carent fi' vg I DESCRIBIT 
ITER SVVM A ROMA • BRVNDISIVM SEXTA EGLOGA (EGLOGA- VI • tp) 
Fl EGLOGA. VI. DESCRIBIT IT SVV A ROMA BRVNDISIVM u 1 Egres- 
sum], gressu C accepit EyC{§'agr ct 1 Bland,) Pph,' Seru. uoig. 
excepil2>/'A'w(vtf et 3 alii Cruquii) cf. Plant. Amphitr. I 1, 9 sq,: 'ita 
peregre hue adueniens puplicitas ego hospitio accipiar' Cic,adAit.\\l%y 
4: ^te in Arpinati uidebimus et hospitio agresti accipiemus' aritia C 
arithia u atroia E 2 Hospicio DEV rethor Vu i&hor E heliodrus 
E elio dorus C 3 Gr^co^ Cy Grecorum cetif z' kc, longe DEy 
CX corr, {aal2uar,r)Acr. linguae Fl'uDuar,yuar, (vr uar, ei Fran, 
3 Bland, lingue g ling^ j3) linguam Paulyus tf, Vopiscus Aurelian. 
c. 4, 2: ^matrem quidem eius Callicrates Tyrius, Graecorum 
longe doctissimus scriptor, sacerdotem templi soils , qui in nico 
eo in quo habitabant parentes . . . fuisse dicit' unde E{1^ super- 
8cr. t inde) apii u appi cett.'^ 



LIB. 1 4, 140-143. 6, 1—18 4$ 

hoc iter ignaui diuislmus, aliius ac nos 5 

praeciDctis unum : minus est grauis Appia (ardis. 

hie ego propter aquam, quod erat deterrinia, ueiUri 

indico helium, cenantis haut animo aequo 

expertans comites. iam nox inducerc terris 

umhras et caelo diffundere signa parahat; lo 

turn pueri nautis, pueris coiiuicia nautae 

ingerere: *huc appelle'. Urecentos inserts.' •oho I 

iam satis est!' dum aes exigitur, dum mula lig^ihir* 

tota ahit hora. mail culices ranaeque palustres 

auertunt somnos. ahsentem ut cantat amicani 15 

nuilla prolutus uappa nauta atque uialor 

cerlalim, tandem fessus dormire uiator 

iucipit, ac missae pastuin retinacula mulae 



TESTIMONIA. 

5—6 'altias — nnnm' Seruins ad Aen. I 210 VIII 724 
'absentem — uappa' gloss. Mai class, anct. VIII 614 



16—16 



TARIA LECTIO. 

5 hoc] hinc Botheus iter] \%x tp dimisim' u pr. aut i diuissi- 

mo8 / alcius E 6 Precinctis u Precintis X Pare cinctis C minus] 
n'lmis <s y apia u 7 delerrima 5l'g' Porph' tcterrima y [Ar- 

gent. Ill Pulmanni cod. ff] BentL sed cf. Cell XVIIII 5, 5: Mn co 
libro scriptiim fnit deterrtmam esse potn aqiiam e nioe' uenti E 

8 Indicio E cenautis EC{ar\)y [Pan's, 8213] cenantis Dpr. y 
{r2) y [Bamberg^ caenantes D corn F {vagi I et Fran.) cenantes Xu 
igi et P) cenanteinqne Peerlk. haut ^C [et Fran, pr.) haud ce//.'g 
9 Expectantes q> a. ras. Expeclantaus u Exspectans car Expectas g 
Expeclans cett.' g' expecto comitem Peerlk. 10 celo X diffu- 
derc y pr. [a et Fran.) 11 conuitia ECFX'u (r et /J) conuictia 
y conuicia D <; uaute EC 12 hunc y X appelle EyCFX'<;' 
Pf. apelle D u [r) Pph. applica y [Barcin.'\ gloss. F pro intcrpre 
tatione Apiizius uerba hue appelle non domino aut seruo cutdain, 

hed toti uUiiorum turbae prope canalem nauigium propter noctem iam 
ingruentem enixius captanti tribuit ohe y C u ohae ceti/ cf. Plaut. 
cog. II 3, 32: •ohe iam satis uxor est' Martial. 111! 89 (91) 1. 
9: •obe iam satis eat, ohe libelle' aed cf, etiam s. I 3, 7: Mo 
Baccbae!' 14 ora FX ra//n^ u 15 Euertunt son nos t^ 

ut cantat EyFX'u (fi'aia) ut cantet v pr. r pr. cantat BCq>2 
{g r corr. cantb v corr.) Pph.' gloss. Mai amicai C amicum 

glossarium Mai opp. etiam Pph.' 16 uapa C u. 11 om. y 

BOKATIVS II 1 4 



50 MORATI SERMONVM 

iiauta piger saxo religat stertitque supinus. 

iamque dies aderat, nil cum procedere lyntrem 20 

sentimus; donee cerebrosus prosilit unus 

ac mulae nautaeque caput iumbosque saligno 

fuste dolat; quaria uix demum exponimur nora. 

ora manusque tua iauimus, Feronia, lympha. 

milia turn pransi tria repimus atque subimus 2r> 

inposituD) saxis late candentibus Anxur. 

hue uenturus erat Maecenas optumus atque 

Cocceiusy missi magnis de rebus uterque 

legati, auersos solili componere amicos. 

hie oculis ego nigra meis collyria lippus 30 

inlinere. interea Maecenas aduenit atque 

TESTIMONIA. 

20 cf. Sedulius op. pasch. IIII 113: 'iamque dies aderat iiocturna 
maestior umbra' 23 'quarta — hora' carmen de figuria u. 179 p. 70 
Halm. 24 Eutycbis ars II 16 p. 484 K. 



VARIA LECTIO. 

[Lips, pr. Pan's, 82 IG pr.'] 18 iDcepit C mis^ E misse Cy mul^ 
pastum reliuacula miss^ u opp, Pph/ Acr. 19 serlil omisso que 
X pr. suppinus (p 20 adlieral F cu nil uy lyotrem y{a corr.)y 
lyncj'e i^ lintrem cett/g 21 Senlin'i? celebrosus '^pr. 22 Emuht; 
E naule £ 24 mauus omisso que A tuas i> Eutychis cod, 
Paris, opp, Pph,' lauimur Nic, Heinsius Bentl, opp, Ppk,' el 

Eutych, foeronia y , rede etiam Pph/ Porph,' Ac. Acr, ; in tHulis 
tnuenitur IVNO F£RONIA limpha i>tt 25 MiJlia y (a) llili//a E 
MiJia ceU,'g' repimus DyCFl'g' (cf codd. Bland,) Pph, Porph, Ac. 
repin* E reppimus u pr. repsimus u corr, (a) y Pf. Porf. 26 liuposi- 
lum D [§'g agl) Pf, Porf. Inposilum Ey C Flu [a r) Pph, Porph. 
Iinposttii V Impositis a2uar, Ac. saxis late DEy Fk'ug' Pph.' s: 
lal^ C late saxis ag {et quidam Bland, cod,)y saxu a 2 uar. aniur DE 

yCu^' Pph.' Porph.' Acr. anxyr FX anxir / Pph. alt. L 27 Hie y 
(/i et p corr.) opp. Pph.' maecenas DCy [Bamberg.'] mecaenas yit (e* /J) 
maecaenas F mecenas E u <; optumus y [Begin, a. ras. Vossia- 
nus] optimus Sl'g' Ac. uu. 28 — 31 om. y [Paris. 7976 ai.m.] 
28 Cocceus E magn' E 29 aduersos E corr. (a) y acuer- 
sos E pr. opp. Ac. conponere FX{v ei fi) 30 collyria y F {g 
et P) collirigia C colliria BEX'u <; 31 Inlinere DECFX Inlioire y 
{viagl r pr. et Fran.) Ac. Illinere u{a et fi) maecenas DC {y) mece- 
nas yX {et Fran.) maecenas F{1) mecenas Eu^ atuenit E 



LIB. 1 6, 19—48 .51 

Cocceius Capitoque simul Fonteius, ad unguem 

factus homo, Antoni non ut magis alter amicus. 

Fundos Aufidio Lusco praetore Jibenter 

linquimus, insani ridentes praemia scribae, 35 

praetextam el latum ciauom prunaeque uatilhim. 

in Mamurrarum lassi deinde urbe manemus, 

Murena praebente domum, Capitone culinam. 

postera lux oritur multo gratissima: namque 

Plotius et Varius Sinuessae Vergiliusque 40 

occurrunt, animae qualis neque candidiores 

terra tulit neque quis me sit deuinctior alter. 



TESTIMONIA. 

32 — 33 'ad — homo' Acr. ad art. poet. 294 Seruius ad georg. II 
277 cf. Vincentins Bellouac. spec. hist. 69: 'homo factus ad unguem' 

35 Prise II 2, 13 Alcuinus p. 2085 P. 'insani — 8crib(a)e' Acr. ad 
semi. II 3, 43 36 Seruius ad Aen. XI 788 cf. gloss. Mai class, auct. 
VII 552: 'batillum turibulum' 575: 'pruna, carbones niui' VIII 80: 
'batum, uas uini; batillum, paruum batum. Horatius: latum clauum 
prunaeque batillum' gloss. Isidor. 1601 t. VII 492 Areu.: 'uascillum, 
paruum uas' 39 cf. ecbasis capt. u. 322: 'postera lux oritur, multo 
gratissima fertnr' 40—42 'Plotius — tulit' Prise. XVII 32 41— 
42 cf. uita s. Thomae Cantuarenais anctore Willelmo uol. I p. 182 G.: 
'quali non candidiorem terra tulit, nee quo fucrit deuinctior alter' 



VAUIA LECTIO. 

32 Cocceus £ forceius C 33 antonii J) {ct Fran,) anlino C anto- 
nio u 34 Lusco] Fnsco ca lusco Teuffelius pretore EX 35 ri- 
dentes] denies E proemia D premia I 36 Pretexlam X u 
ciauom C clauum celt,' g' Pph.' Ac. uatillum SI' <;' {et omn. 

Bland.) Pph. Seruii Begin. 1674 batillnm a corr. r y glossar. Mai 
batilum Seruii Paris. 7929 ^quod magni penderet indutum se ease 
lato clano ac praetexta et de balneis publicis pranas sibi domum a 
mediastinit adferri (aff.: Porf.y Porph/ clauum, et nigram quoque' 
aluUm Peerlk. bacillum co ef. Cic. de lege agr. II 34, 93 37 //lassi 
E 39 Proxima y{a)y [Bamb. uar.^ Postera celt/ y uar. g' 
nanque y EC 40 Plocius DC X uarius DE y C [v a corr. a 

g r et Fran,) Seruius uarus F X' u {a pr. et §) sinuesse E u 
uergilius D a. ras. E C uirgilius F X'u D corr. g' Priscianus 
41 aoime I qualis E y{r) y [Lips, pr.] quales celt.'g nee g 
Willelmus 42 neque quis] nequis C sit] fit C deuin- 

ctor y u 

4* • 



52. nORATI SERMONTM 

qui conplexus et gaudia quanta fueruDt! 

nil ego conlulerim iucuodo sanus aroico. 

proxuma Campano ponli quae uillula, tectum 45 

praebuit, et parochi quae dehent ligna salemque. 

hinc mull Capuae clitellas tempore ponunt. 

lusum it Maecenas, dormitum ego Vergiliusque : 

namque pila lippis inimicum et iudere crudis. 

Iiinc nos Coccei recipit plenissima uilla, no 

quae super est Caudi cauponas. nunc mihi paucis 

Sarmenti scurrae pugnam Messique Cicirri 

Musa, uelim memores, et quo patre natus uterque 

contulerit litis. Messi clarum genus Osci; 

Sarmenti domina extat: ab his maioribus orti 55 

ad pugnam uenere. prior Sarmentus ^equi te 

esse feri similem dico.' ridemus, et ipse 



TESTIMONIA. 

43 ecbasis captiai 776 44 ecbasis capt. 991 46 'parocbi — 
saleoique' Prob. de nomine p. 209 K. 47 Seruius ad georg. I 273 

VARIA LECTIO. 

43 conplexus C(pX(o et ^) complexus ceti/g 44 contulerim] prae- 
lulerim C y ecb, capt. opp, Pph/Ac. Acr. iucuudo DECF {var) iu- 
cumdo k iocundo ytig' Pph/ 45 Proxuma Fl' Proxima ceti.^' 

Pph, quaejq;^ lelura X te«um i^ 46 Prebuil u parrochi E 
Ac. Acr. quae DEyCFu^' Prohus que k (q /) qui gy Pph! ligna] 
lingua E (/i) «crf c/. Cxc. ad Alt. V 16, 3 47 mule g mulae y 

opp. Seruius ditellas C 48 it] ut E maecenas DCq>{vr) inc- 
c^nas y maec^nas i^ (/) mecenas Eku^' uergilius C uirgilius celt.' 
g' 49 Nanque yC llppus /; 51 super] semp C Caudi caupo- 
nas] .cauponas claudii n caudi D [g r) y Pf, Porph/ Ac. Acr. 

claudi EyCg' {et omn. codd. Cr.) Pph. claudii Fk'u nun. (p 
52 scurre y messiiq; E a. ras. Pph. (won Pf.) cicerri DFk'u (g et 
fi 2) Pf. cicerrei y [fi \] cicirri C {vaar et Fran.) Pph, Porph, cicirci y 
cirei E cicirriua (cicerrius Porf.) Porph. in interpr. cf, CICfiREIVS 
C. L L. I 565 53 patre] pal C 54 litis D pr. E y C [a\ r) y 
[Lips, pr.] lites ceii'^' 56 Sarmenti (8erm: Pph.) domina exstat 
. . , Messi clarum genus Osci (orti Pph.) hoc ordinc Pph/ Porph.' 
exsut Pph. opp. Sl't;' Pf. 56 uenire E (g) sarmentis E{g) 
sarmentius Porph.' opp. Acr. ad u. 63 57 fftrri E redem* E pr. 



LIB. I 5, 43-69 53 

Messius *accipio', capul et mouet. *o tua cornii 

ni foret expcto Trons' inquit, ^quid Taceres, cum 

sic mutilus mioiteris?' at illi foeda cicatrix 60 

saetosam lacui frootem turpaueral oris. 

Campanum in morbum, in raciem permulta iocatus, 

pastorem saltaret uti Cyclopa rogabat: 

nil ilit larua aut tragicis opus esse coturnis. 

multa Cicirrus ad haec: donasset iamne catenam 65 

ex uoto Laribus, quaerebat; scriba quod esset, 

nilo deterius dominae ius esse; rogabat 

denique cur unquam fugisset, cui satis una 

Tarris libra foret, gracili sic tamque pusillo. 



TESTl^CONIA. 

59 — 60 'qaid — minitaria' gloss. Mai class, anct. VIII 341 



VARIA LECTIO. 

58 Missus E Mesius C (r) opp, inscriptiones capud upr. tua] 
tibi Peerlk. 59 — 61 ^o si non esses mutilatos praesecto cornu de 
sinistra parte frontis, quid faceres (facer& v), quomodo minitaris ut 
UnrDs?*^cr. 59 Si upr. execlo ECFl' {et Fran,) exsecto Dyut; 

inqd C 60 niiniteris DEy (a et fi) minitaris CFX'u{vagr et Fran.) gloS' 
sar. Mai foeda DEyt; faeda Cu {fi'a) feda Fl' 61 Saetosam Dy 
CFu Saetossam A Setosa Eg' Sec: g l^ui y {a) leui ECFl'uD uar. g' 
Pph.' Linkerus I^ti D * leni oris frontem pro lenam partem ponit in 
fronte' Porph! ^in leua parte frontis habuit cicatricem' gloss, F 
oris] orbe Horkelius ora Apiizius 62 CanpaDU u immorbum it 
faliem u iocatus] locatus C 63 saltrat E cyclopa FX' (g) Ac. 
Acr. ciclopa DEyuq cillo pa C cidopo E rogarat C uu, 64 — 
67 omit, y [Pan's. 7976 a i. m.] 64 larua] barba D a. ras. 

fptiar. (vir) ef.Acr.: 'quia demissa erat (erat dem: v Bamb,) barba' 
aut] at C cutuniis i> pr. coturnis cell'g 65 cicerrva DFX' u[v 2 
g et Fran.) dcirrus Ey C {v ta a r et fi) hec k' 66 querebat X 
67 Nilo deterius vy Nihilo deterius DEyCFV{ar pr. el Fran. 
Bland. 4.) Pph' Ac. Nichilo deterius u (/?') Nullo deterius v 2 

uar. 6r corr. y Deterius nihilo / 2 (nich: g) y dominae ius] domicevis 
E dofliinas Pph. dominQ uis Pf, domini yC[var)y fori, rectuu, com. 
Porph/: 'id est: nuilnm praeiudicium dominnm passum, quod ilium 
dccoria scribarnm sibi comparasset' dominae cell/ iP'o) gloss* F dh» 
g 68 unquam £ y (a) nuc qua g umquam cell/g [et omn. codd. 
CruquH) satis] sanis Xi 



54 HORATI SERHONVH 

prorsus iucunde cenam producimus iliam. 70 

tendimus hinc recta Beneuentum, ubi sedulus hospes 

paene macros arsit dum turdos uersal in igni: 

nam iiaga per ueterem dilapso flanima culinam 

Volcano summum properabat lambere tectum. 

conuiuas auidos cenam seruosque tlmentis 75 

turn rapere atque omnis restinguere uelle utderes. 

incipit ex illo montis Apulia notos 

ostentare mihi, quos torret Atabulus et quos 

nunquam erepsemus, nisi nos uicina Triuici 

uilla recepisset lacrimoso non sine fumo, 80 

TESTIMONIA. 

70 cf. ecb. capt. 1206: ^prorsus iucundam noctem produzimus 
istam' 72 schol. Pers. 6, 24 78 cf. Gelliua II 22, 26: 'Ut est 

HoratianuB quoqtie ille Atabulus' 80 cf. Ouid. met. X 6: 'fax . . . 
lacrimoso stridula fumo^ Auson. epist. 4, 7: 'et tiuguit piceo lacrimosa 
colonica fumo' 



YARIA LECTIO. 

70 iucunde yCFX\var) iocundc /3'<y iucund^ E iocunde u io- 
cunda 2> iucunda g ecb. capt. cenam EC(p'ag) caenam DyFX'ug 

producimus fl'{p'va corr. a r) pducimus gy prodiiximas c pr.y 
ecb. capt. illam] istam ecb. capt. 71 recta Beneuentum] 

beneuentu recte u recta EyC [vxoag) recte DFl'u {§'v2 r) y 

setulus Apr. 72 Pene EFku ifi'ag) Paene DyC {vC et omnes 
codd. Cr.) Poene / r arsit macros y Lambinus opp, Pph' schol. 

Pers. turdos dum oD [MedioL 1477] opp. Pph' schol. Pers. tardos 
91 turbos E in igni DEyCtpX'u {vagr) in igne t/; (jS'a) schol. 
Pers. insignis />/>A.' 73 diiapso DEyu [vaar et Fran.', del: /3 1) 
delapso CFl'{g et §i) Volcano ECFV y [Lips. Begin. 1 Vossian.^ 
Vulcano Dyu^' 76 cenam a ag (ct Fran.) y caenam SI' [v r et jS) 
tlmentis EyC{ar)y [Lips. Mellic. Regin. 1] timentes DFVuq 
76 Tunc vy omnis DEyC {Car) y [Bamberg. Gronou. Lips. Mellic. 
Valentian. Vossian.'] omnes FVut;' restringuere Cy uideres] 
uidcri E 11 finclpit u mooli^ D pr.yC {a g)y [Bamberg, pr.'] mon- 
ies EFl'u Dcorr.^' Pph.' appulia D opp. Pph.' mihi Daunia Beim- 
soethius opp. Pph.' schol. Bamb. 78 Osten/are tp mihi,], gra- 
uis Heimsoethius opp. Pph.' Acr. torret] Icrrel EyCy opp, Pph.' 
Porph.' Ac. al//ahalus t/; opp. Pph.' Ac. Gellius 79 Nunquam 
EyC Numquam cetl.'^' uicina] auicina C opp. Pph/ triuici D 
corr. CFl'tig Pph.' Acr. Iriciui Bi aul pr. E y Ac. 80 Valla E 

lacrimo E 



LIB. I 6, 70— M 55 

udos cum foliis ramos urente camino. 

hie ego mendacem stullissimus usque puellain 

ad mediam noctem expecto; somnus tamen aufert 

intentum ueneri, turn inmundo somnia uisu 

nocturnam uestem macuiant uentremque supinum. 85 

quattuor hinc rapimur uiginti et milia raedis, 

mansuri oppidulo, quod uersu dicere non est, 

signis perfacilest: ueoit uilissima rerum 

bic aqua, sed panis longe pulcherrimus, ullra 

callidus ut soleat umeris portare uiator; 90 

Bam Canusi lapidosus, aquae non ditior urna . 

qui locus a forti Diomede est conditus olim. 

flentibus hinc Varius discedit maestus amicis. 



TBSTUfONIA. 



87 cf. ecbssis capt. 793: 'polio talis adest, quae uersa dicere non 
est' 93 cf. ecbasis capt. 506: 'flentibus hie paucis discedit moestus 
amicis ' 



VAEIA LECTIO. 

e 

81 rammos C opp, Acr, 83 node media D 84 lutanlum 9 

inmundo DEyFu g' Pph, imur^o C Pf, inraodo A 85 Nocturna C 
uentre V sopinu C suppinum tp 86 Quattuor EyCFu[val) Quaiuor 
/)ig' raedis yCi^A'(r) redis Euq Hindis D 87 opidulo DC 
88 pfaciP y [Gronou.~\ pfacele e E perfacilc u perfacile est cell! g' 
Pph/ uitlissima u 89 panis] om, u pr, 90 Cajlidus u 

umeris B Pph! umbris C humeris cett! g' 91 labidosus D pr, 

»qa»e 

aquae] alq; E sed u opp, Pph! dicior Dl,[ygr) dalcior y |j?2 
uar, et alii] Pph! dilior ceU. {fi'aal) ditius Peerlk. urna] una 

Apilzius opp. Pph! u, 92 uneis incluait BentL; Peerlk, uersui 88 
iungH flic: ^signis perfacile est: locus a forti Diomede conditus est 
olim; uenit . . . aqua' uersus 92 non memoratur a Pph! Porph! Ac, 
Act.; gloss. F exkibet: * locus] Canusiura' cf, praeterea Acr, ad 
serm. 1 10, 30: *Canusini enim cum sint Latinae gentis et a Dio- 
mede Gr(a)ecitat]s partem trahant . . .' 93 hinc] hie u(vg)y Bentl, 
Wn / pr.y hinc celt, {^'car) Pph! cf. Plant, cist, I 2, 13: * hinc 
Sens abiit' uarius DEyC{p'vagr a, ras,) Pph, (uarijs Pf.) uarus 
FVu (cf r p, ras, et fi corr,) discedit EyCFl'm;' Pf. ecb. capt. 
(desc: Pph,) discessit Z> (0) mestus DECu meaeslus I 



56 HOBATI SERMOMVM 

hide Rubos Tessi peruenimus, utpote louguni 

carpeiites iter et' factum corruptius imbri. 95 

posters tempestas melior, uia peior adusque 

Bari moenia piscosi; dein Gnalia Lyrophis 

iratis extructa dedit risusque iocosque, 

dum flamma sine tura liquescere limine sacro 

persuadere ciipit. credat ludaeus Apella, UK) 

non ego: namque deos didici securum agere aeuoni, 

nee, siquid miri faciat natura, deos id 

tristis ex alto caeli demittere tecto. 

Rrundisium longae finis chartaeque uiaequest. 



TESTIMONIA. 

94 'inde — peruenimus ^ Seruius ad georg, I 266 101 'namque 

— aennm' Acr. ad serm. II 6, 65 



VARIA LECTIO. 



M. 94 omh. El opp, Ac. Acr. utpute C 95 imbri] imbre 

ai ftd 

C {v'i liar.) ymbri vo 96 tempesta E peiora tusq, y alusq; E 
97 Bar! DyCFl's'Ac. Barri E {<Sr et §2) Barri u raaenia D 

Cu p//scosi 2> dein DEyC {fi'vaa) dehinc Fk'u (g) Pph! deinde 
r hinc Peerlk. gnatia D corr. EyC (v uar. Car ei /3) Pph. gratia 
D pr. FX 'u (P 'v grT g ei Fran.) Pf. Egnatia <a Peerlk. lymphis 
BEy F [vag r) Pph! Ac. limphis dVu (^'a) nimphis y [Bamberg. 
Montepess. war.] Nymphis Peerlk. 98 extrucla DEC Fug' Pf. ex- 
slrucla yk {a) Pph.' risus] rurs* E opp. Pph.' Acr. iocos] locos 

4 limiite 

C 99 Ihura D lumine E pr. y flumine C (g) flaraine r iimnc Pph.' 

Mimiiie] in templo' gloss. F 100 credat BEyFX'ut^ Pph/ credel 

C (g) credas Peerlk. iudeus DEku apellat A opp. Pph.' Ac. Acr. 

n. 101 del. Gruppeus opp. Pph.' Porph.' schol. y 101 nanq^yC 

acuom C aeuum cett.' <;' (eun g) Pph.' u. 102 om. v pr. 

102 niiris 2) a. ras. facial] facia^st k (facias /) deos] dco E om. 

Pph.' 103 Trislis DEyC{ag) y'[Bruxell. 9777 Gronou. MelHc] 
Trisles Fk'ug' Pph.' celi ku demittere yCFk'ui (a g ei fi) 
Pph.' dimitlere DEu\ [vCr ci Fran.) 104 BrundisQ E Brundisium 
cell.' Acr. Brundesium Pph.' Porph.' longe EC Pph.' carlf E 
earthy u uiequest Pph. uiaeque (iiiecj ^), om. est. u\{g) y Benil. 
uiaeque est cett.'g' Pf. in extremo sermone 5 legitur in Porph.': 

^•EOLOaA III" {om, Porf) huius eglogae ordo post seciindam eglo- 
gam primi libri ordinatas eat' 



' LIB. I 5, 94—104. 6, 1-9. 57 

VI 

non quia, Maecenas, Lydorum quicquid Etruscos 

incoluit finis, nemo generosior est le, 

nee, quod *auos tibi maternus fuil atque paternus, 

olim qui magnis legionibus imperilarint, 

ut plerique solent, naso suspendis adunco 6 

ignotos aut me libertino palre natum. 

cum referre negas quali sit quisque parente 

natus, dum ingenuus, persuades hoc tibi uere, 

ante potestatem TuUi atque ignobile regnum 



TESTIMONIA. 

16. 5 ' na60> — adnnco ' schol. Pers. 1 , 40 



VARIA LECTIO. 



1 6. AD MECENATEM DE VITA SVA Ey [aar ei Fran.) EGLOGA 
(EGLOCA-A) Wl'DFlu inscriptione careni C [v gl ei ^) totus 
sermo post 13 legUur in Parpk/ HAEC £GL06A ORDINE SVO.] 
SEQVITVR Porph. 1 m^cenas DC {vr) m^caeuas Fl' mecenas 
Eyug' lidorum Cku (o) Ppk/ lydorum celL g' Pph/ alt L Ac. 
quidquid C {g) Pph. q4vicqd E quicquid cett! ^' Pf. , etrhuscos u 

2 finis DEy pr. C{agr)y [Lips. pr. Mellic.'] Pph^' fines FVu 
D corr, g' Pph/ alt. L Acr. gencrosius E opp, Acr. u. 3 post 
u, 4 legiiur in y [Mellic,'] 3 Ne Ey auus Sl'^' Ac. Acr, , 

4 legionibus Sl'^' regionibas y; imitatus est Apollinaris Sidon. carm, 
II 204: ^ iniinmerabilibus legionibus imperitabant ' imperilarint i)}'C 
(aar) inperitarint E imperitarent Fu {§'vlr uar,) inperitarenl Xy im- 
periteret g imperitarnnt y 5 Vt DyCq>ul p. ras, s' Aut Ek'ij)2 
(v uar.) Aut i/; adunco] acnto y [codex cdlegii Trinitatis] (o 
schol. Pers. 6 Ignatos E vX Dq> corr. (<J corr. ei j8 pr. Fran, 
p. ras.) aut yFX'u (a pr. a r ei ^ corr. Fran. a. ras.) at ut E aut 
ut C {g) et ut V natus Di C {ri) natos yE (v2 uar. a g) natum 
FX'uD2y uar. (jS'vtf) 7 Du u pr. y naegas D pr. qualis Ey 
pr. y 8 , persuades hoc tibi, nere tic interpung, Doederlinus opp. 
Acr. * persuades hoc tibi recte' Acr. ad u. 14 ^Recte hoc tibi per- 
suades, o M(a)ecenas, quod ante imperium Tnlli qui unus ex septeui 
regibus seruili tamen genere fuerat, alii uiulti ignobiles sed uiri boni 
et uitae optioiae extiterunt. Sensus hie est: Recte hoc sentis, non 
nobilitatem roagiii pendis sed uirtutem' Acr. 9 tullii u {g) tulii 

cett/^' Pph.' PorphJ Acr. ignobile regnum] ignobili regnum Pph. 
ignobilis rcgni Pf, ignobilis Anci Peerlk. 



58 HORATI SBRMONVM 

multos saepe uiros nullis maioribus ortos 10 

et uixisse probos, amplis et hoooribus auctos; 

contra LaeuiDum, Valeri genus, unde Superbus 

Tarquinius regno, pulsus fugit, unius assis 

non unquam pretio pluris licuisse, notante 

iudice quo nosti populo, qui stultus honores 15 

saepe dat indignis et famae seruit ineptus, 

qui stupet in titulis et imaginibus. quid oportet 

nos facere a uolgo longe longeque remotos? 

namque esto, populus Laeuino mallet honorem 

quam Decio mandare nouo, censorque moueret 20 

Appius, ingenue si non essem patre natus: 

uel merito, quoniam in propria non pelle quiessem. 



TESTIMONIA. 

11 cf. Prudent, c. Symmach. I 595: 'honoribus aucti' et ecbaais 
capt 1161: Mitterulis doctns, multis et honoribus auctus' 15 — 16 

^populus quoque (si florileg.) stultus — indignis' Vincent, fiellouac. 
spec. hist. 69 florileg. Nostrad. 188 



VARIA LECTIO. 

10 Mullo EC opp, PphJ sepe EyX crcdc Peerlk. opp. Pph/ 
nulli C opp. Pph.' 11 amplis] multis v, sed \ amplis auper- 
8cr. a 2, m. y ecb. capt.^ at ef. Sallust. lug, 26, 4: ^amplis hono- 
ribus usi' 12 Icuinum DEyVu 13 pulsus regno C (g) y 
fugil DyCFk'ug' {et 4 Bland.) fuit EF corr. V corr. (a 2 r uar. et 
jS Mar.) cj. Vergili Maecenas 1 24: *qnae bene praecinctos postmodo 
pulsa fugit' Quid, met, VII 290: ^pulsa fugit macies' Lactant. di- 
uin. instil. I 13: * fugit igitur expulsns' regno pulsus fugit] fugit 
pulsus regno Peerlk, 14 Nod unq E Non uroquaro yFVuD corr. 

g' Nonnuroquam /> a, ras. {g) Pph, (no nunj* />/*.) Nonnunq C 
pcio DC pel E pi urea / 1 15 iudice quo? nosti: populo Keckius 
iudice eo, nosti, Peerlk. 16 Sepe EC fame EC fama X' 
17 inmaginit) C 18 nos] non o uos Bentl. opp. Ac. Acr. uolgo 
ECF'k[y)y\Lips.pr. VossianI\ uulgo D^'tig' longeque] iateque 
g y Pf. opp. Pph. y [omn. Cr."] post u. 1-8 uersum ' uiuere perpetoo 
(uel uel porro) longe longeque remotos' eapctdtMe putat Doederiinut 
opp. Pph! 19 Nanq; yC Namque cell.' g Pph. esto] est Pph.' 
esto, ut Kirchnerus opp. Pph/ Ac. Acr. leuino yku 

u. 21 in parenthesi coUoeat Reisigius 21 A«piu^ u si non 

essem] qui non esset Peerlk. ^cum non essem' schol. F 
22 quiesset Peerlk. opp. Pph/ 



LIB. I 6, lO-^M 69 

sed fulgente trahit constrictos Gloria curru 

non mfnus ignotos generosis. quo tibi, Tilli, 

sumere depositum ciauom fienque tribuno? 25 

inuidia adcreuit, priuato quae minor esset. 

nam ut quisque insanus nigris medium impediel crus 

pellibus et latum demisit pectore clauoni, 

audit continuo ^quis homo hie est? quo patre natus?' 

ut siqui aegrotet quo morbo Barrus, haberi 30 

et cupiat formonsus, eat quacumque, pueliis 

iniciat curam quaerendi singula, quali 

sit facie, sura, quali pede, denle, capillo: 

sic qui promittit, ciuis, urbem sibi curae. 



TESTIMONIA. 

31. 33 cf. ecb. captiiii 1145: ^formosas facie sura pede dente lacerto' 



YARIA LECTIO. 



23 Set y pr, constrictos SI' ^' Ac. con»tructo« ts y conscri- 
pios Pph,' 24 quo tibi] qdibi E quo] quod D a. ras, Pph! 
opp. Ac, tilli DEyFXts" Pph! schol. F BentL tulli u {v6 corr. I 
a. ras, ei Fran,) Ac, 25 ciauom C clauum cettf f^' fieri] fure 
aut fiere C tribunum D corr, my tribunus u i tribuno ceii! c,' 
Pph! Porph! Ac, Acr, ^ceterum illad simpiicias erat fieriqiie tribu- 
nnm* Porph,' 26 adcreuit ECFVu {vr et Fran.) accrevdi Dy {aag 
acrenit fi) quae minor] qui minoi^ E 27 nigris] om, u impe- 
diet DCk' {a a r et Fran,) Ac, inpodiet Ey (v Jp: g) inpediit u (p 

corr, {et /? in ras,) y 28 demisit yCFk'ug' (demissis r) dimisit 3E 
(g) ciauom C clauum ceti! ^' 29 hie est DEy {fia a r) est hie? 
y [^Barcin, Monac, V, omn. codd. Cruq,., Vatic, B ap, Feani] hie 
et CFX'u [g) hie aut y Bentl, hie e. nnrt- v hie, est Apitzius hie? 
ei ICruegeruS ^aiit inquirentinm aut exprobrantiiim hie sermo est' 
Acr, 30 Vt DEyC^Vu^' Pph! Ac, El 9 1/; uar. in marg, a, ras. ut 
uid, (r) y *aiia comparatie' Acr, siqui DFXuy ras, Pph! Ac. si 
qui C siquis y a, ras. siqui// E egrolet Eu barrus BEyCug 
schoL y cf, Cic. Brut. 46, 169 uarrus FV Pph! Acr, * Barrus (Var- 
rns V Bams Fran,) isle cupiebat se [om, v) formosum uideri (uid : 
form: y Bamh. Fran,)* Acr, 31 Et cupiat BEyCF^' {et omn. 
Bland,) Ac, Acr. Vt cupiat k'u<p uar. t|; corr, {az r uar.) y et per- 
cupiat Paulyus ut pereupiat Doederlinus formonsus C formosus 
cett!i; quacunq; C 32 INIiciat C Uliciat g Initiat E Iniciat celt! ^ 
^' Inieiet P^eWAr. ^inicit (incipit ^ Bamb. Fran.)* Acr, in interpret. 
qu^rend//i t/; querenti E 33 faci^ E 34 sic] Si Cy opp. 



60 IIOBATI 8ERM0NVM 

impenum fore ct Italiam, delubra deorum, 35 

quo patre sit natus, num ignota matre inhoncstus, 

omnis mortalis curare et quaerere cogil. 

*tune, Syri, Damae» aut Dionysi filius, audes 

deicere de saxo ciuis aut tradere f Cadmo?' 

at Nouius collega gradu post me sedet uno: 40 

namque est ille, pater quod erat meus. ^hoc tibi Paulus 

et *Hessalla uideris? at hie, si plostra ducenta 

concurrantque foro tria funera, magna sonabit 

cornua quod uincatque tubas: saltern tenet hoc nos'. 

TESTIMONIA. 

38 Prise. XVm 1, 4 

VARIA LECTIO. 

Pph' Porph/ Ac, qui] wn. E ciuis Ey\C{ar) y [^Bamberg. 
Barcinon. Begin, i] Acr. ciues ceiiJ ^' Pph! cn\9 g curae et y 
ciiret gy ciir^ k rei {leg, rel.) Pph, 35 delubra] et delubra y Benll. 

36 matre] om, y pr, 37 Omnis C{g) y [^Bruxell, 9771 Lips,] 
Omnes cett,' g mortalis yC {ag) y [Lips, Mellic,'] mortales cett,' % 

curie E querere EyCu cogat D\ EyFk' [l^'vag cxkgtXr) 
cogil uDi (e) cog& C ut uid,, eoni, Peerlk, 38 Tunc E Tu, 

omisso ne D rede etiam Priscian. siri ECn dame CI damme 
Ac, com, Acr, aud y pr, dionysi F dionisi ceiC 39 de DEy 
CFVq Pph! Acr, e ti (tf pr, g) om, y saxo] xaso tp ciuis C {a) 
CIU9 g ciues ceii!ti Pph! aut DEy CF\'^' Pph! & n y cadnio 
SI' [sed euanuit C) $' (ct 4 Bland,) Pph! Porph! Ac, Acr, chatmo 
camo y [Paris. 8216 corr, codex Martinius cum Busi. et Nann.] 
chamo y [Zuiichemianus sine Carrionis cod,] cahmo y [Regius] 
bathmu eoni, Cruquius ^Cadmus carnifex illo tempore fuisse dicitor' 
Porph! ^Cadmns fait carnifex notae crudelitatis ' Acr. 40 At D 
Ey corr, CFV ^' Pph! Porph! Ac, Et u Aut y pr. (r pr. aut 1) 
•Subiectio' Acr. collega Sl'g' Pph! uu. 41—11 7, 118 BE- 
SVNT cod. C 

SI' = BEyFl! (A/) ui g' = aut omnes codd, /?' (j8 F/an.) 
V a a g r (V) aut ea pars horum codd, ex quihus non aliae lectiones 
notantur; ^ = aut omnes codd. v a a g r (l) aut ea pars horum 
codd, ex quibus non aliae lectiones notantur 

41 Nanque l' ille] amis, X 1 opp. Pph! tibi] tib^ y 42 messala 

SI' f^' Acr. hie] his u plostra DEy Fl'^ Pph! plaustra uy[Fran, 
cum aliis^ 43 *Aat magna cornna. aut magna funera. aut magna 
•onabit pro ualde sonabit' Acr. 44 quod] quo Kirchnerus opp. Acr. 



\ 



ai 






Hiittii ruflHitf ^-«*^ iiJkr(Mi^ ^4^^ a»4<ia;m^, 









^--^- 



> --^ 



•»' -•*»..• 



^m S^^ 



M^ 




i 



62 HORATI SERMONVM 

ut ueni coram, singultim pauca locutus, 

(infaus naroque pudor prohibebat plura profari) 

non ego me claro natum palre, non ego circum 

me Satureiano ueclari rura cabalio, 

sed quod eram narro. respondes, ut tuus est mos, co 

pauca: abeo, et reuocas nono post mense iubesque 

esse in amicorum numero. magnum hoc ego duco, 

quod placui tibi, qui turpi secernis honestum 

non patre praeclaro, sed uita et pectore puro. 

atqui si uitiis mediocribus ac mea paucis 65 

mendosa est natura, alioquin recta, uelut si 

egregio insparsos reprehendas corpore naeuos, 

si neque auaritiam neque sordes ac mala lustra 



TESTIMOMIA. 

66 Prise. XV 2, 5. 4, 19 66 — 67 'Bingultim — profari' ecb. 

captiui 117-^. 66 'singultim pauca locutus' gloss. Mai class, anct. 
VIU 663 69 Seruius ad georg. II 197 62—64 'magnum — puro' 
cm. u. 63 floril. Nostrad. 188 64 cf. ecb. captiui 1147: 'tu patre prae- 
claro nutritus pectore casto' 66 — 67 'uelut — naeuos' Hieronjm. 

epist. ad Salulnam 79 

YARIA LECTIO. 

56 ueuit I rede etiam Pph' Priscian. singullu u opp, Pph/ 
Ac. PHsctan. ecb. capL glossar. Mai singullu y marg. schd. Fran. 
57 nanq. i 58 claro DFVu {fi'v a g r) clarum JSy (a) y uatum] 
nautu ^f 58. 59 ^ORDO. Non ego uarro me circam rura uectari 
caballo aature iano . . . Tarentino quia Satnreia dicta est Tarentina 
cinitas' Acr. 59 me] Ne u pr. opp. Seruius saturae iano F satu- 
re//iano /> sature iano I' {ag) satureiano Ey {a r et^) Pph! Seruius 
com. Porph! salyreiano u (v) Satureiana Petrus Nannius sata Vreiano 
Zangemeisterus ^Satoreiani nomine fundi in Apulia illis temporibos 
fuisse dicuntnr satis ampli ac nobiles; per quod ^Apulum equnm' 
significat' Porph.' 60 eram] crat uy 61 Pauca] \ pauca («ic) y 

- 62 inagno D ego] om. D pr. 64 preclaro Xu s& / s; 
M sed cc//.' 65 si] om. E uiciis DX ac DEyug' Pph/ aut 
FX' At <p2 y 66 alioquin DEyu(p2 ijf corr. f^'.Pph. alioqui Fu 

Pf. alio qui X (elioqui /) recta] uera Pph! uelud E 67 in- 
sparsos Eyu {fi'a gr) iuspersos DFX' {va) Hieronytnus reprehen- 
das 52' ^' Hieronymus reprendas c y deprendas Marklandus 

corpre X n^uos r neuos 52 'g' 68 auiriliam y auariciam DX 

t nulft 

ac mala il's' Pf. nee mala y [F Lips. I Monac^ IIII] ac neq.// r 



LIB. 1 6, 66--80 63 

obiciet uere quisquam mihi, purus et insons, 

ut me conlaudem, si et uiuo carus amicis: 70 

causa fuit pater his, qui macro pauper agelio 

noluit in Flaui ludum me mittere, magni 

quo pueri magnis e centurionibus orti, 

laeuo suspensi ioculos tabulamque lacerto, 

ibant octonos referentes idibus aeris, 75 

sed puerum est ausus Romam portare docendum 

artis, quas doceat quiuis eques alque senator 

semet prognatos. uestem seruosque sequentis, 

in magno et populo siqui uidisset, auita 

ex re praeberi jsumptiis mihi crederet illos. 80 



TESTIMONIA. 

69 Probns cathol. t. IIII 28 K. Clandins sacerd. II 48: Mnsons in- 
sontis: sic Horatins^ 70 cf. ecb. captiui 225: 'at te collatidem, 

uideam geminumque parentem* 



VARIA LECTIO. 

aat mala Pph. to Bentl. ^Ordo est. Si neque auaritiam in me re- 
prehendis neqae Ubernas . . .' Acr, 69 Obicial Dy opp. PphJ 
quiaqoam oere gyPphJ 70 ut] ne Peerlk. opp. Acr, ecb. capt, 
coulaudem Ey^u pr. [v a g r) collaudem DVu corr. t^' ecb, 
capL laudem (p ^ut me laodem' Acr, in interpret, amicus y 
71 his paler E {§') y 72 flaui DEyu pr. g Pph, flauii F V u 
corr, Pf, 73 e J)u{^'agr) et yFk' {var2 uar,) om, E 74 
Leuo fp lb octonos Da.ras, Ey pr, (agr pr.) y [Sorbon, 1578 
corr J] Ac, octouis y corr, Fk'u Dp, ras. (jS'va) aeris DEy pr. 
[a r a. ras.] ^ri g) aera y corr, Fl'u D uar, (j3'v<y) asses y [Sorbon^ 
asse sacris Ac. cf. inscr. Orelli - Henzen. nr, 7115, 6: ^muiiicipcs 
praesentes acciperent aeris octonos' Cic. pro Q, Roscio 10, 28: *nam 
ilia membra merere per se non amplius poterant daodecim aeris' Plin, 
nat. hist, XIIII 95: ^censores . . . edixerunt, nequis uinam Grae- 
cum . . . octonis aeris . . . uenderet' 76 Set y pr. ausis E 

77 Artis Ey (ai) y [MelUc. i Montepess."] Artes DFVut;' 78 sesle 
E sequentis Ey X' {a r) y [MeUic.'] sequentes J>Fui2g' 79 po- 
pulo] puero Peerlk. aed habemut ^in magno populo' etiam apud Plant. 
True. I 1 , 55 Flor. I 26, 6 Sulpic. Seuerum I 84 siqui BEyFV^' 

(d codd. Bland.) Ac. si quis u {g) y Acr. in interpret. 80 pjieri q> 
preberi it' credent E 



G4 HORATI 8ERMONVM 

ipse mibi custos incorraplissimus omnis 

circum doctores aderal. quid multa? pudicum, 

qui primus uirtutis honos, seruauit ab omni 

lion solum facto, uerum obprobrio quoque turpi; 

nee timuit, sibi ne uitio quis uerteret. dim K> 

si praeco paruas aut, ut Cuit ipse, coaclor 

mercedes sequerer; Deque ego essem questus: at boc nunc 

laus ilii debetur et a me gratia maior. 

nil me paeniteat sanum patris buius; eoque 

non, ut magna dolo factum negat esse suo pars, ih) 

quod non ingenuos babeat clarosque parentis, 

sic me defendam. longe mea discrepat istis 

et uox et ratio: nam si natura iuberet 

a certis annis aeuom remeare peractum 

atque alios legere ad fastum quoscumque parentis; 95 



TESTIMONIA. 



91 cf. ecb. captiu. 1148: ^certain est, ingenuos habeas ditesqne 
parentes ' 



VARIA LECTIO. 

81 omnis D Ey {a g2 r) y [BruxelL 9777 Gronou. MeUic. Va- 
leniian.'] oiniies FVut;* 83 seruauit DEyu^' Pphf Acr, seniabal 
FVu uar. y 84 obprobrio yFX'u^' Pf. ob^prio E opbrio D oppbrio 
g obprobrium Pph. 85 commate ante ollin dUtinxU Siallhaumius 

cum uolgo uerlerel olim mngaiur 87 ego] om. D questus y ad 
hoc D a, ras. yFk'ug' {et omn. codd. Cruquii praeter Diuaei et 1 
Bland.) adhc E at hie g ab hoc D p. ras. at hoc y [ Vaticanus E 
apud Feam] Aldus ad haec y [1 Bland, cum aliis] Bentl. ob hoc a 
3 y *ad hocj propter hoc uel nunc usque, alii ^ad haec' leguni, ut sit: 
ad haec quae praestitit' Ac. Acr, 89 pocnileat y (v) pcnileat DEFk'u 
g' paeniteat y [Lips. Mellic. Nostrad. 184] eo] ego u pr. 
90 magna] magno y Pph' opp. Acr. 91 ingenuos] exiguos E 
habeat] habcam Pph/ parentis Ey[air)y [Mellic.'] parcules DF 
A'ms' Pph.' 93 racio it 94 Aucertis X Acerti E a teneris /. 

U V 

Bootius vpp. Acr.: ' a certo anno ' aeuo . . . pacto y [Lips.] euu 
^ {g et /3) aeuum cett/g remanere E 95 Adq; g> pr. fastum] 
fastus Pph. opp. Pf. Porph/ ^ad fastum] ad superbiam ad nobilita- 
tern an ad eligendi fastidium quod ex copia nascitur' Acr, ac lici- 
tuin hos icgere a fatis Peerlk. opp. Ac. Pph.' quoscuuq; it Pf. quos- 



LIB. I 6» 81—106 65 

optaret sibi quisque, meis contentus honestos 

Tascibus et sellis nollem mi hi sumere, demens 

iudicio *uolgi, sanus fortasse tuo, quod 

nollem onus haut unquam solitus portare molestum. 

nam mibi conlinuo maior quaerenda foret res lOO 

alque salutandi plures, ducendus et unus 

et comes alter, uti ne solus rus * peregreue • 

exirem, piures calones atque caballi 

pascendi, ducenda petorrita. nunc mibi curto 

ire licet roulo uel si libet usque Tarentum, 105 

mantica cui lurobos onere ulceret atque eques armos; 

obiciet nemo sordes mibi quas tibi, Tilli, 

cum Tiburte uia praetorem quinque secuntur 



TESTIMONIA. 

103—104 ^plares — petoiita' Isidonis orig. XX 12, 4 104 cf. 

QuidtiUanQS I 6, 67: 'plurima Gallics eualaernnt nt raeda ac pe 
torritnm, quonim altero tamen Cicero altero Horatias Qtitur' 
107 cf. ecb. capt. 1152: 'obiciet nemo sordes tibi, qnaa mibi multi* 

VARIA LECTIO. 

rumque ceii. u corr. g Pph, qq; u pr. parentis Ey {a r) y [Gronow 

Mellic. pa^ntis Montepess^ parentes DFk'ug Pph.' 96 Obtar& Fl 
sibi] si FX' meis] meo Peerlk, honestos 52 'g' (et omn. 
cadd. Cr.) Ac, honastos a y onustos y Lambinus sed cf. Piaut. capt, 
II 3, 32: ^qni me honore honestiorem semper fecit et facit' 97 su- 
mere] facere uoiebat u pr. 98 ludilio £yu ^uolgi] nulgi E 
uulgi ceti.'g' 99 nollem: onus Peerlk. hou* u {a2 I et Fran.) 
onus cetl.g' haut Dyi {a) aut E (v) baud FX'uy2g' unquam 
El umquam cett. g molestv E 100 querenda EX 101 — 
103 ducendus — piures] lomis. E 101 et] ut y i aut pr, ut uid. 
102 come sailer F uti nee u (e« /5 corr.) y opp. Pph.' rusue SI g' 
rosiie y [^Fran.'\ rus ue (rusue ue Pph.) peregre Pph.' rus peregreue 
G. N. du Rieu disput. de gente Fahia p. 456 peregre aut SI {nisi 
quod E deficit) q peregre / y [Fran. Nostradam. 184] peregreue y 
[ Wolfenbutt. Ill] Aldus 104 ducenda] et habenda Peerlk. curto] 
coreo E 106 onere u oneret y equos E 107 nemo sordes 
DEyFuti' sordes nemo X y [Basil. I] opp. Pph.' ecb. capt. quas 
/;libi q> till! DEyFXu uar.[§'<Sar) Pph. Porph. Ac. tuUi u 
{vgl a, ras. r uar.) Pf. Porf, 108 tyburte E pretorem y FX 
secuntur Ey(p {v ti §) sequntur '^ pr. u sequuntur DX'^ corn^ 
{Cagr €i Fran.) 

BOBATIYS II 1. 5 



66 HORATI SBRMONVM 

te puerl, lasanum portantes oenophorumque. 
hoc ego coromodius qiiam tu, praeclare senator, no 

milibus atque aliis uiuo. quacumque libido est, 
incedo solus, percontor quanti holiis ac far; 
rallacem circum oiespertinumque pererro 
saepe forum, adsisto diuinis, inde domum me 
• ad porri et ciceris refero iaganlque catinum; 115 

ceiia ministratur pueris tribus, et lapis albus 
pocula cum cyatho duo sustinet, astat ecbinus 
uilis, cum patera gutus, Campana supellex. 
deinde eo dormitum non soilicitus, mihi quod eras 
surgendum sit mane, obeundus Marsya, qui se 120 

*uoltum ferre negat Nouiorum posse minoris. 
ad quartam laceo; post banc uagor, aut ego lecto 



TESTIMONIA. 

123 — 124 'ungor — Iticemis' Seruius nolgatus ad Aen. L726 (non 
VARIA LECTIO. 

109 enophorum u co nophoru E 110 comoduus E pre- 

cl 

clare k pdare u 111 Millib; E y Ac. Milibus ced.'g' {et ^mss. omnia 
praeter 1 Bland,'* Cr.) Militibus y [1 Bland, pr, aul 1 Gronou. 1] 
& multis aliis y [2 Bland, ad marg^ 'multis aliis rebus commodius 
uiuo' ^cr. ^si milia sunt senatorum, commodius me fateor uictitare; 
nam (non ^ v) a (om. Fran.) milio (mino v), ut quidam putant, fal< 
sum est; nam numeri tantum singnlaris est milium' Acr. multis Lam- 
binus mollibus Praedicowius millibus atque alius Apitzius nobilibus- 
quc aliis Peerlk. mollius conieci 112 bolus Eyu{^'aglr) oIu5 

DFX (va) 113 uespertinusy [BruxelL 9777 a 2. m., codd. ap. B. 
Stephanum] Lambinus opp. Pph/ Porph.' Acr. 114 Sepe Ey 

adsisto EyFV {^'var) Pph.' assislo Bu [a g) - 116 Aporri 2) at 
porri Pph/ lagane E lachani y [1 cod. Lambini (?)] opp, Pph.' Acr, 

116 Cena E {g) y [fi Mellic. Paris. 8216. 8219 Begins Vossia- 
nus] Caena cett.'fs 117 cyatho F cyalo V ciatho B y cialblo E 

duo] mihi y [3 Bland.] opp. Pph.'^ aslat BEy Fug' adslat k' 
Pph' 118 gutus BEyFX' {vaar) gullus u{§' g) suppellex q> a. 

ras. 119 mihi quod] qd ro u 120 obeuudrs q> opp. Pph/ 
marsya E {a g) misia B marsia celt.' g' 121 Vullum BEy Fl'g' 
Pph.' Vuullu u minores y Pph! 122 At E lecto] scripto 
gy opp, Pph.' Mecto] 4) lectito' gloss. y ^aut ego lecto] cum me 



LIB. I 6, 109—131 67 

aut scripto quod me taciturn iuuet, uogor oiiuo, 

non quo fraudatis inmundus Natta lucernis. 

ast ubi me fessum sol acrior ire lauatum 125 

admonuit, fugio rabiosi teropora signi. 

pransus non auide, quantum interpellet inani 

uentre diem durare, domesticus otior. haec est 

uita solutorum misera ambitione grauique; 

his me consolor uicturum suauius ac si 130 

quaestor *auos pater atque meus patruusque fuissent. 



TESTUfONIA. 



extat in cod. Cassell.) ' nam ob ping^edinem incaluisse hnnc Natam in- 
daxit, quod potest ab Horatio uideri translatum, qui ait: ungor — lucer- 
nis' schol Pers. 3, 31 123 cf. hexametri finem apud Symphos. aenigm. 
42, 3: 'ungor oliuo' 125—126 'ast — admonuit' Seruius ad georg. 
Ill 443 Eutychis ars II 16 p. 485 K. 

YABIA LECTIO. 

delectet . lecto prodacta priore syllaba enuntiare debemus, quia fre- 
quentatiuuin est ab eo quod est lego' Pph! Porph! 123 scripto] 
scribo g y lecto y iuuet DyEFk {^'vaa uinet / i) iuuat u 

{g I i) y UDguor 'E UDgor ceit/ 124 oon quo] quo non 

schol. Pers. furatis Seruius Lionis opp. Pph! schol, Pers. 
inmundus EyFk' (fi'var) Pph, Tmundus g Pf, immundus Du (a) 
nalta DFVy2{v6ar) Pph.* Porph/ Ac. Seruius Lionis nat a E 
nata y i m (et 8) schol. Pers. nacta g Pf, pr. u. 126 om. y 

tu 

[Lips, pr.] 125 ast] Est if; i opp. Seruius Eutych. lauandil u 
opp. Seruius Eutych. 126 Admonuil DEyF [vaar e« j8) Ammo- 
nuit l'u{g el Fran.) rabiosi (rabiosa y pr. rabidosi r uar. y rubi- 
dosi D pr. rapidosi y) tempora (tempore D pr. I i y) signi St' ^' 
Pph! com, gloss. F uideiur esse parodia ef. 5. I 6 , 9 sq. ; capu lu- 
sitq) trigonem g campum lusumque trigonem (^ sed in V suppo$ita iunt 
jNincta, uulgataque lectio est adnotata: rabiosi tempora s.' Cruqu.) y{^V 
Paris. 9219 (?) ap. Valari.^ campum nudumque trigonem Bentl. campum 
inuisnmqae trigonem Paulyus campum lusumque strigosum Jpitzius 
^canicttlares dies dicit qui sunt caloratissimi (col: codd. nosiri)* Porph! 
* rabiosi] (a)estuosi. dicit autem dies caniculares' schol. y ^caniculares 
dies sancUficat (lege: significat)' schol. Fran.; cf. Auien. Aral. 1275: 
'oenientis tempora signi' 127 interpellet DytpXu Pph/ Ac. inter 

pellet '^ intepell& E 128 Ventre E a. ras. ocior Dl haec] 
iioc Dy 129 ambicioue DXu 130 oictarus g y \Gronou. Paris, 
l^n. 8213, Cruquii cod. Buslid.'] suauis E 131 Quaestor ay 

Pf. Questor Sl'g Pph. auus Sl'^' Pph/ Porph/ atque] aq; u 

5* 



68 HORATI 8ERMONVM 

VII 
Proscripti Regis Rupili pus atque uenenum 
Iiybrida quo pacto sit Persius ultus, opinor 
omnibus et lippls notum et tonsoribus esse. 
Persius hie permagua negotia diues habebal 
Clazomenis, etiam litis cum Rege molestas, 
darns homo atque odio qui posset uincere Regem, 
conGdens tumidus, adeo sermonis amari, 
Sisennas, Barros ut equis praecurreret albis. 



TE9TIMONIA. 



I 7. 2 — 3 * opinor — esse' florileg^. Nostrad. 188 4 — 5 ^ diues 
agebat Clazomenis ' Seniius ad Aen. IIII 345 8 'bis senos — albis' 
gloss. Mai class, aact. VIII 69 

VARIA LECTIO. 

om, E opp. Pph! pater atque meus] praeiorque pjiter Peerlk. pa- 

Iruusque] praetorque Buechelerus fuissent DEy pr, FV {fi'g r, 

fuisent a) Pph! Porph.' fuisset uy corr, {va) y Buechelerus Peerlk, 

I 7. IN RVPILIVM (RVBILIV D) REGEM PNESTINV D {a et 

Fran.) DE CONTIONE (con rtjonc a) PERSII ET RVPILII (RVTILI r) 

REGIS y (« r) DE CONTENTIONE 1?SII ET RVPILII || REGI IN RVPILIV 
REGE PRANESTINV. E EGLOGA- (EGLOCA^A) VIII. IN RVPILIV (RV- 
PILLIV X) REGEM PRENESTINVM (PRENESNESTINV X) FXu 1 rupili 
EyFVu (P'agr) Porph. ad u. 32 Pph.' rupuU v a Pf. u. 32 Ac. 
Acr. *rutiiiuin* ei ^rutiJius* Porph' in interpret, aed 'rupilius' 
Porph.' ad u. 29 Acr. ad u. 20 'rupilium* Porph. ad u. 30. 32 

Rupili pus] rupiljpus I) uenenmn] uenenus X opp. Pph/ 
Ruptii pasque uenenumque Peerlk. 2 Hybrida tpX' (g) Pph.' Porf. 
Ac. Acr. llibrida DEyu (P'aar) Porph. Hybridra '^ a. ras. Ibrida 
V ultus] uultus E opinor] opimor E a. ras. 3 et] baud 
Tan. Faber opp. Pph.' lippis] lixis Clericus opp. Pph.' 4 ne- 

ffocia X{viSg et Fran.) bab^t E agebat Seruius opp, Pph.' et ef. 
Cic. epist. 1 3, 1. XIII 30, 1. 57, 2. 5 Clazomenus E a. ras. etiam] 
et iam Boiheus litis D pr. Ey [a) y [Bruxell. ^111 a i. m. Gro- 
nou. Mellic. Valentian. i] lites D corr. FX'u^' niolestas] molestus 
y [Gronou.l cum Rege: raolestas, Peerlk. 7 tumidus DEyu 

(« p) y [ ^ Bruxell. 10064 a i. m. Harlei. 2724 Mellic. Montepess. 
JSoslrad. 184 Regius^ alii; tim: Paris. 8219] tumidusque FX'qy 

n 

8 Sisenas u Sisennas cett.' g' Pph.' Ac. Sisensas g bis aenos glossar. 
Mai barros Eyu t aut pr. q' glossar. Mai eont. Ac. Acr, barras 



LIB. I 7, 18-35. 8, 1 71 

expressa arbusto regerit conuicia, duriis 

uindemiator et inuictus, cui saepe uiator 30 

ccssisset magna coropellans uoce cucullum. * 

at Graecus, postquam est Italo perfusus acelo, 

Persius ~exclainat ^per inagnos, Brule, deos te 

oro, qui reges consaeris lollere, cur non 

liuDC Regem iugulas? operum hoc, niilii crede, ^tuorumst.' 35 



VIII 
Olini truncus eram ficulnus; inutile lignum, 



TBSTIMONIA. 

18. 1 — 4 ^olim — formido' Hieronym. comment, in Isaiam lib. XII 
cap. 44 Lactant. instit. diuin. II 4, 1 1 — 3 'olim — deum' glossa 

net. ad Prudent, apotheos. u. 293 1 Prise. XV 6, 28 Serums ad Aen. 



VARIA LECTIO. 

29 Expresso D opp. Pph,' Ac, arbusto] arbusta Pphf opp. 
Ac. ambustua Peerlk. opp. Pph,' Porph/ Ac, reger eril y opp, 
Pph! Porph! couuicia DyFXts conuitia Eu (al et §) Pph, Porph, 

30 Vindemator Eytp p, ras, Vindemiator Dq> a, ras. A'u t^ p. 
ras, ^ Pf, Ac, Vindeamialor i(; Vindemiator a uindcmiatur Pph, 
* Vindemiator (Vindemator Bamb.) non dicitur sed uindemator (uinde- 
miator V Bamb, Fran,) et ni ita dixeris uersus non stabit' Acr, 
sepc Ey 31 conpellans Fku compellans DE^' ^pellas g cucul- 
lum DEy pr, FX corr,u g' (/ a, ras,) cucul/um y cuculum X cnculum 
/ p. ras, y 32 gr^cus F Pph! grecus celt! g' (gcus a) postqUam] 
postqula X italo] italio E a, ras. 33 Persius exclaniat] per te aaos 
clamat Peerlk, opp, Pph! te] om, Pph! 34 reges] regis g opp, 
Pph! Ac. consueueris y Pph! censueris E consueras y consuesti 
y [cod. Galeanus'] Bentl, consnestis Peerlk. 36 rege X' opp. Pph! 
Ac. crede] credere E hie, mihi crede, tuorum est utl operis, 
mihi crede, tui hoc ^st Peerlk. tuorum est 52 'g' tuorum, om. est ^^ 

I 8. DE PRIAPO EGLOGA .VIII • D EGLOGA • (EGLOCA X) VIIH- 
F Xu Porph. INDVCIT PRIAPVM LOQVKNTKM a VER BAST 
PRFAPI a; sermon^ 7 continuant y\y sine inscriptione sed maiore 
altera initiali E {vl et §) HOS (fie) SATYRA INDVCIT LOQVEN- 
TEM I DE MALEFiTIIS. y [Fran,"] 1 eram SI' ^' Pph, Ac. 

Lactant. Hieronym. Seruius Alcuin. schol, Argentor, II erat codd. 
DHK Prisciani unde Paldamus coni: * truncus erat olim' lignum] 
dignum tp a. ras, X' opp. Pph! 



72 HORATI SEBMOKYM 

cum faber, incertus scamnum faceretne Priapam , 

maluit esse deum. deus inde ego, furum auiumque 

maiAma formido: nam fures dextra coercet 

obscenoque ruber porreclus ab inguine palus: 5 

ast inportunas uolucres in uertice harundo 

terrel Oxa uetatque nouis considere in horlis. 

hue prius angustis eiecta cadauera cellis 

conseruos uili portanda locabat in area; 

hoc miserae plebi stabat commune sepulchrum, 10 



TESTIMONIA. 

XI 65 (ioutile lignum deest in cod. Paris. 7929, non in Begin. 
1674) Alcuinus de gramm. p. 2085 P. 'olim truncus eram' schol. Argen- 
torat. n (= Oberlini B) ad epod. 17, 58. 76. cf. Priap. 75, 3: 'quae 
tamen exanimis nunc est et inutile lignum' uita Adalberonis, mirac. 
cap. 1 [Pertz XIIII =» XII 139] : * nam quasi truncus erat ficulnus , in- 
utile lignum' 4 — 7 'nam — fixa' Seruius ad georg. IIIl 411 mytho- 
graphus III tract. 6, 26 ap. Mai class, auct. Ill 204 = p. 189 ap. Bo- 
deum 'fures -r- fixa' mythographus I lib. 2 c. 126 ap. Mai. Ill 46= 
p. 40 ap. Bodeum 5 Prise. IIII 3, 18 7 cf. ecb. captiui u. 1137: 
'ericio latis solito considere cellis' 9 cf. ecb. capt. 1157: 'conser- 

uus uilis, quem tardat acuta securis' 



VARIA LECTIO. 

2 scannu u facere/ k 4 coercet DEy [a) coliercet FV^' 
Ac. choercet u 6 Obsceno Sl't;' ruber] rubct y Seruii cod. Fa- 
Ucan, 3317 rubra g porreclus] proiectus mythographus I pa- 
lus] paulus A a, ras. 6 ast] Est FV has Seruii cod, Vatican, 
3317 inportunas DiF/jPtt A corn g' (iP'S') importunas / iuporlu- 
nus k pr, uolucres Si' ^' haruudo Fk'u g' Seruii Paris, 7969 
arundo D arundo Ey [a) 7 terret] terrae mythogr, HI cousidere 
in bonis] haerere sepulcris m proecdon fuisse suapicaiur HitzigiuB off, 
Pph,' Porph.' considere DEyFk'q' insiderc uy Pph! conaistcrc y 

hortis] ortis E off, Pph! Porph! uu, 8 — 16 m proecifost 

defumcj foH ierm, 7 editos ease suspicatur Hitzigius 8 hue] Hvnc prima 
liUcra maiore ut in nouo sermone g Off, Acr, Chilis tp 9 con- 
seruos Acronis cod, Paris, 7985 et ed, Acronis Ascensiana 1529 
conseruus SI' ^' Acr, codd, celt, uilis FV [ei Fran,) y ecb, capt, 

archa ul2 10 hoc] Hie y [Bruxell. 9777 a 2, m.] Cuningha- 
mus Peerlk, misere E plebi] phoebi / 1 stabk] dabat in Peerlk, 

sepulchrum EyFk'^' sepulcrum Du{o) cf, Cic, orat, 48, 160 
asfirabant ^ ueierea ' auetore Gellio II 3, 3, et nta quo^e aetaie manere 
aapiraiionem Charisius p, 56 dicit; sepulcruin et Doederlinus fo$t 
sepulchrum distinxerunt coto Stallbaumius , Keckius punctOf u, 11 pott 



LIB. I 8, 2—19 73 

Paniolabo scurrae Nomentanoque nepoti. 

mille pedes in fronle, trecentos cippus in agrum 

hie dabat, heredes monumentum ne sequeretar. 

nunc lieet Aesquiliis babitare salubribus atque 

aggere in aprico spatiari, quo modo tristes 15 

albis informem spectabant ossibus agrum; 

cum mihi non tantum furesque feraeque suetae 

hunc uexare locum curae sunt atque labori, 

quantum carminibus quae uersant atque uenenis 



TESTIMONIA. x 

11 cf. Acr. ad serm. II 1, 22: 'nomina. laznriosoram quos etiam 
(om. y) in priore libro (libro etiam y) Lucilius (licentius coni. Hau- 
thai.) carpsit' 17 Consentii ars cap. 16 p. 400 K.: 'quod Horatias 
ait: feraeque suetae (soetae M)' 18 cf. ecb. capt 1138: 'abdere se 
silici curae fuit atque labor! ' 



VARIA LECTIO. 

nepoti interpunetione omni sublata 11 Pantolabo Du[g) Pph' Porph! 
com, Acr. Panto labo EFk' Ac. Pantajabo y (Panta iabo Fran. 
Planta labo p) Pantalabo v a a r Pantolabo et Peerlk, scurre E 

su^iTQ D norte. ntaifoq; X nepotij sepnlcri y [ Valentian. i] 

opp. Pph.' 12 Mile y [Lips.'] opp. Pph.' Ac. ped Ac. pedis 
Porph. 1 opp. Porf. Acr. pedes Sl'^' Pph! cippus DEyq>corr. 

(P'vaag) Acr. ciprus FX a. ras. (cyprus /) y cipus u agru y 

opp. gloss, r agro y opp, gloss. F ^ quot pedes (pedis Porph.) in fronte, 
quot (qd Porph.) in agris (agro Porph, pr.) habeant* Porph.' uu. 13 
sg» inner 80 or dine habet y [jSj , sed error e signia » » correeto^ 13 hie 
stabat, heredes mon : n : s :] et stabat mon : heredes ne sequeretur 
Peerlk. haeredes FX' roonimentum / 1 Porph-' monumentum SI 
g' ne] Nee Ac. sequeretiu' DEy [cagr pr.) sequerentur FX'u 
(p'v)Ac. *hoc monimentum heredes non sequentar' Porph.' sed cf. 
Orell. inscr. 4379. et C. I. Grace. 3270 Boeckh. 14 libel u 

opp. Pph.' aesquiliis yFX' {a a) Acr. esquiliis DEu (v r e( /3 esc^uis 
g) exquiliis y [Fran.'] 16 spatiari] spatiantur Peerlk. quo Sl'^' 
qua Bend, qoi Apiizius Peerlk. 16 deformem u (super scr. in] y 

t tQ 

opp. Pph.' inform a 17 cum] Cum y dum Doeringius qnin Hor- 
kelius tantum] uolucres Peerlk. ferr^q; E suaete F suaetac 

X' suelea E 18 sunt EyFX'g' siut u sint B(a)y 19 Quamtu 
X quae] q i^ que A que y uersant BEyFX'g' uexant u y *uer- 
saiH] matant, in aliis ^aexant' lego* 'gloss, y 



74 UOBATI SERMONVM 

humanos animos: bas nullo perdere possum 20 

iiec ])roliiber€ modo, simul ac uaga Luna decorum 

prolulil OS, quin ossa legant herbasquc iioccntis. 

uidi egomet nigra succinclam uadere palla 

Canidiam pcdibus nudis passoque capillo, 

cum Sagaua maiore ululantero: pallor ulras(|ue 25 

Tecerat horrciidas ^speclu. scalpere terram 

unguibus et pullam diuellere mordicas agnam 

coeperuDt; cruor in fossam confusus, ut inde 

manes elicerent animas responsa daturas. 

lanea et ellQgies erat, altera cerea: maior 30 

lanea, quae poenis conpesceret inferiorem; 

cerea suppliciter stabat seruilibus ut quae 

iam peritura modis. Hecaten uocat altera, saeuam 

TESTIMONIA. 

27 * puellam — agnam ' gloss. Mai class. aacL VIII 362. 30 ^ lanea 
— cerea' Porph. ad u. 34 Serulus ad Aen. IIII 508 



VARIA LECTIO. 

20 perdere] pellere JViVr. Heinsius auertere Heinrichius uaga 
Sl'^' Porph,' simul — legaul] uultu uix Luna decoro prodit, qunm 
ossa sepalta legunt Pecrlk. opp, Pph/ Porph.' schol. y decorum] 

^<^(S^ Ey opp. Pph.' 22 nocenlis Ey (ai) y [JV<?///c.] noccnlcs 

ceU,' g' 23 succinla F 26 aspeclu il'^' 27 Vuiigibus ^ 
deuellere / y opp, Pph,' 28 Caeperunt y u {vO et Fran,) Ceberiit g 
sicut eral PeeHk, opp. Pph' infosa E confusus] corofusos v 
uu, 20 sq, innerso ordine sunt in g 29 Manes Sl'^'Ac, con$. Porph,' 
ef, Vergil, Aen. UU 427 manibus Pph.' probanie Kirchnero *mire 
dictum est manes (manibus codd.) animas hoc est quae antmae 
manes sunt, ut si diceret ^ manes mortuorum" Porph! ^quid stnt 
manes animae responsa daturae?' Acr, eliciant ti elicerent i>^^^ 
X' ^' Pph,' (elirent g) responsa] daresponsa u 30 et] om, u 
y Ac, Seruius opp, Pph,' et Porph,' ad u. 34 efligees k effiges 
g effugies Pph. 'Porph. Ac. opp. Seru. Acr. c^rea y 31 La^nea 
X poeuis DEyF [Calr et §) p^nis u [v et Fran.) penis X [g) 
conpesceret yFXu (a a et fi) Pph. cpescere E compesccret D {vglr et 
Fran.) Pf. 32 C^rea tp Cerea ceil! subpliciT E ut quae. />m 
(/3'<y) eon%, gloss, Fran, ulqup v ut que yX (g) utq; F {air) atq; E 
33 hecaten DEyFX' {pagr et §) hecate u Hechaten v hecata 
y \JFran,\ uocet y pr, seuam Ey * 



alien Tisiphoiien: sorpenlis atquc uideres 

infemas errare canes » Lunamque nibeDlem, 35 

De foret his testis, post magna latere sepulchra. 

mentior at siqnid, merdis capat inquiner albis 

coraoram, atque in me neniat mictum atque cacatum 

lulius et fragilis Pediatia furque Voranus. 

singula quid memorem? quo paclo alterna loquentes Ao 

umbrae cum Sagana resonarent triste et acutum, 

utque lupi barbam uariae cum dente colubrae 

abdiderint furtim terris» et imagine cerea 

largior arserit ignis, et ut non testis inultus 

homierim uoces Furiarum et facta duarum. 45 



TESTIMONIA. 

37 sq. Prise. X 1, 1 florileg. Cusanom 37 ecb. capt. 1156 'merdis 
— albis' gloss. Mai class, aact. Vni 357 39 Prise. V 4, 20 40 ef. 
ecb. eapt. 807: 'singula quid memorem? superent cum singula laudem' 

VARIA LECTIO. 

ti. 34 omjff. y [^Regius i] 34 lisiphoucn D tisiphoneni y tisi- 
pbone V tisi//pbone a lisifonc E tysiphone fi'g tesyphoncn F k the- 

n 

siphonc u (/ thesipboten a) tessiphonem r serpculis D pr, Ey i 

[a g) y \Gronou. pr.^ Lips. MellicJ] serpenles cettJ I> superscr. 5' 
Pph/ Porph! Acr, uiderem y pr. aut 1 opp, Pph/ Porph/ 

35 canes SI' g Pph/ Porph/ Acr, 36 ne] ncu Pcerlk, opp, Ac, 

latere sepulchra] sepalcra latebant Pecrlk, opp, Ac, forel] 
forlc E his] hisl X sepulchra EyFV {§'var) Acr, sepulcra Du 
{6g) u, 37 omia. y[Barcinon, 1] opp, Prisdan, 37 Mcncior A 

n , , ■ 

capud Eu pr, 38 ime y uenisil DEyFl g Prisciani codd, 
5 uenianl uy Priscianus Herizii florU. mictum DEyFk'g' Priscia- 
nu5 /fort/, minctum uy atque] q; yy 39 pediatia Dyi^A' (/S'«r) 
Pph! Acr, pediacia vg pedatia u [c) pedialica E ^Pediatius . . . propter 
quod eumHoratins feminino nomine Pediatiam non Pediatiam appellauit' 
Porph/ uoranis yp, ras, y opp, Porph/ Ac. uoram' E opp, Ac. 
40 ali//na D 41 resonarent Sl'g' rsonaret g resonarint y [Bru- 
xcU. illl uar. a 2. m., 1 cod, ap, Valari, (?)] Bentl, resonauerint 

y [Monac. Ill] resonant et Reisigius 42 uari^ y [Bruxell. 9777] 

Marsae Peerlk. colibr^ E 43 Abdederint E Abdidernnt y [JPam- 
berg, a, ras. Paris. 8213 Wdfenbuti. Ill] Abdiderint cett/ 1^' 
inmagine I ccrta E opp, Ac. 44 asserit E opp, Pph/ Ac, Acr, 
ut non] non <pi opp, Ac, non ut c pr, opp, Ac, 45 llorruerlm Si' 
g' Orrneri a pr,y[Barcin/\ Obrnerim y\Suecouatic. G ap, Feam] Fc^ 



76 HORATI SEBMONVM 

naiDy displosa sonat quantum mi esica, pepedi 

diffissa nate ficus; at illae currere in urbem. 

Canidiae denies, altum Saganae caliendrum 

excidere atque herbas atque incantata lacerlis 

uincula cum magno risuque iocoque uideres. 50 



vini 

Ibam forte uia sacra, sicut meus est mos, 
nescio quid meditans nugarum, lotus in illis: 
acr.urr;l quidam nolus mihi nomine lanlura, ' 



TESTDCONIA. 

46 Prise. X 4, 23 Eutycliis ars II 4 p. 471 K, ^quantum uesica displosa 
pepedi' gloss. Mai class, auct. VIII 458 48 ^ altum Saganae calien- 
dram' gloss. Mai class, aact. VIII 88 

19. 1 — 2 'ibam — nugaram' schol. Veronens. Verg. eel. 6, 1 (sed 
non legit Am. Herrmannus} * ibam forte ' Victorinus UII 1 , 28 2 cf. 
ecb. capt. 4: 'nectebar neniis, nagis quia totus in illis' 

VABIA LECTIO. 

46 di8pIo//sa a uesica SI' ^' Euiych. glossar. Mai uesica 
Prisciani cod, K nessica Prisciani eod, B a. ras- ue//8ica Prisciani 
cod, G pepedi Ey FX'u D corr, ^' gloss. F Eutych, glossar. Mai 
pepefidi D pepedit aliquot codd. Prisciani ap, Krehl. in his D a, 
ras, ap, Hertzium 47 DifGssa DEFk'f^' Ac, Acr, (diuisa schol, v) 
Diffisa y u (a i) ficus] nisus Peerlk, opp. Acr. (fixus schol, Fran. 

alt. I, opp. y Bamb.) file EV illas Peerlk. curre E in] p JF 
48 Canidie E denies Si'^' Pph' caliendrum DEy {var et 

§) Acr. glossar, Mai qiiendrum a caliandrum Fk'u {g et Fran.) 
Porph! (gal: Porph, alt. I.) caleandram Pph.' 49 iacertis] iacere 
Maehlyus opp, SI' Pph! 60 uincula] -icula E opp, Pph.' Ac. 

I 9. REFERT MOLESTIAM GARRVLI (CA: E QVA: Fran,) 
DE yu {a ar et Fran.) in u additum est quod exhihet F E6L0GA 
(EGLOCA • A) • X • (X Porph,) F k Porpht inucriptionc carent vgl 
^Sermoiste dicitur MOLESTVS. €TTI<t>€POM€N OC * Acr, 'Dc epago- 
meno dicit* Acr. 1 Ibam] Ibam ut Bentl, opp. Pph,' Ac. uia] 

om. y pr. opp. Pph/ Porph.' uia sacra] sacra uia Ac. opp, Pph.' 
Porph,' meus] oms E opp. Pph,' 2 mediVans E (medicans Ei) 

totus] ct totus y Lamhinus 3 Accurrit DEyu corr. {fi'voalr 
€t omn. Cr.) Accurit X Adcurrit F Occurrit u pr. (a corr. g) Pph.' 
mill]] SIC Pph.' nomine] nome I opp. Pph.' 



LIB. I 8, 416— M. 9, 1^17 77 

arreptaqae roanu 'quid agis, dulcissime renim?' 

*suauiter» ut nunc est' inquam, *et cupio omnia quae uis'. 5 

cum adsectaretur , 'num quid uis?' occupo. at ille 

'noris nos' inquil;- ^docti sumus'. hie ego 'pluris 

hoc' inquam *mihi erfs'. misere discedere quaerens, 

ire modo ocius, interdum consistere, in aurem 

dicere nescio quid puero, cum sudor ad imos lo 

manaret talos. 'o te» Bolane, cerebri 

felicem' aiebam tacitus, cum quidlibet ille 

garriret, uicos, urbem laudaret. ut illi 

nil respondebam> 'misere cupis' inquit 'abire: 

iamdudum uideo; sed nil agis: usque tenebo; 15 

persequar hinc quo nunc iter est tibi'. 'nil opus est te 

circumagi: quendam uolo uiserenon tibi notum; 



TESTIMONIA. 



4 ^quid — rerum?' ecb. capt. 1143 10 — 11 * sudor — talos' 

schol. laaeD. X 178 13 'nerbem et ficos landabat' Charisii cod. N 

I 15 p. 96 K. 14 ^ misere — abire ' ecb. capt. 135 



VARIA LECTIO. 

4 Arreple k roanu] manuj I * Ordo. qoid rerum agis ait 

(aat y) iiiihi to dulcissime' Acr. 6 ut nunc jBsl lU niinc est y 

inqua q> opp, Ac. ti. 6 om. Ev add. Ei 6 assectaretur y 

E{2) {§ (So) adsectaretur DFV(yg adsectetur r) assentarelur u 
nuinquid y {et Fran.) Acr. num quid DE (2) F k'u {vearei§) iic 

inquit 

qd g occupo] om. E{2) occupa g Occupio Ac. 7 iuquit] at ille 
If 8 Hunc E pr. opp. Ac. mihi] baud mihi Peerlk. discere E 
querens Eyl'u 9 hocius y a. ras. olius Eu 10 — 11 
puero. cum . . . talos : o te dutinxU Bentl. 10 sodor y [Bamberg. 
pr.] opp. Ac. Acr. 11 Maner& E manabat schol. luuen. bolante 
E opp. Pph.' Porph.' Ac. 'uolanum' Acr. in interpret, balane eg 

12 Fflioe u opp. Pph.' Ac. Acr. agebam Ey \ aut pr. FV Pph.' 
aiebam Buy corr. Pph.' quid ]ib<& Ey quidlibet cett.' quihb^ g 

13 uicos BEyu(aar\) ficos F(§'vgl) Chansius ficos I 15 Iam- 
dudum Byu {a) lam dudum £ip2(/3Vpr) Nam dudii tf; 1 Namdudum'c 
X Na duda / la du du (p Tarn uideo dudum a s& y 16 Per- 
sequar Eyu (aag et /S) Prosequar BFk' (vr et Fran. 2 Bland.) 

iter est] e iter E 17 quendam BEFX'^' quemdam yu 



78 * HORATI SERMONYM 

Irans Tiberim longe cubal is, prope Caesaris horlos'. 

*nil habco quod again, et non sum piger: usque sequar le'. 

demitto auriculas, ut iniquae mentis asellus, ^o 

cum grauius dorso subiit onus, incipit ille 

^si bene me noui, non Viscum [fluris amicum, 

non Varium facies: nam quis me scribere piurcs 

aut ciUus possit uersusf quis membra mouere 

moliius? inuideat quod et Hermogenes, ego canto'. 25 

interpellandi locus hie erat: ^est tibi mater, 

cognati, quis te saluo est opus?' ^haut mibi quisquam. 

omnis composui'. ^Felices! nunc ego reslo. 

confice: namque instat fatum mibi triste, Sabella 

quod puero cecinit diuina mota anus urna: 30 



TESTIMONIA. 

18 * trans -- cubat' Acr. ad epist II 2, 68 



VARIA LECTIO. 

18 Tranftyberim y Translibre E is] his Ey pr. [a a, ras.) 

cesaris u ^ ortos y orlos E 19 nil] nihil Pph' quod EyFV 

D corr. g' Pph' qu id E quid D pr, X corr, u y sequar le] scquasl^ 
D 1 sequar t^ 2> 2 20 iniq; E asellis E 21 subiid y pr, 
bonus yw 22 me] te Apitzius opp, Pph/ Ac, noui] noria JlfarA- 
landus opp, Pph, Ac. nouit Pf, opp, Ac, Viscum] Fuacnm Par- 
phyrionis (a Weichertus opp. Porph! Acr, 23 uarium DEy{vag 
r ei § pr,) Porph, Acr. uarum Fk'u {a et § corr, Fran,) Porf, me] 
om, y pr, opp, Pph/ Ac, plures Sl'^' Pph J 24 cicius E nibra u 
2G Inter pellandi X' Int bellandi E 27 quis te saluo esl Dy 
FV^' quis saluo e {om. te) E quib; est saluo te u qnibus est te saluo 

y [1 Bland,'\ quia te saluo opus e? v y ^ •i* in quibus necessaria 
salus tua est* gloss. F haut D a, ras, Ey {va) baud FX'u D p. 

ras, [ar el fi) Pf, aut y [Fran,'] Pph. aut g 28 Omnis DEy (ag 
^) y [P Bruxell, dill Gronou, i Lips, Mellic, Valeniiqn, Vossian^ 
Omnes FX'u {vo ct Fran,) Pph,' composui PF [vaglr et Fran.) 
Pf, composui X conposui Eyu {a et jS) Pph, 29 Confece y[Lips,'\ 
opp. Pph,' factum u pr, opp, Pph,' Acr, triste, Sabella] triaie 
Sabeilae, Peerlk. opp. Pph,' sabilla E opp, Pph,' Porph.' 30 
cecinit puero a opp, Pph,' cecinit] cecini Pph.' puro E cecinit 
mota diaina auciore Cruquio Benti, mota cecinit diuina Peerlk. mola] 
motom Reisigius urna] aura lacobsius *Mota anus u.] id eat ipsa 



LIB. I 9, 18--43 



79 



35 



huDc neqae dira uenena, nee hoslicus auferet ensis, 

nee laterum dolor aut tussis, nee tarda podagra; 

garrulus hune quando consumet eumqae: loquaces, 

si sapiat, uilet, simul atque adoleuerit aetas'. 

uentum erat ad Vestae, qaarta iam parte diei 

praeterita, et easu turn respondere uadato 

debebat; quod ni fecissel» perdere litem. 

*si me amas', inquit, ^paulum hie ades'. ^inteream, si 

aut ualeo stare aut noui eiuilia iura; 

et propero quo seis'. ^dubius sum quid faeiam' inquit, 40 

Uene relinquam an rem'. *me, sodes'. *non faeiam' ille, 

et praeeedere coepit; ego, ut contendere *durumst 

eum uictore, sequor. ^Haeeenas quomodo teeum?' 



TESTDCONIA. 



34 cf. origo et ezordiajn gentls Francoram u. 135: ^et matura suis 
aetas adoleaerit anitis' 



VARIA LECTIO. 

coromota ex urna dixit imminere mihi fatam ex garrulo. aut mota 

nrna ipsa anas cecinit quoniaro sortes de urna tolluntur' Ac. Acr, 

31 dira] dura ^'y opp. Pph/ nee] neque ^ Pph/ 34 uilet 

B EFk 'u s' (nitct r i) uites y nitat a i y atque] om. u 36 uen- 
tum] Vestu E opp. Pph/ 36 Prelerila Eu turn DyFl'ug' du 
E cu V tunc y uadato DEyFu^' uedato A uadatus y lemma 

cod. Acr» Fran.^ Bentl. *Vadato (Vadatns Fran.) indicio (iuditio 
y indicia v) quia uadatus earn fuerat. Participiam est' Ac. Acr. 
.••• bat 

37 Debeat u opp. ^Acr. Debcat a Porph. opp, Porf. quid u opp. Pph.' 
ni] ui E (ni a) opp.^ Pph.' 38 inquid X hie ades] incades 
E hie] hnc y Apitzius interea yy 39 Aut ... aut DEy pr. 
q Pph,' Ilaud . . baud Fk'u pr. y corr. (v a. ras.) //Aut ... aut r 
Ahaud . . . baud I (A minio picia) 40 quid] qt a inquid k 
41 an DEyFk' {vaagr) Pph.' aul u {^') y 42 preeedere y 
ccpit E c^pit u ego] ergo Ac. opp. Acr. durum eat fi' v 6 corr. y 
Acr. ul uid. Doederiinus durum om. est SI' ^ Pph.' Ac. *Ordo et sen- 
sos est: ego sequor ut est durum contendere cum uictore id est per- 
tinace' Porph,' 43 sequar y pr. {a) sequor cett.'g Pph.' m^enas 
DEF{valr) Porf. Pf. mec^nas y roeceuas ku i^'ag) Porph. Acr. 
lecum] tecum est y [^Bamberg. Fran. , Chisianus A ap. Feam, 
2 codd. ap. Valarl.] opp. Pph.' Porph! Ac. Acr. 44 — 62 *pau- 
comin hominum et mentis bene sanaej Horatius dicit: ^magnum narras'. 



80 HORATI 8ERM0NVM 

Iiinc repetit; ^paiicorum hominum et mentis bene sanae; 

nemo dexterius fortuna est usus. haberes 45 

magnum adiutorem, posset qui ferre secundas, 

hunc hominem uelles si tradere: dispeream, ni 

summosses omnis'. *non isto uiuimus illic 

quo tu rere modo: domus bac nfc purior uila est 

nee magis bis aliena malis; nil mi ofOcit, inquam, 50 

ditior bic aut est quia doctior; est locus uni 

cuique suus'. * magnum narras, uix credibile.' 'atqui 

sic babet'. 'accendis quare cupiam magis ilii 

TESTIMONIA. 

47 — 49 'hunc — modo* Prise. X 3, 16 47—48 'hunc — omnes' 
Prise. Villi 8, 41 

VARIA LECTIO. 

ne {om, Porf.) necesse sit (necessit Porph.) freqaenter ostendere quia 
qu(a)e uerba habeat aut unde incipiat loqui. hoc obseruandum est: 
deinceps et supra et ubi duo puncta interposita sunt alteram 
personam loqui intellegas. certe iam sensus ipse docet quid Horatius, 
quid iile molestus dicat* Pph! Porph! 44 sane E corr. aut 2 sine E 
pr. aut 1 45 — 48 uerba nemo — omnis garrulo ateribebat Stali- 
baumius 45 dexterius] detenus y [^Bruxell. ^111 a i. m.] a> Wad- 

delius est] te Roederus 46 posset DEyFl'^'Ac. posses u poa- 
sit g fere A opp. Ac. 47 huuc hominem ] huic homtni Peerlk, 

opp. Ac. hominem] hominu E opp. Ac. hominam Prisciani Villi 

cod. R opp. Ac. uelles] ferres u si nelles y opp. Priscian. {et 
omn. codd. Cr.) tardere E 48 Summosses DEyut; Priscianus 
Submosses FV omnis Ey (an) y [Ztjos.] omnes DFX'u^' Priscia- 
nus VLiuimns SI' ^' Priscianus VLimiur y [^Montepess. superscr. Im^; 
Galeanus Zulichem. cod. collegii Trinit. Feae Chisian. B aum. niniim^ 

Bruxell. 10064] Benil. opp. Priscian. 49 nee] ne y y ne q> i luy 
purior] pulchrior y [Bruxell. 9777] uUa] ilia u est] om. y 

[Bamberg. 2 codd. Bersmanni'] 50 nee] Ne u nil Slg'//nt\ I nihil 
[4 Bland. Fran.; nichil |3] m? EyD p. ras. tp p. ras. (yaar) mlhi 
J) a. ras. Fk'u corr. Acr. om. u pr. (fi'g et 4: Bland.) inquam DE 
yFk'q' (et 4 Bland.) Ac. umquani u {a pr.) y 51 Didor DX 
aut DEyuq> corr. A corr. g' baud FV hie aut] aut Iiic u (et in 

marg. hie) 52 su//s y (suis y pr.) suus cett! g' suis a atqui 

DEyug atque FV (g) u. 53 om. D pr. 53 al)& X accen- 
dis] Ascendis Ac. opp. Acr. 



LIB. I 9, 44-4:5 81 

proxomus esse', ^uelis tantommodo: quae tua iiirlus, 

expugnabis; et est qui uinci possit, eoque 55 

dilficilis aditus primos habet'. *haut mibi dero: 

iDuneribus seruos corrumpam; non, hodie si 

exclusus fuero, desistam; tempora quaeram; 

occurram in tnuiis; deducam. nil sine magno 

uita labore dedit mortalibus'. baec dura agit, ecce 60 

Fuscus Aristius occurrit, niihi earns el ilium 

qui pulchre nosset. consisUmus. ^unde uenis?' et 

'quo tendis?' rogat et respondet. ueliere coepi 

et prensare manu lentissima bracchia, nutans, 

distorquens oculos, ut me eriperet. male salsus 65 



TESTDfONIA. 



54 — 55 'mpdo neliSi qnae tua nirtus, expn^abis' Diomed. 1 p. 
386 K. 69—60 ^nil (nihil Hieronymus) — mortalibus' Hieronjm. 
epist. 58 uita a. Theodulphi abbatis [actt. ss. Mai I J cap. 1, 7 p. 07 

VARIA LECTIO. 

54 Proxumus FX i Proximus cett. X p. ras, ^' modo nelis quae 
tna nirtus est Diomedis codd. AB app, Ac. quae] que X 55 £x- 
pagnabit a i {et fi corr.) y Diomedis cod. M opp. cod. B Expugnabilia 
g^{ei Fran.)y possil] posset yo|ip. Ac. posdt lanus Douza opp. Ac, 

eoq// 2> eo — eoq; u eo quod y to 66 Difficilis D'pr. EyFX' {ar 
Difficili g) y [Bruxell. ^111 a i. m. Fran. Gronou. Lips. Mellic. Falen- 
tian, Zulichem.'] Difficiles u D corr. {a etpi) Difficeles v primos aditus D 
haut E{v) baud ceii.'g' dero g deero Sl'g' 57 seruos] omis. E 
pr. 58 tempora E (temuora ^i) tempore u queram yu 59 Occnrra 
flioiore UUera tntCia/t ut in nouo termone g nil] nihil Hieronymtis 
60 uita labore] iabore uita Hieronymus bee E agit] ait y [Fran.'] 
Botheus opp. il'g (et omn. codd. Cr.) ecc^ X 61 aristius DEy 
FX'^' Pph.' Porph.' Ac. (aristeius g) aristhius u 62 pulchr^ <p 

pnlcre u lienis et Eyu D corr. g> corr. X' corr. ifi'vca) Pph.' ue- 
nisset D pr. FX' (g r) *Interrogabat unde uenisset (uenis set y) Ari- 
stius (arustius y) uero (pm. Fran.) respondet (respondit Fran.) schoi. 
r 63 tcndis DEyuX'2^' Pph! teudit^PAV respondet SI' 
respondit y Pph.' c^pit u opp. Pph.' 64 prensare y ifi'vax et 
O0M. codd. Cr. pr^ns: r) pensare E (a) y pressare J)ipu (pss: aigl) y 

n 

Pph.' Porph.' pr^Are q>X manu] malu X [sic) bracchia Pf. Porph.' 
hmclaaiSl'^' Pph. Porph.' alt. L nutans] routans E opp. Ac. Acr. 
nictans y Baxterus opp. Ac. Acr. 65 salsus] faisus y lemma Acr. codd. 
Bamb. Fran. opp. Pph.' Ac. falsum Peerlk. opp. Pph.' Porph! Ac- 

BOBATITS II 1. 6 



82 HORATI SERMONVM 

ridens dissimulare; meum iecur urere bills. 

^ccrle nescio quid secreto uelle loqui te 

aiebas mecum'. ^memini bene, sed ineliore 

tempore dicam: hodie tricesima sabbata: uin tu 

Curtis, ludaeis oppedere?' * nulla mihi' inquam 70 

*relIigio est', ^at mi: sum pauIo infirmior, unus 

multorum. ignosces; alias loquar'. buncine solem 

tam nigrum surrexe mihi! fugit improbus ac me 

sub cultro tinquit. casu uenit obuius illi 

aduersarius et ^quo tu turpissime?' magna 75 

inclamat uoce et Micet antestari?' ego uero 

oppono auriculam. rapit in ius: clamor utrimque, 

undique concursus. sic me seruauit Apollo. 



TESTIMONIA. 

69—71 *uin — est' Prise. X 4, 23 76 Micet antestari' Eutjchis 
ars II 16 p. 484 K. 78 'sic — Apollo' schol. Inaenal. I 128 



VARIA LECTIO. 

66 Widens E (Ridem E v) bilis] bellis FVy 68 set y 
meliore DEyu{(Sar) meliori FV {^'vg) 69 iriceasima / a, ras. 
{et Fran,) tricesima DEyFkg Pph/ trigesima uy opp, Pph/ Ac. 
uinlu Dy {vl et Fran,) uin tu F\u{6agr et §) Pph,' uin tu E uia 
tu y BenU, 70 iudaeis Fy iudeis DEXu oppederc DyFk' E corr. 
u superscr, (P'vaar) Pphf Porf, (oppendere Porph,) Ac. Prisciani 
codd. BDHGLK oppoiiere E pr, u obponere Prisciani cod. R a \. 
m. opperiere g ^Oppedere] contra dicere qaaai contra pedem oppo- 
nere' Ac. Acr. mihi] mihi y a. ras* mi y p. ras. inquam] -i-q- 
Ac. inqua y unqiiam y amquam y l/Zqaa a 71 Relligio D F u 

(va2 I r) Religio Eyk{§'6\a) Riligio g at] aut ^ (at Ei aut 
E i) mi] mihi D E y a. ras. FX'u {§'var michi g) Pph! mi 
y p. ras, {o) y u. 72 omis, y \Montepess. pr. Paris, 7976 pr.] 
opp. Pph.' Ac. Acr. 72 ignosces] ignoscis v hunciue EF ifi' 
a I) Acr, cod. v hunccine Py Xu[vagr) Pph,' Acr. codd. y Fran. 

73 tam] la v opp. Ac. Acr. surrex^s X fugit] Hngit E 
improbus Dyk'u {gr et Fran.) Ac. inpbus EF {^v6a) ac me] ame 
y lb tu] om. u pr. (|3') y opp. Pph/ 76 Inclamat DEyFX' (a \ 

agr) Exclamat t/ (jS'vr i/ar.) 77 Oppo E Obpono v Opponc Ac. 
Appono y Oppono c^^/.' Pph.' utrimque DFl'uq' utrumque Eyy 
78 Vmdiq. u Vnndiq. D seruauit] seruabit sch(d. luuen. opp. Pph' 



LIB. 19, G6-78. 10, Il--8| 83 



[Lucili, quam sis roendosus, -teste Catone 
defensore luo peruincain, qui male factos 



VARIA LECTIO. 

BOS OCTO VERSVS EXHIBENT FV (§') y [Bamberg, a 2. 
m. marg. Bern. 327. 642. 619 Berol. 6. 269 Bumeu 179 (in 
marg. a 2. m.) Dessau. II Dresd, 1 a 2. m. Ill et marg. Dresd, L 
Hariei. 2699. 2724 marg. {ah aL sed uetusta manu) Martinius 
cad. ap. Cruq. Montepess. Paris. 7976. 7977. 8212. 8213. 8214. 
8216. 10401 Genou. Nostrad. 184 = Pulmanni B Petropoliianus 
Romani I. VI. 2, Ottobon. 1660, Feae 3 Vaticani 2766. 2777 
{adscr. a u m.) 3259. 4 Suecauaiic. (in his 1675) Palatini ADF 
(F a 2. m.) Angelictis A a 2. m. Barberinus B VaUicellanus A Vpsal. 
olim Miegianus nonnvUi codd. Landini R. Stephani Lambint\ 1 ap. 
Canterum , 1 apud Bersmannum , ms. Gesneri II , ad$cripii $uni m edi- 
Hone princ. bibl. Vaiicanae tette Fea"] a> [ed. Zaroti, Medial. 1486, 
Aid, 1501. lunL 1503. Argent. 1514] CONTiNFAKT ASTECEDBNTl 
SERMOfil /S' y [Montepess. Paris. 8214 Nostrad. 184] FT SjEiJilf. 
X EXORDIVM EXBIBENT HOS VERSVS F V y OMITTVNT 
DEyu [vaagr) y [quos ipsi canttdimus Bamb. Barcin. Bumei. 179 
a 1. tn. Bruxell. 9777. 10064. Gronau. BaHei. 3534. Lips. Paris. 
7979. 7984. 8218 Sorban. 1578 Begin, Regius Valentian. Zulichem. 
praeierea Argent. III. codd. Bland. Gemblac. Mellic. et alH apud alios 
editores'] Pph.' Parph' Ac. Acr. schol. F in dubium uocat Aldus Ma- 
nutiuSy Horatio ahiudkat Lambinus, BenUeius nlentio damnat^ gpurioa 
eue oMiendit Frid. lacobsius, Orellius FrontontM circiter aetate ab ho- 
mnne othso faetoi este probare Mtudety Furio Bibaeulo Kirchnerus ymdkart 
conatur^ Fannio [conl. Acr. ad Berm. 1 4, 21) ntcper Fr. C. Berman' 
nus HoratianoB es$e primut putauH Valariius; Beindarfius out Mitus 
out aUuM euUudam Bermonii exordium ineohatum sed po$t reiectum a 
poeta jmtatj out in BchediB etu< poBt mortem repertum et Mitc Bermoni 
rndditia icerftw at redeam iliac iemere praepoBiium tBBe; C. Morgen- 
Stemius Hob uerBUB ab Horatio prtmum quidem iniiw huiuB BermontB 
poBkoB Bed curia BceundtB remotOB cbbc putat. de dupOei reecntionc 
kmtu Bcrmoma a poeta facta eliam C. Frankeus cogitat; la. Val. 
Franckius hia ueraibuB locum in ipBO Bcrmone poBt verba: age qnaeso 
u. 51 adaignauit. Reisigius Hob uctbub ab Horatio eompoBitOB et poBt 
II. 71 inBcrendoB cbbc putat EGLOGA • XI • F Ji y (SATYRA • XI • 
Nostrad. 184) 1 quam sis] qnod sis y [codd. plerique ap. Latnb.^ 
1 cod. Canteril qnod sit y [Paris. 10401] 2 DefFensore y [Bern. 
327] tuo] noao y [Berol. 5 pr.'] tui Ascensius peruincam] 
connincam y m [ed. Landini ex mss^ deuincain y [Kirchneri cod. L 
in Dresd. Ill] prope aincam Peerlk. qui] quod co [Landing 

6* 



84 HORATI SERMONYM 

emendare paral uersus, hoc lenius ilie 
quo melior uir f est, longe subtilior illo 
qui mullum puer et loris et funibus udis 
exoratus, ul esset opem qui ferre poetis 
anliquis posset contra fastidia nostra, 



VARIA LECTIO. 



3 Emenda rapat y [Montepess^ Comcndare y [Dresd, III Fran.'] 
lenius] Icnior y \uar. lect. ap. Ptdman,] © [erf. B. SlephanJ] 
leaios y [Bern. 327 pr. 619. Berol. 269. ed Landin. ex mss.'] 
ille] illo Hanomus 4 Quo melior uir est FV (P') y [Bamberg. 
Bern. 327. Bresd. 1. Montepess. Pans. 8213. 8216. 10401. No- 
strad. 184 a l. m. mss. ap, Lambin.'] Quo melior air et est y 
[jNostrad. 184 a 2. m. , Kirchneri ms. L in Dresd. Ill] Meinekius 
Quo melior uir adest y [Berolin. 5] Quo melior uir hie est y [Mar» 
iinius cod. ap. Cruq.] Quo meiiore uir et est y [Bern. 619] Quo 
meliorq; uir e y [Bessau. II Bresd. HI Harleian. 2724] quo melior 
uir is est Lambinus Est quo uir melior y [Bern. 542 Paris. 7976] 
(o [Landin. Aid. Mediol. 1486] est quo uix melior Chaboiius Quo 
est uir melior y [Berol. 269] Quo uir melior est y [Paris. 8214] 
Quo air est melior y [Peiropolitantui] longe] longe ac y [Marti- 
nius] longe et Praedicowius illo] ille y [Bamberg.] uir, et est 
longe subtilior isto Boiheus 5 qui] qoem Praedicowius mul- 

tum] paulnm y [mss. ap. Lambin. aliq.^ ms. Canter.] puer et 
^A'/3 y [Bamberg. Bem.S27. 642. 619 Berol. 6 Barlei. 2724 Mon- 
tepess. Martinius Paris. 7976. 8213. 8214. Nostrad. 184] fder 
et y [Paris. 8216] puer est Gesnerus pneros Vrlichsius puerum est 
Beisigius nuper Butgersius fuerit Praedicowius udis in ras. y 
[P] 6 Exoralus F {§' I) y [Basil. I Bern. 327 a i. m. 642. 

Berol. 6. Bessau. II Bresd. I. III. Barlei. 2724. Montepess. Paris. 
7976. 8214. 10401. Nostrad. 184. m*. Geswen II, ms. ap. Bob. Ste- 
phan. Feae Vatic. G Suecouat. CBK collegii Bomani B] // ////atus y 
[Bamberg.] Exora///tus k ExorUtus y [Bern. 327 a 2. m. 619 
Berol. 269 Pans. 8213. 8216. 10401 tiar.] Exhortatus y [Marti- 
nius^ Petropolitanus ^ codd. ap. Lambin.^ Feae Vatic. A I Pcdatin. 
CB Chis. A a \. m. Vallicell. A] Aldus Praedicowius exornatus Gla- 
reanus est ornatus Valartus excoriatns Borkelius est hortatns Peerlk. 

ul esset] omi». y [Bern. 327 pr.] opem] opus y [Bresd. Ill] quf 
quis Aldus quod go [Landin.] ferre] ferrer y [fi pr.] 7 antiquis^ 
Ambiguis y [codd. aliq. ap. Lambin.] fastidia] fastivia y [Berol. 5 

nostra] uestra co [Landin.] 7 — 8 nostra, — gramma ticor am, e: d: 
Boederlinus qui hot ocio ueruus genuinot habet u. 8 8purmm iudieat 
Bitzigius qui ieptem priorea uersua Horatio abiudicat et lectoi-i coaetaneo 
Valeri Catania et Horati tribuit; eundem delet Apitzius 



LIB. I 10, [4^-8] 1-9 85 

grainmaticoruoi equitum doctissimus. ul redeam iliuc,] 

Nempe incomposilo dixi pede currere uersus 

Lucili. quis tain Lucili fautor ioepte est, 

ut Don hoc fateatar? at idem, qaod sale multo 

iirbem defricuit, charta laudatur eadem. 

nee tamen hoc tribuens dederim quoque cetera ; nam sic 5 

et Laberi mimos ut pulchra poemata mirer. 

ergo non satis est risu diducere rictum 

auditoris; et est quaedam tamen hie quoqne iiirlus; 

est breuitate opus, ut currat sententia neu se 



TC8TIM0NIA. 

I 10. cf. simile exordium ap. Persiam Horati imitatorem s. 3 , 1 : 
'Nempe hoc adsidue e. q. s.' eidem s. 5, 1 Horatiani sermoniB I 3 ex- 
ordiam ante ocalos nersatam esse arbitramur 1 — 3 cf. Hieronym. 

epist. 84: ^mordetar et Lncilias, quod incomposilo currat pedoy et tamen 
sales eins leposque laadantnr' 1 cf. ecb. captiai22: 'nam pede com- 
posite certans insistere metro' 436: 'nee pede composito sese sociaue- 
rat antro' 3 sq. 'quod (quae B) — defricuit' Consentius p. 348 K. 

6 cf. ecb. capt. 16: 'hie sua deuitat, dam pulchra poemata cantat' 



vakul lectio. 

8 Gramaticorum /3' y \_Bamberg. BeroL 6 Paris. 10401] greco- 
mm y [Bern, 327] romanorum y \codd. ap, Lambin. alfq.'] ^quitfl y 
[P] equidem Kirchnerus omia, Landinus illuc] illic y [Nosirad, 184 
I^eae Vatic. A 2] 

I 10. EGL06A • XI • ti Porph. AD MALEDIGTIONEM (MALR- 
DICTIONE a t% Fran. MALEDICTVM a) LVCILII (LOC: r) RE- 
SPONDET (RESPONDIT r) Ey (aar)y inscripiione careni JD {v g I 
et §) 1 incomposilo DEy^u ^' Pph' Ac. inconposito 9>A(v) 
2 Lucilii . . . lucilii u inepte SI' Ac. inepti p' r 1 et uar. marg. 2 

ineptns 

y inepte est] inepte y [^Berol. 6] ineptus Doeringius inepte"^ c v 
* Factor inepte est] faaemns alicui quando aperta uitia eias negamns' 
Ac. Acr. 3 at] * Snbicctio '^cr. diEyFluD corr. 15 Pph! ad D 

• d 

pr. ac / quod] quo. X opp. Pph.' quae Consentii cod. B opp. Pph/ 
4 defricuit (c in ras, ut uid.) D opp. Pph.' Porph.' schol. y 
Lip9. Consentius deconfricuit schot. Fran, perfricoit Acr. 5 cae- 
tera By (voa) nam Bi Ei y [Boruill. II. Bresd. IIU. Monac. IIH 
Paris. IdlS a u m. Nostrad. corr. Valentian. 1] Pph. Acr, num 

M _ • Hi 

yFl B2 E2 {vaar et /3 in ras. Fran.) Pf. nee uy n gy , 6 laberi 

^ mimos 

y laberi cettl 5' Pph. Ac. (libcri Pf.) . minos E opp. Pph.' Acr. 
pokra u 7 diducere Bpr.Ey {vaagr) Pph.' deducere B corr, Fk'u 
(P') 8 quedam A iiec u 9 est] Est g q> opp. Pph.' Ac. 



66 HORATI SERMONVM 

impediat uerbis lassas onerantibus aures; lo 

et sermone opus est modo tristi, saepe iocoso, 

defendente uicem modo rhetoris atque poelae, 

interdum urbani, parcentis uiribus atque 

extenuantis eas consuUo. ridiculum acri 

fortius et melius magnas plerumque secat res. 15 

illi scripta quibus comoedia prisca uiris est 

hoc stabant, hoc sunt imitandi; quos neque pulcber 

Ifermogenes unquam legit, neque simius iste 

nil praeter Caluom et doctus cantare CatuUum. 

*at magnum fecit quod uerbis Graeca Latinis 20 

miscuit'. seri studiorum! quine putelis 

difficile et mirum, Rhodio quod Pitholeonti 



TE8TIHONIA. 

14^X5 'ridicalnm — res' florileg. Nostrad. 188 18 of. ecb. 

captini 706: 'talia conferre compellit simius iste' 20 — 21 'at — 

miscnit' Inlius Rufinianns de fignris sent, et eloc. § 6 p. 39 sq. Halm. 
21—23 'o — contigit' Prise. XVI 2, 12 



VAJtIA LECTIO. 

ut carrat sententia neu se] est modo tristi. saepe iocoso. D pr. opp. 

r , t , 

Pph. curat E opp. Pph, curras u opp, Pph. sentencia X 
u. 10 sq, om. Di 10 Impediat D {2) yg>u^' Inpediat E%fk 
honerantibus FX' honerantil^ D (2) aures Sl'g' 11 sepe DEyX 

ti. 12 omit, y [Lips, I] ante ti. 11 poidL v 1 Defendente X 
rethoris Eyu Ac. poete E 13 urbane F {I \) y opp. Pph' Acr. 

n 

14 Extennuantis X Extenuatis F Exteuuatis 2>tf; 15 Forcius A 
et] ac y [Regius^ Vatic. Palat. F] Porph.' ad u. 11 opp. 

Pph.' 16 Illis y opp. Pph.' Ac comodia y comedia DEu Pph. 

17 quos] quas y\ 18 unq E{ag) umquam ceit.'g' simus y pr. 

opp, Pph.' Porph.' Acr. 19 caluom FX' caluum ceiU^' et doctus 

Sl'q' edoctiis y [^arcfw. Berol. 5 pr. Doruill. II] doctos ay 20 gr^ca 

F Pf. gca al Acr. grcca DEyXug 21 s//eri y o ^^ri v o sacri 
a opp. Pph.' Porph.' Ac. Priscian. quine yFX'u{a) Pf. Porph/ 
qui ne D {fi'vCr et Cruquii codd.) Pph. Priscian. qui . ne E qd 
lie g *id est: putatisne . . .' Acr. putetis D EyFX' (/3'v2 e 

a g pr. r ei Cruquii omnes) Pph. Porph. Pf. corr. Priscianus pu- 
talis u {v I g corr.) y Pf. pr. Porf. puiarit Peerlk. po»t ti. 21 
inaertuM est nee suo loco omisMus u. 71 in y [cod, Gesn. 11.] 22 INGcile 
E et] ac Peerlk. rodio u phitoleonti u (a) pitho leonli E 



LIB. I 10, 10—82 87 

contigit? 'at sermo lingua concionus utraque 

saaaior, ut Chio nota si commixta Falerni est'. 

cum uersus facias? te ipsum percontor, an et cum 25 

dura tibi peragenda ni sit causa Pelilii? 

scilicet oblitus patriaeque patrisque Latini, 

cum Pedius causas exudet Puplicola atque 

Coruinus, patriis intermiscere petita 

uerba foris malis, Canusini more biiinguis. 3o 

atque ego cum Graecos facerem natus mare citra 

uersiculos, uetuit me tali uoce Quirinus, 



VARIA LECTIO. 

pytho leonti g ptto leonti y [FranJ] pitholeo {Ey pitholeon vy alt. /. 

pitoleon Fran, phitoleon Fran, alt, /.) Acr. in interpret. * pitholeo, 

rbodius' Porph/ in interpret, (po&ae. leonti Porph. ptUkoleontl Porf. 

pythalocbon Porphyr. cod. Bern. 616 anni 1472 unde Pitholeo olim 

»€nbendum uideatur tf. Suet. diu. ltd. 75 Macroh. sat. 11 2, 13 

23 concinus X 24 at DEyuti>2 (P'aagl2r) Pph.' Ac. et FV (v) y 

[Bamberg. Basil. Ill Monfepess. Vossianus'] commista k opp. Pph.' 
Ac. (comissa g opp. Pph.' Ac.) 25 — 26 *an et com dura tibi per- 
agenda rei sit causa Petillt . . . cum uersus facias te ipsum percon- 

tor' hoc ordine Pph.' cum Porph.' 25 facias? interpunximu$ eum 

A. 
Keckio pconclor E opp. Pph! pe eornm Ac. an el cum] anecum 
E opp. Pph.' Acr. u. 26 pogt Petilli interrogandi nota et u. 30 

poii biiinguis puncto dtMttnximut eum Kirchnero 26 Dura//u u 

opp. Pph.' Porph.' petelli Ey {a ei § pr.) petilli JDFl'u {ySgr ei 
Fran, p corr.) Pph.' Acr. eons. Porph.' fast. Capitol, et nummi Pe- 
tilli, et Doederiinus n. 27 omis. Pph.' Porph.' Acr. ^ ante u. 25 
ponit MaeMyus^ pott u. 30 Doederiinus oblitus Sl'^' oblitos BentL 
oblitis Maehlyus patriaeque patrisque] patri^ patriiq; u patrieq 

palrisq; U2 uar, patrnmque Latine Peerlk. latini DEytp corr.u 
X 2 5 (el Cruquii codd. omnes) latin^ F U2 uar. {ei Fran.) laline I' {ei § 
pr.) 28 pedilj Ei opp. Pph.' Acr. exudet EyD corr. 5' Pph. 
exsudet D pr. Flu {g) Pf. puplicola y \Lips.'\ Pph. Porph. publi- 
cola Sl'^' Pf. Porf. Acr. publicula a 1 Poplicola Muretus u. 29 
omin. y [Par. IdlS pr,'] opp. Acr. 30 mails] malles u pr. malim 
Peerlk. Canusini more biiinguis post uerba uetuit — uera {u. 32 
— 33) ponH Pph.' Porph.' more] mere E biiinguis {ace.) Pop- 
pendieckius opp. Acr. 31 Atque Sl'^' Atqui y Bentl. at tf. Lach- 
mann. ad Lucret. p. 168 graecos y [Begin!] gcos al y grecos SI 
^' 32 me tali 51 's' Pph.' Ac. tali me y [codex collegii Trinitatis] 
Bend. 



88 HORATI SERMONVU 

post mediam noctem uisus, cum somnia uera, 

Mn siluam non ligna feras insaDius ac si 

magnas Graecorum mails implere caleruas'. 35 

turgidus Alpinus iugulat dam Melhnona dumque 

defingit Rheni luteum caput, baec ego ludo, 

quae neque in aede sonent certantia iudice Tarpa, 

nee redeant ilerum atque iterum spectanda tlieatris. 

arguta meretrice potes Dauoque Chremela 40 

eludente senem corois garrire iibellos 

unus uiuorum, Fundani; PoUio regum 
> 

TESTIMONIA. 

33 cf. ecb. capt. 227 : 'post noctem mediam, quando sunt somnia nera' 

34 'in siluam ne li^a feras' praefatio s. Eusebii Ilieronymi in librum 
psalmonim [Vail. Villi 1167] Ilieronymus adn. Pelagian, in fine, Hiero- 
nym. Sophonio epist. 134 Seruat. Lupus ad Einhardnm epist. 1 Seruat. 
Lupi de tribus quaestionibus liber pag. 256 Bains, cf. Berno Augiensis 
de cons, tonorum diuersitate [t. II p. 114 Gerbert.]: 'in siluam ne ligna 
feras: et in mare pisces?' Petms Cluniacensis epist. II 12: 'et qnam- 
uis secundnm uulgare pronerbium stolidissimnm uideatnr humeris ligna 
ad siluam def erre et aqua urceo allata mare infundere' 



VASIA LEOTIO. 

u. 33 omis. y [ Wolfenh. I] oftp, Pph! Porph' mediam noctem] 
noctem mediam ech, capL opp, Pph,' Porph. sonnia u 34 sUuas 

D non] ne y ligna] ligni tp lingua a gl r y feras] ferea a 
ferns a feraes y [Eegius] Insauius] //insanius I 35 gr^co^ ^ 

gcorum a I creco^ E grecorum Dyg>kuq' implere Sl'g'^ inplere a 
36 memuona DEFV {yg) Pph! Porph! Acr. menoua y raennona 
u[^'ar) memona a 37 DeGngit Dy (vOa) Defingit §'r pr. DeGn- 
dit E.y Diffingil F I' u (gr corr.) diffinget Pph/ diffingat Porph! 
diffringit Rhoeci Dan, Heinsius opp, Acr, defringit Rheni (ueZ Rbeno) 
Peerlk, capud E ha^ ^ hec Dk hoc E\[v\g)y opp. Pph! 
38 neque Sl'g' Pph! nee y ede u sonent] sonant g> pr, y opp, 

Pph! cerUncia k 39 Net k spectanda DyE-z {^'vCalir) spe- 
clala Fk'uy spectanlia E\ spectatq^ g 40 in meretrice Peerlle, opp, 
SI' Pph! potes] potest Fk' potens g>2 y [Bnixell. 9777 uar, a 
2. m. Gotting, I Monac. I Sorbon. 1678] Pph! pules E pr, placea 
Borkelius recie schol, y crhemela u opp. Pph! 41 eliidenle] 
£t Indent J^l senem comis, Kirchnerus comi garrire labello /?a^- 
mundus Seyffertus comis] comes i/; superscr, y {_Ba$il, III Ztdichem. 
pr.] Iibellos EyFk'ug labellos D pr. aui i y {^Valentian, a, ras,} 
libellis y [^Lips. I a 1. m.] Kirchnerus popello Borkelius 42 unus] 



LIB. I 10, 33—52 89 

facta canit pede ter percusso; forte epos acer 

ut nemo Varius ducit; roolle atque facetum 

Vergilio adnuerunt gaudentes rure Camenae. 45 

hoc erat, experto frustra Varrone Atacino 

atque quibusdam aliis melius quod scribere possem, 

inueotore minor; neque ego illi detrahere ausim 

haerenCem capiti cum multa laude coronam. 

at dixi fluere hunc lutulentum, saepe ferentem 50 

plura quidem tollenda relinqueudis. age, quaeso, 

tu nihil in magno doctus reprehendis Homero? 



TESTIMOHIA. 



44 sq. cf. Quintiliaii. institat. orat. VI 3, 20: 'neqne enim diceret 
Horatins, facetmn carminis genus natara concessmn esse Vergilio' 
44 'Yarins — facetam' Seruius ad Yerg. eel. YIIII 36 



VARIA LECTIO. 



Elu If; 1 {uolebai Eludente) opp. Ac. E Vmus iff opp. Ac. uiuooum 
^ o^. Ac. polHo St'fi Acr. 43 facta] FracU y [Xi>5.] Fata 
g y {Paris. 8216 pr. Wdfenh. I] Borkelius FacU Sl'ts' [^in 3 
codd. Bland. <f* Busl. hi uerstu ad hune modum le^nturj forte epos 
acer, vt nemo, Varius. ductu molle atque facetum Virgilio annue- 
ront gaudentes rure Camoenae' Cr.] 44 nemo E (neme E\) opp. 
Acr. uarius D Ey (viS ag r et 3 Bland.) Acr. Seruii Vossianus 
uanis FVu (/3') Seruii Vatic. 3317 Paris. 7969 ducit D\Ey 
[var) Seruii Vossianus dicit <s g Seruii Vatic. 3317 Paris. 7959 
duclu Flu {I uar. et fi 3 Bland.) dictn / (c« Fran.) daciu D 
molle] mole tj; opp, Pph! Acr, 46 Vergilio y [Lips. pr. Begin.'] 
Virgilio Sl't;' (ct 3 Bland.) Acr. annuerinl D u {^ ) adnuerinl J^'A' 
(v) annaerant y {o a) adnuerant r adnumenint E adnuerunt g y [3 
Bland. Busl. Gotiing. I Mellic. Paris. 7976. 8213 Nostrad. 184 a 
pr. m. Pulmanni H] Acr. camene E 46 uarone y opp. Acr. 

47 possem DEyu {vaag I uar. r et fi corr.) Acr. possim Fk' (/3') 

48 ego Iff illi] om. tif pr.kiuy opp. Ac. 49 H^rentem t/; Herenlem 
DEyipVu^' capiti] capite ^ i ut uid. cum multa Sl'^' cumulata 
F uar. y cumnlatam y multa cum y u. 60 — 51 *at dixti — relin- 
qoendis.' Bitterns opp. Pph! u. 50 omis. y [Pans. 8214] 50 At 
D corr. ytp u E 2 fp 2 ^ Pph.' Ad D pr. El {a pr.) Et i/; A' (cf 
Fran.) dixi] dixHf u opp, Pph/ lutulentti E lutulente E i opp. 
Pph! sepe Eyk fereutem] ferenlum k pr. 51 quidsem k 
quaero DEy (vtfar i) quero k corr. (g et fi corr.) Pph. quaeso Fu 
{lr2 et Fran.) y Pf, queso k pr. {et fi pr.) y 52 nicbil u repre- 
hendis Sl'^' reprendis c y Homero] omero E 



90 HORATI SERMONVM 

nil comis tragic! mutat Lucilius Acci? 

non ridet uersus Enni grauitate minores, 

cum de se loquilur non ut maiore reprensis? 55 

quid uetat et nosmet Lucili scripta iegentis 

quaerere, num iilius, num reriim dura negaril 

uersiculos natura magis factos et euntis 

mollius ac siquis pedibus quid claudere senis, 

hoc tanlum contentus, amet scripsisse duccnlos Go 

ante cibum uersus, totidem cenatus? Etrusci 

quale fuit Cassi rapido feruentius amni 

iogenium, capsis quem fama est esse iibrisque 



TESTDCONIA. 

54 Sernins ad Aen. XI 601 



VABIA LECTIO. 

63 Nihil E Porph' opp. Ac. comis] comes Porph, opp, Porf. 
Ac. tragici] traici E tragicis u motal licilius E opp. Porph/ 
acci DEy {§' a a g) Porph/ accii Fk'u acti v Atti Lamhinus Enni 
Peerlk. 64 ennii u{gl) Acci Pecrlk. opp. Pph/ Porph/ mino- 
res ii'^' Pph/ Porph/ Seruii Paris, 7929 minorea? a [Medio!. 1477 
Venet. 1478] minoria g y [Argent. Ill Regin. Sorbon. 1678 Valen- 
iian, i] Seruii Begin, quod neich an rede in textum reeipere nolui- 
mus; de homoeoteleuio rf. uu. 81. 82. 83. 86 66 de se loquitur non 
ut] loquitur de ae, ut de non Peerlk. opp. Pph/ Ac. reprensis DEytp 
g reprehensis i\>X'u Pph/ r^phensis A 66 uetat] notat Ac. opp. Acr. 

lucilii u (g) lacilli v legentia y [Wolfenb. lit] legentes Sl'g' 
67 Querere Ey num illius] non illius iff pr. opp. Pph/ Porph/ Ac. 
Acr. negarit D (r in ras. ui uid.) negauit y [Bamberg. Wolfenb. Ill] 
opp. Pph/ Porph/ 68 factos] altos gy [Fran, uar, Gotiing. I Har- 
lei. 4862 Lips. pr. Sorbon. 1678 Wolfenb. II superscr.] abtoa y 
[fi uar.] aptoa y [Dresd. HI Harlei. 2724] comptoa y et] om. E 

euntis D pr. y {ar pr.) y [Gronou. Mellic. Montepess.'] uentis E 
euntes D corr. ceti/ g' Acr. u. 69 sq. omia. y [Ztdichem. i] 
69 ac DEFV^' {ei omn. codd. Cr.) zl u & y («) at sit Lamhinus 

quid] qui y [2 Bland.] 61 cenatus Ey Xu ^' caenatus B F 
(v I) Etrusci] etrusce y pr. opp. Pph/ 62 Cassi] crassi q> opp. 
Pph/ Porph/ Ac. Acr. feruentuus E anni u Pf. opp. Pph. Acr. 

nmne a y opp. Pph/ Acr. 63 Ingcniom y capsis — Iibrisque] del. 
Eitzigius opp. Pph/ quem] quf B opp. Pph/ 



LIB. I 10, 53—76 91 

ambastum propriis. fuerit Lucilius, inquam, 

comis et urbanus, fuerit limatior idem, 65 

quam rudis et Graecis inlacti carmiDis auclor 

quamque poetarum seniorum turba; sed ille, 

si foret hoc nostrum fato dilapsus in *aeuom, 

detereret sibi muita, recideret omne quod ultra 

perfectum traheretur, et in uersu faciendo 70 

saepe caput scaberet, uiuos et roderet unguis. 

saepe stiium uertas, iterum quae digna legi sint, 

scripturus, neque te ut miretur turba labores, 

contentus paucis lectoribus. an tua demens 

uilibus in ludis dictari carmina malis? 75 

non ego: nam satis est equitem mihi plaudere, ut audax 



TEBTIMONIA. 



65 cf. ecb. captiai 715: 'comis et urbanas, animo pias, ore Sere- 
nas' 71 schol. Pers. 1, 106 Eatychis nrs II 1 p. 467 K. cf. ecbasis 
capliai 13: 'saepe capat scabitar, niaus conroditur unguis' 72 — 73 
'saepe — scripturus' Hieronym. comment, in ecclesiasten cap. 2 
72 'saepe stiium uertas' Pompeii commentum ap. Keil. V 1 p. 109 



YARIA LECTIO. 

64 propriis] del Hitzigius lucilius inqud g> inquam] imci 
(= imquam) u u. 65 amis. q> \ opp. Acr. 65 urbanis FX'y 

app, ecb, capL limalor ip app. Ac. Acr. 66 rudis et] Rudins 
Casaubonus opp. Acr. el] ex y [/Van.] a ^ at Buigersius 
gr^cis Pf. grcis y [farcin.] gcis Ac. grecis Sl'g Pph. intacti] qui 
intacti Peerlk. opp. Pph.' Ac. auctor] actor i*pA. opp. Pf. Ac. 
67 set y 68 fato] facto E dilapsus Sl'g (laps in ras. p) dila- 
tos ag [et p pr. ut uid. 1 Bland.) delapsus y [3 Bland.^ dclatns y 
euum ku aeuum cett. 69 D&errer& E Detraheret y Acr. in 

interpret. ti. 71 omis. g> i opp. Pph! Porph! 71 Sepe capu/T 
E scaberet] scabar& E opp. Ac. scalperct y [Fran. uar.'\ Pph! 
Acr. in interpret. unguis D pr. Ey {a r) y [Paris. 7979] ungues 
cetif 5' Pph! schot. Pers. Eutych, 72 * iterort ad scripturus (scri- 
ptaros cod.) retulit' gloss, y quae] q. E legissint y a. ras. y opp. 
Hieronym, legissent u 1 opp. Hieronym. sint] sunt y comma po$t 
uoeem sint delet Doederlinus 74 demens] clemens E pr. opp, 

Ac 75 Vilibus DEytpu^ Pph! Milibus ip A' (et Fran.) ip 

ludis] illudis y 76 nam] ii u equitem] equide E opp. Ac. 

omis. Dpr. mihi] omis. u 



92 HORATI BERMONVM 

contemptis aliis» explosa Arbuscula dixit. 

men moueat cimex Pantilius, aut cruciet quod 

uellicet absentem Demetrius, aut quod ineptus 

Fannius Hermogenis laedat conuiua Tigelli? 80 

Plotius et Varius, Maecenas *VergiIiusque, 

Valgius et probet haec Octauius optimus atque 

Fuscus, et haec utinam Viscorum laudet uterque. 

ambltione relegata te dicere possum, 

Pollio, te, Messalla, tuo cum fratre simulque 85 

uos, Bibuii et Serui, simul his te, candide Furni, 

compluris alios, doctos ego quos et amicos 

prudens praetereo; quibus haec, sint qualiacumque, 

adridere uelim, doliturus, si placeant spe 

deterius nostra. Demetri, teque, Tigelli, 90 



TESTIMONIA. 

77 'explosa Arbnscula dixit' Seruius ad eel. 10, 6 79 'uellicat 
absentem Demetrius' Eutychis ars II 2 p. 2169 P. 



VARIA LECTIO. 

77 Gontenptis u arbuslula E {g) Acr. cod, v arbuscula cetl/^' 
Pph/ Porph! Ac. Acr. codd. y Fran. Seruius 78 cimex] in ras. 

♦ ol 
y (cimex a) ofp. Ac. cumex u opp, Ac. pantilliua y [^Fran.'] Api- 

izius pottll') g crucit& E cruciat y 79 demetrias Eutychis cod. 

Paris. 80 M Fannius iff (M minio picia) Faaniiis y [jj] Fanius g 

ermocenis E ledat Eu conuiua] cuia E tegelli E tigilii 
gy ti. 81 onds. D pr. Plotius yFX'u (a) Plocius DEt^ 
uarius DEy [vcag) uarus F X' u [^' r) maecenas I y [^Bamberg. 
Gronou, Lips.^ m^c^nas (p mec^nas y^ mecenas DEkug' Vcrgi- 
lius Aldus niTgWius SI' g' uu. 82 sq. ordine innerso in gy[^Lips.y 

82 hec I omis. u ante uocem Octauius punctum ponit Duntze- 
rus hoctauius y 83 haec] aeqae Maehlyus utinam] unina E 

laudet] laudal Fpr. (g) 84 Ambicione DFX 85 Polio E Pollio 
ceii.'^' Acr. messalla FX messala DEy u g (el /3) fra/re E (fracte E\) 

86 bibuii Sl't^' Bibule Muretus scrui DEy'u^' seruii FX {li) 

his te] iste Ey opp. Ac. Acr. Furni] funi u opp. Ac. 87 Co- 
pinris y [^Valeniian.'] Complures Dy (l^'aag Ci7//pl: v) Gonplures 
EFX' (r) Conpluresq; u Compluresque y 88 ptereo EFX'u pre- 
•tereo D sint Sl^ {var et Fran.) Acr. sunt a pr. g {et /3) qualia cum- 
que DyX' qualiacumque EFu Acr. 89 Adridere DE (v) Arridere 

yFX'u^' corn. Acr. placeat E 90 te] om. Pph' ad h. L tcqnc] 



LIB. I 10, W-«2 93 



discipularuin inter iubeo plorare cathedras. 
i puer atque meo citus haec subscribe libello. 



TESTDCONIA. 

92 cf. ecbasis captini 695: 'i puer, atqne meae citns hunc impone 
coqninae ' 



YARIA LECTIO. 

om, Porph.' ad u. 18 ligelli Sl'g" tigilli g y Pph.' ad h. /. ei 

Porph' ad u. 18 91 Discupulani E Discipularum DyFlu<i Pph! 
Ac, Acr, Discipolorum I \ [et fi \) y 92 i] fi y haec] hoc y Ac. 
opp. Pph! 

SERMONVM LIBER I . EXPLTg g INCIPIT LIBER II- E HORATU 
(HRATIl a) FLACCI SERMONV LIB- 1- EXPLICIT. INCIPIT (INCIP . y) 
LIB^II . AD TREBATIV IVRIS CONSVLTVM. y{a) SERMONV LIB Ij EX- 
PLIC (EXP t/; om. X) INCIPIT • LIB {om. F) W- FV SERMONV LIB 
EXPLICIT - INCIPIT . SCBS u subscripiione careni D{vgi) Expl. liber 
• 1 . Sermonum. Incip. • II • Q. HORATU FLACCI SERMONVM 
LIB. J. EXPLICITVR. HINC SEOfrORDITVR r Q- hiTcij flaccij 
SjmoDi! liber pm<> explicit || Incipit 2^ foelici Telut T dyalogil. || Tre- 

banio loquit*^ 2 HORATU FLACCI SERMONVM || LIBER • I • EX- 
PLICIT . II INCIPIT EIUSDEM || LIBER • II • Porph. 



Q. HORATI FLACCI 

SERMONVM 

LIBER SECVNDV»S 



I 
uunt quibus in satura uidear nimis acer et ultra 
legem tendere opus; sine neruis altera quicquid 
composui pars esse putat similisque meorum 
mille die uersus deduci posse. Trebati, 
quid faciam, praescribe. ^quiescas'. ne faciam, ioquis, 
omnino uersus? ^aio'. peream male, si non 



TESTIMONIA. 

II 1. 1 — 2 'aunt — opus' Porph/ et Acr. ad serm. I 1, 1 

VARIA LECTIO. 

II 1. NCiPlTt. SCBS SERMONV. v Ad Irebatiu eqte romanu 
scrii)it u Ad trebatium scribit equitem romanum Porph*' Ad trebatiam 
quendam iuris peritam scribit et consulit quidnain faciat Acr, 1 satara 
Porph, ad serm, 1 1, 1 satyra Di\fl' [aag ct §1) Pph! Porf. ad serm. I 
1, 1 Acr, codd, v et Bamb, ad serm, 11,1 satira Eyg>u{vet Fran,) 

Acr. cod, y ad serm, I 1, 1 uidear nimis] nimis vider E uidear 
D yX(p2is' Porph.' ct Acr, ad serm, 1 1, 1 uideor F u {I ut uid.^ sed 
parum liquet) y am. Pph,' 2 tendere Sl'g' Porph,' et Acr, ad 

serm, I 1 tenere g intepdere y Nic, Heinsius quidqid F (qaid 

quid /) quicquid ceti, ^' (quitquid g) 3 Conposui v (et ^) Cv posui 
E pr, Composui cett,' E corr, g similis Ey (ff corr. ag) y [^Bru- 

xelL ^111 a \, m, Valeniian, i] similes cett,' is' 4 die] di X die§ y 
deduci DEy<i' diduci FVu{r uar,) y 6 fatia u prescribe 
F X quicscam F i ut uid, (r) y quiescas cett,' (p2i\> uar, g' inquisj 
inqd g 6 aio] ago E pr, (aio g) opp, Pph.' non] nau y pr. 



LIB. II 1, 1—19 95 

optimum erat; uerum nequeo dormire. Uer uncti 

transnaoto Tiberim, somno quibus est opus alto, 

inriguumque mero sub noctem corpus habento. 

aut, si taotus amor scribendi te rapit, aude lO 

Caesaris inuicti res dicere, multa laborum 

praemif laturus '. cupidum, pater optime, uires 

deficiuot: neque cnim quiuis horrentia pilis 

agmina nee fracta pereuntis cuspide Gallos 

aut labentis equo describat uolnera Parthi. 15 

^atlamen et iustum poteras et scribere fortem, 

Scipiadam ut sapiens Lucilius'. haut mihi dero, 

cum res Ipsa feret: nisi dextro tempore, Flacci 

uerba per altentam non ibunt Caesaris aurem, 

TESTIlfOMIA. 

7 — 8 'ter — alto* loannes Saresber. policr. 18 16 schol. Pers. 
5, 4 16 — 17 'et scribere — Lucilius' Prise. VII 2, 4 

VARIA LECTIO. 

7 ObUmu I ler] iter E opp. Acr. loann. Saresber, uncti] 

unli y opp, loann, Saresber, uersum 9 ante u, 8 exhibit y[_Valentian.^ 
Transnato Ey pr,(P') Pph'opp, Acr. loann. Saresber, Trans nanto 
gp Trasnanlo i|; 9 Inriguum DEFlu {v) Irriguum 7^ g' 10 rapit] 
capit D pr. y [Basil. 1 Bentlei Colberiinus] Bentl. 11 Cesaris Eu 

1 2 Premia u obtime X 14 nee] ue E (v) y opp. Pph,' fracta] facta 
E opp, Pph,' PorphJ Ac. pereuntis E y {a \) y [Bruxell, 9777 

Gronou, 1 Mellic,.'] Pph,' preunlis D pereuntes FX'ug' 15 labentes 
E opp, schol, Pers, describit DFX' (fi'a r2 uar,) describat Eyu 
q> 2 uar. ^2 {var et p corr,) describet g [^describat. nie habei cod. 
Mart, ceteri aut describit aut describet' Cruq.'] descripsit schol, Pers, 

Uttulnera y [^Regin.'] uulneba ^ uulncra cett.' 5' schol, Pers. 

16 At tameu D I' opp. Pph,' Ac. 17 Scipiadam ^'s Pph,' 
PHscianus Scipiadem y [Dresd, HI] haut E I [a) baud By Fug (et jS) 
j4c. (Sud Fran,) aut y [1 Bland,] deero ^'5' {et idem cod. Bland,) 
dcro g 18 Cum DEyq>Uf; Ac, quum y [idem cod. Bland, [?)] 

Dum ^X' {et p corr. Fran,) res] omis. tj; pr. opp. Ac, Ipsa] isU 

Peerik. opp. Ac, feret] fer//t -^ ferat y ferunt Ac, nisi] aut y 
[idetn cod. Bland.'] opp. Acr. dextro] deero B a, ras. dcro B p. 

€ t 

ras. opp* Acr. 19 per atteutam] parat tenta E attenlam] attanla 
fp opp. Pph! Porph.' Claris t* 



96 HORATI SERHONVH 

cut male si palpere, recalcitrat undique tutus. 20 

^quanto rectius hoc quam trisli laedere uersu 

Pantolabum scurram Nomentanumque nepoteni» 

cum sibi quisque timet, quamquam est intactus, el odit? 

quid faciam? sallat Hilonius, ut semel icto 

accessit feruor capiti numerusque luceruis; ^ 25 

Castor gaudet equis, ouo prognatus eodem 

pugnis; quot capitum uiuunt, totidem studionim 

milia: me pedibus delectat claudere uerba 

Luciii ritu, * nostrum melioris ulroque. 

ille uelut fidis arcana sodalibus olim 30 

credebat libris, neque, si male cesserat usquaro, 

decurrens alio, neque si bene: quo fit, ut omnis 



TESTIMONIA. 

26 8chol. Statii Theb. VI 329 27—28 'quot — xniHa» schol. Pers. I 

5, 52 29 Porpb/ uita Horati I 



VARIA LECTIO. j 

20 si palpere, recalcitrat] equas palpare recalcitrat, Peerlk. \ 

palpebre D a. ras, y Pph. opp, Porph, Ac. palpare v y opp. Pph,' 

recalci//lrat if; recalcitret y BentL opp, Ac. 21 hoc] hie E I 

quod quidem inrepsisae uideatur ex art p, 140 laedere y [Argent, HI 
Bamberg, Montepess,'] ledere .51 'g' u. 22 del. Apiizius {conL serm. 
I 8, 11) opp, Ac. Acr, 22 Panto labu EyF Pantobabum D pr, 
opp, Ac. scurram] scurrite E que DEyuq> corr, {vagetp^ain 
litura) Pf. pr, ue FV (r et Fran^ Pph. Pf. corr. nepotem] nopole 
E poeta u 1 opp. Pph' 23 cum] quem Doederlinus opp. Acr. 

quisque] quis E 24 milloniua g y Pph.' Porph' inscr. ap. 
Gruierum 54, 1 milonius Sl'g' Porph. alt. I. Acr. semel] airaiii 
y Porph.' in interpret. icto] undo Peerlk. opp. Ac. 26 nume- 

rus] numeris E opp. Pph.' Ac. 26 Castor] ^ Castor ti 27 quot] 
quod Eq>i{i 1) Ac. uiuunt Sl'g' schol. Pers. u. 28 omis. E 1 
opp. Ac. 28 Uiiia Sl'^'Ac. uerba] uerbu uy 29 Lucilii u{vCg et 
Fran.) opp. Porphyrionis uita ritu] ritum Porph.' uita Horati 
29 — 37 interpunxi cum Keckio 30 neiud Ac. archana I'u qui 
arcana Peerlk, opp. Pph.' 31 nee si male res erat Gogauius ne- 
que ae male gesserat Peerlk. gesserat DEyFX'u corr. (vaagr et 
§ corr. Fran, omn. Cruq.) cesserat u \ (et /3 pr.) y usquam DEy 
FX'q' umquam u q> uar. {a 1 r et fi in ras.) [^nquam 1 Bland.'] 
32 quo] qd (= quod) E opp, Ac. omnis] oms u pr. y opp. Acr. 



LIB. U 1, 20^-46 97 

uotiua*pateat iieluli. descripta tabella 

uita senis'. sequor himc, Lucanus an Apulus, aaceps: 

nam Venusinus aral finem sub utrumque colonus, 35 

missus ad hoc pulsis, uetus est ut fama, Sabellis, 

^quo?' ne per uacuum Romano incurreret hostis, 

siue quod Apula gens seu quod Lucania bellum 

incuteret uiolenta. sed hie stilus hau petet ultro 

quemquam animantem et me ueiuti cuslodiet ensis 40 

uagina tectus: quem cur destringere coner 

tutus ab infestis lalronibus? o pater et rex 

luppiter, ut pereat positum robigine teium, 

nee quisquam noceat cupido mihi pacis! at ille 

qui me commorit (melius uon tangere! clamo}» 46 

flebit el insignis tota cantabitur urbe. 

TESTIMONIA. 

35 Porph/ uita Horat. 42—43 'o — rnbigine ferram* Prise. XV 
6, 35 44—46 'at — flebit' Prise. XVII 1,6 44 sq. cf. ecb. 

csptini 563 — 555: 'nee qmsqaam noceat eapido mihi pacis, et ultra de 
grege conuentas non sit, qui ealcitret alius, qui te eommoait, melius 
non tangere scibit' 45—46 'qui — flebit' Prise. X 3, 16 



TASIA LECTIO. 

34 apolus y apulus ceti! <^' Acr, appulus vy 35 finem] om. 
Pph. 'opp. Porph.' uita Hor, 36 Ma,ssus D o^pp. Acr, ut] et g 
y 37 quo ne] ne quo Doederlinus opp. Acr. uacuum Sl'g'Ac. 
(uactinm Acr.) 38 S^e k quod . . . quod] quid . . . quid Bentl. 

appula V (et /3) sea quot F bellum] belli Bentl. 39 lu- 

carr<& E set y s\ E opp. Pph! Ac. hau Pph. haul EX (a) 

hand ceti. g' Pf. aut out ut ai petet] pito (an prel?) E opp. Pph J 
petit a y opp. Pph.' 40 quemquam] Queq; u 41 quem] qu^ E 
app. Ac. Acr. destringere DEyi\> uar. s' distringere FX'u 
coner D in ras. u. 42 in rasura D 43 luppiler Eug Pph. 
lupiter DyFV (a) Pf. positum 51' g' Pph.' Priscianus potius 
Peerlk. robigine Ey rubigine cett.'^' Priscianus telum] taelum 
^Fl' ferrnm Priscianus opp. Ac. collam y opp. Ac. 44 pacis] paucis 
^ a. ras. (/ a. ras.) ille Sl'^' Priscianus illi Peerlk. 46 com- 
morit DEyu q Ac. Priscian. conmorit FX commouit ecb. capt. opp. 
^<rr.conimordit y Rutgersius 46 fleuit 6 cadd. Prisciani lib. XVII., 

2 C€M. lib. X. opp. Acr. tota] no la E opp. Acr, urb^ F 

HOBATITS II 1 7 



HORATI SERMONYM 

Ceruius iratus leges minitatur et urnam, 

Canidia Albuci, quibus est ioimica, ueoeDum* 

grande malum Turius, siquid se iudice certes. 

ut quo quisque ualet suspectos terreat, utque 50 

imperet hoc natura potens, sic collige mecum. 

deote lupus, cornu taurus petit: unde» nisi intns 

monstralum? Scaeuae uiuacem crede nepoti 

matrem: nil faciet sceleris pia dextera; minim: 

ut neque calce lupus quemquam neque dente petit bos: 65 

sed mala toilet anum uiliato melle cicuta. 



TESTIMOMIA. 



54 ct. ecb. captioi 530: 'nenim nil sceleris faciat pia dextera re- 
gis' 55 cf. ecb. capt. 865: *nam neque calce lupus neque quem- 
quam dente petit bos' 



VARIA LECTIO. 

47 Ceruius] Seruius y Lambinus opp,Sl'g' {et omn. Bland.) Pph/ 

Porph! Ac. minitatur] imitatur Porph/ minatur Acr, 4B Cauida I 
opp. Pph! Ac. Ganidiain y pr. opp. Pph! Ac. albaci SVq Pph.' 
Porph.' eons. Acr. Jibuti y Albutius Porph. alt. I. in inierpreL 

m 

a1t>n. Ac. esl] omis. D pr. 49 malum] ,alu E turius Eyk^ 
uar. u 2 in marg. s' Pph.' Porph.' Ac. Acr. turias DF (l) tortus u 
Furius Cruquius quid . . . certes Ey {v \0a et p) Pph. quia . . 
certes r 1 quid . . . certet D corr. y quls . . . certet DFX'uy uar, 
{v2gr2 et Fran.) quid sibi . . . certes Apiizius 60 ut] Et u opp. 
Ac. ualet] uaJeat u ualeat g 51 mecum] metu A a. ras. opp. 
Pph.' 52 cornu] cornu D (curnu D i) 53 Monstrata Ft {li) opp, 

c 

Ac. scaeuae y sceu^ DFX'u s^ue E crede] credere Fa. ras, 

, t faciei 

opp. Pph.' Ac. 54 nil] nilml k faciet] facet X opp. Acr. faceret 
u opp. Acr. faciat g [et Fran.) y ecb. capt. opp. Acr. mirum SI 
g' Ac. //fnirnm / mirum est y uerum y signum exclamandi pott mirum 
ponit Siallbaumius , interrogationis signum Halmius mirum ni (iie/ si) 
Bend, mirum, quin Goellerus nimirum Meinekius mirum: at Horke- 
lius 55 neque] ne E quemquam] quenq^ u ^ua g neque 

acq; ncc 

dente] dente X nee dente 9 (/) dente if; petit] peti^ X petat F (tf 
corr. gl) y petit in ras. ut uid. D 56 Set y pr. mala] male 
Ely pr. (/3V 1) Pph. mala DFX'u E2 y corr. (vcagri) Pf. toilet] 



LIB. H 1, 47-69 99 

ne longum faciam: seu me tranquilla senectus 

expectat seu mors atris circiimuolat alis, 

diues, inops, Romae, seu fors ita iusserit exul» 

quisquis erit uitae scribam color, ^o puer, ut sis 60 

uitalis metuo, et niaiorum nequis amicus 

frigore te ferlat'. quid? cum est Lucilius ausus 

primus in hunc operis componere carmina morem, 

detrahere et pellem, nitidus qua quisque per ora 

cederet, introrsum turpis; num Laeiius aut qui 65 

duxit ab oppressa meritum Karthagine nomen, 

ingenio offensi aut laeso doluere Metello 

famosisque Lupo coperto uersibus? atqui 

primores populi arripuit populumque Iributim, 



TE8TIMONIA. 

69 gloss. Mai class, anct. VIII 579 



YARIA LECTIO. 

tolI& E (tellet ^i) tollit c y opp. Pph/ uiciato Dy cicuU] //icuU 

I opp. Pph/ 57 Neu u 58 Exspectal k pr. Expectet g Expectat 
cetUg mors] sors y pr, mors iam Pe^r/Ar. circum vlq\^\. D Eyr^f 
circumuolat vpku 59 rome I iusserit Sl'<^' laserit r i y Fea 
exul Sl'%' Ac. 60 erit] erat X pr. ut uid. uile A 61 et] dd. 
k'eckius maiore E amicus] amicis D pr. 62 Frlgora v i Ac. 

est] omis. Dm 63 liunc] liuc 1 hoc g hunc . . . morem] 
banc . . . formam Marklandus componere DEyX' (p'car) conponerc 

: — : pellem 

Fu (v) 9pone g 64 pellem] more u qua] % (= quia) a {a 2 

uar. : qua) y opp. Ac. 65 G^deret y Cederet v y [ Vossianus] 

in cederet y Nic. Eeinsius introrsum] intorsum D y introrsus 

g y lelius D Ey u aui Ey F k' D in ras. (jS'v corr. Car) 

et D a. ras. ut uid. u [v pr. g r 2 uar.) 66 opressa E 

lurtagine E [v ei Fran.) cartagine D Fl{gr et ^ cart: /) carthagine y 

pr. (<r a) karthagiue y corr. chartagine u 67 lui^eno A laeso] 
lapso I les//o D leso u deluere E 1 metaello D a. ras. 

68 Famosiq. D opp. Pph.' que] ae Cuninghamus opp. Pph. 

O , / 

copto 2> cf. Lachm. Lucr. p. 135 sq. cooptis u cooperto cett. g 
Pph.' atqui] &qui F (I a. ras.) y at^ (==' atque) g 69 populum] 
popaiis glossar. Mai opp. Sl'g' {et omn. codd. Crnguii) Pph.' Ac. Acr. 

7* 



100 HORATI SERMONVM 

scilicet uni aequs oirtuti atque eius amicis. 70 

quin ubi se a *uolgo et scaena in secreta remoraDt 
uirtus Scipiadae et mitis sapientia Laeli, 
nugari cum illo et discincti ludere, donee 
dequoqueretur holus, soliti. quicquid sura ego, quamuis 
infra Lucili censum ingeniumque, tamen me 7o 

cum magnis uixisse inuita fatebitur usque 
inuidia, et fragili quaerens inlidere dentem, 
olTendet solido, nisi quid tu, docte Trebati, 
dissentis. ^equidem nihil bine diffindere possum; 
sed tamen ut monitus caueas, ne forte negoti 80 

incutiat tibi quid sanctarnm inscitia legum: 



VARIA LECTIO. 

tributim Dy Fk'u E2 ^' {et omn, codd. Cruquii) Pph/ tributum 

a 

E i ig) y Lambinus 70 ^qus a aequus SI' (van) ^quis n eqaos 
P'g 71 uulgo 5i's' et] e' F scaena al y scena 51 V 
72 scipaid^ D laeli Eytp'^ corr. I corr. (a i I) I^lli D laedi t^ a, 
ras, k pr. opp, Acr, I^lii a 2 (et Fran.) lelii m (v r 2) leli Ggr\ [ei j5) 

Y3 distjnti y 74 Dequoqueretur yFu (§'a) y [^Bamberg, i Barcin, 

'Co CO 

Gronoti. Fossian.j Dequoqueret X (De,queretiir /) Dequerilur E Deco- 

querelur D[vagr) cf, art, poet. 186: ^quoquat' Ferg, Aen. Vii 636: 
^requoquont' Quid. met. VII 265: Miiquoquit' et cf. QuintU. instit. 
VI 3, 47: ^quae Ciceroni aiiquando sed non in agendo exciderunt, 
ut dixit, cum is candidatus^ qui coci filius habebatnr, coram eo saf- 
fragium ab alio peteret: ego quoque tibi fauebo' holus Sl'^' oins 
V quidquid F{Gail) qd g quicquid cett. g' quamuis] qua uis ^ 

qiDuis A quauis y 76 lucilii FVu Pph. Porph. opp. Pf. Porf. 
11 querens A u inlidere Ey Fl\{yagr ei ^ \) iiiidere Pit [al et ^2 
Fran.) 78 OflFendit ay Oflfend=rOflFendiH Ac. opp. Acr. solido] solito 

D uar. opp, Acr. tra^ati E 79 nihil DEyFV{vaa r ei Fran.) Pph.' 
nichil u {et p) nil g hinc] hie y opp. SI' g' (et omn. codd. Cruq.) Pph.' 

diflingere yu {^'ar et 3 Bland.) Ac. dlfingere a defhnge g diffin- 
dere P pr. (v corr. ei Fran. uar. V) y diffindere D diffiindere £ diffi- 
dere Flu uar. (v pr. l2^ li n. I.) Pph.' ^Diffingere legitor et (om. 
Porph.) diffidere' Porph.' his diffindere BentL 'Praetor enim solebat 
dicere: hie dies diffisus (diffusus Fran, confisas v om. y) esto' Acr, 

80 Set y pr. negoci k negotii Fu «. 81 omis. y pr. opp. 

Pph.' Porph.' 81 l//ncutiat P Incitiat E opp. Pph.' sanctarnm] 
scaurii u opp. Pph.' Ac. 



LIB. II 1, 70—86. 2, 1—3 101 

si mala coodiderit Id quem quis carmina, ius est 

iudiciumque '. esto, siquis mala: sed bona siquis 

iudice condiderit laudatus Caesare? siquis 

obprobriis dignum latrauerit, integer ipse? ^ 85 

^soluentur risu tabulae, tu missus abibis'. 



II 
Quae uirtus et quanta, boni, sit uiuere paruo 
[nee mens hie sermo est, sed quae praecepit Ofellus 
rusticus, abriormis sapiens crassaque Minerua) 



TESTIMOMIA. 

82 — 83 'si — iadiciamque ' Apollinar. Sidon. epist. 11 loann. Sa- 
resber. poller. VII 24 



VARIA LECTIO. 

M. 82 — 84 in — condiderit] omis, y [Moniepess,^ 82 con- 

diderit V 83 — 86 [^esto si quis mala. Haec buM Horatii per- 

eontaniis Tr^atium ad eum utque uersum, soluentur risu t. idque 
cum nota tnierrogationw in F' Cruq.'] 83 luditiu Eu set y pr. 

84 laudatus DEyFu {vaglir et 2 Bland.) laudatur X (fi'ali) 

cesare u 85 Obipbriis DFX'u (jS'vor) Opprobriis y (ag) Op|)priis E 

opprobrium y [2 Bland.'} latrauerit SI' g' laceraucrit y Lambinus 

Benll. ips^ q> opp. Ac. Acr. ipse t^ 86 tabulae ii'g' Pph.' 

rabulae Franckeus opp, Pph! Acr. subsellia: Peerlk. ex For ph. ' Acr. 

II 2. AD OFFELLIVM DE EGLOGA • II • F EGLOGA • 11 • AD 

OFELLVBI A inscriptione carent y u ^ In hac egloga sub persona 

Ofelli Inxurio^os carpit' Porph.' *In hoc sermone sub persona Ofelli 

cninsdam stoici lacerat luxuriosos ' Acr. huic sermoni primum edito uer- 

mis 2 tq. 112 — 136 defuisse, sermonem olim tanium ad u* 111 pertinuiase, 

po$teriu8 editum additit uersibua 2 aq. 112 — 130 esse putat Keckius^ 

ioiam eclogam Lucano attribuit Hiizigius conlato prooemio -eum Phar- 

tal. IIM 377, sed Horati nomen testantur Priscian. Euiych. schol. 

Pers. Seruius Charisii ed. princeps. 1 boni D pr. Ey Flu t^' {et 

omn. Bland.) bono D corr, bonis / a. ras. y Pph.' Acr, sit] quid 

nel quanta homini sit Peerlk. opp. Pph.' 2 set y quae SI' {a 

ag et ^) quem vl2r {et Fran.) precepit I recepit E ofellus 

DEyFug' offellus I pr. ofella a superscr. Torrentius Benll. opp, 

Acr. 3 abnormi Ey pr, k u pr. F p. ras. {v p. ras* a a I p. ras. 

et p 3 Bland, ueiusiiss.) Acr. uar, abnormis y corr. F a. ras. u 

corr. {v a. ras. g I a. ras. r et Fran. a. ras.) Ac. ab normisD 'ultra 

normam pbilosophiae perltus, aut abnormi recta' Acr, cf, Cic, Lael, 

5, 18: 'ad istorum normam fuisse sapientis' 



102 HOB ATI SERMONYM 

discite, non inter lances mensasque nitentis, 

cum slupet insanis acies fuigoribus el cum 5 

adclinis falsis animus meliora recusal,. 

uerum hie inpransi mecum disquirite. *cur hoc?' 

dicam, si potero. male uerum examinat omnis 

corruptus iudex. leporem sectatus equoue 

lassus ab indomito uel, si Romana fatigat lo 

militia adsuetum graecari, seu pila uelox 

moUiter austerum studio fallente laborem 

seu te discus agit (pete cedentem aera disco), 

cum labor extuderit fastidia, siccus, inanis 

sperne cibum uilem, nisi Hymettia mella Falerno 15 



TESTIMOMIA. 



II 2. 8 — 9 'male — iudex* Hildebertus mor. philos. 986 10- 
11 'uel (uelut cod. P) si — adsuetum' Eutjchis ara II 3 p. 470 K. 



VARIA LECTIO. 

4 lances ii'g' Pph: nileMlis DEy (a) y [Bruxell. 9777 Re- 
gin. Vossian, i] nitentes F I'u {?'v gr) Acr, 5 Insanis] in 
uanifl Pcerlk. opp. Ac. Acr. u. 6 omis. E \ aui pr, 6 Ad- 
clinis SI' {P'va r Adcliu: g) Acclinis a Ac, cf. Verg. Aen, X 835 

7 Verbu E iupransi SI' ^ Ac, Acr, inprensi y [/3 pr.] 

8 uero J) pr, opp, Ac. examinat] aexaminat i/; eianimat u opp. 
Ac. Acr. Hildeberi. 10 sqq. Stallbaumius ifiterpunetionem nittulii 
post indomito, post aera disco suspenaae orationia signo interpoaito 

10 lassus] La55us D Lassus y [Regin.'] Lais' y [Valentian,^ Lapsus m 
Acronis cod, Fran. opp. Acr. codd, y v fatigat] fatiget Etiiych. 

11 Milicia 2> Malitia rp opp. Pph.' Eutych. adsuetum D F k' E 2 
[vcr et §) Pf. Eutych. atsuetu E i assuetum y u{ag et Fran.) Pf, 
gr^cari Pf, gcari y [ZuHchem.'] grecari Sl'^' Ac. egrcgari Pph. *aut 
luxuriari aut Graeco more iudere' Porph! 12 molliter austerum] 
del. Peerlk. opp. Ac. molliter] Mollito uel Moiire quidam ap. Lam 
bin, opp. Pph,' Ac. studio fallente laborem] post uocem agit (ti. 13) 

ponU Peerlk. fallente] fallaute D fallante v 13 agit Sl'^' (et a2 
uar.) aget vg y ait a pete — disco] del. Peerlk. cedentem] 
c^dente ^f(p2 c^dente 91 (/) aera] mera Fi (/i) 14 extuderit 
D Ey {§'vcagl p. ras,) Ac, exstuderit F (/ a, ras,) extulerit lu[r et 
^ p. ras.) y expuierit y Benll. 15 Spenne u a. ras. hymettia g y 
\Lips.'] himettia D a, ras. y hymetia F I' (et fi) hymetica y [Fran^ 



LIB. II 2, 4-. 28 103 

ne biberis diiuta. foris est promus, et atrum 

defendens piscis hiemat mare: cum sale paDis 

latraDtem stomachum bene leniet. unde putas aut 

qui partum? non in caro nidore uoiuptas 

summa, sed in te ipso est. tu pulmentaria quaere 20 

sudando: pinguem uitiis aibumque neque ostrea 

nee scarus aut poterit peregrina iuuare iagois. 

uix tamen eripiaro, posito pauone uelis quin 

hoc potius quam gallina tergere palatum, 

comiptus uanis rerum, quia ueneat auro 25 

rara auis et picta pandat spectacula cauda: 

tamquam. ad rem attineat quicquam. nuro uesceris ista 

quam laudas pluma? cocto num adest honor idem? 



TESTIMONIA. 



16 'non biberes — antram' gloss. Mai class, anct. Vlll 469 23 
—24 'posito — palatum' Prise. VHII 9, 50 24 scbol. Pers. 3, 114 



YABIA LECTIO. 

himellia D a, ras. himetia ED p. ras. (v a) iiimecia a hyme//cio r hymc- 
tica y [Fran,'] ymetia u felemo t/; 16 diiuta] duluta E delnta cy 

af dens 

opp. Ac, glossar. Mai est] tibi Peerlk. 17 Defendes a opp, Ac. 
piscis Dpr.y{vagr\) y [Bruxell, 9777 Valentian, i] pisces EFVu D 

corr. (P'eri) 18 stomacu FX (/?') leniet DyFu g' len'& ^ Imiet X 
II. 19 omis. u opp, Ac, Acr, 19 partum? non in] paritnr non 
ex Peerlk, opp. Ac, Acr, 20 set y pulmentaria] pulumentaria J) 
opp, Pphf Ac, Acr. quere X 21 neque 51 '5' Pph,' nee g y ostr^ 
I> 22 lagoDis FX'Pph,'Ac, laganis g 23 tamen] tandcmy [2 Bland,] 
opp. Ac. Acr, 24 pocius D quam] qua E opp. Priscian, schol, 
Pers. 25 *Variis (uanis Pph.) rerum quia neneat] pro uariis rebus' 
Pph. Porph/ uanis] uariis y [Dresd. II) Pf. opp. Ac, Acr, 

26 picta . . . Cauda] pictam . . . caudam Peerlk, pandat] pandet tf; 
pandet y pandit u {g pr.) y cauda] caudia E cauda? y [ei illi 

2 Bland.] 27 Tamquam DyV^' Tanquam EFu{ag) ad] omis. 
D allineat2>^y(vaar2) adlineat FA'm(/5') ptineat^riy qdqua g 

num] nee / 1 nc V n^ y [Montepess,] 28 Que E 1 cocto 

num adest] coctone etiam est BenUei dubia siupieh num] nee y 

corr. y opp. Sl'^' (et codd. Bland.) Pph! honor ^'g' Pph! color 
^ (•« 1 Bland.) y m opp. Pph.' 



104 HORATl SERMONVM 

came tamen quamuis distal nil, hac magis illam 
inparibus formis deceptum te petere esto. 30 

unde datum sentis, lupus bic Tiberinus an alto 
captus hiet? pontisne inter iactatus an amnis 

VARTA LECTIO. 

29 qua uis DFk (a) quamuis Eyu {vcgr et §) Pf, Acr. quioig 
Ac, opp, Acr, omis, Pph. distat] distet u y Acr. instat D pr, ui 
uid. nil] nihil E {a) nichil gy nihil© C Wagnerus hac DEy 
Fl'g' h^c My hec gy magis] aais Peerlk. ilia DyFk'u^ ilia 
Ey uar. iff uar. {a g et /3) Acr, lata y [Fran,"] ilia ac Hiizigius * Carne 
tamen hac (hanc Porph. \i2iclj Porf.) magis illam petere deceptam (dec^- 
ptaro Porph,) inparibus formis, quamnis nihil distet, esto' Porpk! hoc 
sehol, in Porph,' post seh, ad uerba: pontisne inter iactatas (32) et ante 
schol, ad uerba: inparibus formis (30) extat. ^ Carne tamen quamuis 
(quiiiis I/). Hoc interrogatiue (interrogatione v). Sensns: Quamuis enim 
hoc {am. v) carne distet, magis tamen illam te petere (repetere y) inpari- 
bus (tepetem paribus v) formis deceptum esto •!• (om. v) concedamns. 
Non distat inquit sed ideo petis quia maior est' Ac, Acr, came] 
carnis (nominat.) WeUius carpe tamen, quamuis distat nihil, hanc 
magis ilia! Praedicowius carne tamen, quamuis distat nil, hac magis 
ill^ Gesnerus carne tamen, quamuis distat nihil hac, magis ilia — : 
Fr, lacobus Carne tamen, quamuis distat nihil, hac magis ilia — : 
Haackeus carne tamen quamuis distat nihil haec magis [=i lanx, cf. 
Plin, flat, hist. XXXIll 146 Digest. XU 6, 36. cl, Varr, I I. V 25, 34) 
ilia censor lenensis a. 1837 carne tamen — , quamuis distat nil hac 
magis ilia, imparibus A. Moebitis c: t: q: d: nil hie magis ilia Cuningha- 
mus nihil hac magis ilia , et Sanadonus nihil haec magis illi Valartus 
[qui post u, 24 ponit hune u.) carne tamen quamuis distat nihil, hac 
magis ilia Kirchnerus carne tamen, quamuis distat nihil hac auis 
iWa Heindorfius ^ carne tamen!' quamuis distat nihil haec magis iila? 
— E,C. Franckeus carne tamen, quamuis distat, uis hac magis ilia: 
H. 1, HellerUS carne tamen quamuis distal nil, hanc [ael hunc) ma- 
gis illd imparibus formis deceptum te patet — esto (= ab edendo) Simo- 
tiisitiS carne tamen quamuis distat nil hac magis ilia, inparibus formis 
deceptum te patet', Hauthalius^ uersum 29 deleni Goerlilzius et Mei- 
nekius cut praeterca inserendus post ilia uidf^atur esse uersus fere 
hie: delector; pulchri quid habet lunonius ales? 30 Imparibus y g' 
Inparibus DEFVu Pph, (Tp: Pf,) le patet FX'uJ)2y uar. 

(/J'vtf corr. r) te patet D te pelere D i ut uid. y ^ uar. (a pr. ag 
et jS corr.) Porph,' {am, te) Acr. depe/ere E (deperere E\) 31 datum] 
Hutem Peerlk. opp, Ac. ratum Franckeus opp, Ac. an] In F (el §] 
y opp, 1/; uar. cett! de Porph.' aide appar. ad u, 29 

32 pontis D I ut uid. Ey (vagi) y [^Barcin, Gronou, \ ut uid. Mettir, 



LIB. 11 2, 29— 4S 105 

OBtia sub Tasci? laudas, insane, trilibrem 

muUum, in singula quem minuas pulmenta necesse est 

ducit te species, uideo: quo pertinet ergo 35 

proceros odisse lupos? quia scilicet iilis 

maiorem natura modnm dedit, his breue pondus. 

ieiunus raro stomacbus *uolgaria temnit. 

^porrectum magoo magnum spectare catino 

uellem' ait Harpyis gula digna rapacibus. at uos 40 

praescntes, Austri, quoquite borum obsonia. quamquara 

putet aper rbombusqne recens, mala copia quando 

aegrum soUicitat stomacbum, cum rapula plenus 



TESTDfOMIA. 



38 Hildebertas mor. philos. 985 ecbasis captiui 631 40—41 'at 
— opsonia' schoL F (non Acr.) ad serm. II 8, 6 43 cf. ecbasis cap- 
tiui 552: 'ta dispone domam, ne qais sollicitet aegmm' 



YAKIA liECTIO. 



Manac. I Reffin.'] Pph/ pontes tpk u corr, (P'or) Acr. pontos D pon- 
Ins if pr, u pr, amnis] annis u 33 Hostia y (et Fran.) Acr. alt, 

n 

/. tosri D insana E 34 siguia E 35 quo DEyuyp^uar. 
(vaag) Pph.' quid FV (/3'r) u. 38 suspedauk BenU. opp. Pph! 

Porph. Ac. Acr.^ poit u. 22 ponit Doederlinus leuinus D i leiunis 
X raro DEyXq> uar. ^ 2 uar. u 2 uar. %' (ct omn. codd. Criiqu) Ac. 
Hildehert. ech. capL ran y uar. y [Vossian. p. ras.'] raris Fu(l \) y 
Pph,' rare Porph.' in interpret, 'rari (raris Fran^ magis lego . . . 
alii rare legant cam in asn habeamns raro' Acr, stomacus k (et 
p) uulgmz SI' g' Ac, temnit BEy {a g) ech, capt. tepnit FX' 
(P'va) lenpnk u tepmnit r tempsit Hildebertus 39 Porrelu F 
magno] magnu D pr. y pr. magnnm r 40 Velle D \ y [r) Vellem 
EFX'uD2^' VcU& V ait] agit y harpyis y [Lips.^ arpyis Dy 
E2 (r) harpiis g arpiis FX'u (j3 Oa) cons. Acr. arpigis v arpis E\ cf. 
Very. Aen. IH 212 VI 289 41 Presentes DEu Ac. amis, schol. 
r serm- II 8, 6 opp. Pph,' Austri] Austris Hamacherus quo 
qoite y [^Fran. Gronou, i a. ras^ coqaite52'$ obsonia DEycorr, 
FX'u (fi'<f g r) schol. y serm. II 8, 6 opsonia v schol. E sertn. 
n 8, 6 oposonia / pr. op//sonia a quamquam DEyu (fi'agr quanqa 

D 

V qnaqna a) Ac. qoiuts FX' (qua ais t/;) y 42 rombus DEyu 
(v a) rhombus F X' (^g) rombos r que] om. u pr, mala] male 
E[v)y 43 A//gru D soUiciU/ E\ solUcitas E\ stomacu X 



106 HOBATI SERMONVM 

atque acidas mauoU inulas. necdum omnis abacta 

pauperies epulis reguro: nam uilibus ouis 45 

aigrisque est oieis hodie locus, haul ita pridem 

Galloni praeconis erat acipensere mensa 

inramis. quid? tunc rhombos minus aequor alebat? 

tutus erat rhombus tutoque dconia nido, 

donee uos auctor docuit praetorius. ergo 50 

siquis nunc mergos suauis edixerit assos, 

parebit praui docilis Romana iuuentus. 

sordidus a tenui uictu distabat, Ofeilo 



VARIA LECTIO. 

44 mauolt EFX'y [Bamberg. Begin, i] mauult Dyu^Pf- Acr. 
mala nn\x Pph. necdum Etplu Ac nee dum i>^^ omnis] omnes 
Ac. abacta] abacta eat y Kirchnerus 46 haut y pr. (r i ui 

uid. et Fran.) aud E baud cett.' g Ac. 47 Gallonis y a. ras. (r a. 
ras.) y Porph.' in interpret. Galloni cett! ^ (et omn. Cr. et com. /?') 
Pph'Ac. acipensere DFX'E2u corr. {et Fran.) acclpensere tf (ef 
j5) Pf. acipiensere i/; corr. accipiens^ere E i y (g) accipienaere var 
Acn eons. Porph.' arrupere u pr. acquipens q> uar, u. 48 sq. 
amis, y [Lips. pr.\ 48 tunc DEy{§'aa) tum FX'u{vgr) Pph! 

rombos DE{v6 rilbos /3') rhombos yFl'{agr\) rhombus u{r2)y 
aequor alebat D y F V u {vHa eq: ^' g r) aequora alebant ED% y 

V 

[1 Bland.] u. 49 oims. g opp. Acr. 49 rombus J) (va) rhombos 
E rhombus yFl'u (a r et Fran.) rilbus y [/3] tulo . . . nido] totis 
. . . nidis Peerlk. 60 auctor] nictor Pph.' 'uictor] legitar et 

auctor' Pph' Porph! pretorius EyXu ergo] "H ergo E 
61 nunc] om. Pph! suauis DiEy [a)y [Bruxell. ^111 Gronou. 
Mellic. Valeniian!] Pph. suaues ceii! g' Pf. edixerit SI' ($' Pph! 

edtxerit a elixerit y 62 praui] paui k 63 nouum sermonem 

incipiunt D q> corr. (g r) y [Basil. Ill Bern. 327 Bruxell. dill. 
10064 Burnei. 179 Corb. Dessau, il Dresd. W. IIII Gronou. Lips. I. 
II. III. Monac. I. IIII. Pans. 7979. Sorbon. 1678 Begin. 2 Regius 
Vossianus Wolfenbutt. II, Bad. I, 1 cod. ap. Bersmann., Floren- 
tinus apud Preiss. I 219, plures codd. ap. Torrent.'] Pph* *In 
aordidos. incipit haec egloga' jPorpA/ CORRIPIT SORDIDOS SUB OFELLI 

NOMINE (NOMIN^g)) tp marg. y [Florent.] CORRIPIT SORDIDOS 
EGLOGA III. y [Lips. \. II.] EGLOGA IWDy [Gronou. Vossian. 
eons. Bruxell. 9777 Sorbon. 1678] inseriptione eareni g r 63 SordiU 
E opp. Pph! Ac. Acr. a] ac F pr. [l a. ras) y opp. Pph! disU- 
bat BEyFX'^' (et omn. Bland.; distaba g) disUbit uy offello I 
opp. Ac. 



LIB. II 2, 44-64 107 

iudice: nam fnislra uitium uitaueris illud, 

si te alio ^prauom detorseris. Auidienns, 55 

cat Canis ex aero diclum cognomen adbaeret, 

quinqnenms oieas est et siiuestria coma, 

ac nisi matalum parcit defundere uinum, et 

cuius odorem olei nequeas perferre, iicebit 

iile repotia, nataiis aliosue dierum 60 

festos albatus celebret, cornu ipse biiibri 

caulibus instiilat, ueteris non parens aceti. 

quali igitur uictu sapiens utetur, et borum 

utnun imitabitur? bac urget lupus, hac canis, aiunt. 



TESTDCONIA. 
cap 



64 'hac lapus, bac canis nrguet' oita Heinrici IIII imperatoris 
1 [Pertx Xmi = XU 271] 



VARIA LECTIO. ' 

54 uiuberis u aitanerit / 55 alio . . . detorseris] aliad . . . detor* 
writ Peerlk. prauom Sl'^' praaas y [Dessau. II, 1 cad. ap. Bers* 
mannJ] Benil, tetorseris 1^ i aoidienos Dyq> corr.j\>l' audiemus 

fp pr. auidieiii^ E 56 uero] utero E a. ras. y [Mellic. pr.] 
dictum SI' ^[ei fi) doctam y [V Fran. Gronou. a. ras. Lips. Sorbon. 
1578 Valeniian. 2] adhaerel D (v a) adheret Ey FV u][p'a g r) 
adhesit y 67 Qainquenuis D \ Ey {v ag r \ n. I.) y [^Barcin. Man- 
tepess. Paris. 10401 cons. Mellic] Qainqueuies FX' Dt (tfr et p) 
Qoinqaeiuias u {et Fran.) y 58 motatO E mataram Ac. defun- 
derc BEy {yagr ei Fran. 4 Bland.) fundere FV diffundere ul'2 {<5 
etp) et] om. Ay 59 olei] olet F pr. (1 1) 60 repotia BEy 
{a et P; r in. L) Pph.' Porf. Ac. Acr. repocia g {et Fran.) repor- 
tia FX'u Porph. rcporcia v nataiis BxEy (g r uar.) y [BruxelL 
^111 Lips. Begin. 1 Valeniian. 1 Vossian.] nalales FVuBiE uar. 
{^'var) dierum] deorum superscr. \e Eu 61 festos] Festus u 
pr, Elistos E 1 biiibri] biiibri id Peerlk. 62 non parens] parcos 
000 Pph.' non parem Ac. qnoque parens Peerlk. opp, etiam Acr. 
63 Quasi E\ opp. Ac. 64 canis ainnt ac (hac Pf,) lopns nrgnet 
(orget Pf.) Pph.' nrget] urguA E {g) Pph. opp. cell.' s' {et 

codd. Bland.) Pf. Ac. lupus] d. Ac. aiunt B\ EyFV {§' 

v9agr uar. ei omn. Bland.) angit uBi (r) y [Argent. Ill a 2. m. 
Bern. 327. 619 Berol, 269 BruxelL %ni. 10064. Paris. 7976. 
8214. 8216. 10401 uar. Nostrad. 184 uar. a 2. m. Valeniian. 1 Cm- 
quHMarLj Ztdichem. siue Biuaei cod.^ alii apud alios ^li Begius'] 



108 HORATI SERMONVM 

mundus erit» qua non offendat sordibus, atque 65 

in neutram partem cultus miser, hie Deque seruis, 

Albuci senis exempio, dum munia didit. 

saeuos erit, nee sic ul simplex Naeuius unctam 

conuiuis praebebit aquam: uitium hoc quoque magnum. 

accipe nunc, uictus tenuis quae quantaque secum 70 

adferat. in primis ualeas bene: nam uariae res 

ut noceant homini, credas, memor iilius escae, 

quae simplex olim libi sederit; at simul assis 

miscueris elixa, simul conchylia turdis, 

dulcia se in bilem uertent stomachoque tumultum 75 

ienta feret pituita. uides ut pallidus omnis 

cena desurgat dubia? quin corpus onustum 

hesternis uitiis animum quoque praegrauat una 

atque' afOgit humo diuinae particuiam aurae. 



TESTIMONIA. 

77 ^desurgit: (i<podevei, mg^Slgaxiog^ gl. Philox. p. 70, 7 Vulc. 



VARIA LECTIO. 

66 qua D i Ey {v uar. a r\ ct 4 Bland.) Pph! Ac, Acr, qui F 
I'uDiy uar. {§'vagr2) oflTendal DEy FV (P'vagr el 4 Bland.) 
Pph! offeDdet u [I uar.) y oflendit D super scr. {<s et Fran. 2) y sordi- 
bus] sordidua y [2 Bland.^ Pf. 66 cultus miser.] cultu. miseri Pe^r/Ar. 
»PP- ^P^' cullus] Cuius Ac. miser] miseri Hamackerus opp, Pph J 
migret Duentzerus 67 Albuci Sl't^' Pph! Ac. Acr. Albutius Porph. 
Albucius Porf, didil y D corr. £2 t/; 2 (v uar. a ar) dedit D pr. 
ut uid. E I FX'u (fi'vg) Ac. adibit y Fea 68 saeuos Porpk. Sae- 

uus SI' {varetfi) Porf. Seaus a (et Fran.) Seruis g sic ut] sil 
ul E ut] omis. u pr. y naeuius yFV (a) ueuius DEu g' 

n 

Acr. Noaius Ac. 69 Conuiuiis D u Acr. 70 nuc uinctus k 

opp. Pph.' Acr. tenuis// E teneris Acr. opp. Pph.' Ac. 71 

AflFeral I) y u (fi'aag) Ac. Adferat E F X' {v r) ualeat y pr, 

uarie I 72 liominis y a. ras. ^cq y esce tp esse X asc^ E 
73 at] M (ad E\ ut uid.) E slc g r y at ceit.'g' 74 couchyiia 

enU 

Ey conchilia BFk'g' chonchilia u 76 lenla] L//// D Leuia Ac, 

feret] ferat j3'y petuita X opp, Ac. 77 Cena y [ag et Fran.) 
Pph/ Acr. CaendijDEFX'u [var et P) dubja] uaria ex Acr. interpr, 
Doederlinus opp, Pph! Ac. honuistum y X onestu E 78 animil 
MimS- u pregrauat y 79 adfigit E (r et omn. codd. Cr.) afSgit 



LIB. II 8, 65—93 109 

alter, abi dicto citius curata sopori 80 

membra dedit, uegetus praescripta ad munia surgit 

hie tamen ad melius polerit Iranscurrere quondam, 

siue diem festum rediens aduexerit annus 

seu recreare uolet tenuatum corpus, ubique 

accedent anni, tractari mollius aetas 86 

inbecilla uolet; tibi quidnam accedet ad istam, 

quam puer et ualidus praesumis, moUitiem, seu 

dura ualetudo inciderit seu tarda senectus? 

rancidum aprum antiqui laudabant, non quia nasus 

illis nullus erat, sed credo bac mente, quod hospes 90 

tardius adueniens uitiatum commodius, quam 

integrum edax dominus consumeret. hos utinam inter 

heroas natum tellus me prima tulisset! 



TESTIMONIA. 

80 cf. s. Odilouis de mirac. s. AdeUieidae liber [ap. Marrier. 
bibl. Clniiiac. p. 366"]: 'mox citius dicto surrezit clandus ab imo' 
S4 — 87 'seu — puer (om. tenuatum — uolet)* florileg. Nostrad. 188 
84 cf. ecbasis captiui 111: 'tu recreare uenis tenuatum corpus ab 
edcis' 85—86 'tractari — istam' florileg. Nostrad. 188 'tractari — 
solet' Vincentius Bellonac. spec. hist. 69 



VARIA LECTIO. 



Dy Fl'u uar. {§' v a a effigit g) afflixil u affligit y 80 dlco E 

dictus D pr. opp, Pph/ Acr, cicius BE 81 Menbra y u 

82 J£ic D Sic y [FranJ\ opp, Pph/ Ac. trans currere y q> 

qndam A 83 festum rediens] rediens festii D opp, Ac. 

aduexerit Si' q (eC 4 Bland,) adduxerit iS 2 y adduxerat r 
uu. 84 sq. omit, y [Paris, 7976 pr,"] 84 ubique] ubiae Bentl, 

85 Accedunt u {y) y accident Ac, Iracctari B opp. Ac, et 

moliins 

tracUri y [Begin. ^ codd, aliq, ap. Torrent.'] oi mollius] nulli' 

u opp, Acr, floril, Nostr, Vincent, etas X Hati y 86 Inbecilla 
BEyXug {et P) Imbecilla F [I et Fran.) uolelj solet Vincentius 
accedet] accrescet Fea opp,. Pph.' istam] illam v uar. y opp. Pph,' 
87 presumis I molliliem yu molliciem BFV mollice E 

h^ ualetudo EFVu pr. {aar2 et Fran.) Acr. ualftudo q>u ualiludo 
Dy naiiiudo vgr\ {et /3) Ac. 90 set y pr. 91 uitiaret y [a r et 
^ codex Bland.* Cruq.) Acr. uiciarel E(o) uitiatum BFX'uy uar. {et /3 
uic: V 6 uar. g et Fran.) uitaret Peerlk. [*iii 3 Bland, adnolatum e$t^ 
reprekenderet* Cruq.] 93 ilerohas X 



110 HORATI SERMONVM 

das aiiquid famae, quae carmine gratior aucem 

occupet humanam: grandes rbombi patinaeque 95 

grande ferunt una cum damno dedecus; adde 

iratum patruum, uiclnos, te tibi iniqum 

et frustra morlis cupidum, cum derit egeoti 

as, laquel pretium. *iure' inquit ^Trausius isti9 

iurgatur uerbis; ego uectigalia magna lOO 

diuitiasque habeo tribus amplas regibus'. ergo, 

quod superat non est melius quo insumere possis? 

cur eget indignus quisquam te diuile? quare 

tempia ruunt antiqua deum? cur, inprobe, carae 

non aiiquid patriae tanto emetiris aceruo? 105 



TESTDfONIA. 

103 'cur — diuite?' Seroius ad Aen. VI 611 schoL Pen. 3, 70 



VARIA LECTIO. 

94 gracior D 95 Occupet DEyt\t2 uar. I p. ras. (a pr. a i 2 
et V) Occupat u ^ corr, {fi'vc corr, g I ir) Pph/ Hoccupal F X a. 
ras. hoccupet I rhombi EyFk'u {agr et ^) rotoibi J) (va) rhfibi y 

[_Fran.'] palen^ D patiuae cett/ 96 graude feruut] Grander fuer 
E dapno g> (v; dampno p) danpno u dano 2> damno EyX'rff {aagr 

e addc 

et Fran,) deducus X adde] ^xte u opp, Ac. 97 aieiDOs3 

atque affines, Peerlk. iniqnm y [iSfW/fc.] iniquum Sl'^' Pph, Ac. 

anqua Pf, 98 derit v 1 g deepit E de erit y 1/; (/) deerit ceit. ^' w. 99 
om, y \Barcin,'] 99 As D pr. EyFX'u corr. s («« 4 Bland.) Pph. (ad 
Pf.) Acs D corr. 9 uar. [y corr. I2 et Fran.) Ac. ^As u as Iaquel3 
Asia que F (Asiaq & / 1) laque Pph. {non Pf.) precium EX 
inquid r Pph. inqais y opp. Pf, Ac. Acr. trausius DyXu (/3'<f 
dgr) trauius F {yl ri uar.) Pph.' Porphf Iransfus E 1 traolius u 2 
marg. tranius Ac. Thracius Cruquius Trallius Baxterus TRAVSIVS 
inscr. ap, Gruter. 744, 3 100 lurgatus E 1 opp. Ac. Acr. 101 ergo 

f ?l insumere 

E ergo lioc a 102 quo insumere] quod snmere r iiisumere3 

insumere - 

uincere u aumerc y [Lips.'] 103 indignus SI' ^s (eons. §') Pph.' Ac. 
Acr. Seruius schoL Pers. indiguas Hitzigius 'Scnsus (est add. PorfJ): 

Cur te diuite aliqais paaper est?' Porph! 104 TemplarU E 
inpbe DEy (a et fi Ipbe g) imj>be FX'u(yor et Fran.) carae] cara 
E 105 aiiquid] aliud r y 



LIB. II 2, 94-.U8 111 

uDi nimiruiD recte Ubi semper enint res? 

o magDus posthac inimicis risus! uterne 

ad casus dubios fidet sibi ceriius? hie qui 

pluribus adsuerit mentem corpusque superbum, 

an qui contentus paruo metuensque futuri iio 

in pace, ut sapiens, aptarit Idonea bello? 

quo magis his credas, puer hunc ego *paruos Ofellnm 

integris opibus noui non latius usum, 

quam nunc accisis. ^ uideas metato in agello 

cum pecore et gnatis fortem mercede coionum, 115 

*non ego' narrantem ^temere edi luce profesta 

quicquam praeter hoius rumosae cum pede pernae. 

ac mihi sen longum post tempus uenerat bospes 



TESTIMONIA. 

116 ^temere — profesta' gloss. Mai class, anct. Vm 285 



TABIA LECTIO. 

106 recte tibi SI' (fi'cag) Ac. recte tibi vr{et V) y tibi recte 
y Benil. Ubi rect^ y recte Pph/ libi] omit. Pph! erunt Sl'^' 
Pph! eunt y [EarleL 3754. 4862] e eani, Nic, Heinsii Bend. 
res] tres Pphf 107 inlmici u opp. Ac. 108 diibius D pr. opp, 
Pph! Ac: fidel] fi& F (/ 1) opp. ip corr. Pph/ fidit g y Acr. 
sibi] tibi £y opp. Pph! cercius D 109 assoerit D^^u (/3'0a<7r} 

Pf. adsuerit Fl'E2[y)Pph. atsuerit E\ Asuerit Ac. 110 an] At 

n I ten 

y k\\ Kt ay an qui] Antiqul E a. ras. y An//qui X conlus I 
112 his] hie y [Monac. ^inius] Pph! opp. Ac. Acr. puer 
luEp. ras. F p. ras. (fi'og) puerum BE a. ras. y [yal a. ras. r) 
paruns Sl'q (pu9 g) ofTeUu X opp. Acr. 113 latius] lantias y 
H. Stephanus laetios Nic- Beinsius 114 abcisis E pr. aut corr. 
opp, Ac. uideas] omis. E opp, Ac. metato] metatu FX' (/i) opp. 
Ac. mercato u uar. y opp. Ac. 115 gnatis EyFX'g natis u (et ^) 
gnatis B 116 edi luce BEug>p. ras. {fi'aaigr) Pf. Acr, glossar. 
Mai ed^/loce y de luce it y uar. y et edulce F (/ i) edulce Pph. & edi 
luce ^ corr, Sc de lace va2 profesta] i^fecta E pr. F opp. Pph! 

Porph! Ac. Acr. gloss. Mai 117 Qdqaa g opp. Acr. C^quam a 
preter Ey<p fumus^ E 118 Ac BEyFX'f^ (et /3) At ^ 
corr. u (et Fran.) y Ac. seu] post u pr. opp. Ac. longus 
B pr. 



112 HORATI SEBMONVM 

siue operum uocuo gratus conuiua per imbrem 

ulcinus, bene erat non piscibus urbe petitis, ISO 

sed pullo atqae haedo; tunc pensilis uua secundas 

et nux ornabat mensas cum duplice ficu. 

post hoc ludus erat culpa potare magistra, 

ac uenerata Ceres, ita cuimo surgeret alto, 

expiicuit uino contraclae seria frontis. 125 

saeuiat atque nouos moueat Fortuna tumultus: 

quantum hinc imminuet? quanto au| ego parcius aut uos, 

pueri, nituistis, ut hue * nouos incola uenit? 

nam propriae telluris erum natura neque ilium 

nee me nee quemquam statuit: nos expuiit ille; 130 



TESTIMONIA. 



120 cf. ecbasis captiui 183: ^ex quo cum pomis, cum piscibus urbe 
petitis' 121 — 122 'turn — ficu' Prise. VII 12, 63 22 'cum da- 

plice ficu' Charis. I 15 p. 96 K. 128 cf. ecbasis captiui 110: 'lau- 

des die superis, siluae nouus incola surgis' 



VARIA LECTIO. 



119 uocuo y pr, uacuo cett/^'Ac, conuiuja A 121 Set y pr. 

h^do yl[vr) ^do a hedo Fu (fi'dgl) Ac. aedo DE tunc DEy 

{fid) turn FVu {fi'vgr) Priscianus 122 nox E ornabat y 
ficu DyFVu {fi'ar) Charisius Priscimi cod, optimus B i fico £ 
{vog) u. 124 ante u, 123 ponU Hamacherus 123 culpa 5i's' (et 
omn, codd. Cruq.) PorphJ Acr, cuppa y Lambinus cepa a BentL pulpa 
iVfC. Heinsius nulla coni. Bentl. nupta ucL Polla Peerlk, pulso p: ma- 
gistro Kirchnerus in ed, a, 1817 culpa potare] cum nulla adpota 
Hamacherus pur tare E 124 ac] quae Peerlk, opp, Sl'g' (et codd. 
Bland.) Pph/ Ac, ila ^'g' (ee codd. Bland,) uti c pr. y ita ut A 2 
y ut y Peerlk, 125 Explucuit a contracU^ D frontes k 

126 Seuiat D u Sveuiat E nouuos E tumulus k 127 inmi- 
nuel E immiuuet DyFVu^ ira: y [^Fran.'] quanto Ey (a/ 2) quan- 
tum DFk'u ifi'vagr) quando Peerlk. aut] om. E pr. parti* 9 1# 
128 nituistis B pr, Ey^>^ uar, g' (nituis r 1} Ac. Acr, iusti- 
luistis B corr, <p (02/1) y Pph.' ln//tuistis k uixistis uy ortum ex Acr, z 

* Nituistis accept! estis bene uixistis' hue] hoc y\> opp. Pph. Ac. bic 
Pf. nouus SI' g Pph.' ecb. capi. 129 propriae .SI (jS Vera r) pro- 
prie gly erum BEy {oag et Fran,)'y herum Fk'u {v r et§) 
130 quemauam y qemqua k 



LIB. II 2, 119—136. 8, 1—3 113 

ilium aut nequities aut uafri inscitia iiiris, 

postremum expellet certe uiuacior heres. 

nunc ager Vmbreni sub nomine, nuper Ofelli 

dictus, erit nulli proprius, sed cedet in usum 

nunc mihi, nunc alii, quocirca uiuite fortes 135 

fortiaque aduersis opponile pectora rebus'. 



m 

Sic raro scribis, ut toto non quater anno 
membranam poscas, scriptorum quaeque retexens, 
iratus Ubi quod uini somnique benignus 



TESTIHONIA. 

131 'at et supra: illad aut (aut & Porph.) nequities' Porph/ ad 
serm. II 3, 94 136 ecbasis captiui 218 

II 3. 2 cf. ecbasis captiui 209: 'Romam, res laetas et prospera 
quaeque retexens' 



YARIA LECTIO. 

131 uaflriypr. POST F. 131 VNFM FOLIVM EXCISVM 
EST IN 2), REDIT SERM. 11 3, 76; ITEM POST F. 131 DE-' 
SIMT cod, u 

SI' ==: Ey FV g' = codd, fi'va agr (l) praeter eos ex qui- 
bus aliae lectiones notantur; § = codd, va agr (l) praeter e, q. s. 

132 Postremum SI' [§'v Post iremu a) Posiremo Cgry expellit 

Ey uiuatior E 133 umbre E nuper] nop E 134 Dictus 
erat: nuUi proprius; sed cedit y Bentl. erit SI' ifi' C ag r) erat v y 

Peerlk. j>pnis q> csdet FX' c^dit v cedit y Bentl. 135 aliis 
X y quo circa EF 136 opponite] ob ponite v opponito ecb. capt, 

II 3. DAMASIPPVM INTROnVClT TRACT ANTEM SECVM HORATIVS 
(S: H: om. r) E{r) EGLOGA • III • i^X DE DAMASIPPO add. iff inscriptio- 
nibus carent y {vagi) *In hac egloga (om. Porph.) introdacit Damasip- 
poB corripieatem se tamqnam (tanq: Porf.) desidiosnm* Porph.' ^Haec 
ergo satyra habet quasi dialog! genus ' Acr. 1 Si jE l ^ corr. {§ 'g ei 

3 Bland.) Ac. Acr. Sic yFl' Et (viSar et fi corr.) Pf. sf Pph. 
rare] rato B opp. Pph. Ac. scribes Eiytff corr. {a g) Pph. Ac. 
Acr. scribis Fl' Etlfi'var et 3 Bland.) Pf. sic ergo scribis Peerlk. 
ut Sl'^' Pph.' to, ut Meinekius sic raro scribis, toto non ut quater 
anno Duenizerus 2 relexetis] repixens F uar. opp, Ac. ecb. capt. 

HOEATIYS II 1 ^ '8 



114 HORATI SERHONVM 

nil dignura sermone canas. quid fiet? ab ipsis 

Saturnalibus hue fugisti. sobrius ergo & 

die aliquid diguum promissis. incipe: nil est. 

culpantur frustra ealami, inmeritusque laborat 

iratis natus paries dis atque poetis. 

atqui *uoItus eral multa et praeclara minantis, 

si uacuum tepido cepisset uillula tecto. lo 

quorsum ^pertinuit stipare Platona Menandro, 

Eupoiin Arehiiochum, eomites educere tantos? 

inuidiam plaeare paras uirtute relieta? 

contemnere miser, uitanda est inproba Siren 

desidia, aut quiequid uita meliore parasti 15 



TBSTIMONIA. 



9 Serniufl ad Aen. II 96 13 — 14 ' qoin tu inuidiam — miser' 
schol. Pers. 3, 21 in gloBsis Pithoeanis 13 Hildebertas moral, phi- 

los. 983 



VARIA LECTIO. 

SI' = EyFV; $' = codd, P'vaagr{l) praeter eos ex quibus 
aliae lectiones notantur; g = omnes codd. vaagr (/) praeter 
eos e. q. s. 

4 ab EyXfif2 {fi'vOarli) at F (gli ei V) y 5 fogisti sobrius. 
ei'go y [1 Bland.'] BentL ergo] csto y [1 Bland, Valentian. \ 

Vatican. A a 2. m.] BenU. 6 incipe in rasura q) nil est? Cu- 
ninghamus 7 inmeritus EFk {vr et Fran.) immerilus y {aal) Tme- 
ritos {g et j3) 8 iratis] Iratus Pph.' paries il'g' Pph/ chartis 
Hitzigius opp. eHam Porph.' 9 uultus .Jl'g' Seruius 10 uacuam 
Sl'g' coepisset EyF teclo] lecto conL et damnauit BenU. 
11 Qorsum (p plantona y a. ras. 12 Eupoiin EipX' {vaag) 
Eupolim y (p {r et ^ EnpolT Fran.) Eupolidi Peerlk. arcliilocum Fl' 
arcbilocho y [Basil. Ill Begin. 2, Feae codd. Vatic. E Suecouat. 
B a i.m. Vaticanus Palat. F] BenU. educere] et ducere y Stall 
baumius tantos] quin tu {pro quantos?) schol. Pers. quid? ta Rut- 
gersius BenU. 13 plaeare plaeare y placere E Pph, opp. Pf. Acr. 
schol. Pers. HUdebert. paras] pares y pr. y opp. Pph.' schol. Pers. 
Hildebert. putas y Peerlk. opp. Pph.' schol. Pers. HUdebert. pa 
rasti Acr. in interpret. 14 Contemnere F (aagl r) schol. Pers. Com 
temnere y Contepnere I (/3'v) Contempne E inproba SI (c) improba 
fi'vaglr Acr. sireu Ey syren Fl 16 quiequid Ey (p'vOar) Ac. 
Acr. quidquid F [g I) quid quod k meliora q> a. ras. 



LIB. II 2, 4— ao 115 

ponendum aequo animo'. di te, Damasippe, deaeque 

uerum ob consiliuiD donent tonsore. sed uode 

tam bene me nosti? ^postquam omnis res mea lanum 

ad medium fracta est, aliena negotia euro 

excussus propriis. olim nam quaerere amabam, 20 

quo uafer ille pedes lauisset Sisyphus aere, 

quid sculptum infabre/quid fusum durius esset; 

callidus huic signo ponebam milia centum; 

hortos egregiasque domos mercarier unus 

cum lucro noram; unde frequentia Mercuriale 26 

inposuere mihi cognomen compita'. noui» 

et miror morbi purgatum te illius. *atqui 

emouit ueterem mire nouos, ut solet, in cor 

traiecto lateris miseri capitisue dolore; 

ut lethargicus hie cum fit pugil et medicum urget'. 30 

TESTIMONIA. 

16 — 17 ^dii — tonsore* historia pontificalia 39 [monam. Germ. 
8S. XX 542] 

VARIA LECTIO. 

17 tongores y [Paris. 8213 a. rasJ] Pph/ sed unde] scde 

(= secunde) E sed] set y pr. 18 biene me] bene // //me A 

postquam] pos. qa y [Moniepess.'] postquam etiam Pphf 19 negocia 
X' 20 querere Ey 21 uafer] faber FVy uar. (/S'a uar, r) y 
opp. Pph/ Porph/ Ac, lauissel] lauassel g> pr. y opp. Pph! 
Sisyphus F Pf, sisiphus y X Acr. sisippus E sysyphus Pph. 22 Qui 
E sculptum Eykip uar. {a a corr. et omn. codd. Cruq.) scnltum ^ a 
pr. scalptum F {yglr) 23 poeneba E opp. Ac. 26 merculialc y 
pr. y merculi^ E opp. Pph/ Porph.' 26 Inposuere E FX Pph. 
Imposuereyg' Pf. compila EyF{§'alr) Pph.' copiU X compeu vag 
Eopoeta Ac. 27 miror morbi] morbi miror y Aldus at qui] amis. 
El 28 Emouit y F X' {fi'v p. ras. aar) Ac. Et mouit E {v a. ras. 

g) y mire] maior Horkelius morbus uel ire (tic) Peerlk. nous / 
noQos a i ? y [Bamberg, pr. ut uid/\ nouoa a nouus SI q 

29 Traicto y opp. Pph.' TraiccU 4c. opp. Pph.' ue E (a g) que 
yfX' {§'var) 'qui lateris aut capitis dolore correpti sunt* Acr. 
30 ut] aut Herielius lethargicus EF (P'gl) Ac. Acr. leUrgic* 
^ W Ac. alt. I. loethargicus y {a) l^torgicus v eon$. r medicum] 
modicu F(/5' ut uid. v agl\ et 2 Bland.) y urgel y X §' urgvel 
K urgnet g urge/ F (/) 

8* 



116 HORATI 8ERMONVH 

dum nequid simile huic, esto ut iibet. ^o bone, ne le 

frustrere: insanis et tu stultique prope orones, 

siquid Stertinius ueri crepat, iinde ego mira 

descripsi docilis praecepta haec» tempore quo me 

isofatus iussit sapientem pascere barbam ^ 

alque a Fabricio non tristem ponte reuerli. 

nam male re gesta cum uellem 'mittere operto 

me capite in flumen, dexter stetit et ^caue faxis 

te quicquam indignum: pudor' inquit Ue malus angit» 

insanos qui inter uereare insanus haberi. ^^ 

primum nam inquiram, quid sit Turere: hoc si erit in te 

solo, nil uerbi, pereas quin fortiter, addam. 

quem mala stultitia et quemcumque inscitia ueri 

caecum agit, insanum Chrysippi porticus et grex 

autumat. haec populos, haec magnos formula reges ^ 

excepto sapiente tenet, nunc accipe, quare 

desipiant omnes aeque ac tu, qui tibi nomen 

insano posuere. uelut situis, ubi passim 



VARIA LECTIO. 

31 esto <p opp. Acr. bone] bene E opp. Ac. ne] omis, E 

32 Fruslre X opp. PphJ lu] omis, E post hunc «. ponuni 
u. AO P' y [Bamb, pr.] ncque eundem suo loco omittunt 33 Siqiiit E 
ueri Eyip uar, {vaa\gl2) uerum FV (j3V et 2 Bland.) ucre a 7 
34 Describi E hec y If /. u. 35 omis. y [Paris. 8216 prj opp. 

Ac. Pph! piente A sapientia_ jE opp. Pph' Porph! Ac^ 36 fabri- 
lie y fabricicio A 37 cum] c X opp, Ac, uellem] ucllct Ac. 

operto] oporto t^ 38 dexter sletit] dexlersjeril E opp. Pph' 
39 quidqua g le malus] temadus y a. ras. angit Ey^> uar, [^ 
uar. (Sag) urgel FV (fi'va corr. r e« 4 codd. Bland.) u. 40 <""»• 

y [Lips, i] {tf. p'y ad u. 32) opp, Acr, 40 qui] qui <p uereare] 

uereate E 41 si erit] siet Fk'y siriet {ortum ex sict) riy[Lips, 
pr.] 42 nihil X pr. Acr. 43 Qe E slulUcia et E [§'vGgr) stol- 
titia et cett.' {a) Ac, stultities Meinekius et] onds, y [Basil. Ill 

WdfenhuU, I] quemcumque .ft'g' [quemcunq. 4 Bland,"] quaecom- 
que y Tcifq) g caiusque Cuninghamus isitia X 44 Cecum E 
chrysippi X' chrysyppi F chrisippi Ey{yag) cryaip pi r crisippi |J' 
<F Ac. 45 autumat] Attamat Ac, h^c . . . hec E 47 equ^ E 
eq. 1 48 insano] Insani y Lambinus irpp, Ac, 



LIB. II 3, 31—60 117 

palanlis error certo de tramite pellit, 

ille sinlslrorsuin hie dextrorsum abit, unus utrisque 50 

error, sed uariis inludit partibus; hoc te 

crede oiodo insanum, nihllo ut sapienlior ille, 

qui te deridet, caudaoi trahat. est genus uiiuni 

stullitiae uihilum metuenda timentis, ut ignis, 

ut nipes fluuiosque in campo obstare queratur: 55 

alteruro et huic uarum et nihilo sapienlius, ignis 

per medios fluuiosque ruentis: clamet arnica 

mater, honesta soror cum cognatis, pater, uxor 

^hic fossa est ingens, hie rupes maxima: serua!' 

oon magis audierit, quam Fufius ebrius olim, 60 



TESTIMONIA. 



49 cf. ecbaais captiui 1097: 'sufficiat dictis de tanto tramite iiul- 
pis' 50—51 'ille — error' Prise. XV 4, 19 59 'hie — maxima 

pendens' ecbasis capt. 200 



YARIA LECTIO. 



49 Palanlis E (r) y [Barcin. BruxelL ^111 Lips. Montepess. 
Valenlian,"] Pallantis y Pailantis a Palantes F V (fi'v a g) de tra- 
mite] d&ramiite £ 50 sinistrosO y [Paris. 10401] won Priscian. 

utrisque Ey (a r2 uar. et jS corr. Fran. ; a n. I.) utrique FV {vg 
r et ^ omn. Bland.) PrisCianus iitrimque Cuninghamus 51 s& y 
inludit yFk (a) illudil jE^' parcil^ E 52 crede] Cre E nihilo 
Ey^X'Ac. uichilo (p 53 Irahit y {v a) trahat EFk {P'ogr thr: /) 
Pph.' Porph! 54 Stultictae E nihilum] nichilo q> pr. ut uid. 

ignis EytjJ corr. y {^Montepess. Valentian.~\ ignes Fk'g {a n. /.) 

u. 55 sq. amis, y [BruxelL ^111 a \. m.] 55 rupes ii'g ru- 
pi« g 56 uarum Ey F l{^* agr) Pph! Porph! Ac. Acr. uarium if; 

^ c 

uar. {vol) Benil. nihilo EFk (vaagr uar. et Fran, nich: fi) nihilo 
y nilo r y [Basil. Ill Begin. i] ignis Ey (v a) y [Barcin. Mellic.^ 
ignes Fk' {fi'agr) 57 ruenlis] rueules F (v pr. I a. ras.) y arnica] 
aiiicia Horkelius amice Schneidewinus bl — 58 'arnica mater hone- 
sta soror] melius est sic (si Porph.) accipi: amica mater, ut sit ex 
Graeco tractum fpCkri ii^ttjq, quam per se ^arnica', per se deinde ^ma- 
ter', qoia mentionem uxoris facit in sequentibus' Porph/ 58 cogna- 

O I 

lis] ognalis y cognalus q> 59 hie rupes] hinc rupes y [Fran."} ecb. 
capt. Vt rupes Ac. rupis y opp. Acr. ruplis E 60 fufius EyF 
{oa I a. ras. r 2) Pph.' Porph.' fusius ^'v ut uid. I p. ras. r 1 
fus' k {g) non post oiim aed post Fufius commate diatinguU Kirchnerus 



116 HORATI SERMONVM 

dum Dequid simile huic, esto /tcentis 

frustrere: insanis ct lu •*' .-^aic ego uolgus 

siquid Stertinius uer' . ^-'/jocebo. 

descripsi docilis pr ' , /•J^"^ emendo: 
solatus iussit sap , J^^ creditor? esto. 

alque a Fabric '1 ^'^as mihi' si libi dicato* 

nam male re -^-y^^™? an magis excors 

me capite ' .' >^^ncsens Mcrcurius ferl? 

te quicqp r '^'^- "^"^ ®^^ %^X\&, adde Cicutae 
insanos -^''^^^iuai* ""*''* *^^® catenas; 

primu "^^^tec sceleratus uincula Proteus, 

solo C^^ins roalis ridentem alienis, 

q. f^ 



P 



r/^'*^"*. p(?ntificali8 39 [monum. Germ. SS. XX 642] ^ 
^'', bi^yn^'^^ 'scribe aecem Nerio' schol. Persii 2, 14 
^^ '^^^1 ippaleio laudauimus testimonium ad epist. I 1 1 - 



v^''' ^ormit EyXif p, ras. g' Porph/ edormiit F (t) y *Et «dor- 

praeterito accipi non pro praesenti debet (dedit Porph,) 

0it P , Ilionaro dormit y Iliona dormit Lennepius catienis SI 

/^^' per errorem) g' Pf, Porf, Ac, Acr, catenis q) uar, cacienis gy 

i^f porph- 62 appello EF {vagi) apello yl (P'ar) uulgus 

^ r) o<>te""^ ^ uulgum y F corr, {p'v2a a) uultum F (v i ul uid.) 

^/£"i I ('«''^''« « »« ^'•«*« ' «< w'^0 63 Errorei J? Errore F pr* 

/") *fP' '^^' similem] similis F cunctum] cuncta F pr. (/ a, ras.) 

^ i/w. 64 55^. inuerso or dine in y [^Valeniian!] 64 *n insanit. hyro- 

iiicos t intcrrogatiu^' 5cAo/. y uii. 65 ^5'. ifi«er«o ordine in y [^Lips, 

^j creditor, esto Duentzerus 66 nunquam JE^(a) numquam cett! 

^' si]sit A pr, 67 acciperis i& 68 Reiacta y 69 decern] dotem 

Seruii cod. Begin, {deam Paris, 7929) opp. Ac, Pph! a nerio (a el 

OJiiit. corfrf. Crti^.) Ac. Acr, anerio ii'g' i*p^. nerio {pm, a) <y corr. gy 

Pf, schol, Persii ^ . . . lege decern (duodeci Porf, decern Porf, marg.) 

tabuiarum quas Nerio institoit' Porph,' ^qnidam anerio vq>' iv (Y0HN 

Porph, t<J>Hv Porf) Icgunt* Porph,' 'quidam anerio unum noraen 

esse dicunt, alii nero separant praepositionem et sic nomen infe- 

runt: Nerio, abiatioi casus. Nerias aotem sine Anerius et CicoU 

feneratores faerant' Acr. 71 Efftigit E tameu haec] bis hahuit 

I pr, haec sceleratus] hie celeratus E proteus SI' (a) Ac, Acr. 

|»theus ^ corr, g' 72 rabies E [g) opp. Pph,' ius Ey uar, tp corr. 



\ 



LIB. II 3, 61~«6 119 

\t aper, modo auis, modo saxum et, cum uolet, arbor, 
^ale rem gerere insani est, contra bene sani, 

IS multo cerebrum est» mihi crede, Perelli 75 

iUtis, quod tu nunquam rescribere possis. 
iidire atque togam iubeo componere, quisquis 
ambitione mala aut argenti pallet amore, 
quisquis luxuria tristiue superstitione 

aut alio mentis morbo calet: hue propius me, 80 

dum doceo insanire omnis, uos ordine adite. 
danda est ellebori multo pars maxima auaris; 
nescio an Anticyram ratio illis destinet omnem. 
heredes Staberi summam incidere sepulchre, 
ni sic fecissent, gladiatorum dare centum 86 



TESTIMONIA. 



75 cf. ecbasifl captiui 147: 'sanior (sanius A) est multum cerebro 
(multo cerebrum A) qui potat acetnm' 76 Seruius ad Aen. VII 422 

83 8cho1. Pers. 4, 16 



VARIA LECTIO. 

(gl uar, et Fran. Bland, codd.) y Pph/ Porph/ lura y F a. ras. X' 
(vcar ei /5) iujra {ra a manu terlia) <p 73. 72 fiet (fid Pph. 
fit Pf.) aper modo aais modo saxom. & Pph/ ei Porph/ ante u. 72 
exUbeni 73 auis] apis v Ac. 74 si male rem] Simulare E i 

ofp. Ac. gererem y pr. opp. Acr. insani, contra bene sani 

est y BenU. lb REDIT D 

SI' = DEy FX' 
mihi om. D pr. perelli SI g' Acr. pel!^ / perilli a parelli y Pph. 
(pajr^relli Pf.) Porph! 76 nunquam -S/* (a) numquam ceti/g'Acr. 
77 audire atque] Atq. audire D opp. Pph.' conponcre EF {v) 
componere cett/g' Pph.* Porph.' 78 amore E uu. 78—79 aut 
— luxuria] omi9. y [Paris. 8216] 80 morbo] omis. E hue] hunc 
y pr. ha//c v t hvc v tnarg. 81 oTs y [Paris. 10401] omnes Sl'g' 
82 ellobori E pr. 83 Nescio 51 'g' Pph.' Ac. schol. Pers. nee scio 
Meineknis an] om. (p pr. X' y opp. Pph.' schd. Pers. anticyram 
a r {et Fran.) y Pph.' Porph.' Acr. schol. Pers. antycira D {g et fi) 
antycyram F (l) anticiram y (va) anticycyra X antiscyra E 84 Here- 
des J)EyX Haeredes F incidere] insculpsere Peerlk. *ut heredes 
soi sepalcro eius insculperent' Porph.' sepulchre I) y F X' % Acr, 

sepulcro E Porph. 85 dacentum X 



90 



Stria atquc epulum arbitrio Arri, 

frame ^^ ^.^ patruus mihi'. credo, 

geu recte !i(fc uu i 

S«at<*'*' pr"<^^"^^'" animum uidisse. ' quid ergo 
.'{ cum summani patrimoni insculpere saxo 
j-eJes uoluit?' quoad uixit, crcdidit ingens 
saperiem uitium et cauit nihil acrius, ut, si 
forte minus locuples uno quadrante periret, 
ipse ulderelur sibi nequior: omnis enim res, 
uirtus, fama, decus, diuina humanaque pulcbris 95 

cliuitiis parent; quas qui conslruxerit, ille 
clarus erit, fortis, iustus. sapiensne etiam? el rex 



TESTIMONIA. 

95—98 ^uirtus — uolet' Vincentius Bellonac. spec. hist. 69 florileg. 
raris. 8818« etNostrad. 188 95 — 97 Hildebert. moral, philos. 990 

97 l^risc. XVI 2, 12 cf. Uincmari Kem. ad episc. epist. cap. 1 [t. II 
487<^ l>n Chesne]: 'unde in adulta aetate sapiens et rex fortis se 
ipsum reprehendebat, et uitare uolebat' 

VARIA LECTIO. 

SI' = DEyFX' 

86 Damnali D EyF {caglr) Pf, Oampnali X (/3'v) Pph, 

alque] et Pph,' arbitrio] arbitriao cp pr, arri Ey [a ag r ei 

Fran.) Porph/ Ac. arrii D FV (v et fi) Arri, et Benti. 87 quan- 

r c 

turn] et quantum Peerlk. africa y afna E it. 89 ante u. 88 

ponit y [Zulichem.'] 88 recte] recto Ac. 89 uidisse .Ji'g' (c« omn, 
codd. Cruq.) uidisse? Horkclius iussisse uei uoluisse Lambinus ludisse 
y [^Regius] cauisse Peerlk. quid] qd k ergo] ego E V pr. 
90 cum summara] consuma k patrimoni Py {aa et fi) patri- 
monii EFk' {vgr el Fran, patroin. /) 91 ll^redes Fk lleredes DEy 

uolait 

uoluil] ^^^Ki q> quoad ui.xit if; A (a 2) quo aduixit y E7 {vg r et 
Fran.) quo ad uixit P(p{al et P) qd adui.xit E i {a i ut uid.) 92 nihil 
il't^Ac, nil <F 93 locuples] locupt Ac. pmvei DEy {0 gar) per- 

isset Fk' (jS'v et 3 Bland.) 94 nequeor P omnis enim res] omnia 

enim, spcs Peerlk. 95 pulchris DEyi\>k' (fi'v a) pulcns r pul- 

o- h ' ^ ■ 

cris g> {g) plcris a 96 diuitiis parent] parent diuitiis HUdebertus 
opp. Ac. conslruxerit DEy {agr et 1 Bland, cons, a) Vincentius 
contraxerit FA.' (^'i') HUdebertus 97 fortis iustus] iustus (iustis 1 

Pph.) fortis Pph.' opp. Priscian. Hildebert. Vincent, floril. 8818* ] 



LIB. U 3, 8<— 110 121 

et quicquid uolet. hoc, ueluU nirtute paraium, 

sperauii magnae. laudi fore, quid simile isti 

Graecus Aristii>piis, qui seruos proicere aurum lOO 

in media iussii Libya, quia tardius ireot 

propter onus segues? uter est insanior horum? 

nil agit exemplum, litem quod lite resoluiL 

siquis emat citharas, emptas conportet in unum» 

nee studio citharae nee musae deditns ulli, 105 

si scalpra et formas non sutor, nautica uela 

auersus mercaturis, dellrus et amens 

undique dicatur merito. qui discrepat istis, 

qui nummos aurumque recondit, nescius uti 

compositis metuensque uelut contingere sacrum? lio 



TESTIMONIA. 



100 cf. Aason. ed. 3, 13: 'spargit Ar. mediis in Syrtibus aurum' 
103 Acr. ad u. 210 florilej;. Paris. 8069 et Nostradam. 188 105 cf. 

ecbasis captiui 207: 'nee studio citharae, nee musae deditus nlli' 

106 'hinc etiam Uoratius in odis: si — sutor' gloss. Mai class. 

auct. YIII 551 109 sq. Vine. Bell. spec. hist. 69 floril. Nostr. 188 



VARIA LECTIO. 

iustus sapiens] sapiens iuslus Dy opp. Priscian. HildeherU iustus 
et sapiens Vincentius ne y F (§' v o pr. I in ras, r) Acr. Priscia- 
nus floriL Nostrad. que BE(luar,) Ac. floril. Paris. 8818* omis. 
^ corr. I ig a corr. et fi p. ras.) Hildcberius Vincentius [^uariani hie 
codices f alH sapiensne etiam et rex; aiUy sapiensque etiam rex; alH^ 
sapiensque etiam et rex habettt^ Cruq."] ^aut interrogatio audientis aut 
dicentis dnbitatto' Acr. el Sl'q' Priscianus Vincentius omis. g y 
Bildebertus floril. Paris. 8818* Nostrad. 98 quidquid FV (g) y 
ueluti] uelut in I' opp. Ac. uclutin F 99 niagne Ek quid si- 
mile isti] Dissimiiisne Peerlk. opp. Ac. simili E opp. Ac. 

100 Gr^cus F Pf. Grecus cett! Pph. Ac. proicere] piecere Ey 

101 Immedia D libya F V libia DEy 102 onus DyFV^s 
bonus E (r a. ras. et Fran.) 103 quod] quid D i aut pr. opp. Acr. 

litem quod] quod litem y Pf. floril. Paris. 8069 Nostrad. 188 
opp. Pph. Acr. ad u. 210 uu. 104 — 140 omUtere uidetur Porph! 

104 siquis] Sequis Ac. citharas DE\y cylharas F k' con- 
portet EF {v et p) comportet DV (aagr et Fran.) 105 cilhar^ Dy 
cytharae EFV 106 nautia Ek p. ras. * 108 qui yFk' D p. ras. 
(P'var el omn. codd. Cr.) Ac. quid D a. ras. E (g) islis DEyi\f 
corr. (cagr) Ac. iste FV (|3'i/ et 2 Bland.) 109 qui] hie Vincen- 
tius 110 Conpositis v uelud k contigere y 



122 HORATl SERMONVM 

siquis ad ingentem frunienti semper ^aceruom 

porrectus uigilet cum longo Tuste, neque illinc 

audeat esuriens dominus contingere granum, 

ac poUus foliis parcus uescatur amaris; 

si positis intiis Chii ueterisque Falerni 115 

mille cadis, nihil est, tercentum milibus, acre 

potet acetum; age, si et stramentis incubet unde 

octoginta annos natus, cui stragula uestis, 

blattarum ac linearum epulae, putrescat in area: 

nimirum insanus paucis uideatur, eo quod 120 

maxima pars hominum morbo iactatur eodem. 

filius aut etiam haec libertus ut ebibat heres, 

dis inimice senex, custodis? ne tibi desit? 

quantulum enim summae curtabit quisque dierum, 

ungere si caules oleo meliore caputque 125 



TB8TIM0NIA. 



114 cf. ecbasis captiui 144: 'sed potins foliis parcus uescaris 
acerbis' 117—118 'unde — uestis* Prise. XVIII 24, 210 de ^g, 

num. § 30 p. 416 K. 117 cf. ecbasis captiui 147: 'sanior est mul- 

tum cerebro qui potat acetum' 119 'blattarum et — putrescant' 

gloss. Mai class, auct. VIII 68 



VARIA LECTIO. 



Ill frumtis E accruum ^'g 112 porrectus] Proicctus y 
[Montepess,'] Bentl. proiecto Peerlk. 113 contingere .a'g' con- 
fringere Meinekius contiinderc Apitzius consamere Peerlk. gra- 
num] in ras, y [Nostrad. 184] sacrum y [Monacensis quintus] 
114 foliis] foluls q) folii E uescatur] uexatur E {a) pascatur ay 

115 positus E 116 ter centum y tercentu I) F l! Ac. tre- 
cento E 117 stariitis E opp. Acr, unde Sl'g Ac. udis fforke- 
lius opp. Acr. ulnae Meinekius opp. Acr. ultra Peerlk. opp. Acr. 

iineoctoginta Prisciani lib. XVIII. cod. R a \. m. 118 Occto- 
ginta D opp. Ac. annos] annis v y 119 Blattarum D Ey F 

glossar. Mai Blataru I ac] et glossar. Mai putrescat ^' g' 

pntescat Cruquiana patrescant glossar. Mai 121 pars] par E 

opp. Ac. 122 hec y haeres EFl' 124 Qvntvlum E cur- 
tabit] curUbat V opp. Ac. Acr. 125 Vngere DyFl' (fi'vcar) 
Vnguere E (g) mediore D a. ras. capud E 



LIB. II 3, 111—135 123 

coeperis inpexa foedum porrigine? quare, 

si quiduis satis est, peiuras» surrlpis, aufers 

undique? tun sanus? populuni si caedere saxis 

ificipias seruosue tuos, quos aere pararis, 

insanum te omnes pueri clamentque puellae; 130 

cum laqueo uxorem interemis matremque ueneno, 

incolumi capite es? quid enim? neque lu hoc facls Argis, 

nee ferfo ut demens genetricem occidis Orestes. 

an tu reris eum occisa insanisse parente, 

ac non ante malls dementem actum Furiis quam ' 135 



TE8TIMONIA. 



126 'impeza — porci' gloss. Mai class, auct. VIII 421 'impexa 

[in porrigine' VIII 437 'inpexam foeda porrigine' VIII 435 

:f. ecbasis eaptiui 1144: 'incolumi capite es qui cano fiore relnces' 



VARIA LECTIO. 



126 inpexa Sl'{var et /5) impexa 6 g (et Fran,) giossar. Mai 
pp, 421. 437 cons. Acr, foedum DEy {vagr ei Fran.) giossar. 
Mai fedum Fl' f^dum a {et /3) porrigine Sl'g' Acr. prorigine y opp. 
Ac. giossar. Mai quare] porci giossar. Mai opp. Ac. Acr. 

127 Siquiduls D Ac. Siquid uis E quid uis y F qduis X per- 
iuras yivag; p ioras Fran.) peiuras DEFl'{cr et /3) surripis] 
snbripia a \ (et § aupripxn Fran,) 128 tun sanus Ey pr. t/; p. ras. 
[aigr 9t Fran.) tunc sanus /> tu insanus Fl'y superscr. (v a 2) turn 
ganns a {et /3) c^dere y [^Bamberg. Gronou* Begin.'] credere g cedere 
Sl'q 129 »erno8qac y tuos Sl'g too gy Bentl. foges Kirchne- 

rus pararis] parabis tf 130 te] e ^ clamaent D clamant y 
131 interemis E y [Fran. Mellic. Monlepess. pr. Paris. 7976 Begin.] 

Ac. interimis DyFl't^ 132 Incolumi FX {fi'ar Incalomi /) Ac, * 
Incolomi DEy{v6g) es?] es. Duenizerus qoidni? neque enim 
BenU. quid enim Sl'^' Ac. quidni? y tu] omis. X {<5 1 a pr. et fi) 
y Argis] agris E i 133 ferro ut demens Sl'q demens ferro nt 
^ P^' y genetricem EFy [Mellic. Montepess. Paris. 7976] geni- 
tricem ceiiJ tp corr. g' occidis SI {v uar. '6 pr. a g et /3) occidit 
V a corr. I r {et Fran.) horesles X uu. 134 — 137 omis. y 

[Harleian. 2724 a 1. m.] 134 eam] en X 135 ^ mails] ant 

magis uelia aut malis furiis (futuris v) uel nitiis' Ac. Acr. 



124 HOBATI SERMONVH 

in matris iugulo ferrum tepefecit acutuin? 

quin» ex quo est habitus male tutae mentis Orestes, 

nil sane fecit quod tu reprehendere possis: 

non Pyladen ferro uiolare aususue sororem 

Electram, tantum male dicit utrique uocando 140 

hanc Furiam, hunc aliud, iussit quod splendida bilis. 

pauper Opimius argenti positi intus et auri, 

qui Veientanum festis potare diebus 

Campana solitus trulla uappamque profestis, 

quondam lethargo grandi est oppressus, ut heres 145 



TESTIHONIA. 

136 cf. ecbasis captiui 1219: 'ad iuf^alum taAtam ferrum reddebat 
acutum' 142 — 167 cf. mythographus II 226 p. 149 Bod.: 'qaidam air 
Opimius admodum extitit auarus, ut quum multis diuitiis abundaret, 
ipse festis diebus Veientanum pessimum uinum biberet, priuatis autem 
diebuB uappam, quod est Veicntano deterius. hie forte prae nimio sol- 
licitudine incidit in letargum morbum. tunc eius laetns heres coepit 
circa loculos cnrrere et claues quaerere, sperans ilium eito moriturum. 
accedens medicus fidolis cognita morbi causa ct pecunia tota ante se 
numerata dixit aegro: nisi tua custodias, nihil distat fame an 
morbo pereas. ille euigilans: 'quia toUit?' ait et saluatus est' 
143 schol. Pers. 5, 147 • 



VARIA LECTIO. 

iu 

136 iugulo] // //guio I tcpe fee/ u, 137 omis, X pr. opp, 

Acr. est] omit, y Heindorfius male = lut^ D (sic) male Ivae 
E tutae] rootae Nic. Heinsius horesles yl 138 sane] plane 
Peerlk. ffcit y quod] q I qu^/ (e in ras, i ut uid.) D 
reprehendere il's' reprendere <y y possit y pr, 130 pyladen g 
piladen y (v a a r et Fran.) pilandeii E filadc A (filadeu p loco cor- 
redo) phyladen F philadcn D {I) aususue DyFk g' aususq; E 

sororem] sororem est y BenlL 140 Eleclian EyFV {viair) 
Electram D (§'v2aaig) male dicit DEF maledicit yk utrique] 

utrisq, Z uocando] uocandO il 141 aliud] alia Fy quod] qua 
/3'y opp, Pph! Jiilis 2> uilis Pph' opp, Ac. 142 opimius I)E 
yiff2 (fi'vaar) Acr, opimus FV (g) Pph.' argenti positi . . , auri] 

argento posito . . . auro Peerlk. opp, Acr, positi] poti E 

opp. Acr, 143 ueientanum DEiff corr, [vdgr) Pf, schol, Pers. 
uegenlanum yFk* (fi'a) Pph. Ac. Acr, 144 uapa q)\ opp. Acr. 
145 lethargo DF(glr2 et Fran.) letargo k (r i) loethargo y (a) 
lithargo E lethargo v leUrgo a (et fi) heres D y k h^res F 

heros E 



LIB. II 8, 186—157 125 

iam circum loculos e( clauis laelus ouansque 

curreret. hunc medicus multum celer atque fidelis 

excUat hoc pacto: tnensam poni iubet atque 

effundi saccos nummorum, accedere pluris 

ad numerandum: hominem sic erigit; addit et illud: 150 

^ni tua custodis, auidus iam haec auferet heres'. 

men uiuo? ^ut uiuas igitur, uigila. hoc age!' quid uis? 

* deficient inopem uenae te, ni cibus atque 

ingens accedit stomacho fultura ruenti. 

tu cessas? agedum, sume lioc tisanarium oryzae!' 155 

quanli emplae? *paruo'. quanti ergo? ^octussibus'. eheul 

quid refert, morbo an furtis pereamque rapinis?' 



TESTIMONIA. 

156 ^quanti emptae? — octnssibas' gloss. Mai class, auct. Yin 35 



YARIA LECTIO. 

146 clauis D pr. E y {y a r \) claues cett'q letus I 147 
medicus multum celer atque] medici ingeniam celere arsqae uel me- 
dicus malta celer arte Peerlk, opp, Acr, celer atque] celebratq^ U 
opp, Ac. 149 ploris y [Begin, i] plures 51'?' 150 addit] addidit 
Ek 151 haec] iam Nic. Heinsius heres J) haeres EyFV 

152 uiuas] uigiles Peerlk. uigil hoc age! Doederlinus uigila 

DEFl'g' uigil y quid EyDi^' quod I)\ F X' (et fi corr.) y 

153 Deficiant Ey \Doruill. 1 Defit: Valentian. i] uenae te] uenate 
E ni] u^ y 154 Ingens Sl'^' praesens Bentl. (is praesens 
Peerlk.) ingesta Marklandus instans Sanadonus id genus Horke- 
iius liquens Hamacherus insons Paulyus ' accedat I) if; corr. I, (a) 
accedit Ey F {^'v a g r) 155 tisanarium D y {c a g r \ tisinaria v) 

p 
Ac. tisariu E tysanarium FV (^') tisanarium r orlza^e DEyF {v a 

ar et fi) orize X {g et Fran.) oryze / 156 Qanti D emptae DE 

yF corr. (v6r et /3) glossar. Mai empte g {et Fran.) emtae a empti 
FX'y emptum Apitzius ergo] omis. y {v i a i) y o<;tussibus DE 
yF{vaalretS Bland.) Ac. glossar. Mai octussibi;; X octusibus fi 
I p. ras. octo assibus y Acr. inierpr. oct. assibus y [F] omw. g 
ef. Varr. Z. X. V $ 169: ^ptisanarium octusse siue octo assibus 
emptum est' eheu yFX'D2(v<sar et Fran.) oheu D i a. ras. 
ehu E heheu y [^] omis. g 157 pereamque Sl'^' (H omn. Bland,) 
pereamne v y pereamue y 



126 HORATI SERMONVK 

quisnam igitur sanus? ^qui non stultus'. quid auarus? 

^stultus et insanus'. quid, siquis non sit auarus, ■ 

continuo sanus? ^minime'. cur, Stoice? ^dicam. 160 

non est cardiacus (Craterum dixisse putato) 

hie aeger: recte est igitur surgetque? negabit, | 

quod latus aut renes morbo temptentur acuto. . | 

non est periurus neque sordidus, immolet aequis i 

hie poreum Laribus; uenim ambitiosus et audax: 165 I 

nauiget Antieyram. quid enim differt, barathrone 



TESTIMONIA. 

158 ^quisnam igitur sanus* Acr. ad u. 168 161 schol. Pers. 3, 65 
163 ^Horatius in II sermonum: quod — acuto' Prise. VI 6, 30 
164 cf. ecbasis captiui 714: ^non est periurus neque sordidus ac furiosus' 



VARIA LECTIO. 



ante m. 168 INCIPDE STOICIS DISPVTARE <p marg, noui .er- 
morm initium eum titulo EGLOGA • V . y [GronouJ] till. 159 — 166 
quid — Antieyram] del. Gruppeus u. 169—160 quid — sauus?] 
omit, g opp. Acr, 169 quid, siquis non sit auarus?] quid enim 

differt, barathrone Peerlk, ti. 160 ante u, 169 ponii y \^Bam- 

herg^ u, 169 omi$. y [Paris, 8214 a i. m.] opp, Acr. 

u, 167 et hunc u,: ^nauiget Antieyram. quid siquis non sit aaarna' 
po9t u. 169 ponit Peerlk. 162 Hoc Ei eger D ager A' est] 
omia, y u. 163 qui legilur etiam epist, 1 6, 28 in marginem rele- 
gabat Meinekius opp, Pph,' PorphJ Ac. Acr. 163 aut Sl'z' Pri- 
scianus eta 2 uar. g y morbo] mor//no E opp. Pph/ Acr, Priscian. 

temptentur DyFX' {a a et fi) Pph.' tententur y [codd, Biand.] 

tempnent^ E pr. tempUntur v g r (et Fran.) y Priscianus 164 
periurus il'g' Acr, peiurus y \Gronou. i] immolet DEyF (§'v6 



air) Tmolet k imolet g innioi& Acr. 166 Hi X porlum V per- 

cam V Acr. uerum] utrii F u. 166 omis. E opp, Pph.' Acr. 

166 antieyram yFX' [a corr. r et /S) Ac, anticyra D anticiram vaa 

pr, g [et Fran.) anticura y [Zip*.] quid] qi k opp. Pph/ barathrone 

DFV baralhone y{ar) hsLrtLtrone p'ag pr. Pph, baratrone Pf, bala- 
throne v Ac. Acr. baiatrone r 2 uar. y baiatroni y Bentl, ^ fiarathro 
(Baratro Porph,) iuxuriosas; neram quidam iegunt baratbro at aentat 
a nominatioo barathrns (baratrhns Porph.)* Porph/ ^Balathrone. 
acurre et trioialis. nam baiathrones (balatrones y) dicnntnr rnstict 
homines, inepti*et triuiales, Pablius Seruilius baratro (baratho y ba- 
latro Fran.) muita (moiti v) in Augustnm amare (c^sare Fran.) non 



LIB. 11 3, 158-175 127 

dones quicquid habes an nuoquam utare paratis? 

Seruius Oppidius Canusi duo praedia, diues 

antiquo censu, gnatis diuisse duobus 

fertur et hoc moriens pueris dixisse uocatis 170 

ad lectum 'postquam te talos, Aule, nucesque 

ferre sinu laxo, donare et ludere uidi, 

te, Tiber! , numerare, cauis abscoodere (mtem; 

extimui, ne uos ageret insania discors, 

tu Nomentanum, tu ne^equerere Cicutam. 175 



TESTIMONIA. 

168 — 169 'diaes (om. Regin. 1674) antiquo censa' Seniius ad Aen. 
Vn 537 



VARIA LECTIO. 

sine loco dixit, fait aalem tantoa (totaa v) dea orator, at simili nitio 
laborantes barathronea (barathonea y balatrones Fran.) dicti sint' Acr. 
167 dones] damnea {seruaia mriptura barathrone) dubia Benil. 
nupkio opp, Ac, quicquid DEy^ pr, t^' Ac. quidquid ceil.' {g) 
nonq E numquam ceiifq 168 noui sermonis faciunt iniiium ^' (fi'v) 
y iBarcin. Berd. 5 BruxelL ^111. 10064. Dessau, II Dresd, I. III. 
Florentmus JAps, I. II a 2, m, Mellic. marg,, Monac, i Montepess, 
Paris. 7976. 8214. 10401 Nosirad. 184 Valentian. 2 Wolfenh, I] iion 
Porph: Acr. CONTRA AVAROS • ET AMRICIOSOS I CONTRA AVA- 
ROS & AMBITIOSOS EGLOGA • V . y [Mellic. Pans, 7976 cons. 
Pans, 8214] CONTRA AMBITIOSOS & AVAROS y [Nosirad, 184] 
Contra ambitiosos & aaaroa • egloga • V y [BruxelL 9777] CONTRA 
AMBITIOSOS KCLOGA V y [Florentinus] maiorem liUeram ini- 
Ualem exhibent 1/; y [Bamberg, Lips, ied minio phtamj Sorbon. 
1578] 168 Canusi] casusi E opp, Pph.' Ac. Acr. predia E Pph.' 
preiia Acr. (plia g i) 169 censo E opp. Porph,' Ac, Seruius 
gnatis] ignatis E natia y diuisse BEyV^ corr. g' (ef omn. codd, 
Crtiq.) Ac. diutsisse F (a) y ex interpretaiione Acronis 170 hoc] 
haec y uocalis] dnob; v 1 m. 171 onus, y [^Bamberg, pr,'] opp. 

XL 

Acr. poaqna v opp, A talos tf; (/) atile tj) ale (p 172 et 
ludere] cflfanderc Hamacherus opp, Acr. el] te y [Lips, pr.] otnis, 
g y ludere] laudere E opp, Acr. perdere BenU. opp, Acr. cre- 
dere Cuninghamus 173 Te] amis. Ey liberi] tibi -^ pr. 
174 Extumai y [Mellic.'] insania D \ E y {a g r) y uaesania F 

uesania A' 2> 2 (/3'va) discors] diasorg Nic, Heinsius 175 nu- 
mentannm y mometanu g M omen tan am Ac. sequerere] sequere D 1 
i'y Pf. sequererere E cycuta v Ac, 



128 HORATI 8ERM0NYM 

quare per diuos oratus uterque Penatis, 

tu caue ne minuas, tu ne maius facias id 

quod satis esse putat pater et natura coercet. 

praeterea ne uos titillet gloria, iure 

iurando opslringam am bo: uter aedilis fueritue 180 

uestrum praetor, is intestabilis et sacer esto. 

in cicere atque faba bona tu perdasque lupinis, 

latus ut in circo spatiere et aeneus ut stes, 

nudus agris, nudus nummis, insane, paternis; 

scilicet ut plausus quos fert Agrippa feras tu, 185 

astuta ingenuum uolpes imitata ieonem. 

nequis humasse uelit Aiacem, Atrida, uetas cur? 

^rex sum', nil ultra quaero plebeius. ^et aequam 



TESTIMONIA. 



183 cf. Prudentius c. Sjmmach. I 102: 'ecce denm in nnmero for- 
matus et aeneas adstat' 187 Sernius ad Aen. Ill 475 Prise, 

vn 2, 7 



VARIA LECTIO. 

176 penatis y FX {a) y [Gronou. i Lips, pr.] pz/natis E pf nates 
I) Fig' 177 maius] mavis E 178 coerc& yF (voar) cohercel BE 
A'(/S'^) Ac, 179 Prelerea k titillet] tetillet a i aui pr, opp. Ac. 

180 opstrings y [^Valentian, pr.] obstriciga E obstrangam r obstriugam 
cett'g' aedilis EF edilis Dyl 181 prelorisy ptoris. his F d\ plorib; 
his t\f marg. intestabilis] inllestabilis /> (initestabilis D i) iu^tonabilis 
E rede etiam Pph! Porph! Ac, Acr, 182 cicere] cicera Pph,' opp. 
Ac, tu] // q) perdasque Sl'g' pdasne ^ Mar. 183 Lalus 

[_ .ne 

51 'g {et omn. codd, Cruq.) Catus y [Fran, i] Ac, Icntas Nic, Ueinsius 
alius Peerlk, circo] circos -if; a, ras, et Fk'y cons. Prudent, 
aut J) Ey {§' V20 agr) & nt v i y aeneus EFV ^neus J) y 

at 
ut stes DEyFg' Ac, instes A astes y [Paris, 8216] astcs y [Ba- 
sil. I 1 cod, Feae] assies y [Paris. 8213] 184 nudus nummis] 
nummis D y 186 ingenuum] ingeniO k' (g) y uolpes E ^ [I 
pr.) y [Begin.'] imlpes I) y q) k g' Acr, imitata] imitate Peerlk. 

187 humass^ E uelit] uellci Pph/ opp, Seruius Priscianus 

188 nily Fk'g' nihil I)E{r i) Pph/ Acr. quaero DyFk' {va et 

ro 

jS) quero E {0 g r et Fran.) quaere y [V] quaeres Doederiinus 
plepeius E el] ai Peerlk, opp. Acr, equam y 



LIB. n 3, 176—203 129 

rem imperito, ac sicui uideor non iustus, inulto 

dicere quod senlit permitto'. maxime regum, 190 

di tibi dent capta classem redducere Troia. 

ergo coDsuIere et inox respondere licebit? 

^consule!' cur Aiax heros ab Acbille secundus 

putescit, totiens seruatis clarus Achiuis, 

gaudeat ut populus Priami Priamusque inhumato, 195 

per quern tot iuuenes patrio caruere sepulcbro? 

^mille ouium iosaous morti dedit, inclitum Ulixen 

et Menelaum una mecum se occidere damans.' 

tu, cum. pro uitula statuis dulcem Aulide natam 

ante aras spargisque mola caput, inprobe, salsa, 200 

rectum aniroi seruas *cursum? insanus quid enim Aiax 

fecit, cum strauit ferro pecus? abstinuit uim 

uxore et gnato: mala muita precatus Atridis: 



YARIA LECTIO. 

189 imperilo DEyF (fi'vaalr) Acr, Tperito A (g) ac DEy 
Fq at i {et V) y cui] omis, D pr. 190 quod EyFk (/3'v oar) 
Qaid gy qu^ D y perrailto] pmixto -if; 2 uar. 191 Dii y Di DEFX' 
Pphf capta classem] classe capta Ey reducere DEyxF {vagi 

reducere , 

r corr. et p) redducere kyz {a et Fran.) reoo r deducere y Pph, 

* h 

Trola] troi^ Pf. 193 Aiax] aiax y fdti// I Achille] acille A' 
194 Patescit DEyFk {vaar et /3 pr. omn. .£odd. Cruq.) Putrescit (7 

{et p corr. Fran.) y PStcacit / totiens DFk' {v a) tocieus E (/3' 
or) lot^es y tocies g seruatus tf; pr. y 196 sepulcbro ^' q' 
sepalcro <r 197 insanus] sanus Pph. omia, Pf. ulixen DEyHf 

{va air et fi) ulixem (p {g) ulixe k {et Fran.) 199 statuisti E 
vlide E 200 aram y [Bruxell. 9777, 1 cod. Valarit] Kirchnerus 

in4)be Dy F I|)be k {g) pbe E improbe g' 201 corsum Bo- 
theus quorsum DEy iff uar. k corr. {caglr pr. et §) Acr, loco 
poster, quofsu q> quorsum r quo^ y k pr. {et Fran.) qaorum g r 
corr. Pph.* Porph! Acr. loco priore Mntcr qaos, inquit (inqaid 
Porph.)^ insanus est atram inter loxariosos et auaros an inter am- 
bitiosos?' Porph/ ^qaia muIta sunt genera insaniae de qaibus insanus 
(insanis v) fuit Aiax? in *alio: {om. D) quorsum {D; in aliquorum 
y V Fran.) insanus? hoc est qnam (mc D, om. y, quod v Fran.) 
ob causam net in quam partem?' Acr. insanus] insani Peerik. 

efp. Acr. 202 uim] uini E opp. Ac. 203 Vxorem y gnato 
DEyi\f 2 {v aglr et Fran.) nalo F k {et /3) gnata a y 

DOSATiTs 11 1. 9 



130 HORATI SERMONVM 

non ille aut Teucrum aut ipsum uiolauit Ulixen. 

^uerum ego, ut haerenfis aduerso litore nauis 205 

eriperem, prudens placaui sanguiae diuos'.^ 

nempe tuo, furiose. *ineo, sed non furiosus'. 

qui species alias ueri scelerisque tiimuUu 

permixtas capiet commotus habebitur, atque 

stultitiane erret nibilum dislabit an ira. 210 

Aiax cum inmeritos occidit desipit agnos; 

cum prudens scelus ob tituios admittis iiianis» 

stas animo, et purum est uitio tibi cum ^tumidumst cor?' 

siquis lectica nitidam gestare amet agnam. 



VARIA LECTIO. 



204 ulixen Dy {y et fi) Pph. Ac. nlyxen Pf. ulixem EFX' {aagr 
et Fran.) 205 haerentis a / y [ Valeniian. 1] herentis Ey (v r pr.) 
y [BruxelL dill Lips, crentia Moniepess.'] haerentes F k herenles 
J) (P'iSgr corr.) litore DEyF {aglrei jS) littore k (va et Fran.) ibi 
sidere Peerik. nauis D pr. Ey {v air et P) y [_Bamberg. BruxelL 
%111 Gronou. pr. Lips. Begin. Valentian. 1] naues ceit. g 

207 luos 9? a. ras. furies^ J? f ariose? Duentzerus set y 

208 alias] pranas Hirschfelderus falsas Peerik. ueri sceleris DE 
y {P'v(Sag2r) ueris celerisFA,' ncris sceleris g 1 neris (neri Pf.) 
celeri Pph.' Hamacherus ueris cerebri fforkelius (ueris ' cerebri us- 
que Linkerus) [ V habet Species alias ueris . . . sed. f. littera maios- 
cula ademta sequent! diction! , adscripta erat prscedenti' CruqJ\ 
^qui facit scelus etiam [om. y) propter aliquam commodidatem tamen 
iste necessario (necesarius y) habeatur (habebatur v) insanus . . . Cum 
dicit insannm qui scelus innocentiae confuderit, dum iactantiae suae 
plus detrahit ... * Acr. tumullum y pr. y opp. Ac. * qui sub spede 
iustitiae scelus admittit • i • tumultum sceleris miscet oeritati haben> 
dus est motae mentis' Acr. 209 permixtas capiet] permiscet capi- 
tis Peerik. 210 Stulticia 2> ne erret] neherret F an Ira] 
amira q> a. ras. 211 cum i: D (g et omn. Bland.) i: cum ceit/ 
{aar) i: dum jS'vy immeritos BEy {v a a I) inmeritos Fkifi'r) 

Tm'itos g 212 cum] Tu y [Wolfenb. II uar."] Bentl. [Jens D 
admittis SI' {fi'v a a r p. ras. et 1 Bland.) admittit r a. ras. y 
comittit g Pf, comittit Pph. committis y [committis inaneis. ate omnes 
codd. Cruquii praeter 1 Bland.'] cum admittis Bentl. inanis Fk' 
(v 1) y [Gronou. 1 Begin. 1 Valentian. 1] Pph.' inanes BEy k corr. 
{p'v20agr) Acr. 213 stas] Stans a pr.g opp. Ac. uitio] om. Fk 
(jS')y uicio add. ^ 2 tibi] omis. Ey pr. {a 1 aut pr. I \) y lumi- 
dum , om. est k y tumidum est cett. g 



LIB. II S, 90l-'823 131 

huic uestem ut gnatae, paret ancillas, paret aurum, 215 

Rufam aut Pusillam appellet fortique marlto 

deslinet uxorem, interdicto huic omne adimat ius 

praetor et ad sanos abeat tutela propinquos. 

quid? siquis gnatam pro muta deuouet agna, 

integer est animi? ne dixeris. ergo ubi praua 220 

stoltitia, bic sumina est losania; qui sceleralus 

et furiosus erit, quein cepit uitrea fama, 

booc circum tonuit gaudeus Belloua cruentis. 



TE8TIMONIA. 



216—217 'fortiqne — nxorem' Donatus ad Terent. hec. IIII 1, 41 
222—223 cf. tractatuB de dace Ernesto [VII 197 H.]-' 'et qaem ho- 
noris mei cepit uitrea fama hnmiliabo , qaia per me banc circamtonabit 
^adens Bellona cruentis' 222 'Que — fama' floril. Casanum 



VARIA LECTIO. 

215 gnate E {g) gratae a pr. natae y [j3] 216 putam et pn- 
tillam los. Scaliger pupam aut pnpillam y Lambinus Rusam aut 
ra«iliam o [Georg, Fabricius] aut Sl'g' et y [omn. Bland. (?)] 

pusillam SI' {fi'vCar) pus iam g posillam ^ [FJ rnfillam Joannes 
JDespauienus appellet DEFkg apellet / (/) 218 Pretor Dyk 
Precor E habeat E y pr. 219 Quid ii'g' {et omn. codd. Cruq.) 
Ac. Qnis r y gnatam Dy FV {va ar et Fran.) gnatas E natam 

g (et P) muU] mUta A multa E (g) deuouet D 220 Inter'' 2> 

«rgo] ergu Epr.^ 221 Slullicia DE St: hie s: est .a'g' 

sloltities summast Linkerus suma 2> qui] quis F {g pr,) y opp. 

Ac. 222 cepit g iS {ei ^ \) y Pph. floril. Ctis. tractat. de Ernesto 

caepit V r (et j3 2 Fran.) copit E c6pit / coepit DyFk (a) Pf. fama] 
forma F uar. (vi) opp. Pph/ Ac. Acr. floril. Cus. et tract, de Ernesto 
utf. 223 sq. inuerso ordine in r pr. 223 circumtonuit F k cir- 

cum touuit^jf^c. circu tonuit D circumsonuit Peerlk. gaudens D 
gaudens cett! g' Ac. Acr. tractatus de Ernesto flagris Hitzigius 
gladlia uel facibos Peerlk. cruentes q) pr. {g) ^ cruentis] aut rebus 
aat plagis. absolute quae sanguine laetatur cruentis gaudens' Ac. 
Acr. 224 db hoe uersu noui Bermonis iniUum atatuit v *Nunc 

loxorioaos insanos probat, supra auaros et ambitiosos' Porph! if. 
Acr.: * Dixit in auaros, deinde in ambitiosos, nunc in luzuriosos. 
ttolt eoira etiam bos iusanos dicere (doc: i/)' Acr. *aut nerba Ster- 
tinii refert Damasippus aut ex persona cum Horatio Damasippns 
loqnitor' Acr. 

9* 



132 HORATI SERMOKYM 

nunc age luxuriam et Nomentanum arripe mecum: 

uincet enim stultos ratio insanire nepotes. 225 

hie simul accepit patrimoni mille talcnta» 

edicit, piscator uti» pomarius, auceps, 

unguentarius ac Tnsci turba impia uici, 

cum scurris fartor, cum Yelabro omne macellum 

mane domum ueniant quid tum? uenere frequenles; 230 

uerba facit leno: ^quicquid mihi, quicquid et horum 

cuique domi est» id crede tuum et uel nunc pete uel eras'. 

accipe quid contra haec iuuenis respondent aequos. 

^in niue Lucana dormis ocreatus, ut aprum 

cenem ego; tu piscis hiberno ex aequore uellis: 235 



TESTIMONIA. 

228 'ac — uici* Sernius ad Aen. V 660 



VARIA LECTIO. 



224 nunc] Hunc E (r pr.) opp. Pphf luxeria tp opp. Pph/ 

numentanum / nomen uann F i i i nomentanum cett. g' Pph, 

moroentanum jP/. 226 Vincet 2>J?y ij; corr, g' (cl omn. codd. Cr.) 

n 

Ac. Acr. Vincit FV (uicit r) y stultos] et stultos Peerik. opp, 
Ac. 226 patrimoni y (p k {v a a i et fi) patromoni ^ a. ras. patri- 
monii E{a2g et Fran.) malrimoni J) 227 E//dicit D El dicil E 
Edicit a 228 Vuguentarius EyFX {vag) Vngentarius D (P'alr) 
impia ii' [§'v agr) Pf, Porph! Acr. Seruit Cassell. Tpia a inpia y 

Pph. 229 scurtis k opp, Pph/ Ac uelabro (ue in ras. ut uid.) 
D 230 quid tum? DyF{vaaglr2 et /3) quid tu y iFran.'] <f tu? 
k quid du E a. ras. (r i a. ras.) y quid du E qui cum y BenU. 
quid enim y Cuninghamus uenire E ut uenere MeineJcius 
231 quidquid . . . quidquid F k{g) quid quid . . . quiqnid / et 
liorum] eorum F uar. 233 iiaec DyFV {vaa et jS quidam codd, 
Cruquii) iiec E{g et Fran.) hoc r y omis. y luenis E Inuents Ac. 
aequos Pph/ aequus 5l'g' [a n, I.) Ac, Acr. equus g *aut proprium 
nomen Aequus aut ironia' Acr. 234 in] tu BentL lucana SL 
(lac: / a. ras.) g' tu cana Peerik. ocreatur E opp. Ac. 235 Ce- 
nem J)Ey (P'a agr) Caenem F k' (v) tu] tu E piscis E {v a et 
Fran.) y [Moniepess. Vaientian.] pisces yFk'g pissces 2> aequore 
EFV equore Dy uellis PEy {<Sagl et § corr.) uerris Fk D uar. 
(fi'vrl uar. et omn. Bland.) Ac. corrupt. ^Vellis.] alii uerris -i- 
trahis. sed si (pm. v) uellis, cum difficnltate trahis (add. y: •! capis. 
si uerris. trahis)' Acr. 



LIB. II S, 224-.24« 133 

segDis ego iudignus qui tantum possideam. aufer! 

sume tibi *deciens! tibi taotumdem! Ubi triplex/ 

unde uxor media currit de nocte uocata!' 

Alius Aesopi *delractaiii ex aure Hetellae» 

scilicet ut deciens solidum absorberet, acelo 240 

diloit insigncin bacam: qui sanior ac si 

illud idem in rapidum flumen iaceretue cloacam? 

Quiuti progenies Arri, par nobile fratrum, 

nequitia et nugis» prauonim et amore gemellum, 

Inscinias soliti inpenso prandere coemptas, 245 

quorsum abeant? sani ut creta an carbone notati? 



TESTIMONIA. 



245 ^et Inscinia (luscina cod. Bobiensis), nt Horatius dicit' ex 
Charis. arte gramm. exc. p. 552 K. 246 schol. Pers. 5, 108 cf. trac- 
tatoa de dnce Ernesto 4 [VII 197 H.]: ^ad quern non creta sed car- 
bone notandas comes' 



VARIA LECTIO. 

236 Signls ^ uar. 237 sume] inde Peerlk. deciens cf. 
If. 240] decies 52V tantundemZ>J&}' Jl' (vaar ct Fran.) tantode 
F (g a P) tibi] tibi libi g) app. Ac. 238 currit SI' g' (et omn. 

eodd. Cruq.) currat y curret Doederlinus uocata SI' g' citata y 
[^cod. Barherinus A a 2. m. ap. Feani] * nocte citata] Jegitar ct 
uocau' Pph: Porph/ 239 Filius Sl'g Pph/ Clodius dubia BenUei 
nupUAo conl. Plin. nat. hisL Villi 122 opp, Acr. aesopi BEy 

esopi k esopi Fk' metellac BEyk'q>2 uar. tf; uar. Pph' metallae F 
opp. Acr, 240 dedena Pph. decies ii'g' Pf. Porph.'Acr. absorberet 
DEy'^% uar. {vogl et fi corr.) Pph. 8orbcr& y Pf. exorbei;et F ky 
exsorberet t(; corr. (P'r) obaorbcret a y aceto BEyF Pph.' acceto 
X 241 bacam EyFg baccam DA qui sauior] qui //sanior 2> qui 
insanior y uu. 243. 242 hoc ordine (sed ante u. 243 adscriptum 
est posterior, ante u. 242 por) B 242 iaceret] omis. B cloa- 
cam] coaclam y (a) y comma poit fractrum nutulU Kirchnerus 

2AAi nequitia et] nequitie Linkerus 245 Lucinias F k pr. Luscinas 
B Luscinas E inpenso EyFk' {v a a r et P) Pph. Porph. penso B ^ 
iopendo E impenso g [et Fran.) Pf. Porf. immense cont. Cruguius 
coemptas BEyF Pph.' coeptas k 246 habeant k opp. Pph.' 
Ac. habeant E (v a) Ac. alt. I. Acr. ut creta sani y [^Fran. 2 

Bland."] sani ui BE y (a agl et P) sani r sani (p k {r i) y schol. 

Pers. sanii ^ insani if; uar. Pph.' Acr. sanf an v sanin y Benil. sane 



134 HORATI 8ERM0NVH 

aedificare casas, plostello adiuDgere muris, 

ludere par impar, equitare in harundine longa 

siqiiem delectet barbatum, amentia uerset. 

si puerilius his ratio esse euincet amare, 250 

nee quicqiiam differre, utrumne in puluere trimus 

quale prius ludas opus, an meretricis amore 

sollicitus plores; quaero, faciasne quod olim 

mutatus Polemon? ponas insignia morbi. 



TESTIMONIA. 

247 cf. Waltharius a. 163 p. 8 ed. Grimm, et Schmeller.: ^aedi- 
ficare domos cuUomqae intendere ruris' 254 — 267 ^ plane mul- 
tam mihi facetiarum contuUt istic Oratius Flaccus memorabilis poeta, 

VARIA LECTIO. 

Apitzius notali 51' g' {ei 4 Bland,) et ef, Pers. s. 5, 108: Mlla 
prius creta, mox haec carbone notasti?' uotandi J) 2 {v i ei 
V uar. r 2) y Acr, pro inierpretatione schoL Pers. * creta no- 
tandi sunt at boni nideantar an carbone nt roali? aliter. Qoor- 
snm abeant. (hab: codd.) id est in quam partem abeant (hab: v 
Fran.) carbone ut notentnr sicnt insani an creta at (om. v) sani (insant 
1/)? ' Acr. 247 Aedificare DEy Pph.' Edificare tp I Adificare tf; cas- 
sas E opp, Pph' plostello] postella F X (postello / 1) plostella F uar. 

maris Fky [Lips, pr.] moros / mures DEy ^ uar. X corr. $' 

248 Laudare E opp. Pph! inpar F (/) Pph. Tpar A impar B 
Eyts,' Pf' harundine DEyiff (agal) arundine 9 A (/?'vr) 249 si- 
quem] Siqid E deleclet DEy g' delectat FX'y uerset SI' g {et P)Pph' 
Dersat y \_Fran. et alit] uincet F uar. 260 Si D pr. y i F k2 (v 2 g li 
et p 2 Fran. 4 Bland.) Pph.' Ac. Acr. Si a Sic D corr. EXiui uid. y 2 
tf; 2 (v 1 <y r «« jS 1) Se / 2 puerjilius y opp. Pph.' Porph.' Ac. 
his] bis Pph. iis Pf, esse BEyk'Fp. ras. (fi'v a a) Porf. essel 
F{g) Pph' foret r euincet DEyX' (vGa et /3 corr. euincet F 
//uincet r aiucet ^l ut uid. (P') vinoe g ^SI optinere potuerit, pue- 
rilius esse amare quam ludere, . . .' Porph.' 251 nee quic- 

c 1 

quam] Nequicqua v Ne^^ua a Nee qdqua g differre Ey F (/J' 

<s g I r) Acr. in ras. D diferre a deferre X pr. utrumine X 

trimus D E F X' g' trimis y primus V trimus y [Gronou."] 
252 ludas] ducas IVakcfieldus 253 SoUtitus E plores] plu- 
res F pr. opp, Acr. quero E facinasne E faciesne a 254 
Motatus E opp, Pph! Fronio polemon SI' (fi'dgr) Pph. Porph. 
Acronis codd. y Bamb. Fran. Fronio polemon a palemon D corr. 
(v et /3 corr.) Pf. Porf. Acr. codd. y Fran. alt. L Polemo Lam- 

hinus ponas] poenas F pr. Frontonis cod. ponas I 



LIB. II 3, 247—264 135 

fasciolas, cubital, focalia, potus ut ille 255 

dicilur ex coUo furtini carpsisse coronas, 

postquani est inpransi correptus uoce magistri? 

porrigis irato puero cum poma, recusal. 

'sume, catellel' negat; si non des, optet: amator 

exclusus qui disUt, agit ubi secum, eat an non, 260 

quo rediturus erat non arcessitus, et haeret 

inuisis foribus? *ncc nunc, cum me uocet ultro, 

accedam? an potius mediter finire dolores? 

exclusit; reuocat. redeam? non, si obsecret'. ecce 



TESTIMONIA. 

mihique propter Mecenatem et Mecenatianos hortos meos non alie- 
nus. IB namqne Oratius sermonuin libr. e. fabulam isUm Polemonis in- 
seniit, 81 (se cod.) recte memini, hisce uersibus: <8patium unius 
uergus in cod.>: 'mutatus - magistri' Pronto epist. ad M. Caesa- 
rem hb. I 7 p. 23 sq. Naber cf. schol. lauenal. I 12:^Frontoni« puJa- 
nosj in Horatiana domo in qua poetae recitabant' 255 cf. Quinti- 

lianas XI 3, 144: 'palliolum sicnt fascias, quibus crura uestiunUir, et 
focaha et annum ligamenta sola excusare potest ualetudo' 267 Acr. 

Ton-?!""* W^ ^^- JS^**'* i'*?^*''' '^'^^'' 'ducitur inpransi susceptus 
laude magistri' 262 'quod (Daui) exemplum inducit ad similitudi- 

nem uitiorum, a quibus recedere non possumus. hoc et HoraUus et Te- 
rentius in cunucho cum dicit: quid igitur faciam? non earn ne nunc 
quidem cum arcessor ultro? ergo hoc ait: Dane, mihi crede, dispono 
praeteritis renunciare moribus' schol. Pers. 5, 161 

VARIA LECTIO. 

255 Fascicolas E opp. Pph/ Pronto cubiule 51's' Pf. cubi- 
tal y [1 cod, Bersmanni, 1 Chisianus Feae, V i aut corr.'\ Pph. 
corr. Fronto cupital Pph. pr. potus] postus Frontonis cod. 
256 ex] omi$. Frontonis cod. carpsise y carpisse £ {I pr,) y opp. 
Fronto 257 est] amis, v inpransi DEyF^'vaglr) Acr. serm. 
H 2, 7 Frontonis cod. impransi a 2 supr. u. ifsi X correptus SI' 
5 Acr. serm. If 2, 7 268 porrigis] Porrigit Ac. 259 Ca- 

t«llc BenU. sed cf. Plant, asin. Ill 3, 103: *dic igitur me anati- 
colam, colambulam uel catellum' optet iiV optat tf y 

u. 260^ omis. k pr, 260 distal] instat ^ uar. 261 erat 

non] non q> arcessilus y V {a g r) arces situs DF accersilus E 
IP V a) acersitus y uar. h^rel ByF hcrel X aer& E 262 nee 
«5 Pph. ne Xp. ras. {g I) y ef. Terent. eun. \J, 1 ct. Pers. 5 

173 sq. BenU. nunc] nou y {a) opp. Pph/ cum r uocet ft'c' 
Pph. uocat u. 263 amis, y [Lips. I. 11 a urn.] ' 263 an] ac v t/ 
medilor D dolores Sl'g' labores v 1 y [Berol. 269 Dresd. I Paris 
10401, 2 codd. ap. Valart.] 264 Excludit D pr. y si] sit jt « ras 



136 HORATI SKKMONVM 

seruos, non pauIo sapientior: ^o ere, quae res 265 

nee modum habet neque consilium, ratione modoque 

tractari non *uolt. in amore haec sunt mala, bellum, 

pax rursum: haec siquis tempestatis prope ritu 

mobilia et caeca fluilantia sorte laboret 

reddere certa sibi, nihilo plus explicet ac si 270 

insanire paret certa ratione modoque'. 

quid? cum Picenis excerpens semina pomis 

gaudes, si cameram percusti forte, penes te es? 

quid? cum balba feris annoso uerba palato, 

aedidcante casas qui sanior? adde cruorem 275 

stultitiae, atque ignem gladio scrutare. modo, inquam, 

Hellade percussa Marius cum praecipitat se, 

cerritus fuit? an commotae crimine mentis 



TESTIMONIA. 

274 floril. Cosannm 



VARIA LEOTIO. 

265 Seruos g Seruius / a. ras, Seruus SI g' non] nam 

y ere DE y F {v 6 g a) ere <p here if; here X {fi'r) o ere quae 
res] 6hereqr^5 A (oAe requ^ . res /) orcrequires F oere requires v 

o//erequ^res q>2 sed if, Terent. eun. 12: *ere quae res — regere 
non potes' quae] qui F x k i (v) 266 nee] Hoc X pr, habet] 
omis, Fi{li) que] qui F pr. 267 Tractare y pr. (I pr,) uuit 

Sl'(s' belu E 268 sursu X i hec E prope] quoq; v 
siquis] 81 qui / 269 ceca E sorte] Torte Ey 270 Redder^ 

•d 

E 272 Qui. q> Qui F [I \) y Pph. Quod schol. y Bamb. Q4 ^ 

Quid celt, g' Pf. schol. Fran. piscenis I opp^ Pph, exer- 

pens D exerpens Pf. exerc& Pph. 273 Gaude^s a cameram 
Si'g' Porph! Acr. forte] sorte |3'y pene D es] e//s it est y 
274 balba] barba Pf, bella a blanda Peerlk. feris] feras co 
Pf feres y Docderlinus feris y \^Valenitan!] 275 cruorem] rou- 
cronem Hiizigius u, 276 oiiiw. y [Zf'ps. 1] opp, Pph,' Stulliciae 
DE gladio scrutare modo, in quem Carolus Frankcus gladio. 
scrutare modo, inquam Hamacherus 211 cum praecipitat sc] se 
praecipitantis Peerlk. opp. Pph! precipitat y 278 fuit] fnrit conL 
Kirchnerus an] banc y pr. commote] E 



IJIB. II 3, 26&~890 137 

absolues homineiD, et sceleris damnabis eundem, 

ei more inponens cognata uocabiila rebus? 280 

libertinus erat, qui circum compita siccus 

lautis mane senex manibus currebat et *unuin, 

(*quid tain magnum?' addens) *unum me surpite morii; 

dis etenim facile est' orabat; sanus ulrisque 

auribus atque oculis; mentem, nisi litigiosus, 285 

exciperet dominus, cum uenderet. hoc quoque uolgus 

Chrysippus ponit fecunda in gente Meneni. 

Muppiter, ingentis qui das adimisque dolores', 

mater ait pueri mensis iam quinque cubantis, 

^frigida si puerum quartana reliquerit, illo 290 



TESTIMONIA. 

288 ecbasis captiui 119 



VARIA LECTIO. 



279 damnabis 5l(tfr danat^ g) dampnabis fi'val 280 inpo- 
nens EF Tponens X imponens Dy^' cognata Sl'g' non nata Hov' 
kelius 281 nouuin sermonem incipit sed sine (ittdo tp ^Hic in- 
cipit de auperatitiosis et religtosis loqai' Porph/ *nanc transit ad 
snperstitiosoa ' Acr, composita i/; opp. Pph/ 283 quid tarn Si 

{p'a r el 4 Bland,) Quiddam D 2 y 2 F corr. {v a g I) qui tam 
Scheibeus [^Non aatem assentior iis qui to u n n m inngen* 

dnm dacant pronomini me, propter axdXovd'Ov, et codicum Bland. 
interpunctionem ' Cruq.'] surripe B p. ras. (r) y 284 Disc& 

enT E 285 latigiosus I lettgioaus Pf, litigiosos Ac. litigiosas 

ceii. Pph, Porph.' 286 uenderit E (tf) opp. Acr. uolgvs ip 

corr. uolgo ip pr. aolgos r uulgo A {g pr.) y [Bamberg. 2 uar. Lips, i] 
ualgam / a. ras. uulgus B E y fp corr. g Acr. 287 Chrysip- 

pus y F (a) Pph! Porph.' Crysippus B (/) Chrysyppus il Ciirisippus 
V r Ac. Acr. Crisippus E {§' o g) fecunda B E F (fi' a g I r) 

DO , 

Acr. fecunda I (y) foecunda y (a) menenii g> memini -^ opp. Porph. 

(memcni / opp. Porph.') 288 luppiter E tp X {p' v a) lupiler B 

y "fjf ig I r a n. I.) ingentis Ey FX{y ag) y [Barcin. pr. Valen- 

tian.'] ingentes B tp corr. [a I r et jS) dolores SI' t^' doloris y [Re- 
gin, i] labores y ecb. capt. ' 289 mensis F{vapr.) menses cell.' 

z' iam] omis. B cubant§s X 



138 HORATI SERHOMYM 

maoe die, quo tu indicis ieiunia, nudus 

io Tiber! stabit'. casus medicusue leuarit 

aegrum ex praeclpili: mater delira necabit 

in gelida fixum ripa febrimque reducet. 

quone malo mentem concussa? timore deorum'. 295 

haec niibi Stertinius, sapientum octauos, amico 

arma dedit, posUiac ne compellarer inullus. 

dixerit insanum qui me, tolidem audiet atque 

respicere ignoio discet pendentia tergo'. 

Stoice, post damnum sic uendas omnia pluris, 300 

qua me stultitia, quoniam non est genus unuro, 

insanire putas? ego nam uideor mihi sanus. 

*quid? caput abscisum demens cum portat Agaue 



VARIA LECTIO. 

291 Mane y corr. FV {v r2 et fi) Pph' Magne D y pr, g> uar, 
tf; corr, {a a g I 2 r i et Fran.) Magno E quo] quando X y opp. 

. quotaiD 

- Pph/ qd tf; a, ras. y opp. Pph/ quo tu indicis] loui • dicis <p 

iudicis] Idicas k opp, Pph/ 292 cassus E medicusue DEy[va 
ag) medicusque F I' (^'r et 3 Bland,) leuarit ByFV lauarit E 
293 Egru I precipiti y negabit Eyuar.{§')y 293 sq. 
aegrum — mater et febrimque reducet del, Peerlk, uersum $ie eon- 
atituens: 'in gelida fixum ripa delira necabit' u, 294 maiore 

litter a incipit g febrim Fk' (ygpr.)y febrem celt, ^ corr. (fi^a 

e 

a g corr. febrm r) redacit v 6 pr. g pr, r \ y 295 concussa Ey 

FV {y a g r (5 uar,) c,u,sa D percossa /3'a y 296 octaaos Pph. 
octauus Sl'q Pf, 297 posthac y F post hac D Ac, p. hac E post- 

hfc X ne] omis, D pr, opp, Ac, compellarer DEyX'^' Ac. con- 
pcllarer F (r) 298 iusanus D a, ras. opp, Ac, Acr. me, lotidem] 
raemet, idem Doedcrlinus me statim idem ucl me sat idem tid quae 
in me totidem Peerlk, me, pol idem E. C, Franckeus 299 Respicielre 
y reicere Peerlk, ignoto D opp, Ac. tergo Si'q Pph/ collo y 
opp, Acr. et tf. Catull, 22, 21: *non aidemas manticae quod io 
tergo eat' Pers, 4, 24: ^praecedenti spectator mantica tergo* 

300 damnum DEy X (a g r, a n. I.) Pph/ dapuu F[l^'vl) uedas X 
ucnda D i opp, Pph/ 301 Quam me stultitiam y Lamhinus Bentl. 
qua me] Me quia E 302 * insanire (Aegrotare Porf.) putas? 
interrogatiue dicit' Porph/ 303 capil E opp, Ac, Acr. absci- 
sum St' ^' Ac. abscissum y demens ^'^' manibus o 2 uar. g (cl V) 



LIB. 11 3, S91— 315 139 

gnati infelicis, sibi tunc furiosa uidetur?' 

stuluim me fateor, (liceat concedere ueris) 305 

atque etiam insanum; tantum hoc edissere, quo me 

a^otare pntes animi uilio. ^accipe: primum 

aedificas, hoc est, loDgos imitaris, ab imo 

ad smnmum lotus moduli bipedalis, et idem 

corpore maiorem rides Turbonis in armis 3io 

spiritum et incessum: qui ridiculus minus illo? 

an quodcumque Tacit Maecenas, te quoque uerum est 

tanto dissimilem et tanto certare minorem? 

absentis ranae pullis uituli pede pressis 

unus ubi effugit, matri denarrat, ut ingens 315 

belua cognatos eliserit: ilia rogare, 

quantane? num tantum, sufflans se, magna fuisset? 



TESTIHONIA. 



310—311 'corpore — spiritum' Prise. VI 3, 16 310 'Turbonis 
in armis' Seruins ad Aen. VII 378 Semius uolg^atus (non CasseU.) ad 
Aen. I 83 



YARIA liECTlO. 



y Benil, cum portal Agaue] a(|f raae portal E cum portal Dy F 
JL's' portaoit y [F] agaui F uar, agaue y [lApsJ] ^quando 

per insaniam ferebat caput fiiii sui Agaue, non {pm. y Bamb.) 
iDtellegebat se inaanam esse' Acr, tf, Hygin. fab. 184: *ob hoc eum 
Agaue mater cum sororibns Ino et ifbtonoe per insaniam a Libero 
obiectam membratim laniauit' 304 tunc DE corr. y g' turn F X' 
(v) y nc E pr, num a zy 305 faleor] fatear Peerlk. liceat] lex 
est Horkelius nincat Meinekius licet et Peerlk. libeat cont. ef. Lucr. 
in 538: *^quin etiam si iam iibeat concedere falsum' ueris] uere 
Jpitzius 306 atque] adde Peerlk. tantum] tamen Peerlk. 
.309 pipetalis y pr. 310 maiorem] maiori t(; p. ras. Prisciani cod. 
A maiore Prisciani codd. B D G L K in] et Peerlk. opp. Pph' 
Seruius 311 IncessQ & spm E incessum] incensu F i (et Fran.) 
y 312 qdcunq. E m^nas vcy mecenas Sl'^' 313 Tanto 
St'q Tantum ^ [F] tom te Peerlk. el taolo] quanto Peerlk. 

314 pressis] presis y 316 deliserit Pph. ieliserit Pf, 317 nun 
y num ceit.' ^ {ei P V) Pph! tantum E y\_V Montepess. corr. 

Joiif.] tand* y [Bruxell. 9777] amis. D pr. tantau 9? 2 superscr. 
y IValenUan. 1] tanta v y Undem y F X' D eorr. g' Pphf *ad- 
notaadnm tandem {eorr. tantum) pro tarn poaitum id eat tarn ma- 



140 HORATI 8BRMONVM 

^maior dimidio'. ^num tanto?' cum magis atque 

se magis inflaret: ^non, si le ruperis' inquit, 

^par eris': haec a te non multum abludit imago. 320 

adde poemata nunc, hoc est» oleum adde camino: 

quae siquis sanus fecit, sanus facis et tu. 

non dico horrendam rabiem' — iam desine! ^cultum 

maiorem censu' — teneas, Damasippe» tuis te! 

^mille puellarum, puerorum mille furores' — 325 

maior tandem parcas insane minori! 



nn 

Vnde et quo Catius? ^non est mihi tempus auenti 



TESTIMONIA. 

321 ^oleom adde camino' Seniias ad Aen. IIII 54 326 Ratfaerius 
Veron. de coBtemptu canonom I 15 p. 364 Ball. 
II 4. 1 *unde — Catius?' Prise. XV 6, 30 



VARIA LECTIO. 

gna' PorphJ ^ordo. nom tarn magna faissef gloss. F sufflans 
sey {a a g r ei F sufl: ae v) y sufflans si D pr. F (j5' /) sufflaDS 
sic A, D corr, y sufllans s// E sufflans Pph' non tandem sufflans 
si Cuiacius et an, (dum sese inflat) sic Peerlk. fuisset] fuus& X 
fuissent JD pr. u. 319 ante u. 318 habet y [Lips, pr.] 318 dimi- 
dio] pernimio Bentiei dubia ausj^o ait nimio Hamacherus num] 
ter Burmannus tanlo 52' g' tantn / y cum] et cum Peerlk. 
319 si] se k pr. inquid y a. ras. 322 fecit, sanus fads el Ey 
F V D 2{v a a g el 1 Bland.) facit. et sanus facies 2> l (P' et 3 

e 

Bland.) facis i san' facies if; uar. facit sanus facit et r sanis facis 
et tu Pph.' faciet, sanus facies Linkerus post u. 322 legitur in 
tp pr. : Qu^ siquis sanus fades fads 1 san' fades tu 323 dico D dicam 
y dico celt.' g' Porph.' Ac, Acr. orrcuda E horrendus Ac. 324 
censQ 2> 326 maior tandem 51' g' Pph.' O tandem maior y 
minore X pr. minore ^ rnarg. opp. Pph.' Porph.' 

II 4. M_. (MODO Tjf om. a) CATIVM INDVCIT LVXVRIOSVM 
{om. a) CENARV (CAENARV t^ a; CENE r) PCEPTA (PREC: a r) TRA- 
DENTEM Erlf marg. {a r) inscriptione carentDycpV [vag et ^ mne 
interuallo a g) 'Catium interrogat cenarnm anctorem cenae praecepta' 
Porph.' * Marcum Catium introducit ordinem cenarnm tradentem Acr. 

1 quo] quo//quo 2> reete Pph.' Priscian. qno is Ac. auenti 



LIB. II 3, 318-396. 4, 1^11 141 

ponere signa nouis praeceptis, qualia uincunt 

Pythagoran Anytique reum doctumque Platona'. 

peccatum fateor, cum te sic tempore laeuo 

interpellarim. sed des ueniam bonus, oro. 5 

quod si interciderit tibi nunc aliquid, repetes mox, 

siue est naturae boc sine artis, mirus utroque. 

^quin id erat curae, quo pacto cuncta tenerem, 

utpole res tenuis, tenui sermone peractas'. 

ede bominis nomen, simul et Romanus an bospes. lo 

^ipsa memor praecepta canam, celabitur auctor. 



TESTIMONIA. 



2 sq. ^in usas istomm licet et Catio 'ponere — Platona" loannes 
Saresber. poller. VIII 8 4 cf. ecbasis captiui 125: 'peceatnm fa- 
te or, iauenilis me grauat error' 



YARIA LECTIO. 

D E pr. fp corr. tlf uar. g' hauenti y q> ^ ut aid, (a) habenti F 

auenti 

auendi il pr. E p. ras. AVTENTl r 2 preceptis y I uincunt BE 
y (fi'v 20 ag2l r et 3 Bland.) uincent FX (v i g i et V) uincant y 
loannes Saresber. 3 Pythagoran EtpV Pytagoran ip (r) Pithago- 
ran B PiUgoran / schoL ad ^Anyti reu' Pph/ post- »ehoL ad 

^Ede hominis nomen' (u. 10) exhibet Porph. post schol. ad ^ionga 
— crit' (ti. 12) Porf, anytique By {ag ei §) aniliq; k corr. F2 {vr) 
nliq; F I pr. anetique a (antique /) antyquite E opp. Acr. anyti (om, 
que) Pph/ platona B E F Vg' loann. Saresber. platonem y 
4 leuo EX 5 Inlerpellarem F{vr) Inlerpellarim ceil.' fp corr. {p' 
a g) Jnterpellarii a set y 6 Quod si SI' t^' Pf. Quodsi r y 

Pph. Ac. si interciderit] sinlerciderit B pr. nunc] tc E opp, 

Pph' aliquit y 7 est] om. Ac. nale X * Mirus utroq.] qui 
est optimua in utroque et in arte et in natura' Acr. utroque] in 
niroque y utraque Praedicowius 8 Quid F pr. X a. ras. erat 
St' s' crit tf y cuncta] cuncti X 1 lenerem] tenore X \ 9 Vl 

poteris F pr. ut potc / Utpute r pr. res] omis. X' tenuis EF 
^' {9) y l^Valeniian.'] tenues B y F corr. X corr. [p'vaal2r) 

tenui] tenui et Praedicowius pactis X 10 Elde E opp. Pph. 
(Aedc Pf.) et] omis. E 11 Ipsa EyFX'{vagr et ^ corr.) 

Ipse B (P'a) celibitur E opp. Ac. celabrabit X opp. Ac. celebrabi- 
iw FX2 uar, (/ 1} oj>p. Ac. 



142 HORATI SERMONVM 

longa quibus fades ouis erit, ilia memento, 

ut suci melioris et ut magis alba rotundis, 

ponere: namque marem cohibent callosa uitellum. 

cole suburbano qui siccis creuit in agris 15 

dulcior; inriguo nihil est elutius horto. 

si uespertinus subito te oppresserit bospes, 

ne gallina malum response! dura palato, 

doctus eris uiuam mixto mersare Falerno: 

hoc teneram faciet. pratensibus optima fungis 20 

natura est: aliis male creditur. ille salubris 

aestates peragit, qui nigris prandia mods 

finlet, ante grauem quae legerit arbore solem. 



TESTIMONIA. 



12 — 14 cf. Plin. nat. hist. X 145: ^quae oblonga sint oua gratio- 
lis saporis pntat Horatius Flaccas. feminam edunt quae rotQndiora 
gignnntur, reliqaa marem' 14 ^ marem — uitellum' gloss. Mai 

class, auct. YUI 597 16 ^irrig^io — horto' gloss. Mai class, and. 

VIII 302 17 cf. uita Benedicti abb. Clusensis cap. 6 [Pertz XIIII = 
XII 202]: ^sed, siquis ad eos uespertinus hospes aduenerlt, ant disce- 
dit ad crastinum, aut, ut multum, forte moratur per biduum' 



VARIA LECTIO. 

12 eril] erat a 1 Ac. opp. Pph/ 13 ut] Et y Ac, suci 

DEyF(S^Ac, su//ci A meloris E a\ha SI' <;' alma Bentl. opp. 
Acr, et f^, Bentlei curas nouissimas alta Cuninghamus 14 cohi- 
benl JDEy k corr. q>2 ^' Pph! phibent F X'y glossar, Mai 15 Colle 
F (g I a. ras,) Caule g> uar, (r 2 uar,) Cole cetL k corr, if; corr, g' (et 
4 Bland.) *Colc] hoc est caule' Ac. Acr. agris] herbis J) uar. 
till. 16 — 18 post u. 23 ponit y [Barcinon.^^ 16 irriguo Dy 
k corr. q glossar, Mai inriguo E F V elutius D Ey k ifi' v a a) 

glossar. Mai clucius F {g I r) elotins y inhorlo E orlo k irri- 
gui . . . horti Ban, Heinsius 17 hospes] ortus E 18 gallina 

malum responset] molli gallina resistat Peerlk, gillina E respon- 
sat y (a) respondet B i E (o corr. g) responda / pr. responde a pr. 
responset FkB2 (/3V/ corr. r) 19 mixto Sl'g' mulso y muato o) 

Benil. 20 hoc] Hic k fatiel y protensibus y pr. opp. Pph! 
obtima B pr. 21 salubris E y {v i a 2 a g pr. r) y [^Lips. pr. 
Paris. 8214 Begin. Vaientian.'] salubres cell.' g' 22 Aestatis r 
pr. y [Paris. 8213 pr.'] peraget F k {v corr, ut uid. g I 2 r 2) 

peragit BEy %f2 {fi'v pr. ut uid. a a I \ r i) 



LIB. II 4, 12— 8G 143 

Aufidius forti nuscebat mella Falerno, 

mendose, quoDiam uacuis committere ueois 25 

nil nisi lene decet: leni "praecordia mulso 

prolueris melius, si dura morabilur ^aluos, 

mitulus et uiles pellent opstanUa conchae 

et lapatbi breuis herba, sed albo non sine Coo. 

lubrica nascentes implent conchylia lunae; 30 

sed non omne mare est generosae fertile testae: 

murice Baiano melior Lucrina peloris, 

ostrea Circeis, Miseno oriuntur echini, 

pectinibus patulls iactat se molle Tarentum. 

nee sibi cenarum quiuis temere arroget artem, 35 

non prius exacta tenui ratione saporum. 



TESTIMONIA. 

25 — ^26 cf. ecbasis captioi 990: 'nil nisi lene decet uacnis committere 
nenis' 28 cf. Seren. Sammon. uu. 533 sq.: ''quodqne satis melins nerbis 
dicemos Horati, mitulus (Mytilus Med.) et niles pellent (pellant Tur.) 
obstantia conchae' 29 'Coos est insula, nnde Horatius dicit Coum 

ainnm' schol. Lucan. VIII 247 33 Semias ad georg. I 207 gramma- 
liens de dubiis nominibus p. 578 K. 34 gloss. Mai class, aact. VIII 
435 'et molle Tarentum' Macrob. satum. II 14 



VARIA LECTIO. 

26 len//e X lege F pr. y leni] pleni y a. ras. mulso] uiso 

F uar, 27 alus y [Moniepess,'] aluus .Jl'g' 28 Mitulus Ey F 
g' (el 4 Bland.) Pph! Porph/ Miltulus k Mulilus D Mytilus co Sereni 
Sammonict cod, Med, Mugilis go Sereni Sammonici cod. Const. 
pellent] pollent D pr. E Sereni Sammonici Pictor, pellnnt Sereni 
Sammonici Turic. opstantia tf; pr. ohslautia cett,' conche X 

29 l//palhi D b'euis y set y albe E coo SI' {a g ei p pr.) Pph,' 
choc ' V a r (et Fran.) chio y\fi corr.'] 30 implcnt Ey FV {v a a r 
el Fran,) inplcnt y [jj] Tplent g coplent D y conchylia y [Paris, 
7976 Noslrad. 184] conchilia SI' g' Pph.' lunae] lunam F2 uar. 

opp. Pph.' 31 Set y terte E 32 Baiano] palalo E 1 aut pr. 
lucrana Da, ras. 33 0//slrea 2> circeis SI' g ocbini E 

echtnni it 34 iactab'al E molle] mole g) turentu il pr. opyt. 
Macrob. 35 nee] Haec 2> 1 Ne ^ com. Beindorfius opp. Ac. 
cenarum DEy^ [agr ei Fran.) Ac, caenarum tpV {v<s ei §) quiuis 
EyV Ac. qui uis D F quauis g quisquam Bersmannus argoj^iS 
E arroget cettJ artem] arce a g y 36 Non SI' g Ki 1) 2 y Ahhtu 
*Non] ^ nisi' tp 



144 HORATI SERMONVH 

nec satis est cara piscis auerrere mensa 

ignarum quibus est ius aptius et quibus assis 

languidus in cubituni iam se conuiua reponeU 

Ymber et iligna nutritus glande rotundas 40 

curuat aper lances carnem uitantis inertem: 

nam Laurens malus est^ uluis et harundine pinguis. 

uinea summiltit capreas non semper edulis. 

fecundi leporis sapiens sectabitur armos. 

piscibus atque auibus quae natura et foret aetas, 45 

ante meum nidU patuit quaeslta palatum. 



TESTIMONIA. 



37 ecbasis captiui 627 39 ecbasis captioi 540 43 schoL F 

(non Acr.) ad epod. 2, 34 44 Donat. ad Terent. enn. Ill 1, 36 



VARIA LECTIO. 

37 piscis Ey {va et P) y [Bamberg. BruxelL ^111 Lips. pr. 
Mellic. Paris. 8216 a i. m.] Pph.' pisces cett/ g Acr. auerrere 

a 

y F k' (v ar et omn. Bland.) Pph.' Porph.' aferrere E auertere D'^t 
iP'og) ecb. capi. anellerc Peerlk. 38 Ius] vis E opp. Acr. 
39 reponet D E y ^ corr. {§' a a I corr. r 2) reponit FX' {vgr\) 
Pph/ reponat y ecb. capt. pott u. 39 Peerlk. uu. 45 sq. pomt 

40 el] ut Bonfinis iligna] ,iigna g> rotundas] rotundus F2 
uar, 41 Curuat SI' t; Ac. Curuet y Aldus BenU* lauces5l's'-^cr. 

carmen D a. ras. {g) Pph. uitantis SI g' uitantes y [Lips. 2] 
Pph.' uiciantis y uar. (et Fran. uar. uit: / uar. ui^ntis a) *al. 

n 

roensas aitantes inertem carnem' Acr. 42 laures a harundine 
B Ey {ag et Fran.) arundine F I' {v a r et jS) 43 uinea] Vi//p//ea 
y Venea schol. y ad h. /. et ad epod. 2, 34 opp, schol. E ad epod. 
2, 34 summiltit BEy g Porph.' schol. Fran, ad epod. 2, 34 sub- 
raittit F k saromittat y [Fran.] schol. y Fran, ad h. I. schol. y 

epod. 2 , 34 csumit schol. E ad epod. capreas] cape^as E edulis 
B pr. ut uid. E y F k' {a g) y [Gronou. 1] Pph.' Porph.' edules B 
corr. ut uid. t^f corr. (fi' v a r) cdullis schol. y ad h, I. schoL Fran, 
ad epod. et schol. F ad epod. 2, 34 44 Fecundi BEFk' {vgr 
et P) Pph. Ac. Bonatus F^cnndi y [Fran.'] Pf. Foecundi y (a) Fe- 
cundae <5 % y Foccndae y [V] ef. Plin. nat. hist. VIII 217 Varr. d. 
re rust. Ill 12 Priscian. V 8, 42 45 auibus] pauis F2 uar. {a 2 
uar.) y [Lips, 1 ut uid.] et] ac Sanadonus et foret aetas] aJffc- 
rat atque ars Peerlk. 46 mecv E nulli patuit] patuit nolli §'y 
patuit] latuit Peerlk. quesita E palalum] palato y Peerlk. 



UB. II 4, S7— 58 145 

sunt quorum ingenium noua tantum crustula promlt: 

nequaquam satis in re una consumere curam; 

ut siquis solum hoc, mala ne sint uina, laboret, 

quali perfundat piscis securus oliuo. 50 

Massica si caelo suppones uina sereno, 

noclurna siquid crassi est lenuabitur aura, 

et decedet odor neruis inimicus; at ilia 

integrum perdunt lino uitiata saporem. 

Surrentina uafer qui miscet faece Falerna 55 

uina, columbino limum bene colligit ouo, 

quatenus ima petit uoluens aliena uitellus. 

tostis marcentem squillis recreabis et Afra 



TESTIMONIA. 

48 cf. ecbasis captiui 44: ^nna re qacmcamque Btiam consamere 
coram' 55 schol. Pers. 3, 93 57 Porph/ ad serm. II 4, 14 'uoluens 
aliena uitellus' gloss. Mai class, anct. VIII 597 



VABIA LECTIO. 

47 (anlum] tarn F \ X' pr. amis. E pr. y crustola E opp, Pph/ 

Acr. promit] promant Pph/ 48 nequaquam ] Nequenqni v 
satis] licet Apiizius sails in re.ft's' satis // in re y [Zip*.] satis 
est in re y satis in re ana est y Botheus satis in re una ^smnere 
cnri e y [Regius] est satis in re una c: c: uel satis est in rem 
anam insomere coram BeniL cf, ^una re quemcomque soam consn- 
mere cnram' ecb- capi. u. 44 una] in ras. D curam] curamst 
Teuffelius 49 ue slut] nescit F\l ti. 60 omh, y [Bamberg, i] 
60 Quale F perfundal DEyXq> corr. {v a a g r) profundat F 
(P'i) piscis Ey Fk{agr pr. et j3) y [Bamberg, i Lips. i Monte- 
pess. Paris. 8214 Nostrad. 184 pr.] pisces D F superscr. X super- 

ser. {voir corr. et Fran.) securus] secuns t/; 61 si caelo supp.] 
soppones si caelo (celo Pph.) Pph.' celo E suppones SI' (a g) sub- 
pones r corr. suppones v subponas p'ar pr. y 62 Noclurno F pr. 
siquid] siqd D aura] aula / pr. 63 mimic* JD 64 inle- 
grum] interdnm Dorighamus opp. Ac. sapore D Pf. opp. Pph. Acr. 

, e \ •<* f 

66 fgce y schol. Pers. fece DFX facf E • Icrna y yalerua E 

m 

Opp. schol. Pers. 66 colubino X limum] limumu^i y linu a uinu 
F 67 Quatinus D corr. {g r et §) Quatenus SI' {y a a et Fran.) 
Porph.' ad serm. 11 4, 14 pelil SI' (^ Ac. petat c t y petunt Porph.' 
ad serm. 11 4 68 squilis y^ sed in marg. squillis 

BOSATITS II 1. 10 



146 HORATi SfiRMONVM 

potorem cochlea: nam lactuca innatat acri 

post uinuiD stomacho; perna magis ac magis liiliis 60 

flagitat inmorsus refici, quin omnia malit 

quaecumque inmundis fernent allata popinis. 

est operae pretium duplicis pernoscere iuris 

naturam. simplex e duici constat oliuo, 

quod pingui miscere mero muriaque decebit 65 

non alia, quam qua Byzantia putuit orca. 

hoc ubi confusum sectis inferbuit herbis 

Corycioque croco sparsum stetit, insuper addes 



TESTIMONIA. 



69—60 cf. Plin. nat. hist. XXIII 38: 'stomacho innatat' 
60 'perna -> hillie' gloss. Mai class, auct. YIII 274 61 'flagitat 

inmorsus refici ' gloss. Mai class, auct. VIII 338 62 ecbasis captiui 142 



VARIA LECTIO. 

69 cochlea g coclea 51 'g' l&uca E opp. Pph/ Porphf 

Tnattit I opp, Pph, (innata Pf,) acri] agri / i Pph. opp, Acp. acris 
Doederlinus opp. Ac. 60 ac £ {a r) et Dy FX' {§'v agrz uar,) 

schol, r glossar. Mai hillis DEy {§'v c a) Acr. gloss. Mai hiJlns r 

hilla g illis k (Aillis /) illis F X' y marg. (r 2 uar.) schol. F uar, 
61 inmorsus D Ey F (§' v ar) Acr. glossar. Mai in morsas / Tmors* 
A (TmorsQs g) immorsus a inmorsis y Bentl. immeraus Praediconrius 
immorsis lahnus is morsos Apiizius admorsus Peerlk. quin] q/) 1 
m^Wi DEyFt;' roallit X maault [ud maaolt) y Bentl. 62 in- 
mundis D EF ifi'va r) schol. F ecb. capi, imundis X (g) inunundis 

nt 

y {a I) in mnndis y [^Fran, et omn. codd. Cr.] feme X feruunt 

y opp, schol. F allala 51' s' schol. F {y v Bamb.) ecb. capU aliala 
F 2 uar. Peerlk, albata y [lAps^ ablata y [Begin, uar."] schol. Fran. 
alata y adipaU y [^Sorbon. 1578] 63 opere DEy pcium BEl 
64 e dulci D FX{a a c% §) edulci vglr corr. (et Fran.) e dulci 
E et dulci y eduli F uar. (r pr.) y constat] stat E 65 quod 
pingui] At pingui a y [cod. Sim. Bosii'] Bentl. qui coni, etiam: quin- 

quenni scere E misceri Pph. Porph. muria] moria F uar. {a i 
/ i) murta Pph. murca a 2 Pf. 66 qua] q; X (et /J pr.) qu^ F 

quae a I a. ras. r corr, qua D qui v byzantia y [fi Bamberg, 

Reginensis'] bizantia D E F {a I r) bizancia v 6 g {et Fran.) briantiA 
y brantia X putuit D Eyq> uar, %\} 2 ifi'v 2 a a g r et omn. codd. 
Cr,) puuit X putuit (p m ras. ut uid) I puduit F (v i) putruit m Lam- 
binus 67 siclis X 68 Corycio FX' (g) Pph.' Corytio a Coricio 



LIB. 11 4, 59-79 



14? 



pressa Venafranae quod baca remisit oKuae. 

Picenis cedtmt pomis Tiburtia suco: 7<> 

nam facie praestant. uennuncula conuenit ollis; 

reciius Albanam fumo duraueris uuam. 

banc ego cum malis, ego faecem primus et allee, 

primus et inuenior piper album cum sale nigro 

incretum puris circum posuisse catillis. 75 

"^inmanesi uilium, dare milia lerna macello 

angusloque uagos piscis urgere catino. 

magna mouet stomacbo fastidia, seu puer unctis 

Iractauit calicem manibus, dum furta ligurril. 



TESTDCONIA. 



73—74 'ego primus faecem et (face nee cod.) allec miicui > Nonius 
p. liO 78—80 ecbasis captiui 1019—1021 79 gloss. Mai class, auct. 
VIU 318 



VAMA LECTIO. 

DE{§'a) Coritio y Corricio v crcf^i) opp. Pphf Porph.' addes] 
addens FV 69 uenafranae I' uena fraiip y F uenaf//ran^ D uaena- 
fran^ E quod] quod (d in ras, r ut uid.) y baca EyF{vCa 
I r) bacca J>X{g) bacba jj' 70 Picenis D 71 nam] Ne E 
preslanl 2) F uenuuncula DE F(r) ucnnucula yV q)2 uar. i// uar. 

aennocala a nenuncula v Ac. aenucula fi'g aenicaia a ollis] iHis 

V 72 abaua D 73 Hanc ergo E opp. schdl. P Nonius ^ he- 
cemyFl[vaa) Pph! faclke E fecem D ifi'gl) allec y F V [y g 
9 ei Fran,) Pph! Porph.' *allec E bailee D (r) alec a ct allec 

. . . faecem . . . incretum hoe ordme Pph.' 74 inueni y D p. ras. 
(fi'va ar) inuenior D a. ras. E corr. Fl' y uar. {et V) inuen- 
ior Epr.{g)y schd. r inuenit y inueniar o [ed. ChaboQ Peerlk. 
75 circum posuisse D E y schol. P circQposuissc F I //caliUis 
^ 76 inmanest lulium] in mare conuitium Landinus inmanesC^ 
Imma-e* v Inmane [om. csl) X Ininane est cell! s' im™« « 9 i™n»aneat 

.ne. * ' ^ 

Praedicowius millia g 77 A//gy/toq; A Agnusloq; F \ 

pisds Ey Fl' (a) y [Barcin. Mellic. Montepess. Paris. 8214 2Vo. 
strad, 184 a i. m.] pisce^ D tj; corr. {p'vtsgr) urguere Q r- y y 
78 Magno 9 pr. opp, ecb. capt. mouenl DEy^ ^fT- Cfi' 
valr) mouet FX{ag etfi corr.) ecb. capt. slomacho ^' s' ^^ 
Qachom y Eirchnerus 79 fulla 9 f- f"rU cetlf tp corr. ^' Qtos- 
sar, Mai ecb. capt. frusta q> uar. {ct Fran. 2) y crusta Apiizit^^ 

10* 



148 ItORATt SfiRMONVM 

siue grauis ueteri cralerae limus adhaesit. 80 

uilibus in scopis, in mappis, in scobe quanlus 

consistit sumptus? neglectis, flagitium ingens. 

ten lapides uarios lutiilenta radere palma 

ct Tyrias dare circum inluta toralia ueslis, 

oblitum, quanto curam sumptumque minorem 86 

haec habeant, tanlo reprebendi luslius iliis, 

quae nisi diuitibus nequeunt contingere niensis?' 

docle Cati, per amicitiam diuosque rogatus 

ducere me audilum, perges quocumque memento. 

nam quamuis memori referas mihi pectore cuncta, 90 

non tamen interpres tantiindem iuueris. adde 



TESTIMONIA. 



81—82 ^nnde Horatius in sennonibus: in scope qnantns consistit 
sumptns; et haec scopa, ae . i. illud unde domus mundatnr; unde idem 
in eodem libro: nilibns in scopis, in mappis' gloss. Mai class, anct. 
Vni 635 87 ecbasis captiui 143 90 Trisc. VII 16, 78 



VARIA LECTIO. 

80 craterae DEyi\t p. ras. {§'v 2C al r2 cratere r i) ecb. capt. 

cratr^ 1 crelerr^ ^(v i) creterrc g [creterrae F] adhesit EyX' 
81 mappis] mattis Tan, Faber opp. Pph! Porph/ Acr. scobe^ 
scope y {v\a) glossar, Mai 82 Consistat g y opp, glossar, Mai 

neglectis SI' <;' neglectus v\y 83 ten] Te en tp lapidos 
X opp, Pph! lapidia a i uarios 51' g' Parios Erasmus sed cf. Senec. 
Troad, 846: *an ferax uarii lapidis Carystos' luilileiita D lucu- 
lenta F {v pr. ut uid, I i) palma] planta Th. Marcilius 

84 inluta DEyiP'vaar iliita g) inluta (in in ras,) D inlota Fky iilota 

a 

/ torilia E uestis y[Mellic!] uestes SI' <;' tiu. 85 sq, Peerlk.- 
ita eonsUiuit: ^oblitum, tanto reprehend! iastius, illis haec habeant, 

quanto curam sumptumque minorem' 85 sumptum] suplo 9> 

86 reprendi '^ pr. X' [v 2 a) y reprehendi cett, <;' 87 Que y I 
nisi] in E nequeunt SI' g ecb, capi, nequeant r 2 uar, {et /3) y 
contingere] consistere Chabotius 88 amiciciam D amiticia E 

iroititia X regains 2> 90 nam] Non y [^Fran,'] Num codd, Pn'sciani 
quamuis] qua E y quamquam y opp, Priscian. memori refe* 

ras SI' g' Priscianus rferas memori g y peclorae D a. ras, 

91 non] Nam y pr, tanluudem Sl{§'vaa) tantcdem gl 

iueris E y [Mellic, i] iuueris cell,' g' 



LIB. II 4, 80— 9S. 6, 1—4 149 

uoltum habitumque honiinis, quein tu uidisse beatus 

uon magni pendis, quia coDiigit; at mibi cura 

Don mediocris inest, foDtis ut adire remotos 

atque haurire queam uitae praecepta beatae. 95 



Hoc quoque, Teresia, praeter narrata petenli 
responde, quibus amissas reparare queam res 
artibus atque modis. quid rides? ^iamne dolose 
noD satis est Ithacam reuehi patriosque Penates 



TESTIMONIA. 



92 sq. cf. ecbasis capiiui u. 1130: 'non magni pendis habitum nul- 
tnmqiie potentis' 



VARIA LECTIO. 



92 Volltt E corr, Vlui E pr. Vullum celt/ g 93 Nomagui 
D cora E u. 94 omis. E pr, inest] en-f. A fontis Ey F 
X (vagr) y ^Bamberg. Barcin, BruxelL dill Fran, Lips, Mellic. 
Montepess. Paris. 7976. 8214 Nostrad. 184 pr. Begin. Begins 
Valeniian.'] footes D (c I el §) ut] erasum in (p adire] aiidire 

y F a. ras. rpmotos E 95 queam] Quam Pph.' uile I 
beatae] beat' ^ uar. 

n 5. VLIXES AD TYRESIAM (TKR: r) VATEM (MATREM 

VATEM r) q> (<f r) inscripiione careni DEy^ k' {y ag) priori ser- 

numi coniinuat ^ *Hic introdacit alixes' schoi. F ^In hac introdnxit 
(introdac: Porf.) Vlixem qaaereniem apad inferos a Teresia qaemad- 
roodom poasit rem familiarem reparare' Porph.' ^indncit Viixen in- 
terrogaotem Tereaiam' Acr. 1 teresia DEyF {^'va) Pphf Porph,' 
schol. r TERESIA8 r) tiresia I' Ac. tyresia <f ^ u. 3 INCIPIT € 

Sl'= DEyFVs 

quid] q Ey iamne Ey Fie {va agr et P) iam ne D (I et Fran.) 
tine g> 2 uar. (lan^ if; uar.) y Peerlk. dolose BE y F corr. s g' 
dolosos F a. ras. I a. ras. dolose y Nic. Heinsius Benll. 4 itha- 
cam D B (tf) itaca E itacha F I' (/SV) iUcam v g ithicam y (a) 
reueclii y a. ras. penates SI ' g nepotes y ef. Tibuli. I 3 , 33 : 

^patrios celebrare Penates' 



150 IIORATI SERMOMVM 

aspicere?' o nulli quicquam mentite, uides ut 5 

nudus inopsque domum redeam, te uate; ueque illic 

aut apotbeca procis inlacta est aut pecus: atqui 

el genus et uirtus, nisi cum re, uilior *algast. 

^quando pauperiem missis ambagibus horres, 

accipe qua ratione queas ditescere. turdus lo 

siue aliud *priuom dabitur tibi, deuolet iliuc, 

res ubi magna nitet domino sene; dulcia poma 

et quoscumque feret cultus tibi fundus honores, 

ante Larem gustet uenerabilior Lare diues; 

qui quamuis periurus erit, sine gente, crucntus 15 

sanguine fralerno, *fugi(iuos» ne tamen illi 

tu comes exterior, si postulet, ire recuses'. 

utne tegam spurco Damae iatus? baut ita Troiae 



TESTIMONIA. 

6. 8 Hildebertus moral, philos. 990 post hunc uersum: ^ande habeas 
qnaerit nemo sed oportet habere' mythographus II 165 p. 131 Bod.: 
^et genus et uirtus, nisi cum re, uilior alga est' 16 cf. ecbasis 

captiui u. 381: ^sanguine de fratris, nee non de morte parentis' 



VARIA LECTIO. 

5 Aspicere SI' g' Assp; <f qdqf^ menlit^ y ut] add, € 
2 in ras. 6 redeat F i s {I pr.) u. 7 amis, y [Mellic, \] 7 al- 
qui DEyX F p, ras, g' autqui F (v \ I a. ras,) pecus] penus y 
8 cum re] cure E i y opp, Hildebert, alga e y alga est cett,' EH- 
debert, ^si rem non habet uilior est alga' Porph/ 9 Quanlo E 

11 siue] ut t/; uar. Aut y [Zulichem,] opp. Pph,' aliud] : : : ;iq(I 

B aliqd uel aliqt y opp. Pph. priuum D E y F e (v uar, a agl r 
ct j3) Pph/ Porph,' Acr. primum k y uar. {et Fran,) y primH v * legi- 
tur ct primum' Acr, 12 sene] sine E i F i {v \ g) y «m. 13 sq, 

inuerso ordine in y [Regio pr.] 13 quascumque y feret] feres 
D a, ras. 14 ueaenerabilior q> 15 quamuis a a r 2 (et /? 



.UIS 



quis Fran.) quauis DE Fk' ({WiMa// y quam nis v r 1 '^uls g 
gente] mente fVakefieldus opp, Pph.' Porph,' Acr. 16 fugitluus 
Sl'q' ne] nee D e non 6 i y 18 Ut ne maiore littcra Uutiali 
ut in nouo hcrmon% I Vine DEyk {a r) Vt ne §' v C g {et omn. 

.'. Visne.tai .-.i ^ 

codd. Or.) penitus deletum in e 'S.yisne .*. al; ut ^ (line at ut q> 
\ uiolentia gloss, F Visne y dam^ D y dame E F I b ^ Dama 

nomen cuiusdam indigni' schol, F {y Bamb,) *ut tegat spurco da 



LIB. II 5, 6—13 151 

me gessi, cerlans semper melioribus. *ergo 

pauper eris'. fortem hoc aQimum tolerare iubebo; 20 

el quondam maiora Uili. tu protinus unde 

diuitias aerisque ruam die augur aceruos. 

^dixi equidem et dico: captes aslutus ubique 

teslamenla seoum, neu, si uafer uuus et alter 

iosidiatorem praeroso fugerit hamo, 25 

aut spem deponas aut artem inlusus omittas. 

magna minorue foro si res certabitur olim, 

uiuet uter locuples sine gnatis, imprubus, ultro 

qui meiiorem audax uocet in ius, illius esto 

defensor; fama ciuem causaque priorem 30 

speroe, donii si gnatus erit fecundaue coniunx. 



TESTIMONIAL 



24 cf. ecbasis captiui u. 1154: 'suaam scande pater, mirabitur 
anas et alter' 25 Acr. ad serm. II 5, 44: 'quia dixerat proso (progo 
schoL V niarg.) fagerat (fugerit v marg.) hamo (amo v)* 26 Prise. 
II 1, 5 



TABIA I^EOTIO. 

me lata a' schol. y haul £ 9> 2 tf; corr, (v cC ^) aut F X baud 

celL % troiae JO E y {v a a r et P) Iroie F X (g) troia b (I i) y 
[Bamberg. BruxelL ^111 a i. m. Fran. Sorbon. 1578 Falentian.'] 
*apad troia' gloss. P 19 gessi] gesli ^ - 20 iubeo E uidebo 
y Ifi] *impero haec facere' schol. F (y Bamb.) 21 maiore £ 

luli SI' ^' attuli F2 uar. tulit gd [ed. Cratonis'] Praedicowius 
opp. schol. y tuli.tu] tulisti Peerlk. opp. schol. y protinus SI' 
q protenas Bentl. scd cf, Seru. ad Verg. eel. 1, 13 Flauius Caper 
p. 2243 P. 22 que] quae Pph/ ^ ruam Dy FX'b ifi'vC ar) Pph.' 
eraam E {g) ' roam : eraam * Porpk.' Acr. stroam /. Schraderus 
23 dico Sl'g dicam y ef. Plant, mil. glor. 1069: 'dixi hoc tibi 
dodom et nunc dico' u. 24 ante u. 23 ponU y [Nosirad. 184 

pr.] 24 neu DEyX' b i\f p. ras. {v2a agr) nc fi'y sen F (y i r2 
uar.) 25 fugerit] fuerit E fugeris F pr. ^aliam fecerit heredem' 
Acr. amo X s {a pr.) Ac. opp. Acr. 26 Aut SI' <;' Ilaut ^ 2 ut 
F uar. artem ^' g Prisciani Caroliruhanus II a 2. m. partem 
Priseiani codd. plen'que inlusus DE FX{r) illusus y e {vc agl 
«ow. §') Prisciani codd. RGLK 28 uiuet uter] Vinctu £ pr. 
Viuelu £ corr. uiuet] ^u iu& 1^ gnalis .ft'g natia y [/S] im- 
probus D E F X' t ^' Ac. Acr. T4)b9 g inprobus y u. 29 amis, 
y [Monlepess. 1] opp. schol. y 31 sperne] Slernc ^ uar. opp. 
schd. y Serne e gnatus Sl'^ natas r 2 (et fi) foecunda 



152 HOllATI SEKMONVM 

'^Quinte" puta, "aut Publi". (gaudenl praenomine molles 

auriculae), ^^tibi mc utrtus lua fecil amicum: 

ius anceps noui, causas defendcre possum; 

eripiet quiuis oculos citius mihi quani te 35 

contemptum quassa nuce pauperet: haec mea cura esl, 

nequid tu perdas, neu sis iocus". ire domuni atque 

pelliculam curare lube; fi cognitor ipse; 

persta atque obdura, seu rubra Canicula Gndet 

infantis statuas, seu pingui tentus omaso 40 

Furius bibernas cana niue conspuel Alpis. 



TESTIMOMIA. 

32—33 'gaudent' — auricttle' Vincent. Bell. spec. hist. 69 floril. Par. 
8818* Nostr. 39 sq. 'Persius: findit infantes statnas' Seru. ad ge. Ill 
363 41 Qaintll. inst. or. VIII 6, 17 lloratiuni non nominans 



VARIA LECTIO. 

y («) fecundi E 1 f^cunda a (et Fran.) fecunda cett/ {v g r ct P) 
coniunx DEy^ corr. b {va corr. aglr ei j3 corr.) coiiiux Flifi^G 
pr,) 32 Quiinte y Qunle D (/) Quin le c puta] putat (o poto Prae- 
dicowius Tite, Peerlk. aut] at F marg. gauden/ £ opp, Vin- 
cent. Audent floHL Paris, 8818* 33 Auricule E 34 causa JS 
possum] possim y [Fran,^ 35 qui uis ocalus dlus E cicius 
B 36 quassa c quassa cett/ g' (et omn, codd, Cruq.) Pph' cassa 
<y 2 uar. y nuce] ecu (ceu?) e oftp, Pph/ schol, y pauperel 
(et in ras,) q> mea cura est] mc : : : : : : f cura est] car« y 
[Lips. 1] 37 iocus] locus (i longa) y locus t/; uar. q> 2 uar. 

opp. Ac. ^Ne sis ludibrio cuiquam. et facile perdas. Aliter. id est 
ne sis contemptibilis qai (qnia?) possis inuadi. nam loca nacna facile 
inaaduntar' Acr. 38 Pelllcura E ^DEyXeifi (/3'v / 2 

r ct 4 Bland.) si F (a I \ ut uid.) sis q> corr, {v 1 a, ras. ut uid. 

6 €i p corr.) ei fit g cognil E 1 cognitor cett/ (c« 4 Bland.) 
cons, gloss. F: * defensor' 39 Persta DEysFi^ PresU Fl' 
(ct Fran.) y Pusta q) 2 uar. *permane perseuera' interpret. Acr. 
findet] fundet y [j3] opp. Pph.' findit Seruius opp. Pph.' ef. Tib. 1 
7, 21: ^qaalis et arentes cum findit Sirius agros' 40 Infantis /> 
pr. ut tiid. E y {agr 2in ras.) y [Lips. MeUic. Paris. 8214 Nostrad. 
184 pr.] Pph.' Infantes D corr. F X'e corr. (jS'v a) Seruius pingui, 
n in ras.^ D tentus] tens// (p tantus X opp. Ac. tensns y opp. Ac. 
omaso] amaso D pr. amasa I corr. omas//o £ 41 Furius D E y 

q> Vb ^' Pph.' Porph! Acr. Furias t^ [Fusins annotationes Blan- 
diniae'\ luppitcr Quinlilianus ibernas X opp, Pph,' (hyb: PfJ) 



Acr, Quintii. hibernal E conspuct] cospue^ g conspait y Acr. Quin^ 



LIB. II 5, Zt^^bl 153 

^^nonne uides" aliquis cubilo stantem prope tangens 

iuquiet, ^*ut patiens, ut amicis aptus, ut acer?" 

plures adnabunt thynni et cetaria crescent. 

sicui praelerea ualidiis male filius in re 45 

praeclara sublatus aletur, ne manifestiim 

caelibis obsequium nudet te, leniter in spem 

adrepe ofBciosus, at et scribare secundus 

beres et, siquis casus puerum egerit Oreo, 

in uacuom uenias: perraro haec alea fallit. 50 

qui testamentum tradet tibi cumque legendum^ 

abnuere et tabulas a te remouere memento, 

sic tamen ut limis rapias quid prima secundo 

cera uelit uersu; solus, multisne coheres. 



TE8TIMONIA. 

42 cf. Pers. 4, 34: 'est prope te ignotus, cubito qni tangat' 
44 glossar. Mai class, auct. VIII 108 50 cf. ecbasis captiui a. 768: 
^sic Danid cecinit, perraro haec alea fallit' 



VARIA LECTIO. 

///. consait Porphf aJpis y in ras, alpas c alpes ceil! g' Porph,' 
Acr, QmntH. 43 paciens B X z 44 adnabunt B E y F U {y a g 
r) glossar. Mai annabunt s (fi' o) Ihynni E y (a g corr, et j5) 

lynni D t ig pr. et Fran.) tbinni F X' (y r 2) thini r 1 tinni a gloss. 
Mai thanni y cetaria SI' Acr. glossar. Mai crescent] crescet q> 2 
uar. ^ uar. opp, glossar. Mai post u. 44 tinum folium excidit in v 
5' = codd. pa a g r (I) praeier cos ex quibus aliae lectiones 
nctantur-^ $ == codd. c a g r (I) praeier e. q. s. u. 46 omis. I pr. 

Sicui D e Sicjn E preterea F male] mele E 1 46 Pleclara y 

Preclara s ne] ne I> opp, schol. F: *ne te prodat manifesta 

blandilies et patrimonii causa id facere oidearis, ne te nndam reddat 
obsequiDm ' manifestum] manifest! Peerlk. 47 Caelibis D y 

F{c air) CeUbis E b {§') Celibus X Celebis g 48 Adrepe E c 
{C g r H /J 1) Arrepe D y q> corr. Arripe F X' {a et P 2) Adripe y 
[^Fran.'} opp. schd. y Bamh. offitiosus y q> ut et Sl'^' et ut 
JBt p. ras. y ut {om. et) g y nti Heindorfius utei Teuffelius et scri- 
bare] adscribare Apitzius 49 H^res y orcbo X horco £ 50 ua- 
cuom y nacuo y [Montepess."] udcuum cett.' ^' hec E alea] halea 
s a. ras. alea// X fallit B E y tp f\f corr. ut uid. g' fallf ; X fallel 

^ pr. ul uid. y 52 abnuere et] Abnuefe X 53 — 55 rapias; 
qoid . . . nersn , solus . . . oculo van Hcusde 54 Caera BE {I r 
2 et Fran.) Cera y F X {a a g et P) C : : : : e Ccca r 1 coheres y e 



154 HOR^TI SERMONVM 

ueloci percurre oculo. plerumque recoctiis 55 

scriba ex quinqueuiro *coruom deludet hiantem, 

captatorque dabit risus Nasica Corano'. 

nam furis? an prudens ludis me obscura canendo? 

*o Laertiade, quicquid dicam aut erit aut non: 

diuinare etenim magnus mihi donat Apollo'. 60 

quid tamen isla uelit sibi fabula, si licet, ede. 



TESTIMONIA. 



55 — 56 ^pleromqae — hiantem' Seruius Aen. XI 552 56 'coniiim 
deludet hiantem' echo!. V ad u. 61 59 Prise. YII 2, 6 ^quicquid 

^ non' Boetius philos. consol. V 3 



VABIA LECTIO. 

El ^' coheres if; A choeres D cho^res tp coherces F uar, coherlcs 
E\ * coheres] deest si' gloss, F uu, 55 — 69 addkaa oniio 724 
eensct Hitzigius 55 ueloci] Velo A V : : : : e recoclusj re- 

coctos Pph. opp. Pf.Porph/ recoctn Seruii Begin. 1674 56 Scrips 
X pr. Scribe E y opp. Seruius S